Supreme Court allows appeal against bank's seizure of social fund's debt due to improper identification of liable party.

Απόφαση 687 / 2018 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 687/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Βασίλειο Πέππα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεράσιμου Φουρλάνου), Γεώργιο Λέκκα, Αθανάσιο Καγκάνη, Ιωάννη Μπαλιτσάρη-Εισηγητής και Θωμά Γκατζογιάννη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 22 Μαΐου 2017, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ" (Ε.Φ.Κ.Α.) ως οιονεί καθολικού διαδόχου του αρχικά αναιρεσείοντος Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ - ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ" (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ) που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Χλούπη και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρείας με την επωνυμία "ΤΡΑΠΕΖΑ ... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ", πρώην "... ... ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και τον διακριτικό τίτλο "...", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Φωτεινή Χατζηχηδίρογλου και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9/11/2012 ανακοπή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιά.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2722/2014 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 747/2015 του Εφετείου Πειραιά.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 21/12/2016 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, η πληρεξούσια της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινομένη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία, αντιμωλία των διαδίκων, 747/2015 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιώς, η οποία απέρριψε κατ’ ουσίαν την από 5-11-2013 έφεση του αναιρεσείοντος κατά της, επίσης εκδοθείσης κατά την τακτική διαδικασία, αντιμωλία των διαδίκων, 2722/2014 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Πειραιώς, με την οποία έγινε δεκτή η από 9-11-2012 ανακοπή της αναιρεσίβλητης, μεταρρυθμίσθηκε ο με αυτήν προσβαλλόμενος .../25-10-2012 πίνακας κατάταξης της συμβολαιογράφου Αίγινας Μ. Μ., απεβλήθη το καταταγέν από την τελευταία αναιρεσείον και κατετάγη η αναιρεσίβλητη τράπεζα, ως προσημειούχος δανείστρια, για το ποσό των 84.728,13 ευρώ. Η υπό κρίση αίτηση, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ), είναι, συνεπώς, παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί ως προς τους λόγους της (άρθρ. 577 παρ. 1 και 3 ΚΠολΔ).

Από τις διατάξεις των άρθρων 216 παρ. 1, 585, 933, 979 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι, αν ο λόγος ανακοπής κατά πίνακα κατάταξης δανειστών, που ασκεί ο μη καταταγείς δανειστής προς τον σκοπό αποβολής άλλου καταταγέντος και αντίστοιχης κατάταξης αυτού, συνίσταται σε απλή αμφισβήτηση και άρνηση από τον ανακόπτοντα της απαίτησης του καθ` ου που έχει καταταγεί ή του προνομίου της, για το ορισμένο του λόγου της ανακοπής αρκεί μόνο η άρνηση αυτή, δεδομένου ότι ο καθ’ ου η ανακοπή βαρύνεται με την επίκληση και την απόδειξη των παραγωγικών της απαίτησής του ή του προνομίου της πραγματικών γεγονότων.

Δηλαδή στην περίπτωση αυτή ο καθ’ ου η ανακοπή οφείλει κατά την πρώτη ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου συζήτηση να επικαλεσθεί κατά τρόπο ορισμένο (και να αποδείξει) την ύπαρξη, το περιεχόμενο και το μέγεθος της απαίτησής του για την οποία έχει καταταγεί, καθώς και τον προνομιακό χαρακτήρα της. Αν ο καθ’ ου η ανακοπή δεν ανταποκριθεί στο βάρος αυτό, η ανακοπή γίνεται δεκτή.

Η αμφισβήτηση της ύπαρξης της απαίτησης του καθού η ανακοπή, επιτρέπεται ακόμα και αν αποδεικνύεται έναντι του καθού η εκτέλεση με έγγραφα, αφού η αποδεικτική δύναμη των εγγράφων αυτών δεν δεσμεύει και τους αναγγελθέντες δανειστές, ή με τελεσίδικη απόφαση που επιδικάζει στον καταταγέντα απαίτηση σε βάρος του καθού η εκτέλεση ή αναγνωρίζει υπέρ αυτού προνόμιο, αφού οι μαχόμενοι κατά του κύρους του πίνακα δανειστές, ως τρίτοι έναντι του οφειλέτη, δεν δεσμεύονται, ούτε ωφελούνται από το δεδικασμένο μεταξύ αυτού και άλλου δανειστή (ΑΠ 99/2017, 1907/2011, 1311/2009).

Τυχόν δε προβολή με την ανακοπή καταλυτικών ή αποσβεστικών της καταταγείσης απαιτήσεως γεγονότων, αποτελούν καθ’ υποφοράν απόκρουση των προβαλλομένων με τις προτάσεις του καθ’ ου η ανακοπή, θεμελιωτικών της απαιτήσεως του ισχυρισμών και δεν αποτελούν αναγκαίο περιεχόμενο του δικογράφου της ανακοπής, που επηρεάζει το ορισμένο αυτής (ΑΠ 183/02).

