Supreme Court voids land registry refusal where consent decree lacks in rem effect against non-parties.

[*391] 1985 Μαρτίου 29η

(ΝΙΚΗΤΑΣ,

Πp., Ν. ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Ε.Δ.)

ΕΝ ΤΩ ΕΠΑΡΧΙΑΚΩ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

Ερασμία Α. Βασιλειάδου και άλλοι,

Αιτητές,

ν.

Διευθυντή

Κτηματολογίου και Χωρομετρίας

Λευκωσίας και άλλων,

Καθ' ων η αίτηση.

(Αρ. Αιτήσεως 13/82).

Αποφάσεις και διατάγματα - Συμβιβασμός

οδηγήσας στην έκδοση διατάγματος εκ συμφώνου - Το διάταγμα μόνο τους διαδίκους

δεσμεύει - Το διάταγμα δεν μπορεί να επενεργήσει in

rem, αλλά μόνο in

personam - Η διάκριση μεταξύ

αποφάσεων in rem και αποφάσεων in

personam - Τα στοιχεία, που

συγκροτούν την έννοια της μιας και τα στοιχεία, που συγκροτούν την έννοια της

άλλης - Άρνηση εγγραφής στο όνομα των Αιτητών αριθμού οικοπέδων με αιτιολογία

δικαστικό διάταγμα εκ συμφώνου και δικαστική απόφαση, που εκδόθηκαν σε διαδικασίες,

στις οποίες οι αιτητές δεν ήσαν διάδικοι - Ούτε το διάταγμα ούτε η απόφαση

μπορούσαν να επηρεάσουν τον τίτλο των αιτητών ή να θεωρηθούν εμπράγματο βάρος

εν τη εννοία του Άρθρου 12 και του Πρώτου Παραρτήματος του Νόμου 9/1965, ώστε

να αποτελούν εμπόδιο για εγγραφή ή μεταβίβαση - Ακύρωση αρνήσεως.

Μ. Χριστοδούλου, για τους Αιτητές.

Α. Βασιλειάδης, για τον Καθ' ου η αίτηση

1. Δ. Κούτρας, για τους καθ' ων η αίτηση

2,3,4.

Κληρίδη (Κα.) για τους καθ' ων η αίτηση 5α-ζ.

ΑΠΟΦΑΣΗ

Η απόφαση δόθηκε από:-

ΝΙΚΗΤΑ. Πρ.Ε.Δ.:- Στην προκειμένη περίπτωση οι αιτητές εφεσιβάλλουν,

σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 80 του νόμου Περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας,

Κεφ. 224, απόφαση[*392]

του διευθυντή του Κτηματολογίου - καθ' ου η αίτηση

1 - με την οποία απέρριψε την αίτηση Α.2419/81 να μεταβιβάσει ή εγγράφει στο

όνομα των αιτητών αριθμό οικοπέδων. Η δικαιολογητική βάση της αρνήσεως του

διευθυντή να αποδεχθεί την αίτηση περιέχεται στην επιστολή του Τεκμ. IΚ,

ημερομηνίας 17.2.1982 που κοινοποιήθηκε και στους πέντε αιτητές.

Τα γεγονότα αποτελούν κοινό έδαφος.

Εκτίθενται λεπτομερειακά με χρονολογική σειρά στην εκτεταμένη έκθεση τεκμ. 1,

που ετοίμασε ο κτηματολογικός υπάλληλος κ. Χρίστος Ιωάννου και υιοθέτησαν οι

διάδικοι. Όμως θα παραθέσουμε μόνο τα κύρια περιστατικά που κατά τη γνώμη μας

είναι απαραίτητα για να κατανοηθεί η βάση πάνω στην οποία ερείδεται η έφεση και

που συνθέτουν ταυτόχρονα την ουσία της διένεξης παραλείποντας οτιδήποτε δεν

έχει αιτιώδη συνάφεια με αυτή.

