Cypriot Supreme Court dismisses application for recognition of illegitimate child due to fundamental procedural nullity.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the mother's application to recognize her illegitimate son as her legal child. The court found the proceedings fundamentally flawed because the applicant failed to follow the specific statutory forms and pay required costs, rendering the process a nullity rather than a mere irregularity. Consequently, the application was rejected with costs awarded against the applicant, and the court recommended new procedural rules to clarify the law.
Regesto Legislator
Generato dall'IAChapter 278 Law on Illegitimate Children; Law 50/79; The application for recognition of an illegitimate child is void ab initio if fundamental procedural defects exist, such as failure to use the prescribed statutory form or pay required costs, constituting a nullity rather than a mere irregularity.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
[*165] 1984 Σεπτεμβρίου 28
(ΚΡΑΜΒΗΣ, Πρ. Ε.Δ. )
ΕΝ ΤΩ
ΕΠΑΡΧΙΑΚΩ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΩ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ
Επί τοις αφορώσι το άρθρο 8 του Περί Εξωγάμων Τέκνων Νόμου
Κεφ. 278, και του Νόμου 50/79,
και
Επί τοις αφορώσι τον Έρικ Σεργίου,
Ανήλικον,
και
Επί τοις αφορώσι την αίτησιν της Βάκιας Ιωαννίδου, μητρός
και φυσικού κηδεμόνος τους ανηλίκου εξωγάμου τέκνου της Έρικ Σεργίου,
Αιτητρίας,
και
Επί τοις αφορώσι τον Σέργην Σεργίου,
Καθ' ου η αίτησις.
(Αίτησις Αρ. 5/83).
Παραγραφή - Ο περί Αναστολής της
Παραγραφής Νόμος 57/64 - Κατά πόσον η προθεσμία του άρθρου 8(α)(ι) του Περί Νόθων
Τέκνων Νόμου, Κεφ. 278 ανεστάλη δυνάμει του Νόμου 57/64 - Η διαδικασία του
άρθρου 8(α)(ι) είναι φύσεως αστικής και κατά συνέπεια εμπίπτει εντός της
εννοίας του όρου "αγωγή" στο άρθρο 2 του Νόμου 57/64 - Έπεται ότι η εν λόγω προθεσμία ανεστάλη από τον Νόμο 57/64.
Εξώγαμα τέκνα - Ο Περί Νόθων Τέκνων
Νόμος, Κεφ. 278 - Δικονομία - Εφ' όσον μέχρι σήμερα δεν έχουν θεσπισθεί βάσει
του άρθρου 15 διαδικαστικοί κανονισμοί, οι διαδικασίες δυνάμει του εν λόγω
νόμου διέπονται, σύμφωνα με την επιφύλαξη του άρθρου 15, από τους Περί Διαθηκών
και Διαδοχής (Διακήρυξη Θανάτου και Νομιμοποίηση) Θεσμών - Ομοίως, ελλείψει
θεσπίσεως νέων θεσμών βάσει του άρθρου 4 του Κυρωτικού Νόμου της[*166] Συμβάσεως επί της Νομικής Καταστάσεως Εξωγάμων
Τέκνων (Νόμος 50/79), οι πιο πάνω θεσμοί περί Διαθηκών κλπ εφαρμόζονται και στα θέματα της
Συμβάσεως - Αίτηση περί αναγνωρίσεως υιού αιτητρίας ως γνησίου τέκνου του καθ'
ου η αίτηση και περί εκδόσεως Διατάγματος διατάσσοντος τον καθ ου η αίτηση να αναγνωρίσει
υιόν αιτητρίας ως ιδικόν του τέκνον - Η αίτηση αυτή εβασίσθη στα άρθρα 6,7,8,9
και 15 του Κεφ. 278, στο άρθρο 9 του Κυρωτικοί Νόμου της Συμβάσεως επί της
Νομικής Καταστάσεως Εξωγάμων Τέκνων (Νόμος 50/79), άρθρο 32 του Περί
Δικαστηρίων Νόμου 14/60 και του Θεσμού 48 Κανόνος 2 των Περί Πολιτικής
Δικονομίας Θεσμών - Η εν λόγω αίτηση είναι νομικά ελαττωματική γιατί: (α) Ο
παρατιθέμενος στην αίτηση Κανών της Πολιτικής Δικονομίας δεν είναι εφαρμόσιμος
στην περίπτωση αυτή, (β) Οι ισχύοντες κανόνες δεν ετηρήθησαν ούτε και κατ'
αναλογίαν, αφού ο τύπος της αιτήσεως, που χρησιμοποιήθηκε, δεν είναι ο τύπος 2,
που προβλέπεται από τους ισχύοντες θεσμούς περί Διαθηκών κλπ., η αιτούσα δεν
ανέλαβε υποχρέωση πληρωμής των εξόδων του καθ' ου η αίτηση (Θεσμός 10(2)) και ο
Γενικός Εισαγγελέας δεν
είναι διάδικος ως καθ' ου η αίτηση (Θεσμός 12), και (γ) - Οι ζητούμενες θεραπείες δεν
έχουν νομικό έρισμα στις διατάξεις επί των οποίων στηρίχθηκε η αίτηση — Τα εν
λόγω ελαττώματα δεν αποτελούν απλήν παρατυπίαν, που μπορεί να θεραπευθεί, αλλ'
ουσιώδη παρατυπίαν, που καθιστά την όλην διαδικασίαν άκυρη.
