Court dismisses appeal on grounds of lack of jurisdiction due to violation of impartiality principle.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Administrative Court dismissed the applicant's appeal against a decision to keep her rank unchanged, ruling the case inadmissible. The applicant argued that the review board lacked impartiality because the Minister of Defense could simultaneously approve the board's decision and refer the case back for review if dissatisfied. The court held that the specific procedural rules governing this review process did not establish a conflict of interest sufficient to invalidate the proceedings.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArticles 146 of the Constitution; The principle of impartiality does not preclude a review body from referring a case back to itself when the Minister of Defense dissatisfies the initial decision, provided the statutory framework explicitly allows such a mechanism.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
ΑΝΑΦΟΡΕΣ:
Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
APL ALEXANDER PROMOTIONS LTD κ.α. ν. GERLINGTON LTD κ.α., ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΕΣΗ ΑΡ. Ε40/2015, Ε46/2015 και Ε47/2015, 31/1/2018, ECLI:CY:AD:2018:A50
Ε. Ε. ν. Μ. Ε., Έφεση Αρ. 34/2016, 11/4/2019, ECLI:CY:DOD:2019:4
ECONOMIDES & OTHERS ν. REPUBLIC (1978) 3 CLR 230
STRONGILIOTIS ν. IMP. BOARD AYIA NAPA (1985) 3 CLR 1085
KOTSONI ν. E.S.C. (1986) 3 CLR 2394
Λυσιώτης Φίλιππος ν. Κυπριακής Δημοκρατίας και άλλου (2000) 3 ΑΑΔ 88
ΜΥΡΙΑΝΘΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΩΚΡΑΤΟΥΣ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΠΑΝΑΚΡΙΣΕΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΥΠΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ, Υπόθεση Αρ. 845/2013, 22/12/2014, ECLI:CY:AD:2014:D994
Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
Ν. 158(I)/1999 - Ο περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμος του 1999
ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:
ECLI:CY:DD:2019:478
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
Υπόθεση αρ. 159/17
20 Αυγούστου, 2019
[Α. ΖΕΡΒΟΥ, Δ.Δ.Δ.]
Αναφορικά με το Άρθρο 146 του Συντάγματος
Μεταξύ:
ΠΑΠΑΣΩΚΡΑΤΟΥΣ
Αιτήτρια,
ΚΑΙ
ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ
ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΠΑΝΑΚΡΙΣΕΩΝ ΥΠΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ
Καθ’ ου η αίτηση.
Σ. Οικονομίδης και Κ. Χατζηθεοδώρου (κα), για τον αιτητή.
Κ. Σταυρινός, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους καθ’ ων η αίτηση.
Α Π Ο Φ Α Σ Η
Α. ΖΕΡΒΟΥ, Δ.Δ.Δ.: Με την παρούσα προσφυγή η αιτήτρια αιτείται των ακόλουθων θεραπειών:
«1. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η απόφαση του Καθ' ου η αίτηση Συμβουλίου Επανακρίσεων Υπαξιωματικών, που γνωστοποιήθηκε στην Αιτήτρια με επιστολή του Αρχηγού της Εθνικής Φρουράς ημερ. 29-12-2016, με την οποία και απέρριψε την ιεραρχική προσφυγή που η Αιτήτρια είχε υποβάλει κατά της απόφασης του Συμβουλίου Κρίσεων Υπαξιωματικών να την κρίνει, κατά τις κρίσεις Υπαξιωματικών έτους 2016, ως «παραμένουσα στο ίδιο βαθμό», είναι άκυρη και/ή παράνομη και/ή εστερημένη οποιασδήποτε έννομης συνέπειας.