Στις 11.4.1963 ο Ανδρέας Γ. Βασιλειάδης

από το Στρόβολο, σύζυγος της πρώτης αιτήτριας και πατέρας των άλλων αιτητών,

αγόρασε από την Κωνσταντίνα Νικολάου Ζεβλάρη (ακθ'ης η αίτηση 5ζ), ένα κτήμα

της στο Στρόβολο με στοιχεία G.231, τεμ. 186, εκτάσεως 3

σκαλών, 1 προσταθιού και 1500 τετραγωνικών ποδιών αντί ποσού £1,500. Το κτήμα

μεταβιβάστηκε την ίδια ημερομηνία με τη δήλωση πωλήσεως τεκμ. 1 ΣΤ.

Από το ιστορικό εγγραφής, που αναφέρεται

στην παράγραφο 7(α)(β)(γ) του τεκμ. 1, προκύπτει ότι η πωλήτρια απέκτησε το

παραπάνω κτήμα δυνάμει δωρεάς[*393]από την αδελφή της η οποία το πήρε με τον

ίδιο τρόπο από τη μητέρα της στο όνομα της οποίας είχε εγγραφεί στις 31.7.43,

ημερομηνία κατά την οποία έγινε η γενική εγγραφή στο Στρόβολο.

Πρέπει να λεχθεί ότι η κυριότητα του

κτήματος αυτού καθώς και άλλης περιουσίας απετέλεσε το αντικείμενο της αγωγής

του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας Αρ. 36/62 στην οποία ενάγοντες ήσαν,

μεταξύ πολλών άλλων, οι καθ' ων η αίτηση 2, 3 και 4, ενώ η ρηθείσα Ζεβλάρη ήταν

συνεναγόμενη στην υπόθεση με αρκετά άλλα πρόσωπα. Ωστόσο επισημαίνουμε ότι ούτε

ο αγοραστής ούτε κανένας από τους κληρονόμους ήσαν διάδικοι στην παραπάνω

αγωγή.

Δεν θα ήταν άσκοπο να παρατηρήσουμε ότι η

μεταβίβαση πραγματοποιήθηκε παρά την ύπαρξη παρεμπίπτοντος διατάγματος στην

αγωγή 36/62 που απαγόρευε στους εναγομένους να αποξενώσουν τα επίδικα κτήματα

ανάμεσα στα οποία ήταν και το τεμάχιο 186, πράγμα που παραδεδεγμένως δεν

γνώριζεν ο αγοραστής. Το διάταγμα είχε εκδοθεί στις 16.6.62 (τεκμ. 1Α) και αφού

κατέστη οριστικό στις 26.6.62 (τεκμ. 1Β) κατατέθηκε με το νενομισμένο έντυπο

(τεκμ. 1Ε) στο κτηματολόγιο που το σημείωσε στο σχετικό βιβλίο επιβαρύνσεων.

Από το υλικό που έχουμε είναι φανερό ότι ο αρμόδιος υπάλληλος δεν πρόσεξε ή εν

πάση περιπτώσει δεν έλαβε γνώση της καταχωρίσεως του διατάγματος με αποτέλεσμα

να αποδεχθεί τη δήλωση μεταβιβάσεως τεκμ. 1ΣΤ. Στην παράγραφο 5 της έκθεσης ο

κ. Ιωάννου κάμνει διάφορες υποθέσεις για να καταδειχθεί ότι δυνατόν η παράλειψη

να μην οφειλόταν σε αβλεψία. Ωστόσο νομίζουμε ότι δεν[*394] είναι του παρόντος

να εξετάσουμε και αξιολογήσουμε τις εικασίες αυτές. Γεγονός παραμένει ότι έγινε

η μεταβίβαση παρά την ύπαρξη νομικού κωλύμματος.

Μετά το θάνατο του αγοραστή Ανδρέα Γ.