Πολιτική Δικονομία — Παρατυπία -
Διάκριση μεταξύ ακύρου και απλώς παρατύπου διαδικασίας.
Εξώγαμα τέκνα - Ο περί Νόθων Τέκνων
Νόμος, Κεφ. 278 - Affiliation order - Δεν διαφοροποιεί ούτε επηρεάζει την νομική κατάσταση εξωγάμου τέκνου.
Εξώγαμα τέκνα - Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση επί
της Νομικής Καταστάσεως Εξωγάμων Τέκνων κυρωθείσα με τον Νόμον 50/79 - Σκοπός
και συνέπεια συμβάσεως.
Α. Κληρίδης, για την Αιτήτρια.
Α. Μαρκίδης για Κ.
Μιχαηλίδη, για τον καθ' ου η αίτηση.
ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ
Η ακόλουθη απόφαση δόθηκε από:
ΚΡΑΜΒΗ, Πρ. Ε.Δ.: Η αιτήτρια, με αίτηση δια κλήσεως ημερομηνίας 13.6.83, επιζητεί όπως ο
υιός της Έρικ, ο οποίος εγεννήθη στη Λευκωσία την 11.9.1973, αναγνωρισθή ως
γνήσιον τέκνον του καθ' ου η αίτηση Σέργιου Σεργίου, και όπως ο καθ' ου η
αίτηση διαταχθεί υπό του Δικαστηρίου να αναγνωρίσει το εν λόγω τέκνον της ως
ιδικόν του.
Η αίτηση αυτή, βασίζεται επί των άρθρων
6,7,8,9 και 15 του Περί Νόθων Τέκνων Νόμου, κεφ. 278 ( ILLEGITIMATE CHILDREN'S LAW CAP, 278), επί του άρθρου 9 του Κυρωτικού Νόμου της Συμβάσεως επί της νομικής
κατάστασης εξωγάμων τέκνων, αρ. 50/79, του άρθρου 32 του Περί Δικαστηρίων Νόμου
14/60 και των Περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμών 1955, Δ.48, 8###. 2,
Ο καθ' ου η αίτηση κατεχώρησε ένσταση
την 7.4.84, με την οποία αξιοί απόρριψη της αιτήσεως, επειδή, μεταξύ άλλων,
αυτή είναι χωρίς κανένα νομικό αποτέλεσμα (null and void), και ότι αύτη δεν έγινε η και δεν στηρίζεται επί των θεσμών
10,11,12,13,14 και 15 των Περί WILLS AND SUCCESSION (Declaration of Death and Legitimation) Θεσμών.
Περαιτέρω, ο καθ' ου η αίτηση στην
ένορκο δήλωση του η οποία συνοδεύει την ένσταση, ισχυρίζεται ότι το Δικαστήριο
δεν κέκτηται δικαιοδοσίας να επιληφθεί της αιτήσεως, ως αύτη έχει, επειδή η
τοιαύτη αίτηση δεν βασίζεται[*168] στους πιο πάνω αναφερομένους
Θεσμούς. Ωσαύτως, ο καθ' ου η αίτησις ισχυρίζεται ότι το Δικαστήριο δεν δύναται
να επιληφθεί, ούτε και έχει δικαιοδοσία να εκδικάσει την αίτηση της αιτητρίας,
καθ' ότι η τοιαύτη αίτησις δεν κατεχωρήθη εντός πέντε ετών από της γεννήσεως
του υιού της αιτητρίας, όπως προνοείται υπό του άρθρου 8 του Περί Νόθων Τέκνων
Νόμου, Κεφ. 278.
Δι' αιτήσεως ημερομηνίας 19.4.84, ο καθ'
ου η αίτηση εζήτησε όπως τα πιο πάνω εγειρόμενα στην ένσταση του νομικά σημεία,
εξετασθούν προκαταρτικά εν συνεχεία, εκ συμφώνου με την άλλη πλευρά, η αίτηση
ορισθή δι' ακρόαση,
Πριν προχωρήσω στην εξέταση της
επιχειρηματολογίας η οποία ετέθη ενώπιον μου δια των ικανών αγορεύσεων των
ευπαιδεύτων συνηγόρων των διαδίκων , θεωρώ σκόπιμο να προβώ σε σύντομη αναφορά
εις το ισχύον δίκαιον το οποίον αφορά τα ζητήματα της κυρίας αιτήσεως.