2. Δήλωση του Δικαστηρίου ότι η απόφαση του Συμβουλίου Κρίσεων Υπαξιωματικών, που γνωστοποιήθηκε στην Αιτήτρια με επιστολή του Αρχηγού της Εθνικής Φρουράς ημερ. 09-12-2016, με την οποία και έκρινε την Αιτήτρια, κατά τις κρίσεις Υπαξιωματικών έτους 2016, ως «παραμένουσα στον ίδιο βαθμό», είναι άκυρη και/ή παράνομη και/ή εστερημένη οποιασδήποτε έννομης συνέπειας.»
Η αιτήτρια είναι μόνιμη Υπαξιωματικός του Στρατού της Δημοκρατίας, ανήκει στο Όπλο του Πυροβολικού, υπηρετεί στην Εθνική Φρουρά και κατά τον ουσιώδη για την παρούσα προσφυγή χρόνο έφερε το βαθμό Λοχία.
Κατά τις τακτικές ετήσιες κρίσεις Υπαξιωματικών του έτους 2016, επειδή η αιτήτρια πληρούσε τις προβλεπόμενες στους περί Υπαξιωματικών του Στρατού της Δημοκρατίας (Διορισμοί, Ιεραρχία, Προαγωγές και Αφυπηρετήσεις) Κανονισμούς (Κ.Δ.Π. 91/90, όπως είχε τροποποιηθεί) προϋποθέσεις για κρίση, κρίθηκε από το αρμόδιο για την περίπτωσή της Συμβούλιο Κρίσεων Υπαξιωματικών και κρίθηκε ως «παραμένουσα στον ίδιο βαθμό», κρίση η οποία θεωρείται δυσμενής για Υπαξιωματικό. Η εν λόγω απόφαση κυρώθηκε σύμφωνα με τον Κανονισμό 29 της Κ.Δ.Π. 91/90 από τον Υπουργό Άμυνας και γνωστοποιήθηκε στην αιτήτρια με διαταγή του Αρχηγού της Εθνικής Φρουράς, ημερομηνίας 09.12.2016.
Η αιτήτρια, ασκώντας το δικαίωμα που της παρείχε ο Κανονισμός 30(2) της Κ.Δ.Π. 91/90, με σχετική ιεραρχική προσφυγή της ημερομηνίας 22.12.2016, προσέφυγε κατά της κρίσης της ως «παραμένουσα στον ίδιο βαθμό».
Το Συμβούλιο Επανακρίσεων Υπαξιωματικών, το οποίο, σύμφωνα με τον Κανονισμό 31(1) της Κ.Δ.Π. 91/90 αποτελείται από τον Υπουργό Άμυνας ως Πρόεδρο και τον Αρχηγό και τον Υπαρχηγό της Εθνικής Φρουράς ως μέλη, με απόφασή του, η οποία γνωστοποιήθηκε στην αιτήτρια με διαταγή του Αρχηγού της Εθνικής Φρουράς ημερομηνίας 29.12.2016, απέρριψε την ιεραρχική προσφυγή της αιτήτριας.
Την 30.01.2017, η αιτήτρια καταχώρησε την παρούσα προσφυγή. Αναφορικώς με τις αιτούμενες με αυτήν θεραπείες, επισημαίνεται εκ προοιμίου πως, εφόσον η αιτήτρια καταχώρησε προβλεπόμενη εκ του νόμου ιεραρχική προσφυγή εναντίον της κρίσης του Συμβουλίου Κρίσεων Υπαξιωματικών, η απόφαση του τελευταίου έχει αποβάλει την εκτελεστότητά της και έχει συγχωνευθεί με την απόφαση του Συμβουλίου Επανακρίσεων Υπαξιωματικών επί της εν λόγω ιεραρχικής προσφυγής, απόφαση η οποία αμφισβητείται με την υπό το στοιχείο (α) της προσφυγής αιτούμενη θεραπεία. Ως εκ τούτου, η αιτούμενη υπό το στοιχείο (β) της προσφυγής θεραπεία απορρίπτεται, δίχως άλλο, ως απαράδεκτη. Η απόφαση του Συμβουλίου Κρίσεων Υπαξιωματικών συμπροσβάλλεται και ελέγχεται στα πλαίσια ελέγχου της απόφασης του Συμβουλίου Επανακρίσεων Υπαξιωματικών, η οποία την έχει ενσωματώσει.