Βασιλειάδη, η πρώτη αιτήτρια σαν διαχειρίστρια της περιουσίας του και ο

συνδιαχειριστής της δικηγόρος κ. Π. Σαρρής κατόπιν διαβήματος τους προς το

κτηματολόγιο - αίτηση αρ. 1042/78 - ζήτησαν και πέτυχαν τη συγχώνευση του

κτήματος G231 με το όμορόν του τεμάχιον 187 που ανήκε

επίσης στην περιουσία και το διαχώρισαν σε οικόπεδα σύμφωνα με τα τοπογραφικά

σχέδια τεκμήρια 1Ν και 1Ξ. Πρόκειται για τα νέα τεμάχια 1604 αριθμός εγγραφής G 1764, 1599 (G1517), 1600 (G1758),

1605 (G1763 ), 1607 (G1765) που

επηρεάζονται από την προσβαλλόμενη απόφαση και που στο μεταξύ μεταβιβάστηκαν

από τους διαχειριστές της περιουσίας στους κληρονόμους - αιτητές εκτός του G1765. Τούτο, σύμφωνα με την παράγραφο 7 της έκθεσης, πουλήθηκε και

μεταβιβάστηκε σε τρίτους. Αξίζει να σημειωθεί ότι όλα τα νέα τεμάχια

προέρχονται εν όλω ή εν μέρει από το κτήμα G231.

Το 1980 οι αιτητές σαν

ιδιοκτήτες εξ αδιανεμήτου του τεμ. 1599 αριθμός εγγραφής G1757 το οποίο, όπως έχει ήδη

αναφερθεί, αποτελούσε μέρος της εγγραφής G231, εξασφάλισαν

άδεια από την αρμόδια αρχή για τη διαίρεσή του σε οικόπεδα αφού το ενοποίησαν

με το γειτονικό τεμάχιο 185 επίσης

ιδιοκτησίας τους. Στη συνέχεια οι αιτητές αποτάθηκαν στο κτηματολόγιο με την αίτηση αρ. Α2419/81 για την έκδοση τίτλου για τα νέα οικόπεδα.[*395]

Στο σημείο

αυτό είναι αναγκαίο να ανατρέξουμε, έστω και συνοπτικά, στο ιστορικό της αγωγής

36/62 γιατί ρίχνει φως στους λόγους για τους οποίους δεν έγινε αποδεκτή η παραπάνω

αίτηση. Η απόφαση εκδόθηκε στις 31.12.70. Το διατακτικό της μέρος κατατέθηκε

σαν τεκμήριο 1Ζ στην διαδικασία αυτή. Σύμφωνα με την παραπάνω απόφαση το

Δικαστήριο διέταξε την εγγραφή των ακινήτων που περιγράφονται στον κατάλογο,

συμπεριλαμβανομένου του 231, στους διαδίκους που κατονομάζονται στην παράγραφο

3 της απόφασης. Όμως η ετυμηγορία του Επαρχιακού Δικαστηρίου ανατράπηκε στις

5.7.73 κατά την εκδίκαση της Έφεσης Αρ. 4958 που υπέβαλε κατά της απόφασης ο

Κώστας Γ. Μαζέρης, ένας από τους εναγομένους.

Αυτό που συνέβη είναι ότι στο Ανώτατο

δηλώθηκε συμβιβασμός με βάση τον οποίον το Δικαστήριο εξέδοσε νέο διάταγμα

αναφορικά με τη διάθεση της περιουσίας μεταξύ των διαδίκων ακυρώνοντας με τη

συναίνεση τους την απόφαση του κατώτερου Δικαστηρίου.

Οι όροι της διευθέτησης αναφέρονται στο

πρακτικό του Ανωτάτου Δικαστηρίου Τεκμ. 1Η, αλλά πιστεύουμε πως δεν θα

εξυπηρετείτο κανένας χρήσιμος σκοπός να τους επαναλάβουμε εν εκτάσει εδώ. Αρκεί

μόνο να ειπωθεί ότι συμφωνήθηκε η αναδιανομή της περιουσίας που ανήκε στους

Γιωρκή Μαζέρη και Χαρίκλεια Τσιρπόνια κατά το χρόνο του θανάτου τους, δηλαδή

της επίδικης περιουσίας, ως εξής:[*396]

(α) 1/3 θα έπαιρνε η

περιουσία της Ελένης Μαζέρη

και οι Θεμούλα Ζεβλάρη, Κωνσταντίνα Ζεβλάρη

και Γεώργιος Ζεβλάρης (καθ' ων η αίτηση αριθμός 5ε, στ και

ζ).

(β) 1/3 ο Κώστας Γ. Μαζέρης.

(γ) 1/3 οι ενάγοντες μεταξύ των οποίων

και οι καθ' ων 2 -4.

Το επίμαχο θέμα ποίαν περιουσίαν

κατέλειπαν οι ρηθέντες Μαζέρης και Τσιρπόνια παραπέμφθηκε από το Ανώτατο

Δικαστήριο, με τη συγκατάθεση πάλιν των διαδίκων, σε ειδικό διαιτητή για έρευνα

και υποβολή έκθεσης όπως ορίζει το άρθρο 35 του νόμου Περί Δικαστηρίων. Τα

ευρήματα του ειδικού διαιτητή θα ήσαν δεσμευτικά και τελεσίδικα για τους

ενδιαφερομένους, αλλά σε περίπτωση που δεν έδινε την απόφασή του πάνω σε

οποιοδήποτε ζήτημα σύμφωνα με την εντολή κάθε επηρεαζόμενος είχε το δικαίωμα να

ζητήσει από το Πλήρες Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας την επίλυσή του.

Οι διάδικοι, κάμνοντας χρήση του

δικαιώματος αυτού, προσέφυγαν στο παραπάνω Δικαστήριο το οποίο ύστερα από δυο

ενδιάμεσες αποφάσεις ημερομηνίας 12.7.78 και 2.12.78 (τεκμήρια 10 και 1Κ

αντίστοιχα), εξέδωσε την οριστική του απόφαση, τεκμήριο 1Κ, στις 20.10.79

υιοθετώντας πλήρως την έκθεση του ειδικού διαιτητή. (Βλ. παράρτημα Η). Σύμφωνα

με την έκθεση τα 2/7 μερίδια του G231 θα διανέμονταν

μεταξύ των διαδίκων που μόλις αναφέραμε κατά την αναλογία που συμφωνήθηκε.[*397]

Ας λεχθεί εν παρόδω ότι το Δικαστήριο

στην απόφασή του της 20.10.79 αναγνώρισε ότι οι διάδικοι δυνατόν να συναντούσαν

δυσκολίες στην εφαρμογή της απόφασης προφανώς διότι αριθμός κτημάτων, ως λ.χ.

το G231, είχαν ήδη μεταβιβαστεί σε τρίτους που δεν ήσαν

διάδικοι.

Μετά την κατάθεση της αιτήσεως Α2419/81

από μέρους των αιτητών και την έρευνα που ακολούθησε το κτηματολόγιο

διεπίστωσεν ότι στις 2.5.80 οι καθ' ων η αίτηση 2 και 3, ασκώντας τα δικαιώματά

τους που απέρρεαν από το συμβιβασμό, ζήτησαν με την αίτηση Α612/80 την εγγραφή

του μεριδίου τους (1/3 των 2/7). Και ότι ο φάκελλος αυτός σημειώθηκε σαν

εμπόδιο για τα κτήματα που διελάμβανε η απόφαση της 20.10.79. Έτσι το

κτηματολόγιο απεφάσισε να μην προχωρήσει η εγγραφή των οικοπέδων 1599G και 1599F, αντικειμένου της αίτησης Α2419/81, με

την αιτιολογία ότι "το κτήμα υπ' αριθμό εγγραφής G231-Στροβόλου

τεμάχιον 1599 ήτο εν των επιδίκων κτημάτων και συμπεριλαμβάνεται εις την

απόφασιν του Δικαστηρίου (στην Αγωγήν 32/62) ημερομηνίας 31.12.70".