Πριν από την κύρωση της Ευρωπαϊκής
Σύμβασης επί της νομικής κατάστασης των εξωγάμων τέκνων δια του Νόμου 50/79 ο
οποίος από της δημοσιεύσεως του αποτελεί ημεδαπόν δίκαιον με ηυξημένην ισχύν,
ίσχυε και εξακολουθεί να ισχύει ο Νόμος Περί Νόθων Τέκνων, Κεφ. 278.
Με την εφαρμογήν των σχετικών διατάξεων
του εν λόγω Νόμου (Κεφ. 278), και υπό ορισμένες προϋποθέσεις, ένα μη νόμιμο
τέκνο, (και ως μη νόμιμο τέκνο θεωρείται υπό του ιδίου Νόμου το εξώγαμο),
δύναται να αποκτήσει νομική θέση (legal status) νομίμου τέκνου:-
(Α) Διά επιγενομένου
γάμου των γονέων του,(βλ. αρθ.4),
(Β) Δια Δικαστικού
Διατάγματος, είτε κατόπιν αιτήσεως του ιδίου του πατέρα, είτε δι' αιτήσεως του[*169] ιδίου του τέκνου στην περίπτωση όπου ο
πατέρας έχει αποβιώσει, και με την διαθήκη του έχει αναγνωρίσει το τέκνον ως ιδικόν του. (βλ.
άρθρο 6 (ΙΙ)(2)(3)του Νόμου).
Σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 8 του
εν λόγω Νόμου, (Κεφ.278), το Δικαστήριο δύναται να εκδόσει δικαστικό Διάταγμα (Affiliation Order), διά του οποίου να διατάσσεται ο θεωρούμεvoς ως πατέρας του εξώγαμου τέκνου, να
πληρώνει χρηματικά ποσά για την διατροφή και μόρφωση του παιδιού. Για να
εκδοθεί ένα τέτοιο Διάταγμα, το Δικαστήριο θα πρέπει να ικανοποιηθεί ότι ο
φερόμενος ως πατέρας του εξωγάμου παιδιού, είναι πραγματικά ο πατέρας του (βλ.
άρθρον 9 του Νόμου , Κεφ. 278).
Όπως επίσης προκύπτει από τες ρητές
νομοθετικές πρόνοιες του Νόμου, η έκδοση τέτοιου Διατάγματος (Affiliation Order), ουδόλως διαφοροποιεί ή επηρεάζει την νομική κατάσταση του εξώγαμου
παιδιού, αυτό δε το Διάταγμα είναι περιορισμένης χρονικής διάρκειας (βλ.
ερμηνευτικές διατάξεις και άρθρα 10 και 11 του Νόμου, Κεφ. 278).
Έχοντας υπόψη όσα έχουν αναφερθεί πιο
πάνω, το συμπέρασμα που προκύπτει, είναι ότι, εάν σε μια δικαστική διαδικασία
αποδειχθεί ότι ένα συγκεκριμένο πρόσωπο είναι ο πραγματικός πατέρας ενός
εξώγαμου παιδιού, το παιδί αυτό δεν μπορεί να αποκτήσει άλλα δικαιώματα, εκτός
από το περιορισμένο δικαίωμα διατροφής και εκπαίδευσις που απορρέει από το Affiliation Order.[*170]
Επομένως δύναται να λεχθεί ότι οι
νομοθετικές διατάξεις του Κεφ. 278, δεν παρέχουν οποιαδήποτε ουσιαστική βοήθεια
στην διαφοροποίηση ή βελτίωση της νομικής κατάστασης του εξώγαμου τέκνου, εκτός
βέβαια εάν η τοιαύτη διαφοροποίησις της νομικής κατάστασης, προέρχεται μόνον με
την θέληση του πατέρα στις περιπτώσεις που έχουν ήδη αναφερθή πιο πάνω και εφ'
όσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις και/ή δεν υπάρχουν τα κωλύματα που προβλέπει ο
Νόμος.
Όπως προκύπτει από το προΐμιο της
Ευρωπαϊκής Σύμβασις επί της νομικής καταστάσεως εξωγάμων τέκνων, σκοπός της
συμβάσεως είναι η βελτίωση της νομικής κατάστασης τέκνων δια του περιορισμού
των υφισταμένων διαφορών μεταξύ της νομικής καταστάσεως τούτων και εκείνης των
εν γάμω γεννηθέντων τέκνων αι οποίαι καθιστούν νομικώς και κοινωνικώς
μειονεκτικήν την θέσιν των πρώτων.
Σύμφωνα με το άρθρο 3 της Συμβάσεως, η
πατρική αναγνώρισις παντός εξωγάμου τέκνου, δύναται να μαρτυρείται ή
επιτυγχάνεται δι' εκούσιας αναγνωρίσεως ή δικαστικής αποφάσεως,
Δια του άρθρου 4 του ιδίου Νόμου,
προβλέπεται ότι η εκουσία αναγνώρισις της πατρότητος δεν δύναται να
καταπολεμείται ή αμφισβητείται καθ' ον τρόπον προβλέπει το εσωτερικόν δίκαιον
δια τας τοιαύτας διαδικασίας, εκτός εάν το πρόσωπον το οποίον επιδιώκει να
προβεί στην αναγνώριση ή το οποίο έχει προβεί εις την αναγνώρισιν του τέκνου,
δεν είναι ο βιολογικός τούτου πατήρ.
Σύμφωνα με το άρθρο 9 του ιδίου Νόμου,
το εξώγαμο τέκνο θα έχει το αυτό κληρονομικό δικαίωμα επί της περιουσίας[*171] του
πατρός και της μητρός αυτού, καθώς και μέλους της οικογενείας του πατρός ή της
μητρός αυτού, ως εάν είχε γεννηθεί εν γάμω.
Τέλος, δια του άρθρου 10 του ιδίου
Νόμου, προβλέπεται ότι ο γάμος μεταξύ του πατρός και της μητρός εξωγάμου
τέκνου, θα αποδίδει εις το τέκνον την νομική κατάστασιν του εν γάμω γεννηθέντος
τέκνου.
Έχοντας υπόψιν όσα έχουν αναφερθεί πιο
πάνω αναφορικά με τες πρόνοιες του Νόμου 50/79, το συμπέρασμα που προκύπτει
είναι ότι ,. δια της αναγνωρίσεως ενός προσώπου ότι είναι ο πραγματικός πατέρας
του εξωγάμου παιδιού, με τους τρόπους που αναφέρονται στον Νόμο (50/79), το
εξώγαμο παιδί αποκτά τα ίδια κληρονομικά δικαιώματα ως εάν εγεννήθη εκ νομίμου
γάμου.
Σε τελευταία ανάλυση, ο Νόμος 50/79, δια
των νομοθετικών διατάξεων
του δεν επιδιώκει διαφοροποίηση της νομικής καταστάσεως του εξωγάμου τέκνου, αλλά βελτίωση της. Η εκούσια
αναγνώριση εξώγαμου τέκνου ή η αναγνώριση τούτου με Δικαστική Απόφαση, με τους
τρόπους που προβλέπει ο εν λόγω Νόμος, δεν ισοδυναμεί με νομιμοποίηση του
εξώγαμου τέκνου.
Κατόπιν όλων όσων έχουν αναφερθεί πιο
πάνω, η κατάστασις αναφορικά με την νομιμοποίηση εξωγάμου παιδιού δεν φαίνεται
να έχει μεταβληθεί δια του Νόμου 50/79. Τόσον ο Νόμος 50/79, όσον και το άρθρο
4 του Κεφ. 278, προβλέπουν ότι ο επιγενόμενος γάμος μεταξύ του πατέρα και της
μητέρας του εξώγαμου παιδιού, αποδίδει στο παιδί την νομική κατάσταση τέκνου
που γεννήθηκε εκ νομίμου γάμου, γεγονός το οποίο καταδεικνύει την εννοιολογική
διαφορά μεταξύ της απόκτησης[*172] κληρονομικών
δικαιωμάτων και της νομιμοποίησης του παιδιού.
Το πρώτο ζήτημα που θα εξετάσω, είναι κατά πόσο η αίτηση
της αιτητρίας πάσχει νομικά, επειδή δεν κατεχωρήθη εντός πέντε ετών από της
γεννήσεως του τέκνου, ως προνοείται υπό του άρθρου 8 του/Περί Νόθων Τέκνων,
Κεφ. 278, (κατωτέρω) ή κατά πόσο εφαρμόζονται οι πρόνοιες του Περί Αναστολής
της Παραγραφής, Νόμου 57/64 οπότε εν τοιαύτη περιπτώσει, ο περιορισμός των 5 ετών για την καταχώρηση
της αιτήσεως, αναστέλλεται.
AFFILIATION
8. Subject to any Rules of Court -
(a) (i) the mother of an illegitimate child,
at any time before the birth of the child or an any time within five years
from such birth; or
(ii) when the mother is dead the person having the
custody of the child, or where the child is a charge on public funds a
welfare officer, at any time within five years from the birth of the child,
may apply to the Court for an affiliation order:
Provided that, where such mother is a married woman, no
such application shall be made by her,[*173] unless at the time of the
conception of the child and since that time she was living apart from her
husband.
(b) if the Court is satisfied that there is a prima facie
case for the alleged father to answer, . the Court shall issue a summons to
him to appear before the Court on a date fixed in the in the summons and
shall cause such summons to be served on him:
Provided that the Court shall refuse to issue a summons
if satisfied that there is reasonable cause to believe that the person
alleged to be the father of the child is not in truth and in fact the father
of such child or that such application is not made bona fide but made for the
purpose of intimidation or extortion.
Application and summons
for an affiliation order.
Στες ερμηνευτικές διατάξεις του άρθρου 2 του Νόμου 57/64 "Περίοδος αναστολής", "Χρόνος παραγραφής" και "Αγωγή", σημαίνουν:
"'Περίοδος αναστολής', σημαίνει την
περίοδον ήτις[*174] "άρχεται
την 21 η Δεκεμβρίου 1963 και λήγει εις ημερομηνίαν καθορισθησομένην δια
Διατάγματος του Υπουργικού Συμβουλίου δημοσιευθησομένην εν τη Επισήμω Εφημερίδα
της Δημοκρατίας."
"'Χρόνος'
Παραγραφής', σημαίνει οιανδήποτε χρονικήν περίοδον καθοριζομένην εν οιαδήποτε
διατάξει, νομοθετικής φύσεως, ισχυούσης κατά την ημερομηνίαν ενάρξεως της
ισχύος του παρόντος Νόμου, εν απαιτείται η έναρξη οιαδήποτε αγωγής εις ην αφορά
η διάταξη αυτή".
"'Αγωγή'
περιλαμβάνει πάσαν αστικήν διαδικασίαν αρχομένην ενώπιον οιουδήποτε
δικαστηρίου, ως και πάσαν διαιτητικήν τοιαύτην."
Δια του άρθρου 3 του ιδίου Νόμου,
προνοείται ότι η περίοδος αναστολής δεν υπολογίζεται στον χρόνον παραγραφής.
Αναμφίβολα η διαδικασία βάσει του άρθρου
8 του Κεφ. 278, καθώς και όλες οι άλλες διαδικασίας οι οποίες προβλέπονται
βάσει των νομοθετικών διατάξεων του ιδίου Νόμου, εμπίπτουν στην σφαίρα του
αστικού δικαίου. Αποδέχομαι λοιπόν, ότι η διαδικασία βάσει του άρθρου 8(Ι) ως αστική
διαδικασία, ευρίσκεται εντός της εννοίας της "αγωγής" του Νόμου 57/64, οι πρόνοιες του
οποίου εφαρμόζονται και ευρίσκοντο εν ισχύει κατά τον ουσιώδη χρόνο.
Κατόπιν των ανωτέρω, καταλήγω στο
συμπέρασμα ότι, κατά την 13.6.1983, ουδέν νομικόν εμπόδιον υπήρχε δια την
αιτήτριαν να καταχωρήσει αίτηση επί τη βάσει των προνοιών του άρθρου 8(Ι) του
Κεφ. 278.[*175]
Το άρθρο 15 του Νόμου Περί Νόθων Τέκνων,
έχει ως εξής:
MISCELLANEOUS
"15. The Governor may, with the advice and assistance
of the Chief Justice, make Rules of Court for any matter or proceeding heard or
taken before any Court under the provisions of this Law and for prescribing the
fees to be taken in respect of any matter or proceeding in any Court:
Provided that until such Rules are made, such matters and
proceedings shall be regulated and such fees shall be taken as provided by the
Rules of Court in force for the time being ".
Μέχρι σήμερα δεν έχουν θεσπισθεί
διαδικαστικοί κανονισμοί σύμφωνα με τες πρόνοιες του πιο πάνω άρθρου· συνεπώς
τα ζητήματα ή οι διαδικασίες ενώπιον Δικαστηρίου βάσει των διατάξεων του Κεφ.
278, δέον όπως, (Στο Proviso του
άρθρου 15, ο νομοθέτης χρησιμοποιεί την λέξη shall ) ρυθμίζονται από τους Διαδικαστικούς κανονισμούς οι οποίοι κατά πρώτον
ετέθησαν εν ισχύι βάσει του άρθρου 86 του τότε ισχύοντος Περί Διαθηκών καν
Διαδοχής Νόμου, Κεφ. 220 (Βλ. Rules of Court Subsidiary
Legislation, VOL. II p. 492), οι οποίοι ευρίσκοντο εν ισχύϊ όταν ετέθη σε εφαρμογή ο Νόμος Κεφ. 278.[*176]
Στο Μέρος Ιν του καταργηθέντος Νόμου Κεφ.
220, περιείχοντο διατάξεις Περί Νόθων Τέκνων (άρθρα 52-54). Το μέρος αυτό της
νομοθεσίας, κατηργήθη και αντεκαταστάθη διά του Νόμου 15/55 (Cyprus Gazette ημερ. 22/4/55 σελ. 55), οι διατάξεις του οποίου αργότερα περιελήφθησαν
στον Νόμο Περί Νόθων Τέκνων Κεφ. 278, ο οποίος ισχύει σήμερα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στην μητέρα του
εξωγάμου τέκνου, σύμφωνα με το άρθρο 54(2)(Β) του Κεφ, 220, παρείχετο το
δικαίωμα να ζητήσει δια Δικαστικού Διατάγματος την νομιμοποίηση του εξωγάμου
τέκνου της, εντός 12 μηνών από της γεννήσεως του, ο τύπος 2 (Legitimation Petition by Mother), των σχετικών διαδικαστικών κανονισμών οι οποίοι, ως ανεφέρθη
εξακολουθούν να ισχύουν μέχρι σήμερον, αφορά ακριβώς αυτή την περίπτωση η οποία
βεβαίως είναι πλέον χωρίς κανένα νομικό έρισμα, αφού τέτοιο δικαίωμα δεν
παρέχεται στην μητέρα, βάσει των διατάξεων του Νόμου Κεφ, 278.