Υπενθυμίζεται συναφώς ότι, κατά πάγια αρχή του διοικητικού δικαίου, πράξη ή απόφαση εναντίον της οποίας έγινε ένσταση ή ασκήθηκε ιεραρχική προσφυγή με βάση νομοθετική πρόνοια, χάνει την εκτελεστότητά της και συγχωνεύεται με την πράξη ή την απόφαση που λήφθηκε επί της ένστασης ή της ιεραρχικής προσφυγής και η τελευταία είναι η μόνη που μπορεί να προσβληθεί (Economides and Others v. Republic (1978) 3 C.L.R. 230, Strongiliotis v. Republic (1985) 3 C.L.R. 1085, Kotsonis v. Republic (1986) 3 C.L.R. 2394 και Λυσιώτης ν Δημοκρατίας (2000) 3 Α.Α.Δ. 88).
Εναντίον της προσβαλλόμενης απόφασης του Συμβουλίου Επανακρίσεων Υπαξιωματικών, η αιτήτρια εγείρει ως πρώτο λόγο ακύρωσης τον ισχυρισμό ότι η απόφαση πάσχει καθότι έχει ληφθεί δυνάμει των διατάξεων του Κανονισμού 31 της Κ.Δ.Π. 91/90, οι οποίες είναι, σύμφωνα με τον ευπαίδευτο δικηγόρο της αιτήτριας, αντίθετες με υπέρτερης τυπικής ισχύος πηγή δικαίου, ήτοι με το άρθρο 42 του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου (Ν.158(Ι)/99), το οποίο κατοχυρώνει την αρχή της αμεροληψίας.
Ειδικότερα, είναι η θέση της αιτήτριας ότι η συμμετοχή του Υπουργού Άμυνας στο καθ’ ου η αίτηση Συμβούλιο Επανακρίσεων Υπαξιωματικών και, μάλιστα, υπό την ιδιότητα του Προέδρου, μόλυνε την προσβαλλόμενη απόφαση, αφού ο Υπουργός Άμυνας ήταν το όργανο το οποίο είχε κυρώσει, σύμφωνα με τον Κανονισμό 29 της Κ.Δ.Π. 91/90, την ως προς την αιτήτρια απόφαση του Συμβουλίου Κρίσεων Υπαξιωματικών, την οποία το καθ’ ου η αίτηση Συμβούλιο Επανακρίσεων Υπαξιωματικών εξέταζε.
Είναι δε η θέση της αιτήτριας ότι, λόγω της συμμετοχής του Υπουργού Άμυνας στο καθ’ ου η αίτηση Συμβούλιο Επανακρίσεων, η αιτήτρια δεν είχε τα εχέγγυα της αντικειμενικής και αμερόληπτης κρίσης ως προς την εξέταση της ιεραρχικής προσφυγής της. Επιπρόσθετα, η αιτήτρια ισχυρίζεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση παραβιάζει τις πρόνοιες των Κανονισμών 22 και 31 της Κ.Δ.Π. 91/90 και ότι στερείται νόμιμης, επαρκούς και δέουσας αιτιολογίας.