Οι εισηγήσεις του δικηγόρου των αιτητών

μπορούν να συνοψισθούν ως εξής: Το πιστοποιητικό εγγραφής αποτελεί, σύμφωνα με

τη νομολογία, εκ πρώτης όψεως απόδειξη για την κυριότητα της ακίνητης

περιουσίας στην οποία αναφέρεται. Νομικά δεν είναι επιτρεπτόν να αμφισβητηθεί η

γνησιότητα τίτλου παρά μόνο όταν τρίτοι απέκτησαν δικαιώματα στην περιουσία με

αδιαφιλονίκητη αντίθετη κατοχή ή στην περίπτωση που έγινε[*398] λανθασμένη εγγραφή

οπόταν ακολουθείται η διαδικασία την οποία προβλέπει το άρθρο 61 του Κεφ. 224,

κάτι που δεν συμβαίνει στην προκειμένη περίπτωση. Αντίθετα εδώ η ιστορία της

εγγραφής του κτήματος δείχνει ότι ο τίτλος των αιτητών είναι απόλυτα γνήσιος

και κανένα από τα πρόσωπα εναντίον των οποίων στρέφεται η έφεση δεν

χρησιμοποίησε μέχρι τώρα οποιοδήποτε ένδικο μέσο ή άλλο μέτρο για να τον

αμφισβητήσει.

Δεν είναι νοητό η απόφαση της 20.10.79,

που πηγάζει από τον προγενέστερο συμβιβασμό, να θεωρηθεί δεσμευτική για τους αιτητές

διότι από την μια ούτε αυτοί ούτε ο προκάτοχος τους ήσαν διάδικοι στην Αγωγή

36/82 και από την άλλη η παραπάνω απόφαση, εδραζόμενη πάνω σε αγωγή in personam καθορίζει μόνο τα δικαιώματα των διαδίκων στην αγωγή inter se και τίποτε περισσότερο.

Παραθέτοντας την υπόθεση Hassidoff v. Santi and Others (1970) 1 C.L.R. 220, ο συνήγορος υπεστήριξε στην ουσία ότι το κτηματολόγιο εσφαλμένα

και παράνομα δεν δέχθηκε την αίτηση Α2419/81 εφόσον γνώριζε ότι οι αιτητές δεν

συμμετείχαν στην αγωγή και ότι ο τίτλος ιδιοκτησίας τους δεν τέθηκε ποτέ υπό

αμφισβήτηση από τους καθ' ων 2, 3 και 4. Σύμφωνα με την εισήγηση το

κτηματολόγιο όφειλε να τους πληροφορήσει ότι θα μπορούσαν να προσβάλουν τον

τίτλο των αιτητών, αν το επιθυμούσαν, στο Δικαστήριο, που όπως διακήρυξε η απόφαση

που μόλις αναφέραμε είναι η μόνη αρμόδια εξουσία για τον καθορισμό δικαιωμάτων

ως προς την κυριότητα ακίνητης ιδιοκτησίας.[*399]

Και τούτο διότι παρέχει τους αναγκαίους

μηχανισμούς και εχέγγυα για την επίλυση τέτοιων διαφορών. Στην συνέχεια ο συνήγορος

υπέβαλε ότι, για τους ιδίους λόγους, η απόφαση δεν μπορούσε να εκληφθεί σαν

εμπόδιο με την έννοια που αποδίδει στον όρο "εμπράγματον βάρος" ο

νόμος περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων 9/65 όπως τροποποιήθηκε.

Τέλος ο κ. Χριστοδούλου ισχυρίστηκε ότι

δεν πρέπει να εξετασθεί θέμα προσωρινού διατάγματος γιατί δεν αναφέρεται ρητά

στην γραπτή αιτιολογία του διευθυντή. Θα πρέπει όμως να τονίσουμε ότι ο νόμος

δεν επιβάλλει την αιτιολόγιση σαν συστατικό στοιχείο της απόφασης, αλλά η

υποχρέωση αυτή του διευθυντή προκύπτει από τη φύση της πράξης εφόσον είναι

δυσμενής για τους αιτητές. Όπως παρατηρεί ο Στασινόπουλος στην σελίδα 239 του έργου του "Μαθήματα Διοικητικού Δικαίου", "η εκ της φύσεως της πράξεως επιβαλλομένη αιτιολογία, μη αποτελούσα τύπον, δύναται

και να μην αναφέρηται εις το σώμα της πράξεως, αλλά να προκύπτη εκ των

στοιχείων του φακέλλου φέρουσα ούτω χαρακτήραν επικουρικόν". Όπως και να

έχει το ζήτημα γεγονός είναι ότι ο δικηγόρος της Δημοκρατίας δεν απέδωσε

οποιαδήποτε σημασία στην ύπαρξη του προσωρινού διατάγματος.