Στην τελευταία αυτή περίπτωση, της επικλήσεως δηλονότι από τον ανακόπτοντα καταλυτικών ή αποσβεστικών της απαιτήσεως του καθ’ ου ενστάσεων, ο ίδιος (ανακόπτων) φέρει και το βάρος της αποδείξεως των θεμελιωτικών αυτών πραγματικών περιστατικών ((ΑΠ 1516/2014). Εξ άλλου, ο λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ, ιδρύεται, όταν το δικαστήριο, παρά το νόμο, έλαβε υπόψη του πράγματα, που δεν προτάθηκαν, ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα, που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής "πράγματα" θεωρούνται οι πραγματικοί ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο, και άρα στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως, ή λόγο εφέσεως, όχι δε οι αιτιολογημένες αρνήσεις τους, ούτε οι ισχυρισμοί που αποτελούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, τα οποία συνάγονται από την εκτίμηση των αποδείξεων, έστω και αν αποτελούν περιεχόμενο λόγου έφεσης, ούτε οι αβάσιμοι ή οι απαράδεκτοι ισχυρισμοί (ΟλΑΠ 3/1997, ΑΠ 109/12).

Στην κρινόμενη περίπτωση, από το δικόγραφο της ανακοπής της ανακόπτουσας και ήδη αναιρεσίβλητης, ελεγχόμενο για την έρευνα της βασιμότητας λόγου αναιρέσεως από το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔικ, προκύπτει, ότι η ανακόπτουσα τράπεζα ισχυρίσθηκε τα εξής: ".....το ‘ Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΙΚΑ), όπως εκπροσωπείται νόμιμα από τον Διοικητή του ΙΚΑ ΕΤΑΜ και στην προκειμένη περίπτωση το Ίδρυμα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΙΚΑ), όπως εκπροσωπείται νόμιμα από τον Διευθυντή του Α’ Ταμείου Είσπραξης Εσόδων ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, δεν έχει απαίτηση κατά του καθού η εκτέλεση οφειλέτη μας, αρνούμαστε δε παραδεκτά τόσο την αναγγελθείσα απαίτησή του όσο και τον προνομιακό της χαρακτήρα.

Πρέπει, συνεπώς, για το λόγο αυτό να αποβληθεί από τον προσβαλλόμενο πίνακα το ως άνω Ν.Π.Δ.Δ. και να καταταγεί για το ποσό της κατάταξής του, συνολικού ύψους 84.728,13 ευρώ, η τράπεζά μας, προνομιακά ως πρώτη προσημειούχος δανείστρια". Από το παρατεθέν περιεχόμενο της ανακοπής κατά του πίνακα κατάταξης, προκύπτει, ότι η ανακόπτουσα και ήδη αναιρεσίβλητη, αρνήθηκε, αφ’ ενός μεν την αναγγελθείσα απαίτηση του καταταγέντος για το άνω ποσό καθ’ ου η ανακοπή και ήδη αναιρεσείοντος κατά του καθ’ ου η εκτέλεση οφειλέτη της, αφ’ ετέρου δε τον επικαλούμενο από το αντίδικό της προνομιακό χαρακτήρα της (αναγγελθείσας απαίτησης του καθ’ ου η ανακοπή και ήδη αναιρεσείοντος).

Στην υπό το περιεχόμενο αυτό προβληθείσα από την ανακόπτουσα άρνηση της αναγγελθείσας απαίτησης του καθ’ ου η ανακοπή και ήδη αναιρεσείοντος και επομένως, κατά τις προαναφερόμενες διατάξεις, στηρίζουσα το ανωτέρω αίτημα της ανακοπής της, δεν περιέχεται αναγκαία και άνευ άλλου τινός και η άρνηση της ιδιότητας του καθ’ ου η εκτέλεση οφειλέτη της, ως οφειλέτη και του ανακόπτοντος ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και ήδη ΕΦΚΑ, ώστε αυτό να βαρύνεται, εκτός από την επίκληση (δια των προτάσεων) και την απόδειξη των παραγωγικών της απαιτήσεώς του ή του προνομίου αυτής γεγονότων και με την επίκληση και απόδειξη της ιδιότητας του καθ’ ου η εκτέλεση Β.

Β., ως προέδρου του ΔΣ και νομίμου εκπροσώπου της οφειλέτιδας αυτού (αναιρεσείοντος) εταιρείας με την επωνυμία "..." και, εξ αιτίας της ιδιότητάς του αυτής, ευθυνομένου στην καταβολή της αναγγελθείσας απαιτήσεώς του (αναιρεσείοντος). Στην προκειμένη περίπτωση από την επισκόπηση της αναιρεσιβαλλομένης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο, καθ’ όσον αφορά τον ερευνώμενο λόγο αναίρεσης δέχθηκε, ανελέγκτως, τα εξής: "....αποδείχθηκε ότι η απαίτηση 84.728,13 ευρώ, για την οποία κατετάγη το καθ’ ου η ανακοπή Ι.Κ.Α. - Ε.Τ.Α.Μ.

στον προσβαλλόμενο πίνακα κατάταξης, αφορά οφειλή της εταιρίας "..." και προέρχεται από καθυστερούμενες κατά το χρονικό διάστημα από 1-7- 2005 έως 31-1-2010 ασφαλιστικές εισφορές συνολικού ποσού 81.469,35 ευρώ, καθώς και επιπλέον ποσό 3.258,78 ευρώ για πρόσθετα τέλη και έξοδα μέχρι την 30-11-2012, όπως η συνολική αυτή απαίτηση προκύπτει από τις υπ’ αριθ. .../2006 Π.Ε.Π.Ε.Ε, υπ’ αριθ. ...2008 Π.Ε.Ε, υπ’ ...2008 Π.Ε.Π.Ε.Ε, υπ’ αριθ. ...2008 Π.Ε.Ε.

και τον υπ’ αριθ. ...2009 χρηματικό κατάλογο που επισυνάφθηκαν στην άνω αναγγελία. Ειδικότερα, η παραπάνω απαίτηση αφορά: 1) ποσό 110,00 ευρώ κύριας εισφοράς λόγω εκπρόθεσμης καταβολής Α.Π.Δ. για το χρονικό διάστημα από 1-7-2005 έως 31-7-2005 (...2006 Π.Ε.Π.Ε.Ε.), 2) ποσό 76.028,51 ευρώ κύριων εισφορών 43.319,42 ευρώ και πρόσθετων τελών 32.709,09 ευρώ λόγω μη καταβολής του συνόλου των εισφορών που δήλωσε με τις Α.Π.Δ.

για το χρονικό διάστημα από 1-7-2005 έως 30-9-2005 (...2008 Π.Ε.Ε.), 3) ποσό 797,351 ευρώ κύριας εισφοράς λόγω μη υποβολής Α.Π.Δ. για το δώρο Χριστουγέννων έτους 2006 σε μισθωτούς για το χρονικό διάστημα από 1-12-2006 έως 31-12-2006 (…2008 Π.Ε.Π.Ε.Ε.), 4) ποσό 4.438,49 ευρώ κύριας εισφοράς 2.657,78 ευρώ και πρόσθετων τελών 1.780,71 ευρώ λόγω μη υπολογισμού δώρου Χριστουγέννων σε μισθωτούς για το χρονικό διάστημα από 1-12-2006 έως 31-12-2006 (...2008 Π.Ε.Ε.) και 5) ποσό 95,00 ευρώ για έξοδα κατάσχεσης για το χρονικό διάστημα από 1-1-2010 έως 31-1-2010 (Χ.Κ. ...2009).

Σύμφωνα δε με έγγραφο του Ι.Κ.Α. - Ε.Τ.Α.Μ. που επισυνάπτεται στην άνω αναγγελία, υπεύθυνοι της οφειλέτριας εταιρίας είναι οι Β. Β., Πρόεδρος, Π. Σ., Αντιπρόεδρος και Δ/νων Σύμβουλος και Α. Δ. , μέλος. Ωστόσο, δεν αποδεικνύεται ότι κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα από 1-7-2005 έως 31-1-2010 κατά το οποίο κατέστησαν ληξιπρόθεσμες οι άνω οφειλές ο καθ’ ου η εκτέλεση Β.

Β. ήταν πρόεδρος του Δ.Σ. και νόμιμος εκπρόσωπος της άνω εταιρίας, ευθυνόμενος συνακόλουθα αλληλέγγυα και προσωπικά για τα χρέη της κατ’ άρθρο 115 ν. 2238/1994, σε συνδυασμό με άρθρο 69 ν. 2496/2007. Το καθ’ ου η ανακοπή (εκκαλούν), το οποίο είχε το βάρος απόδειξης του άνω ισχυρισμού του, ενόψει της αμφισβήτησης εξαρχής της απαίτησής του από την ανακόπτουσα, κανένα στοιχείο δεν προσκόμισε ώστε να δικαιολογηθεί η αναγγελία της άνω απαίτησής του κατά του καθ’ ου η εκτέλεση και δεν αρκεί προς τούτο η επίκληση στην αναγγελία της ιδιότητας του τελευταίου ως προέδρου της άνω οφειλέτριας εταιρίας.

Ήδη ισχυρίζεται με τον πρώτο λόγο της έφεσής του ότι η εκκαλούμενη απόφαση κατά παράβαση του νόμου απεφάνθη επί λόγου ανακοπής που ουδέποτε προτάθηκε, καθώς δεν προβλήθηκε ως λόγος ανακοπής η μη ευθύνη του καθ’ ου η κατάσχεση κατ’ άρθρ. 115 ν. 2238/1994 και 69 ν. 2496/2007 λόγω έλλειψης της ιδιότητάς του ως προέδρου του Δ.Σ.

και νομίμου εκπροσώπου της άνω εταιρίας κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα, παρά μόνο αμφισβητήθηκε η ύπαρξη της αναγγελθείσας απαίτησης του Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ εναντίον του. Ο άνω λόγος έφεσης είναι απορριπτέος ως μη νόμιμος, διότι η γενική αμφισβήτηση από την ανακόπτουσα της ύπαρξης της άνω αναγγελθείσας απαίτησης του Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ.

κατά του καθ’ ου η εκτέλεση εμπεριέχει και την μερικότερη αμφισβήτηση της σχετικής ευθύνης του τελευταίου υπό την παραπάνω ιδιότητα, η οποία (ευθύνη του) αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση της ύπαρξης της αναγγελθείσας απαίτησης εναντίον του.". Με αυτά, που δέχθηκε το Εφετείο, ότι δηλαδή στην, υπό το παραπάνω περιεχόμενο, προβληθείσα από την αναιρεσίβλητη με την ανακοπή, ως λόγο ανακοπής, άρνηση της αναγγελθείσας απαίτησης του καθ’ ου η ανακοπή και ήδη αναιρεσείοντος και του προνομίου της, περιέχεται και η αμφισβήτηση της ιδιότητας του καθ’ ου η κατάσχεση ως προέδρου του Δ.Σ.

και νομίμου εκπροσώπου της άνω οφειλέτιδας εταιρίας, κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα, που κατέστη ληξιπρόθεσμη η απαίτηση του αναιρεσείοντος και εξ αυτού του λόγου ευθυνομένου αυτού (καθ’ ου η κατάσχεση) και, ακολούθως, υπό την παραδοχή αυτή απέρριψε ως μη νόμιμο τον πρώτο λόγο έφεσης του αναιρεσείοντος, με τον οποίον αυτό υποστήριζε τα αντίθετα, έλαβε υπόψη "πράγμα", που είχε ουσιώδη επίδραση στη δίκη και δεν είχε προταθεί από την ανακόπτουσα και ήδη αναιρεσίβλητη, ήτοι ότι στην ανωτέρω αμφισβήτηση της απαίτησης του αναιρεσείοντος και του προνομίου της, περιέχεται και η αμφισβήτηση της ευθύνης του καθ’ ου η εκτέλεση λόγω της ιδιότητάς του ως προέδρου του Δ.Σ.

και νομίμου εκπροσώπου της άνω οφειλέτιδας εταιρίας, κατά τον χρόνο, που κατέστη ληξιπρόθεσμη η απαίτηση του αναιρεσείοντος. Επομένως, ο δεύτερος λόγος της αίτησης, με τον οποίον αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η, υπό τα ανωτέρω περιστατικά, πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρ. 8(α) είναι βάσιμος.- Συνεπώς, κατά παραδοχή του προαναφερόμενου λόγου αναίρεσης, η αναιρετική εμβέλεια του οποίου καθιστά αλυσιτελή την εξέταση των λοιπών λόγων αυτής, πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλο δικαστή, εκτός εκείνον ο οποίος εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση και να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη, λόγω της ήττας της, στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα του τελευταίου (άρθρ. 176, 183, 189 παρ. 1, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), μειωμένων, όμως, κατά τα άρθρα 62 παρ. 3 περ.

Θ ν. 4387/2016 (όπως η παράγραφος αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρ. 31 ν. 4445/2016) και 22 παρ. 1 ν. 3693/1957 (που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αριθμ. 18 ΕισΝΚΠολΔ), σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 5 παρ. 12 ν. 1738/1987 και αριθμ. 2 της 134423 οικ/8-12-1992 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης (ΦΕΚ 11/Β/20-1-1993), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 747/2015 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Πειραιά.

Παραπέμπει την υπόθεση, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συντιθέμενο από άλλο δικαστή, εκτός εκείνου, που δίκασε προηγουμένως.

Και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Φεβρουαρίου 2018.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

και νυν Πρόεδρος Αρείου Πάγου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 12 Απριλίου 2018.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