Απορρίπτοντας τους ισχυρισμούς της αιτήτριας, ο ευπαίδευτος δικηγόρος των καθ’ ων η αίτηση παραπέμπει στα κριθέντα πρωτοδίκως από το Ανώτατο Δικαστήριο σε προηγούμενη προσφυγή της ίδιας αιτήτριας εναντίον της κρίσης της για το έτος 2012, ήτοι στην Παπασωκράτους ν Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2014:D994, Υπόθ. Αρ. 845/2013, ημερ. 22.12.2014, στην οποία το Δικαστήριο κατέληξε πως, παρά το γεγονός ότι η συμμετοχή του Υπουργού Άμυνας ως Προέδρου του Συμβουλίου Επανακρίσεων Υπαξιωματικών θα ήταν καλύτερα να αποφεύγετο, εντούτοις η συμμετοχή του δεν δημιουργεί αφεαυτής πλαίσιο αντίθετο προς τις αρχές της φυσικής δικαιοσύνης ή της θεσμικής αμεροληψίας, καθότι ο Υπουργός δεν έχει ουσιαστική συμμετοχή στην παραγωγή της ουσιαστικής κρίσης εφόσον κυρώνει απλώς την κρίση του Συμβουλίου Κρίσεων σε αντίθεση με τον ουσιαστικό του ρόλο στο Συμβούλιο Επανακρίσεων, στο οποίο αποφασίζει με τα άλλα δύο μέλη επί της ιεραρχικής προσφυγής, παρέχοντας αιτιολογία για την απόφαση.
Επομένως, σύμφωνα με την κατάληξη του Δικαστηρίου, δεν επανακρίνει την ίδια αυτού πράξη, αλλά κρίνει στη βάσει νέων ενδεχομένως στοιχείων και δεδομένων. Ο κ. Σταυρινός εισηγείται, περαιτέρω, ότι ο Κανονισμός 31 της Κ.Δ.Π. 91/90 αποτελεί ειδική δευτερογενή διάταξη, η οποία υπερισχύει έναντι της γενικής διάταξης του άρθρου 42 του Ν.158(Ι)/99.
Απορρίπτοντας τους λοιπούς ισχυρισμούς της αιτήτριας και επισημαίνοντας ότι σύμφωνα με τη νομολογία η εκτίμηση των γεγονότων είναι έργο του αρμόδιου διοικητικού οργάνου, εισηγείται ότι το Συμβούλιο Επανακρίσεων επανεξέτασε την όλη υπόθεση και ορθώς έλαβε υπόψη τα πειθαρχικά παραπτώματα της αιτήτριας, η δε προσβαλλόμενη απόφαση εκθέτει πολύ αναλυτικά τους λόγους που οδήγησαν το Συμβούλιο Επανακρίσεων στη λήψη αυτής.
Έχω μελετήσει με προσοχή τις εκατέρωθεν θέσεις και ισχυρισμούς και με κάθε σεβασμό προς την ανωτέρω απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην προηγούμενη προσφυγή της αιτήτριας, η δική μου κατάληξη είναι αντίθετη. Ειδικότερα, αντίστοιχο ισχυρισμό περί παραβίασης της αρχής της αμεροληψίας έχω εξετάσει στην απόφασή μου στην Ιωάννου ν Δημοκρατίας, ECLI:CY:DOD:2019:4, Υπόθ. αρ. 34/16, ημερ.28.05.2019, η οποία αφορούσε απόφαση του Συμβουλίου Επανακρίσεων Αξιωματικών και κατέληξα στα ακόλουθα, τα οποία και υιοθετώ:
«[…]σύμφωνα με την αρχή της αμεροληψίας, η οποία κατοχυρώνεται στο άρθρο 42 του Ν.158(Ι)/99, κάθε διοικητικό όργανο που μετέχει στην παραγωγή διοικητικής πράξης πρέπει να παρέχει τα εχέγγυα της αμερόληπτης κρίσης. Η αρχή της αμεροληψίας της διοικήσεως αποτελεί θεμελιώδη αρχή του δημοσίου δικαίου. Όπως επισημαίνει ο Π.Δ. Δαγτόγλου, η αμεροληψία είναι θετική έννοια προσανατολισμένη στην αξία της δικαιοσύνης και ως εκ τούτου «Όπως η δικαιοσύνη, έτσι και η αμεροληψία δεν αρκεί να υπάρχει, πρέπει και να είναι φανερό ότι υπάρχει».[1]