Η δικηγόρος των καθ' ων 5α-ζ συντάχθηκε

με τις παραπάνω θέσεις των αιτητών, ενώ οι υπόλοιποι καθ' ων η αίτηση (6-11)

δεν επέδειξαν ενδιαφέρον για την τύχη της υπόθεσης μόλο που τους επιδόθηκε όλη

η σχετική[*400] δικογραφία. Μόνο οι καθ' ων 2, 3 και 4 υποστηρίζουν την απόφαση

του κτηματολογίου και έχουν προς τούτο υιοθετήσει την επιχειρηματολογία του κ.

Βασιλειάδη που εμφανίζεται για τον διευθυντή του κτηματολογίου.

Το επίκεντρο των συλλογισμών αυτών

στρέφεται γύρω από τις διατάξεις του άρθρου 12 του Νόμου 9/65 σε συνδυασμό με

τις πρόνοιες του άρθρου 14(β) του ιδίου νόμου. Το άρθρο 12 απαγορεύει

ουσιαστικά τη μεταβίβαση ακινήτου που υπόκειται σε εμπράγματον βάρος ενώ το

άρθρο 14(β) χορηγεί διακριτική εξουσία στον διευθυντή του κτηματολογίου να

αρνηθεί τη μεταβίβαση στις περιπτώσεις που δεν υπήρξε συμμόρφωση με οποιαδήποτε

διάταξη του παραπάνω νόμου.

Τα εμπράγματα 3άρη για τους σκοπούς του

Νόμου 9/65 καθορίζονται στο πρώτο μέρος του παραρτήματος στο οποίο παραπέμπει

το άρθρο 12(6). Σύμφωνα με την παράγραφο 24 "Δικαστική απόφασις ή

δικαστικόν διάταγμα περί την τροποποίησιν ή ακύρωσιν εγγραφής δυνάμει των

διατάξεων του άρθρου 65 του Περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή,

Εκτίμησις) Νόμου" συνιστά εμπράγματον βάρος. Και όπως ορίζει το άρθρο 65

του Κεφ. 224 απόφαση ή διάταγμα σε αγωγή που έχει σαν αντικείμενο τη διακρίβωση

δικαιωμάτων κυριότητος αποτελεί, μόλις κατατεθεί στο κτηματολόγιο, νόμιμη

εξουσιοδότηση για να προβεί ο διευθυντής στις εγγραφές που διαλαμβάνονται στην

απόφαση ή το διάταγμα.[*401]

Ο κ. Βασιλειάδης υπέβαλε ότι εφόσον η

απόφαση της 20.10.79 απεστάλη στο κτηματολόγιο με την αίτηση Α612/80 από τις

2.5.80, ορθά και νόμιμα ο διευθυντής εφαρμόζοντας τις διατάξεις των σχετικών

νόμων δεν αποδέχθηκε την επίδικη αίτηση.

Ανταπαντώντας πάνω στο σημείο αυτό ο κ.

Χριστοδούλου επανέλαβε τις προγενέστερες εισηγήσεις του προσθέτοντας ότι οι πιο

πάνω νομοθετικές διατάξεις δεν τυγχάνουν εφαρμογής στην κρινόμενη περίπτωση

διότι η απόφαση ημερομηνίας 20.10.79 δεν τροποποιεί ούτε ακυρώνει οποιαδήποτε

εγγραφή και μάλιστα την εγγραφή προσώπων ξένων προς την Αγωγή 36/62. Και

επομένως η απόφαση δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί σαν εμπράγματον βάρος.