Παρ' όλον ότι ο Νόμος Κεφ. 278, περιέχει
διατάξεις που αφορούν διαδικασίες, τόσο για νομιμοποίηση εξωγάμου τέκνου, όσον
και διαδικασία για Affiliation Order (διαδικασία άγνωστη στον Νόμο Κεφ. 220), εν τούτοις, χωρίς να γίνεται
οποιαδήποτε διάκριση ή άλλη πρόνοια, ο νομοθέτης επιτακτικά ηθέλησε όπως οι
ισχύοντες διαδικαστικοί κανονισμοί, εξακολουθήσουν να εφαρμόζονται μέχρι την
θέσπιση νέων τοιούτων κανονισμών.
Εξ άλλου, στο άρθρο 4 του Νόμου 50/79
(κατωτέρω), προνοείται ότι τηρουμένων των αναλογιών, άπαντα τα ζητήματα, η
δικονομία και η καταβολή των τελών, διέπονται υπό του μέχρι τούδε ισχύοντος
διαδικαστικού κανονισμού.[*177]
Το εν λόγω άρθρο έχει ως εξής:
"4. Το
Ανώτατον Δικαστήριον εκδίδει διαδικαστικόν κανονισμόν ρυθμίζοντα την πρακτικήν
και δικονομίαν των Δικαστηρίων δυνάμει του παρόντος Νόμου και ιδιαιτέρως την
ενώπιον τούτων ακολουθητέαν διαδικασίαν εις οιανδήποτε υπόθεσιν δυνάμει του
παρόντος Νόμου και καθορίζοντα τα επιβλητέα τέλη:
Νοείται ότι μέχρις
ότου εκδοθή ο τοιούτος διαδικαστικός κανονισμός, άπαντα τα ζητήματα η δικονομία
και η καταβολή των τελών, διέπονται, τηρουμένων των αναλογιών, υπό του μέχρι
τούδε ισχύοντος Διαδικαστικού Κανονισμού."
Λαμβανομένων υπ' όψιν όσων έχουν αναφερθή
ανωτέρω και για τους λόγους που αναλυτικά εκτείθενται αμέσως πιο κάτω, κατέληξα
στο συμπέρασμα ότι η αίτηση της αιτητρίας είναι νομικά ελαττωματική.
(α) Η αίτηση δεν στηρίζεται στους
ισχύοντες διαδικαστικούς κανονισμούς· οι παρατειθέμενοι στην αίτηση διαδικαστικοί
κανονισμοί περί Πολιτικής Δικονομίας, δεν είναι εφαρμόσιμοι στην προκειμένη
περίπτωση. Οι Περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικοί κανονισμοί, εφαρμόζονται
μόνο κατά την έκταση που γίνεται πρόνοια στον Θεσμό 22 των ισχυόντων
διαδικαστικών κανονισμών.
(β) Ισχύοντες διαδικαστικοί κανονισμοί
ουσιαστικού περιεχομένου , δεν ετηρήθησαν καθόλου, ούτε και κατ' αναλογίαν,
όπως ρητά προβλέπεται στο άρθρο 4 του Νόμου 50/79.[*178]
(ι) Εφ' όσον η αίτηση
υποβάλλεται υπό της μητρός του εξωγάμου τέκνου, αύτη θα έπρεπε να γίνη διά petition και να εφαρμοσθή κατ' αναλογίαν ο τύπος 2 των κανονισμών. Ο τύπος της
καταχωρηθείσης αιτήσεως, διαφέρει ουσιωδώς του τύπου 2 των κανονισμών,
(ιι) Σύμφωνα με την παρ. 2 του Θεσμού 10 των ισχυόντων
κανονισμών, η αίτηση δέον όπως περιλαμβάνει ανάληψη υποχρεώσεως υπό της αιτητρίας δια πληρωμήν εξόδων στον καθ' ου η αίτηση, τα
οποία δυνατόν να επιδικασθούν υπό του Δικαστηρίου, Ουδεμία ανάληψη τέτοιας
υποχρεώσεως περιέχεται στην καταχωρηθείσα αίτηση.
(ιιι) Σύμφωνα με τον Θεσμό 12 των ισχυόντων διαδικαστικών κανονισμών, ο
καθ' ου η αίτηση δεόν όπως είναι ο Γενικός Εισαγγελέας, και όλα τα πρόσωπα των οποίων τα
συμφέροντα δυνατόν να επηρεάζονται από το ζητούμενον διάταγμα νομιμοποίησης
κλπ. Όπως είναι
πρόδηλον, ο εν λόγω Θεσμός αφορά την περίπτωση αιτήσεως για νομιμοποίηση εξώγαμου τέκνου, πλην
όμως πιστεύω ότι η κατ' αναλογίαν εφαρμογή του, είναι απαραίτητη, νοουμένου ότι
ο εν λόγω διαδικαστικός κανονισμός έχει διατηρηθεί, τόσο μετά την εφαρμογή του
Νόμου 15/55 και του
κεφ. 278, οι οποίοι
έχουν καθιερώσει την διαδικασίαν περί affiliation, όσον και από τον Νόμο
50/79. Εξ[*179] άλλου, υπέρ αυτής της θέσεως, συνηγορεί και το λεκτικό του άρθρου 8(B) του Νόμου Κεφ. 278 (ανωτέρω), σύμφωνα με το οποίο, το Δικαστήριο, τότε
μόνον καλεί τον κατ' ισχυρισμό πατέρα, όταν ικανοποιηθεί ότι υπάρχει εκ πρώτης
όψεως υπόθεση, για να απαντήσει. Τούτο το γεγονός, ταυτόχρονα τείνει να
καταδείξει μετά βεβαιότητος, ότι η διαδικασία βάσει του άρθρου 8 του Κεφ. 278 (Affiliation Order) αρχίζει διά καταχωρήσεως petition και ουχί αιτήσεως δια κλήσεως.
(γ) Οι αξιώσεις της αιτητρίας, ως αύται
εμφαίνονται στην αίτηση της, δεν τυγχάνουν νομικού ερίσματος στην νομική βάση
της αιτήσεως. Για παράδειγμα, η αίτηση εν πολλοίς, αφορά διαδικασίες τες οποίες
η αιτήτρια δεν δύναται να κινήσει υπό την ιδιότητα της ως μητέρα του εξωγάμου
τέκνου. Ωσαύτως, αξιοί διατάγματα τα οποία μόνον δια της εφαρμογής των προνοιών
του Νόμου 50/79, είναι δυνατόν να εκδοθούν, πλην όμως ελλείπει από την αίτηση η
παράθεση των σχετικών ορθών νομικών διατάξεων για την απαιτουμένην νομικήν
θεμελίωση της αιτήσεως.
Κατόπιν των ανωτέρω, το ζήτημα το οποίο
παραμένει προς εξέταση, είναι κατά πόσο η μη συμμόφωση προς τους ισχύοντες
διαδικαστικούς κανονισμούς ή η μη τήρηση τούτων κατ' αναλογίαν όπου έπρεπε να
τηρηθεί η τοιαύτη αναλογία, ως αναφέρεται ανωτέρω, συνιστά fundamental irregularity, η οποία καθιστά την διαδικασίαν άκυρον και χωρίς νομικό αποτέλεσμα (null and void), ή κατά πόσον αποτελεί[*180] mere irregularity, που μπορεί να θεραπευθεί σύμφωνα με τις διατάξεις των περί Πολιτικής
Δικονομίας διαδικαστικών κανονισμών οι οποίοι δύνανται να είναι προς τούτο
εφαρμόσιμοι, βάσει του Θεσμού 22 των ισχυόντων Κανονισμών.
Η σχετική θεραπεία δύναται να αναζητηθεί
στην Διάταξη 64 κ. I η οποία προνοεί τα εξής,
1. "Non-compliance with any of these rules, or with
any rule of practice for the time being in force, shall not render any
proceedings void unless the Court or Judge shall so direct, but such
proceedings may be set aside either wholly or in part as irregular, or amended,
or otherwise dealt with in such manner and upon such terms as the Court or
Judge shall think fit."
Προς εξεύρεση της διαφοράς μεταξύ nullity και mere irregularity, θα πρέπει να γίνει αναφορά στον αντίστοιχο Αγγλικόν διαδικαστικόν
κανονισμόν που ήτο εν ισχύϊ προ του 1964, ο οποίος είναι ο θεσμός Ι της
διαταγής 70.
Στο σημείο αυτό θα πρέπει να λεχθεί ότι,
από το 1964 ο νέος κανονισμός, ο οποίος αντικατέστησε τον κανονισμό Ι της
Διαταγής 70, διαφοροποιεί την παλαιάν διάκριση μεταξύ nullities και irregularities.
Ο Lord Denning M.R. στην υπόθεση Harkness v. Bell's Asbestos etc. Ltd.
(1966) 3 ALL E.R. .843 στην σελ. 845, είπε τα εξής:[*181]
"Every omission or mistake in practice or procedure is
henceforth to he regarded as an irregularity which the Court can and should
rectify so long as it can do so without injustice. It can at least be asserted
that, 'It is not possible … for an honest litigant in Her Majesty's Supreme
Court to be defeated by any mere technicality, any slip, any mistaken step, in
his litigation'"
"That could not be said in 1963, but it can be in
1966. The new Rule does it."
Επανερχόμενος τώρα στον δικό μας σχετικό διαδικαστικό
κανονισμό, ο οποίος όπως έχει λεχθεί, είναι αντίστοιχος του παλαιού Θεσμού Ι
της Διαταγής 70 των Αγγλικών Κανονισμών, θα πρέπει να εξετασθή ποία είναι η
διάκριση μεταξύ nullities και irregularities ώστε να εξαχθεί το συμπέρασμα κατά πόσο η μη συμμόρφωση και τήρηση των
ισχυόντων διαδικαστικών κανονισμών στην προκειμένη περίπτωση μπορεί να
θεραπευθή ως mere irregularity. Προς τούτο είναι χρήσιμο να γίνει αναφορά στο σχόλιο αναφορικά με την
Διαταγή 70 θ.Ι των Αγγλικών Διαδικαστικών Κανονισμών του Ανωτάτου Δικαστηρίου
(προ του 1960), στο ANNUAL PRACTICE 1960, το οποίον είναι το ακόλουθο:
"A distinction is to be drawn between proceedings
which are null and void, and proceedings which are merely irregular in the
sense that they involve non-compliance with any of the Rules of[*182]the
Supreme Court or with any rules of practice. In both cases, an application
should generally be made to the Court to set the proceedings aside, but Rules 1
and 2 of this Order do not apply to the first class of case but only to the
second. In the first class of case, the party is entitled ex debito justitiae
to have the proceedings set aside without conditions for they are a nullity
though the Court retains its discretion as to the costs of the application and
may refuse some of them or if it awards them, it may do so on terms. In the
second class of case, Rules 1 and 2 apply. Proceedings are valid, though
irregular, and the Court has an unlimited discretion as to what order it will
make in the circumstances, both as to costs and otherwise; and furthermore, it
will not set aside the proceedings if the application is not made within
reasonable time or the party applying has taken any fresh step after knowledge
of the irregularity".
Ο εν λόγω κανονισμός ερμηνεύθη και εφαρμόσθη στην υπόθεση R. Pritchard (1963) 1 ALL E.R. p. 873. Αυτή η υπόθεση αφορούσε ένα λάθος του Πρωτοκολλητείου το οποίο εσφράγισε
και εξέδοσε originating summons. Οι
εναγόμενοι κατεχώρησαν εμφάνιση χωρίς καμιά ένσταση αναφορικά με την έκδοση του
κλητηρίου. Το ζήτημα της εγκυρότητος του κλητηρίου, ηγέρθη αργότερα από τον
Επαρχιακό Πρωτοκολλητή. Απεφασίσθη ότι δεν έγινε οποιαδήποτε έναρξις της
διαδικασίας, διότι[*183] του originating summonses δεν εξεδόθησαν από το κεντρικό γραφείο σύμφωνα με την Δ. 54 θ.4 (Β) των κανονισμών του Ανωτάτου
Δικαστηρίου, η οποία περιείχε σχετική επιτακτική πρόνοια, και έτσι τα originating summonses εθεωρήθησαν ως εξ υπαρχής άκυρα και χωρίς κανένα νομικό αποτέλεσμα (nullity). Το ελάττωμα εθεωρήθη ότι ήτο ουσιαστικό και όχι mere irregularity την οποίαν οι εναγόμενοι θα μπορούσαν να εγκαταλείψουν και στην οποία η
Διαταγή 70 θ.Ι, δεν ετύγχανεν εφαρμογής.
Ο Δικαστής UpJohn L.J., αναφερόμενος στες
σχετικές αυθεντίες επί του θέματος, εχώρισε τες διαδικασίες οι οποίες είναι εξ
υπαρχής άκυρες και χωρίς αποτέλεσμα (nullities) σε τρεις κατηγορίες, τες εξής:
(a) Proceedings which ought to have been served, but have never
come to the notice of the defendant.
(b) Proceedings which have never started at all owing to some
fundamental defect in issuing the proceedings.
(c) Proceedings which appear to be duly issued but fail to
comply with a statutory requirement.
Υπό το φως των πιο πάνω νομικών αρχών
και αυθεντιών, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, η παράλειψη συμμορφώσεως προς τους
ισχύοντες διαδικαστικούς κανονισμούς, ως και η μη τήρηση τούτων κατ' αναλογίαν,
συνιστά στην προκειμένη περίπτωση ουσιαστικό νομικό ελάττωμα, το οποίο δεν
δύναται να[*184] θεωρηθεί ως mere irregularity και συνεπώς η Διαταγή 64 θ. I των Περί Πολιτικής Δικονομίας διαδικαστικών
κανονισμών, δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής.
Ευρίσκω ότι η αίτηση της αιτητρίας,
ημερομηνίας 13.6.83, είναι εξ υπαρχής άκυρος και χωρίς κανένα νομικό αποτέλεσμα,
και συνεπώς απορρίπτεται με έξοδα εις βάρος της αιτητρίας. Τα έξοδα να
υπολογισθούν υπό του Πρωτοκολλητού.
Φρονώ ότι κατέστη αναγκαία η έκδοση νέων
διαδικαστικών κανονισμών για την ενιαία ρύθμιση της Δικονομίας και άλλων
συναφών ζητημάτων δια την καλύτερη εφαρμογή των Νόμων Κεφ. 278 και 50/79.
Αίτηση απορρίπτεται μ
ε έξοδα εις βάρος της
αιτήτριας.