Στο σύγγραμμα του Δρος κ. Παρασκευά Κυπριακό Διοικητικό Δίκαιο, Γενικό Μέρος,[2] στα πλαίσια ανάλυσης των βασικών αρχών που πρέπει να διέπουν τη διοικητική δράση, γίνεται παραπομπή σε σχετική επί του θέματος νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, συμφώνως της οποίας τα ατομικά διοικητικά όργανα και τα μέλη συλλογικών διοικητικών οργάνων πρέπει να παρέχουν τα εχέγγυα αμερόληπτης κρίσης, πράγμα το οποίο μπορεί να τεθεί εν αμφιβόλω, όχι μόνον όταν υφίσταται προσωπικό συμφέρον ως προς την έκβαση της υπόθεσης είτε ιδιαίτερος δεσμός ή ιδιάζουσα σχέση ή εξ έχθρας οξεία αντίθεση προς τα πρόσωπα στα οποία αφορά η ενέργεια, αλλά και γενικότερα σε όσες περιπτώσεις είναι δυνατόν να δημιουργηθεί ευλόγως η υπόνοια ότι το διοικητικό όργανο έχει ήδη σχηματισμένη και, συνεπώς, προκατειλημμένη γνώμη επί της υποθέσεως την οποία πρόκειται να κρίνει. Συνεπώς, η συνδρομή τέτοιων λόγων σε ατομικά διοικητικά όργανα ή σε μέλη της συνθέσεως συλλογικών διοικητικών οργάνων συνεπάγεται ακυρότητα της εκδιδομένης από τα όργανα αυτά διοικητικής πράξεως, λόγω του δημιουργουμένου τεκμηρίου επηρεασμού του ενεργήσαντος οργάνου, έστω και αν δεν αποδεικνύεται ότι η επί του θέματος εκδοθείσα διοικητική πράξη υπήρξε πράγματι μεροληπτική.
Συμφώνως του ισχύοντος κατά τον ουσιώδη για την παρούσα προσφυγή χρόνο, οι κρίσεις των αξιωματικών διενεργήθηκαν από το Συμβούλιο Κρίσεων Αξιωματικών και ακολούθησε η προβλεπόμενη από τον Κανονισμό 42 διαδικασία, συμφώνως του οποίου:
42. —(1) Με βάση την κατά την παράγραφο (2) του Κανονισμού 40 απόφαση του Συμβουλίου Κρίσεων ή, αναλόγως της περιπτώσεως, του Ανώτατου Συμβουλίου Κρίσεων οι κριθέντες Αξιωματικοί αναγράφονται σε αντίστοιχους πίνακες, οι οποίοι, αφού υπογραφούν από τον Πρόεδρο και τα μέλη του, υποβάλλονται αυτοί του Συμβουλίου Κρίσεων στον Υπουργό για κύρωση και αυτοί του Ανώτατου Συμβουλίου Κρίσεων στο Υπουργικό Συμβούλιο για κύρωση:
Νοείται ότι συντάσσονται ξεχωριστοί πίνακες προακτέων κατ’ εκλογήν, προακτέων κατ' αρχαιότητα και παραμενόντων στον ίδιο βαθμό, κατά βαθμό και κατά Κλάδο οι οποίοι και καθορίζουν τη νέα σειρά τους στην Επετηρίδα, εφόσο προαχθούν:
Νοείται περαιτέρω ότι για το Στρατό Ξηράς συντάσσονται ξεχωριστοί πίνακες για τους Αξιωματικούς Όπλων και για τους Αξιωματικούς Σωμάτων, για το Ναυτικό ξεχωριστοί πίνακες, για τους Μάχιμους Αξιωματικούς, για τους Μηχανικούς Αξιωματικούς και για τους Αξιωματικούς Σώματος και για την Αεροπορία ξεχωριστοί πίνακες, για τους Ιπτάμενους Αξιωματικούς, για τους Μηχανικούς Αξιωματικούς και για τους Αξιωματικούς Σώματος.