Ίσως με την πρώτη ματιά τα επιχειρήματα

του δικηγόρου της Δημοκρατίας να εντυπωσιάζουν και να πείθουν ως προς την

ενδεδειγμένη λύση του προβλήματος που αντιμετωπίζουμε. Βαθύτερα όμως κοιταγμένη

η εισήγηση επιβάλλει κάποια ανάλυση του συμβιβασμού που επιτεύχθηκε στο Εφετείο

από τον οποίο και προέρχεται η μετέπειτα απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου.

θέμα γεννιέται σχετικά με τον

προσδιορισμό της νομικής φύσης και του αποτελέσματος του συμβιβασμού.

Υπενθυμίζουμε στο σημείο αυτό ότι με την απόφασή του το Ανώτατο Δικαστήριο

ακύρωσε το προγενέστερο διάταγμα του Επαρχιακού Δικαστηρίου και εξέδωσε νέο διάταγμα

που βασίστηκε ολωσδιόλου στη συμφωνία των διαδίκων.[*402] Πρόκειται καθαρά

δηλαδή για διάταγμα που αφορά προσδιορισμό δικαιωμάτων εκ συμφώνου (consent

order) χωρίς να μεσολαβήσει η δικαστική αξιολόγηση και κρίση.

Όπως ελέχθη από τον Lord Chelmsford, L.C., κάτω από παρόμοιες συνθήκες συμβιβασμού

αξίωσης για αναγνώριση δημοσίου δικαιώματος διαβάσεως, στην υπόθεση Jenkins v. Robertson (1897), L.R. I Sc. & Div.

117, Η.L. "the court had exercised no judicial

function".

Αποτελεί γενική αρχή του δικαίου ότι μια

τέτοια απόφαση ή διάταγμα δεν δεσμεύει παρά μόνον εκείνους που ήσαν διάδικοι

στην συγκεκριμένη διαδικασία. Ο Bower στο

έργο του Res Judicata, δεύτερη έκδοση υπό Turner στη σελίδα 40, παράγραφος 4, παρατηρεί σχετικά:

"Of course no consent judgment or order has

the slightest operation or effect, whether by way of estoppel or otherwise,

against any third person, or against any of the parties who is not shown to

have consented".

To απόσπασμα αυτό στηρίζεται σε αρκετές υποθέσεις που αναφέρονται στις υποσημειώσεις στην ίδια σελίδα ανάμεσα στις οποίες Goucher v. Clayton (1865) 13 W.R. 336 (per

Wood V.C., at p. 337); Wytcherley v. Andrews (1871), L.R. 2 P. &

D. 327 (per Lord Penzance, at p. 329); Munster v. Cox (1885), 10

App. Cas. 680, H.L.

Στο σημείο αυτό επιβάλλεται και μια

παραπέρα αποσαφήνιση κατά πόσον το διάταγμα εμπίπτει στην κατηγορία των

δικαστικών αποφάσεων in rem που[*403] προσδιορίζουν το

καθεστώς προσώπου ή πράγματος τελεσίδικα και δεσμευτικά έναντι πάντων σε αντιδιαστολή

με αποφάσεις in personam που επηρεάζουν μόνο όσους έχουν

άμεση ανάμειξη σε δικαστική διαδικασία έστω και στην περίπτωση που εγείρονται

αξιώσεις για τον τίτλο ακίνητης περιουσίας.

Όλα τα στοιχεία που συγκροτούν την έννοια

της απόφασης in personam περιγράφονται πολύ εύστοχα στον

τόμο 15 Halsbury's Laws of England, 3n έκδοση, σελίδα 181, παράγραφος 354:

"Judgments in personam or inter partes are

those which determine the rights of parties inter se to or in the subject

matter in dispute, whether it be corporeal property of any kind whatever or a

liquidated or unliquidated demand, but do not affect the status of either

persons or things, or make any disposition of property or declare or determine

any interest in it except as between the parties litigant …………… Judgments in

actions for detention of chattels and recovery of land may also be mentioned, which determine rights

of possession, and may (as does also the judgment on an interpleader issue)

decide questions of title as between the parties; but none of them

at all affects any interests which third parties may

have in the subject matter. It may be added that as a

judgment inter partes, though binding between them, does not affect the rights

of third parties,[*404] so neither does a sale by way of execution for giving

effect to that judgment".

Τα κριτήρια και οι προϋποθέσεις στις

οποίες πρέπει να ανταποκρίνεται μια απόφαση για να ενταχθεί στην άλλη μεγάλη

ενότητα που είναι γνωστή σαν αποφάσεις in rem είναι

εντελώς διαφορετικά όπως προκύπτει από τον ορισμό που δίνει ο Bower στη σελίδα 213, παράγραφος 245 του ιδίου συγγράμματος:

"A judicial decision in rem is one

which declares, defines or otherwise determines the status of a person, or

of a thing, that is to say, the jural relation of the person, or thing, to

the world generally, and therefore is conclusive for, or against, everybody, as

distinct from those decisions which purport to determine the jural relations of

the parties only to one another, and their personal rights and

equities inter se, and which, therefore, are commonly termed decisions in

personam".

Βλ. Minna Craig Steamship

Co. v. Chartered Mercantile Bank of India, London and China,

(1897) 1 Q.B. 460, C.A.

Είναι επομένως φανερόν ότι μια απόφαση εκ

συμφώνου δεν δημιουργεί δικαιώματα in rem. Όχι μόνο αυτό,

αλλά η εμβέλεια της απόφασης δεν ξεπερνά τα όρια των δικαιωμάτων των διαδίκων

σε μια αγωγή. Για να ενισχύσουμε την άποψή μας θα μπορούσαμε να επιστρατεύσουμε[*405]

ακόμη ένα απόσπασμα από τον Bower στη σελίδα 214,

παράγραφος 249:

"It would appear impossible in principle to

obtain a judgment in rem

by consent of the parties before the court; for not only they but the world

will be bound if a valid judgment in rem is

pronounced. The better

view would appear to be that a judgment on a

matter which would, if properly litigated, result in a judgment in rem, will

have force only inter partes if the processes of the law are shortcircuited

and judgment purports to be given by consent".

Βλ. Ritchie v. Malcolm,

(1902) 2 I.R. 403.

Από τις διαπιστώσεις αυτές συνάγεται ότι

το εκ συμφώνου διάταγμα και η απόφαση του Επαρχιακού Δικαστηρίου που ακολούθησαν δεν επιδρούν με κανένα τρόπο

στα εμπράγματα δικαιώματα που απέκτησαν και κατοχύρωσαν διά τίτλου ιδιοκτησίας

οι αιτητές τον οποίον κανένας από τους ενδιαφερομένους δεν έχει μέχρι τώρα

θέσει υπό αμφισβήτηση δι' άλλης ενδεδειγμένης διαδικασίας. Κατά μείζονα λόγον η

απόφαση δεν συνιστά εμπράγματον βάρος εντός της εννοίας της παραγράφου 24 του

πρώτου παραρτήματος του άρθρου

12(6). Τυχόν αντίθετη ερμηνεία θα αποτελούσε αντινομία και θα προσέκρουε στο

πνεύμα του νόμου.[*406]

Κατά την κρίση μας ο διευθυντής του

κτηματολογίου ερμήνευσε εσφαλμένα τη σχετική νομοθετική διάταξη σε συνδυασμό με

την απόφαση της 20.10.79 και ως εκ τούτου το Δικαστήριον κηρύσσει την απόφασή

του άκυρη.

Η περίπτωση άπτεται του δημοσίου

συμφέροντος και παρουσίασε καινούργια νομικά σημεία. Για το λόγο αυτό το Δικαστήριο δεν δεσμεύεται από την αρχή

ότι τα έξοδα της δίκης ακολουθούν το αποτέλεσμα. Κάθε διάδικος θα επιβαρυνθεί

με τα δικά του έξοδα.

Απόφαση Διευθυντή Κτηματολογίου

κηρύσσεται άκυρη.