(2) Η κύρωση των πινάκων από τον Υπουργό ή, αναλόγως της περιπτώσεως, το Υπουργικό Συμβούλιο γίνεται μέσα σε δεκαπέντε ημέρες από την ημερομηνία της υποβολής τους.
(3) Αν ο Υπουργός ή, αναλόγως της περιπτώσεως, το Υπουργικό Συμβούλιο διαφωνεί με την απόφαση του Συμβουλίου ως προς την κρίση Αξιωματικού, πριν κυρώσει τους πίνακες, διαγράφει το όνομά του από τον αντίστοιχο πίνακα και σε περίπτωση που η διαγραφή γίνεται από τον Υπουργό η υπόθεση του Αξιωματικού θεωρείται ότι έχει παραπεμφθεί στο Συμβούλιο Επανακρίσεων.».
Σε συμφωνία με τη θέση του ευπαιδεύτου δικηγόρου του αιτητή, είναι και η δική μου κατάληξη ότι η συμμετοχή και εμπλοκή του Υπουργού Άμυνας στη διαδικασία λήψης της απόφασης ως προς την κρίση ενός αξιωματικού, δεν είναι μόνο τυπική. Η εξουσία του Υπουργού Άμυνας να διαφωνήσει με την απόφαση του Συμβουλίου Κρίσεων, προφανώς, προϋποθέτει την εξέταση της νομιμότητας και της ορθότητας αυτής και ως εκ τούτου η εμπλοκή του Υπουργού στη διαδικασία λήψης της τελικής απόφασης με την επικύρωση της σχετικής κρίσης καθίσταται ουσιαστική. Συνακόλουθα, αποδέχομαι τη θέση του κ. Οικονομίδη ότι, εφόσον ο Υπουργός Άμυνας έχει άμεση και ουσιαστική συμμετοχή στη λήψη της απόφασης την ορθότητα και εγκυρότητα της οποίας ο ενδιαφερόμενος αξιωματικός αμφισβητεί με ιεραρχική προσφυγή, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι παρέχει και τα εχέγγυα της αντικειμενικής και αμερόληπτης κρίσης για να εξετάσει και να αποφασίσει, σε δεύτερο βαθμό, για την ορθότητα και εγκυρότητα της απόφασης αυτής, στα πλαίσια της διαδικασίας του Κανονισμού 44, συμφώνως του οποίου ο Υπουργός Άμυνας είναι ο Πρόεδρος του Συμβουλίου Επανακρίσεων Αξιωματικών, με νικώσα μάλιστα ψήφο.
Η δε θέση του ευπαιδεύτου δικηγόρου των καθ’ ων η αίτηση ότι οι πρόνοιες της Κ.Δ.Π. 90/90 υπερισχύουν, ως ειδικότερες, των γενικότερων προνοιών του άρθρου 42 του Ν.158(Ι)/99, απορρίπτεται δοθέντος ότι, όπως επεξηγεί ο Ε. Π. Σπηλιωτόπουλος:[3]
«Οι γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου έχουν συμπληρωματικό χαρακτήρα και ισχύουν όταν δεν υπάρχει σχετικός κανόνας, ο οποίος έχει θεσπιστεί με πράξη νομοθετικού οργάνου (ΣΕ 2786/1989), 17/1997), ή κανόνας ανώτερης τυπικής ισχύος από τέτοιον κανόνα. Συνεπώς, οι γενικές αρχές υπερισχύουν από του κανόνες που θεσπίζονται με κανονιστικές πράξεις, που εκδίδονται βάσει νομοθετικής εξουσιοδότησης, εκτός εάν υπάρχει αντίθετη ειδική διάταξη στον εξουσιοδοτικό νόμο (ΣΕ 1596/1987)».
Επισημαίνοντας ότι οι γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου στην ημεδαπή έννομη τάξη έχουν περιβληθεί της ισχύος τυπικού νόμου και ότι δεν μου έχει υποδειχθεί ούτε έχω εντοπίσει στον εξουσιοδοτικό νόμο οποιαδήποτε ειδική πρόνοια συμφώνως της οποίας η Κ.Δ.Π. 90/90 υπερισχύει των γενικών αρχών, σημειώνεται ότι στο ανωτέρω απόσπασμα παρατίθεται επεξηγηματικά και η ακόλουθη υποσημείωση:
«Έτσι, η γενική αρχή σύμφωνα με την οποία το πρόσωπο που, υπό την ιδιότητα του μονομελούς οργάνου, κατά την άσκηση της διοικητικής του αρμοδιότητας, εξέδωσε μία πράξη, η οποία ελέγχεται στη συνέχεια από ένα συλλογικό όργανο, δεν μπορεί να είναι μέλος του συλλογικού αυτού οργάνου, ισχύει, εκτός εάν ο νόμος ορίζει διαφορετικά (ΣΕ 4678/1983).
Στη Γαλλία, πριν από το Σύνταγμα του 1958, το Συμβούλιο Επικρατείας θεωρούσε τις γενικές αρχές του διοικητικού δικαίου ως τυπικώς ισοδύναμες με τις πράξεις του νομοθετικού οργάνου. Μετά όμως από το Σύνταγμα του 1958, που καθιέρωσε την αυτόνομη κανονιστική αρμοδιότητα και το τεκμήριο της αρμοδιότητας της Διοίκησης, η οποία μπορεί να θέτει κανόνες δικαίου ισοδύναμους προς τους κανόνες δικαίου των νομοθετικών πράξεων, γίνεται δεκτό ότι οι γενικές αρχές έχουν τυπική δύναμη ανώτερη των κανόνων που θεσπίζονται βάσει της αυτόνομης κανονιστικής αρμοδιότητας, και συνεπώς υπερισχύουν από τους κανόνες αυτούς».
Βάσει των ανωτέρω καταλήγω ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει καθότι στηρίζεται σε κανονιστική πρόνοια (Κανονισμός 44), η οποία παραβιάζει την αρχή της αμεροληψίας και ως εκ τούτου η εξέταση οποιουδήποτε άλλου ζητήματος που έχει εγερθεί, παρέλκει.»
Υιοθετώντας όλα τα ανωτέρω, επισημαίνεται ότι οι εδώ επίδικες πρόνοιες της Κ.Δ.Π. 91/90 είναι αντίστοιχες με τις πρόνοιες των περί Αξιωματικών του Στρατού της Δημοκρατίας (Διορισμοί, Ιεραρχία, Προαγωγές και Αφυπηρετήσεις) Κανονισμών (Κ.Δ.Π. 90/90, όπως έχει τροποποιηθεί).
Ειδικότερα, συμφώνως του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου κατά τον ουσιώδη για την παρούσα προσφυγή χρόνο, οι κρίσεις των Υπαξιωματικών διενεργήθηκαν από το Συμβούλιο Κρίσεων Υπαξιωματικών και ακολούθησε η προβλεπόμενη από τον Κανονισμό 29 της Κ.Δ.Π. 91/90 διαδικασία. Ο εν λόγω Κανονισμός προέβλεπε τα ακόλουθα:
«Με βάση την κατά την παράγραφο (2) του Κανονισμού 27 απόφαση του Συμβουλίου Κρίσεων οι κριθέντες Υπαξιωματικοί αναγράφονται σε αντίστοιχους πίνακες, οι οποίοι, αφού υπογραφούν από τον Πρόεδρο και τα μέλη του υποβάλλονται στον Υπουργό για κύρωση:
Νοείται ότι συντάσσονται ξεχωριστοί πίνακες προακτέων κατ’ αρχαιότητα και αυτών που παραμένουν στον ίδιο βαθμό, κατά βαθμό και κατά Κλάδο:
Νοείται περαιτέρω ότι για το Στρατό Ξηράς συντάσσονται ξεχωριστοί πίνακες για τους Υπαξιωματικούς Όπλων και για του Υπαξιωματικούς Σωμάτων.
(2) Η κύρωση των πινάκων από τον Υπουργό γίνεται μέσα σε δεκαπέντε ημέρες από την ημερομηνία της υποβολής τους.
(3) Αν ο Υπουργός διαφωνεί με την απόφαση του Συμβουλίου Κρίσεων ως προς την κρίση Υπαξιωματικού, πριν κυρώσει τους πίνακες, διαγράφει το όνομά του από τον αντίστοιχο πίνακα και η υπόθεση του Υπαξιωματικού θεωρείται ότι έχει παραπεμφθεί στο Συμβούλιο Επανακρίσεων».».
Επαναλαμβάνεται δε ότι, σύμφωνα με τον Κανονισμό 31 της Κ.Δ.Π. 91/90, το Συμβούλιο Επανακρίσεων αποτελείται από τον Υπουργό ως Πρόεδρο και τον Αρχηγό και Υπαρχηγό ως μέλη.
Συνακόλουθα, είναι και στην παρούσα υπόθεση η κατάληξή μου ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει καθότι στηρίζεται σε κανονιστική πρόνοια (Κανονισμός 31), η οποία παραβιάζει την αρχή της αμεροληψίας και ως εκ τούτου η εξέταση οποιουδήποτε άλλου ζητήματος που έχει εγερθεί, παρέλκει.
Σημειώνεται ότι και η αδελφή δικαστής Ε. Μιχαήλ, στην Χαραλάμπους ν Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2018:A50, Υπόθ. αρ. 47/2015, ημερ. 24.01.2018 - απόφαση στην οποία παρέπεμψε ο κ. Οικονομίδης κατά την ακρόαση, με τον κ. Σταυρινό να επισημαίνει ότι η απόφαση έχει εφεσιβληθεί - κατέληξε σε εύρημα παραβίασης των εχεγγύων της αμερόληπτης κρίσης εφόσον, σύμφωνα με την απόφαση, η κύρωση των πινάκων από τον Υπουργό Άμυνας δεν έχει μόνο τυπική χροιά, ενώ τυχόν διαφωνία του Υπουργού σε σχέση με εκφρασθείσα κρίση οδηγεί σε ταυτόχρονη παραπομπή στο Συμβούλιο Επανακρίσεων, με αποτέλεσμα να καταδεικνύεται το επισφαλές από πλευράς αμεροληψίας της διαδικασίας. Το δε σκεπτικό και η κατάληξη στην Ιωάννου, ανωτέρω, υιοθετήθηκαν και από τον αδελφό δικαστή Γ. Σεραφείμ στην Πενταρά ν Δημοκρατίας, Υπόθ. αρ. 249/16, ημερ. 28.06.2019.
Με βάση τα ανωτέρω, η προσφυγή επιτυγχάνει και η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται. Υπέρ της αιτήτριας και εναντίον των καθ’ ων η αίτηση επιδικάζονται €1.400 έξοδα, πλέον Φ.Π.Α.
Α. ΖΕΡΒΟΥ, Δ.Δ.Δ.
[1] Π.Δ. Δαγτόγλου, Γενικό Διοικητικό Δίκαιο, Έβδομη Αναθεωρημένη Έκδοση, Εκδόσεις Σάκκουλα, 2014, παρ. 398.
[2] Νομική Βιβλιοθήκη, 2017,παρ. 103.
[3] Εγχειρίδιο Διοικητικού Δικαίου, Τόμος Ι, 15η έκδοση, Νομική Βιβλιοθήκη, 2017, παρ. 66.
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο