Administrative Council of Cyprus annulled a decision for lack of reasoning and insufficient investigation into a doctor's qualifications.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Administrative Court annulled the Medical Council's decision denying the applicant's doctorate as equivalent to a postgraduate qualification. The Council failed to provide clear reasoning or conduct a sufficient investigation into the applicant's credentials. Consequently, the court ruled that the decision was arbitrary and legally void.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArticles 146 and 28 of the Constitution; An administrative decision lacking clear reasoning and based on an insufficient investigation is arbitrary and subject to annulment.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
ΑΝΑΦΟΡΕΣ:
Κυπριακή νομολογία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
Xριστοδούλου Aνδρούλλα Π. και Άλλη ν. Δημοκρατίας (1990) 3 ΑΑΔ 1103
Σταυρίδη κ.α. ν. Δημοκρατίας (1992) 3 ΑΑΔ 303
Δημοκρατία ν. Sunoll Bunkering Ltd (1994) 3 ΑΑΔ 26
Δήμος Λευκωσίας ν. Mέλπως Γρηγορίου (1996) 3 ΑΑΔ 191
Γεωργίου A. Λοχίας 4549 και Άλλοι ν. Mατθαίου Παναγή και Άλλων και Kυπριακής Δημοκρατίας, μέσω Yπουργού Eσωτερικών και Aρχηγού Aστυνομίας (1997) 3 ΑΑΔ 81
Eπιτροπή Eκπαιδευτικής Yπηρεσίας ν. Aντώνη Zάμπογλου (1997) 3 ΑΑΔ 270
Παυλάκη Παύλος Γ. ν. Δημοκρατίας (1998) 3 ΑΑΔ 720
Χατζηαράπης Γεώργιος ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1999) 3 ΑΑΔ 64
Motorways Ltd ν. Υπουργού Οικονομικών και Άλλου (1999) 3 ΑΑΔ 447
Παπαγεωργίου Κώστας ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1999) 3 ΑΑΔ 648
Σιαμμασιάν Πέτρος ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (1999) 3 ΑΑΔ 665
Latonia Estate Ltd και Άλλοι ν. Κυπριακής Δημοκρατίας (2001) 3 ΑΑΔ 672
Γεωργίου ν. Δημοκρατίας (1991) 4 ΑΑΔ 4104
Τσιαντή Χριστίνα και άλλοι ν. Διευθυντή Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως (2008) 4 ΑΑΔ 824
ΕΥΗ ΠΑΝΑΓΗ κ.α ν. ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΤΙΤΛΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ), ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΡ. 1003/2009, 7 Σεπτεμβρίου 2011
ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΗΛΙΟΥ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Υπόθεση Αρ. 1760/2009, 4/7/2012
ΔΡ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ ΓΡΟΥΤΙΔΗΣ ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Υπόθεση Αρ. 1511/2010, 27/9/2012
ΒΑΣΟΣ ΘΕΟΧΑΡΟΥΣ ν. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ κ.α., Υπόθεση Αρ.: 330/2011, 17/1/2014, ECLI:CY:AD:2014:D35
ΚΑRΚΟΤΙS MANUFACTURING & TRADING PUBLIC LTD ν. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΡ. 102/2012, 21/5/2015, ECLI:CY:AD:2015:D357
ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ ΓΡΟΥΤΙΔΗΣ ν. ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, Αρ. Υπόθεσης: 1835/2012, 4/5/2015, ECLI:CY:AD:2015:D295
SURENDAN SUNDARARAJ κ.α. ν. ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ κ.α., Υπόθεση Αρ. 1867/2012, 11/9/2015, ECLI:CY:AD:2015:D596
Κυπριακή νομοθεσία στην οποία κάνει αναφορά η απόφαση αυτή:
Ν. 158(I)/1999 - Ο περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμος του 1999
ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ:
ECLI:CY:DD:2017:37
ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ
(Υπόθεση Αρ. 896/2014)
31 Ιανουαρίου 2017
[Φ. ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.]
ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 146 ΚΑΙ 28 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ
ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ ΣΤΥΛΙΑΝΙΔΗΣ Αιτητής,
και
ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
Καθ΄ ου η Αίτηση.
Α. Κωνσταντίνου, για τον Αιτητή.
Θ. Κορφιώτης, για το Καθ’ ου η Αίτηση.
ΑΠΟΦΑΣΗ
ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.: Με την παρούσα προσφυγή, ο αιτητής προσβάλλει ως άκυρη και στερημένη οποιουδήποτε εννόμου αποτελέσματος την πράξη και/ή απόφαση του καθ’ ου η αίτηση, η οποία κοινοποιήθηκε στον αιτητή με επιστολή ημερομηνίας 11.6.2014 και με την οποία το καθ’ ου η αίτηση, Ιατρικό Συμβούλιο Κύπρου (Ι.Σ.Κ.) «αποφάσισε ότι το διδακτορικό δίπλωμα του αιτητή δεν θεωρείται μεταπτυχιακό δίπλωμα ή τίτλος ή ισότιμο προσόν στη Δημόσια Υγεία, όπως αυτά αναφέρονται στο οικείο Σχέδιο Υπηρεσίας της θέσης Ανώτερου Ιατρικού Λειτουργού».
Η μελέτη των γεγονότων της παρούσας υπόθεσης, αποκαλύπτει τα εξής:
Ο αιτητής ήταν υποψήφιος για την πλήρωση μιας μόνιμης θέσης Ανώτερου Ιατρικού Λειτουργού από 1.11.2011. Αποκλείστηκε, ωστόσο, από την περαιτέρω προαγωγική διαδικασία, καθότι κρίθηκε από την Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας (Ε.Δ.Υ.) ότι δεν κατείχε το, σύμφωνα με το οικείο Σχέδιο Υπηρεσίας απαιτούμενο «Μεταπτυχιακό δίπλωμα ή τίτλο ή ισότιμο προσόν στη Δημόσια Υγεία ή σε θέμα σχετικό με τη Δημόσια Υγεία ή στην Ιατρική της Εργασίας ή στη Διοίκηση Υπηρεσιών Υγείας ή/και Νοσοκομείων ή στην Επιδημιολογία». Κατά της εν λόγω απόφασης ο αιτητής ήγειρε την προσφυγή αρ. 1725/2011, η οποία επέτυχε και το Ανώτατο Δικαστήριο, με απόφασή του ημερομηνίας 12.12.2013, ακύρωσε την προαγωγή άλλου υποψηφίου στην εν λόγω θέση, λόγω έλλειψης δέουσας έρευνας και αιτιολογίας εκ μέρους της Ε.Δ.Υ. σε σχέση με το κατά πόσον το διδακτορικό του αιτητή συνιστούσε το υπό του προαναφερθέντος Σχεδίου Υπηρεσίας απαιτούμενο προσόν.
Στα πλαίσια επανεξέτασης της πλήρωσης της πιο πάνω θέσης, η Ε.Δ.Υ., στις 29.1.2014, ζήτησε από τον αιτητή να αποταθεί γραπτώς στο Ι.Σ.Κ. προκειμένου αυτό να αποφανθεί κατά πόσον το διδακτορικό του δίπλωμα «θεωρείται μεταπτυχιακό δίπλωμα ή τίτλος ή ισότιμο προσόν στη Δημόσια Υγεία ή σε ένα από τα θέματα που αναφέρονται στο οικείο Σχέδιο Υπηρεσίας». Πράγματι, με επιστολή του ημερομηνίας 4.3.2014, ο αιτητής αποτάθηκε σχετικώς στο Ι.Σ.Κ., το οποίο με δική του επιστολή απάντησε στον αιτητή ότι το διδακτορικό που έχει, δεν είναι πιστοποιητικό με το οποίο το Συμβούλιο θα μπορούσε να του αναγνωρίσει τίτλο ειδικότητας. Με μεταγενέστερη δε επιστολή του, ημερομηνίας 11.6.2014, το Ι.Σ.Κ. πληροφορούσε τον αιτητή ότι σε νέα συνεδρία του, ημερομηνίας 5.6.2014, συζήτησε εκ νέου το θέμα και αποφάσισε ότι το διδακτορικό δίπλωμα του αιτητή δεν θεωρείται μεταπτυχιακό δίπλωμα ή τίτλος ή ισότιμο προσόν στη Δημόσια Υγεία, όπως αυτά αναφέρονται στο οικείο Σχέδιο Υπηρεσίας.
Συνεπεία της πιο πάνω εξέλιξης, η Ε.Δ.Υ. προέβη σε επανεξέταση της πλήρωσης της θέσης Ανώτερου Ιατρικού Λειτουργού από 1.11.2011 και απέκλεισε εκ νέου τον αιτητή από τον σχετικό κατάλογο υποψηφίων λόγω μη κατοχής του απαιτούμενου μεταπτυχιακού και επαναπροάγοντας στη συγκεκριμένη θέση το ίδιο πρόσωπο. Όπως προκύπτει από τα ενώπιον μου στοιχεία, κατά της πιο πάνω απόφασης προαγωγής, ο αιτητής καταχώρησε εναντίον της Ε.Δ.Υ. την προσφυγή αρ. 1357/2014, η οποία εκκρεμεί.
Με την παρούσα προσφυγή, ο αιτητής στρέφεται κατά της απόφασης του Ι.Σ.Κ., ως αυτή έχει εκτεθεί ανωτέρω.
Νομικοί Ισχυρισμοί
Ο αιτητής ισχυρίζεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει και υπόκειται σε ακύρωση ως παντελώς αναιτιολόγητη, όπως παντελής είναι και η έλλειψη δέουσας έρευνας εκ μέρους του καθ’ ου η αίτηση. Όπως χαρακτηριστικά προβάλλει ο ευπαίδευτος συνήγορος για τον αιτητή, η επίδικη απόφαση συνίσταται σε «μια γενική και αόριστη σκέψη ή θεώρηση, χωρίς να εξηγείται γιατί το διδακτορικό του αιτητή δεν ήταν στη δημόσια υγεία» και ούτε φαίνεται να προηγήθηκε οποιαδήποτε έρευνα, «η οποία όφειλε να είναι καταγραμμένη στα πρακτικά». Τα δε πρακτικά του Ι.Σ.Κ. δεν παρέχουν στο Δικαστήριο τα απαραίτητα στοιχεία για διακρίβωση της νομιμότητας της πράξης.
Στα πλαίσια του ισχυρισμού περί έλλειψης αιτιολογίας εμπίπτει και ο ισχυρισμός του αιτητή περί αλλαγής της στάσης του καθ’ ου η αίτηση ως προς το ζήτημα της αξιολόγησης του διδακτορικού του τίτλου. Συγκεκριμένα, ο κ. Κωνσταντίνου ισχυρίζεται ότι το Ι.Σ.Κ. εξέδωσε δυο αποφάσεις: την πρώτη με ημερομηνία 10.4.2014, σύμφωνα με την οποία ο διδακτορικός τίτλος του αιτητή δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη για την αναγνώριση σε αυτόν ειδικότητας σχετικής με το αντικείμενό του, και την δεύτερη, με ημερομηνία 5.6.2014, σύμφωνα με την οποία ο εν λόγω τίτλος δεν είναι τίτλος ή ισότιμο προσόν στη Δημόσια Υγεία, ως απαιτείται από το οικείο Σχέδιο Υπηρεσίας. Αυτή η αλλαγή στη θέση και/ή άποψη της Διοίκησης, σύμφωνα με τον συνήγορο του αιτητή, θα έπρεπε να αιτιολογηθεί ειδικά, κάτι που δεν έγινε, με αποτέλεσμα να τίθεται και ζήτημα παραβίασης της αρχής της καλής πίστης και εμπιστοσύνης του διοικούμενου, που κατοχυρώνονται στο άρθρο 51 του περί των Γενικών Αρχών του Διοικητικού Δικαίου Νόμου του 1999 (Ν. 158(Ι)/1999).
Περαιτέρω, ο συνήγορος του αιτητή, με αναφορά σε σχετική νομολογία επί του θέματος, εισηγείται ότι θα έπρεπε να δοθεί από το καθ’ ου η αίτηση ειδική αιτιολογία γιατί έκρινε ότι το διδακτορικό του αιτητή δεν ενέπιπτε στα υπό του οικείου Σχεδίου Υπηρεσίας προβλεπόμενα, ιδιαίτερα δε από τη στιγμή που ο αιτητής είχε θέσει ενώπιον του Συμβουλίου δυο Γνωματεύσεις-Βεβαιώσεις καθηγητών της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης που πιστοποιούσαν ότι το εν λόγω διδακτορικό ήταν στη Δημόσια Υγεία. Συναφώς, εγείρεται και ο ισχυρισμός περί πλάνης που εμφιλοχώρησε κατά τη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης, εφόσον το καθ’ ου η αίτηση αγνόησε τις δυο προαναφερθείσες Γνωματεύσεις-Βεβαιώσεις.
Εκ διαμέτρου αντίθετες είναι οι θέσεις του καθ’ ου η αίτηση, το οποίο ισχυρίζεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση υπήρξε ορθή και νόμιμη, επαρκώς και/ή δεόντως αιτιολογημένη και προϊόν δέουσας έρευνας.
Ωστόσο, στην εμπροσθοφυλακή των επιχειρημάτων του καθ’ ου η αίτηση βρίσκονται δυο προδικαστικές ενστάσεις, οι οποίες ηγέρθησαν αρχικά με το δικόγραφο της ένστασής του και αναπτύχθηκαν στη συνέχεια με τη γραπτή του αγόρευση. Συγκεκριμένα, το καθ’ ου η αίτηση ισχυρίζεται ότι (α) η προσβαλλόμενη απόφαση δεν συνιστά εκτελεστή διοικητική πράξη αλλά πράξη γνωμοδοτικού χαρακτήρα και, διαζευκτικά, εφόσον ήθελε κριθεί ότι αυτή αποτελεί εκτελεστή διοικητική πράξη, (β) ότι η προσβαλλόμενη απόφαση έχασε την εκτελεστότητά της, μη υποκείμενη πλέον σε προσφυγή, με την ενσωμάτωσή της στην τελική απόφαση της Ε.Δ.Υ., με την οποία προήχθη άλλος υποψήφιος στην επίδικη θέση, η οποία είναι και η μόνη που μπορεί να προσβληθεί.
Εις αντίκρουση των πιο πάνω προδικαστικών ενστάσεων, η πλευρά του αιτητή προβάλλει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση σαφώς και αποτελεί εκτελεστή διοικητική πράξη, υποκείμενη σε προσφυγή σύμφωνα με το Άρθρο 146 του Συντάγματος, αφού παρήγαγε έννομα αποτελέσματα και συνεπάγεται ευθέως άμεσες συνέπειες για τον αιτητή.
Ο τελευταίος έχει έννομο συμφέρον να εγείρει την υπό εξέταση προσφυγή, αφού υπέστη ζημία από την επίδικη απόφαση, δεδομένου ότι, λόγω αυτής, αποκλείστηκε από τη συνέχεια της προαγωγικής διαδικασίας, ενώ «είναι σίγουρο ότι η Ε.Δ.Υ. θα τον αποκλείσει και από μελλοντικές διαδικασίες πλήρωσης θέσης Ανώτερου Ιατρικού Λειτουργού, λόγω μη κατοχής του πιο πάνω προσόντος.
Έχει λοιπόν έννομο συμφέρον να ανατρέψει την απόφαση του καθ’ ου η αίτηση Ιατρικού Συμβουλίου Κύπρου». Επιπρόσθετα, ο κ. Κωνσταντίνου προβάλλει ότι εάν επιχειρούσε να θέσει το συγκεκριμένο ζήτημα και/ή λόγο ακύρωσης στο πλαίσιο της προαναφερθείσας προσφυγής αρ. 1357/2014 που ασκήθηκε κατά της τελικής απόφασης της Ε.Δ.Υ., το Δικαστήριο θα τον απέρριπτε καθότι η νομολογία δεν επιτρέπει, στα πλαίσια προσβολής μιας πράξης δημοσίου οργάνου, ως η Ε.Δ.Υ., να γίνει παρεμπίπτων έλεγχος άλλης, προηγηθείσας, πράξης άλλου οργάνου, με αποτέλεσμα ο αιτητής να παρέμενε χωρίς θεραπεία και χωρίς να μπορεί να ανατρέψει την προσβαλλόμενη απόφαση.
Γίνεται συναφώς επίκληση των αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, στην Χριστόδουλος Γρουτίδης ν. Κτηνιατρικού Συμβουλίου Κύπρου, ECLI:CY:AD:2015:D295, Υποθ. Αρ. 1835/2012, ημερ. 4.5.2015 και στην Ιωάννης Μήλιου ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1760/2009, ημερ. 4.7.2012. Γίνεται επίσης επίκληση του άρθρου 12 του Νόμου 158(Ι)/1999[1].
Περαιτέρω, αντικρούοντας την δεύτερη προδικαστική ένσταση, η πλευρά του αιτητή προβάλλει ότι, εν προκειμένω, πρόκειται για δυο ξεχωριστά διοικητικά όργανα και ούτε η Ε.Δ.Υ. ούτε το Δικαστήριο μπορούν να προβούν σε παρεμπίπτοντα έλεγχο του Ιατρικού Συμβουλίου Κύπρου σε προσφυγή του αιτητή εναντίον της Ε.Δ.Υ.. Η τελευταία δεν μπορεί να ελέγξει την προσβαλλόμενη απόφαση του Ι.Σ.Κ., το οποίο είναι ξεχωριστό διοικητικό όργανο. Αντίθετα, καταλήγει ο αιτητής, η Ε.Δ.Υ. οφείλει να αναγνωρίζει ως ισχυρές και να εφαρμόζει πράξεις άλλων διοικητικών οργάνων κατ’ εφαρμογή του άρθρου 12 του Νόμου 158(Ι)/1999.
Η κατάληξη
Έχω εξετάσει την προσβαλλόμενη απόφαση υπό το πρίσμα του συνόλου των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου, τα οποία αποτέλεσαν το υπόβαθρο για προώθηση των εκατέρωθεν θέσεων, είτε κατά είτε υπέρ της νομιμότητας της προσβαλλόμενης πράξης.
Προέχει, ως εκ της φύσης τους αλλά και ως θέμα λογικής προτεραιότητας, η εξέταση των δυο προδικαστικών ενστάσεων.
Ισχυρίζεται λοιπόν ο ευπαίδευτος συνήγορος για το καθ’ ου η αίτηση ότι η προσβαλλόμενη απόφαση δεν συνιστά εκτελεστή διοικητική πράξη, αλλά πράξη γνωμοδοτικού χαρακτήρα.
Δεν με βρίσκει σύμφωνο η πιο πάνω θέση. Πράγματι η Ε.Δ.Υ., στο πλαίσιο της επανεξέτασης της πλήρωσης της πιο πάνω θέσης, ζήτησε από τον αιτητή να αποταθεί γραπτώς στο καθ’ ου η αίτηση, προκειμένου αυτό να αποφανθεί κατά πόσον το διδακτορικό δίπλωμα του αιτητή «θεωρείται μεταπτυχιακό δίπλωμα ή τίτλος ή ισότιμο προσόν στη Δημόσια Υγεία ή σε ένα από τα θέματα που αναφέρονται στο οικείο Σχέδιο Υπηρεσίας». Ο αιτητής αποτάθηκε στο Ι.Σ.Κ., το οποίο και αποφάσισε ότι το διδακτορικό δίπλωμα του αιτητή δεν θεωρείται μεταπτυχιακό δίπλωμα ή τίτλος ή ισότιμο προσόν στη Δημόσια Υγεία, όπως αυτά αναφέρονται στο οικείο Σχέδιο Υπηρεσίας. Είναι σαφές ότι το Ι.Σ.Κ. δεν ενήργησε ως γνωμοδοτικό όργανο της Ε.Δ.Υ., αλλά αποφάσισε στη βάση του ερωτήματος που του έθεσε ο ίδιος ο αιτητής. Εξάλλου, δεν είναι τυχαίο πως η Ε.Δ.Υ. δεν αποτάθηκε στο καθ’ ου η αίτηση ζητώντας γνωμάτευση, αλλά υπέδειξε στον αιτητή να αποταθεί στο Ι.Σ.Κ., προκειμένου αυτό «να αποφανθεί» για το ζήτημα.
Η δε απόφαση του καθ’ ου η αίτηση δεν μπορεί να χαρακτηριστεί γνωμοδότηση, αφού έχει όλα τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της εκτελεστής διοικητικής πράξης, όπως αυτά έχουν κατ’ επανάληψη διατυπωθεί από την ημεδαπή νομολογία αλλά και τη θεωρία του Διοικητικού Δικαίου, επιφέροντας άμεσα και ευθέως έννομα αποτελέσματα για τον αιτητή. Εκτελεστή διοικητική πράξη είναι εκείνη, η οποία παράγει άμεσα έννομα αποτελέσματα που επηρεάζουν τον διοικούμενο κατά τρόπο που να δημιουργεί σ΄ αυτόν έννομο συμφέρον να την προσβάλει (βλ. Χριστοδούλου κ.α. ν. Δημοκρατίας (1990) 3(Β) Α.Α.Δ. 1103 και Δημοκρατία ν. Sunoil Bunkering Ltd (1994) 3 Α.Α.Δ. 26). Σημασία δε έχει ότι η απόφαση του διοικητικού οργάνου αποκτά «οντότητα μέσα στο διοικητικό χώρο» (βλ. Πέτρος Σιαμμασιάν ν. Δημοκρατίας (1999) 3 Α.Α.Δ. 665). Όπως λέχθηκε χαρακτηριστικά στην Δήμος Λευκωσίας ν. Γρηγορίου (1996) 3 Α.Α.Δ. 191, «Χαρακτηριστικό γνώρισμα της εκτελεστής διοικητικής πράξεως είναι ότι με τη δήλωση βουλήσεως που περιέχει, καθορίζει δίκαιον δηλαδή δημιουργεί δικαιώματα και υποχρεώσεις είτε κατά τρόπο γενικό με το να θέτει κανόνες δικαίου (κανονιστική πράξη), είτε κατά τρόπο ειδικό στην ατομική περίπτωση (ατομική πράξη).» (βλ. επίσης Karkotis Manufacturing & Trading Public Ltd v. Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς Κύπρου, ECLI:CY:AD:2015:D357, Υποθ. Αρ. 102/2012, ημερ. 21.5.2015).
Εν προκειμένω, όπως ορθά επισημαίνει και ο συνήγορος του αιτητή, από την απόφαση του Ι.Σ.Κ. προσεβλήθη ευθέως ίδιον, ενεστώς έννομο συμφέρον του αιτητή, καθότι λόγω της απόφασης αυτής, ο αιτητής αποκλείστηκε από την Ε.Δ.Υ. ως μη προσοντούχος από τη συνέχεια της προαγωγικής διαδικασίας για την πλήρωση της επίδικης θέσης, δεδομένου ότι η Ε.Δ.Υ. στηρίχθηκε στην απόφαση του Ι.Σ.Κ.. Η δε κατάληξη του Ι.Σ.Κ. ότι ο αιτητής δεν είναι προσοντούχος, σαφώς και επηρεάζει και κάθε περίπτωση πλήρωσης θέσης Ανώτερου Ιατρικού Λειτουργού, που υποψήφιος θα είναι ο αιτητής. Παρόμοιο ζήτημα εξετάστηκε στην Εύη Παναγή κ.α. ν. Κυπριακού Συμβουλίου Αναγνώρισης Τίτλου Σπουδών (ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ.), Υποθ. Αρ. 1003/2009, ημερ. 7.9.2011, που αφορούσε στη συμπερίληψη του ενδιαφερόμενου μέρους στον Πίνακα Διοριστέων από την Ε.Ε.Υ., η οποία είχε προσβληθεί αυτοτελώς με προσφυγή, και είχε ως υπόβαθρο τπροηγούμενη απόφαση του ΚΥ.Σ.Α.Τ.Σ. να αναγνωρίσει τον τίτλο σπουδών του ενδιαφερόμενου μέρους και που προσβλήθηκε με ξεχωριστή προσφυγή. Το Δικαστήριο έκρινε ότι το συμφέρον των αιτητών ήταν άμεσο και όχι έμμεσο και «το γεγονός ότι ο επηρεασμός θα εκδηλωθεί στο μέλλον, δεν στερεί ένα αιτητή από το έννομο συμφέρον, όταν φαίνεται ότι ο επηρεασμός θα επέλθει με βεβαιότητα» (βλ. και Λοχίας Γεωργίου κ.α. ν. Παναγή κ.α. & Δημοκρατίας (1997) 3 Α.Α.Δ. 81).
Συνεπώς, έχει ο αιτητής έννομο συμφέρον να ανατρέψει την απόφαση του καθ’ ου η αίτηση, δεδομένου ότι επηρεάστηκε δυσμενώς από αυτήν.
Επιπρόσθετα, και αντίθετα με αυτά που προβάλλει ο συνήγορος του καθ’ ου η αίτηση στην αγόρευσή του, εξετάζοντας τον περί Εγγραφής Ιατρών Νόμο (Κεφ. 250), δυνάμει του οποίου καθιδρύεται και λειτουργεί το Ι.Σ.Κ., παρατηρώ ότι το εν λόγω Συμβούλιο ασκεί αποφασιστικές αρμοδιότητες και οι αποφάσεις του υπόκεινται σε προσφυγή σύμφωνα με το Άρθρο 146 του Συντάγματος. Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 7(1) του Κεφ. 250, το Ι.Σ.Κ. συμπράττει στην αναγνώριση διπλωμάτων, πιστοποιητικών ή άλλων τίτλων που απαιτούνται για την εγγραφή ιατρών στο Ιατρικό Μητρώο. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο, για την υπό αναφορά εγγραφή απαιτείται η αναγνώριση του συγκεκριμένου διπλώματος, πιστοποιητικού ή άλλου τίτλου από το Κ.Υ.Σ.Α.Τ.Σ. και η έγκριση του Ι.Σ.Κ.. Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 7(4), σε περίπτωση απορριπτικής απόφασης του Ι.Σ.Κ. ή παράλειψης έκδοσης απόφασης εντός της καθορισθείσας προθεσμίας, αναφορικά με το αίτημα εγγραφής ιατρού στο Μητρώο, «ο ενδιαφερόμενος δικαιούται να προσφύγει στο Ανώτατο Δικαστήριο, δυνάμει του Άρθρου 146 του Συντάγματος». Επίσης, σύμφωνα με το άρθρο 13 του Κεφ. 250, σε δικαστικό έλεγχο ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου υπόκειται και η απόφαση του Ι.Σ.Κ. να διαγράψει οποιοδήποτε ιατρό από το Μητρώο.
Τα πιο πάνω σαφώς και ενισχύουν τη διαπίστωση ότι το καθ’ ου η αίτηση αποτελεί διοικητικό όργανο, του οποίου οι αποφάσεις αποτελούν εκτελεστές διοικητικές πράξεις και «αποκτούν οντότητα μέσα στο διοικητικό χώρο» (βλ. Πέτρος Σιαμμασιάν, ανωτέρω).
Συνακόλουθα, η πρώτη προδικαστική ένσταση δεν ευσταθεί και απορρίπτεται.
Με την δεύτερη προδικαστική ένσταση, προβάλλεται, διαζευκτικά, ο ισχυρισμός ότι, εφόσον ήθελε κριθεί πως η προσβαλλόμενη απόφαση αποτελεί εκτελεστή διοικητική πράξη, αυτή έχασε την εκτελεστότητά της, μη υποκείμενη πλέον σε προσφυγή, με την ενσωμάτωσή της στην τελική απόφαση της Ε.Δ.Υ., να προαχθεί άλλος υποψήφιος στην επίδικη θέση. Η απόφαση της Ε.Δ.Υ., σύμφωνα με τον κ. Σιακαλλή, είναι και η μόνη που μπορεί να προσβληθεί με προσφυγή.
Κρίνω ότι ούτε η δεύτερη προδικαστική ένσταση ευσταθεί. Το Ι.Σ.Κ. αποτελεί ξεχωριστό διοικητικό όργανο, το οποίο, εν προκειμένω, ενήργησε αυτοτελώς και, σε κάθε περίπτωση, η απόφασή του δεν αποτελούσε προαπαιτούμενο της ολοκλήρωσης της προαγωγικής διαδικασίας, υπό την έννοια ότι δεν απαιτούσε ο νόμος την, καθ’ οιονδήποτε τρόπο, σύμπραξή του στην διαδικασία που απέληξε στην πλήρωση της θέσης Ανώτερου Ιατρικού Λειτουργού.
Το γεγονός ότι η Ε.Δ.Υ., στα πλαίσια της επανεξέτασης πλήρωσης της εν λόγω θέσης, παρακάλεσε τον αιτητή να αποταθεί στο Ι.Σ.Κ., καταδεικνύει ότι η σύμπραξη του καθ’ ου η αίτηση δεν απαιτούνταν από το νόμο και, σε κάθε περίπτωση, δεν αποτελούσε conditio sine qua non για την τελική απόφαση της Ε.Δ.Υ., όπως, εξ’ αντιδιαστολής, συμβαίνει με τις σύνθετες διοικητικές πράξεις, όπου το διορίζον όργανο μπορεί να ελέγξει τη νομιμότητα των επιμέρους πράξεων που προηγήθηκαν.
Αντίθετα, στην παρούσα περίπτωση, δεν μπορεί η Ε.Δ.Υ. να ελέγξει τη νομιμότητα της απόφασης του καθ’ ου η αίτηση, το οποίο, ως έχει ήδη λεχθεί πιο πάνω, αποτελεί ένα ξεχωριστό διοικητικό όργανο, η δε απόφασή του μπορεί να ελεγχθεί αυτοτελώς, στο πλαίσιο ξεχωριστής προσφυγής, και όχι παρεμπιπτόντως. Κατά συνέπεια, παραδεκτά προσβάλλεται αυτοτελώς με την παρούσα προσφυγή η απόφαση του Ι.Σ.Κ..
Σχετική επί του θέματος είναι η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην Χριστόδουλος Γρουτίδης ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1511/2010, ημερ. 27.9.2012. Η εν λόγω προσφυγή στρεφόταν κατά της απόφασης της Ε.Δ.Υ. να προαγάγει άλλον υποψήφιο και όχι τον αιτητή, ο οποίος ήγειρε και τον ισχυρισμό ότι το Κτηνιατρικό Συμβούλιο Κύπρου εσφαλμένα αναγνώρισε το διδακτορικό του ενδιαφερομένου μέρους.
Το Δικαστήριο απέρριψε τον συγκεκριμένο ισχυρισμό, τονίζοντας πως δεν επιτρεπόταν στη συγκεκριμένη προσφυγή, η οποία είχε ασκηθεί κατά της απόφασης της Ε.Δ.Υ., να ασκηθεί παρεμπίπτων έλεγχος πράξης άλλου διοικητικού οργάνου, ήτοι του Κτηνιατρικού Συμβουλίου Κύπρου. Το ακόλουθο απόσπασμα από την εν λόγω απόφαση είναι διαφωτιστικό:
«Ούτε τα παράπονα του Αιτητή σε σχέση με το ΚΣΚ μπορούν να ληφθούν υπόψη, αφού για αυτά δεν χωρεί παρεμπίπτον έλεγχος. Τα συγκεκριμένα θέματα αφορούν αποκλειστικά το ΚΣΚ και τις εξουσίες του δυνάμει του Νόμου και θα πρέπει να ελεγχθεί το νομότυπο των πράξεων του με ξεχωριστή διαδικασία, στην οποία να συμμετέχει και το ίδιο το ΚΣΚ. Δεν χωρεί παρεμπίπτον έλεγχος άλλης πράξης στην παρούσα διαδικασία.».
Σχετική επίσης είναι η απόφαση στην Ιωάννης Μήλιου ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 1760/2009, ημερ. 4.7.2012.
Υπό το φως των πιο πάνω, καταλήγω ότι και η δεύτερη προδικαστική ένσταση υπόκειται σε απόρριψη ως αβάσιμη.
Των πιο πάνω λεχθέντων, προχωρώ να εξετάσω τους υπό του αιτητή προβαλλόμενους λόγους ακύρωσης. Εν πρώτοις, ο αιτητής ισχυρίζεται ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι παντελώς αναιτιολόγητη, αφού δεν εξηγείται και από πουθενά δεν προκύπτει γιατί το καθ’ ου η αίτηση έκρινε ότι το διδακτορικό του αιτητή δεν ήταν στη Δημόσια Υγεία, ως απαιτεί το οικείο Σχέδιο Υπηρεσίας. Ούτε και φαίνεται να έγινε οποιαδήποτε έρευνα επί του θέματος, συνεχίζει ο κ. Κωνσταντίνου, η οποία όφειλε να είναι καταγραμμένη στα πρακτικά των συνεδριών του καθ’ ου η αίτηση.
Ο προβαλλόμενος λόγος ακύρωσης ευσταθεί.
Το καθ’ ου η αίτηση, στην μεν πρώτη συνεδρία του, ημερομηνίας 10.4.2014, αποφάσισε ότι το διδακτορικό του αιτητή «δεν δύναται να ληφθεί υπόψη για την αναγνώριση στον ιατρό ειδικότητας σε σχέση με το αντικείμενό του», στην δε δεύτερη συνεδρία, ημερομηνίας 5.6.2014, όπως καταγράφεται στο σχετικό πρακτικό, τα μέλη του Ι.Σ.Κ. αποφάσισαν να ενημερώσουν γραπτώς τον αιτητή ότι το διδακτορικό του δεν είναι τίτλος ή ισότιμο προσόν στη Δημόσια Υγεία, όπως και έπραξαν με την επίδικη επιστολή τους, ημερομηνίας 11.6.2014.
Ωστόσο, από κανένα σημείο των πρακτικών των δυο προαναφερθεισών συνεδριών και από κανένα σημείο του διοικητικού φακέλου δεν προκύπτει οποιαδήποτε ανάλυση ή, έστω στοιχειώδης, εξήγηση ως προς το πώς και γιατί κρίθηκε ότι το διδακτορικό του αιτητή δεν συνιστά μεταπτυχιακό δίπλωμα ή τίτλο ή ισότιμο προσόν στη Δημόσια Υγεία, όπως αυτά αναφέρονται στο οικείο Σχέδιο Υπηρεσίας.
Γίνεται αναφορά από τον συνήγορο του καθ’ ου η αίτηση σε σχετικό Ελληνικό Νόμο (υπ’ αρ. 3370/2005), στον οποίο υπάρχει κάποια ανάλυση του περιεχομένου της έννοιας, των λειτουργιών και δράσεων της δημόσιας υγείας, ωστόσο αυτό δεν επιλύει το πρόβλημα και δεν θεραπεύει την έλλειψη αιτιολογίας που υφίσταται εν προκειμένω, αφού ουδεμία αναφορά στον εν λόγω Νόμο δεν γίνεται είτε στα πρακτικά είτε στην επίδικη απόφαση του καθ’ ου η αίτηση και, συνακόλουθα, και πάλι δεν αποκαλύπτεται πως και γιατί το Ι.Σ.Κ.
κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το διδακτορικό του αιτητή δεν συνιστά μεταπτυχιακό δίπλωμα ή τίτλο ή ισότιμο προσόν στη Δημόσια Υγεία. Περαιτέρω, ο συνήγορος του καθ’ ου η αίτηση επιχειρηματολογεί στην γραπτή του αγόρευση υπέρ της νομιμότητας της απόφασης του Ι.Σ.Κ., αιτιολογώντας την απόφαση αυτή, ωστόσο, η εν λόγω επιχειρηματολογία ουδέν μπορεί να προσθέσει, αφού αποτελεί εκ των υστέρων αιτιολογία, η οποία και δεν είναι επιτρεπτή.
Κατά πάγια και διαχρονική επί του θέματος νομολογία, η αιτιολογία πρέπει να δίνεται κατά τον ουσιώδη χρόνο της έκδοσης της πράξης και το περιεχόμενο της γραπτής αγόρευσης της δικηγόρου του καθ’ ου η αίτηση δεν μπορεί να θεωρηθεί ως αιτιολογία της προσβαλλόμενης απόφασης (βλ. Στέφανος Φράγκου ν. Δημοκρατίας (1998) 3 Α.Α.Δ. 720, Ελπινίκη Γεωργίου ν.
Δημοκρατίας (1991) 4 Α.Α.Δ. 4104 και Χριστίνα Τσιαντή κ.α. ν. Διευθυντή Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως (2008) 4 Α.Α.Δ. 824).
Παρατηρώ επίσης ότι εντός του διοικητικού φακέλου υπάρχει αντίγραφο εγγράφου, χωρίς ημερομηνία, στο οποίο περιέχονται ορισμοί της έννοιας «Δημόσια Υγεία», καθώς και αναφορές στις βασικές λειτουργίες, δράσεις και κύρια επιτεύγματα της Δημόσιας Υγείας, όλα προερχόμενα, όπως φαίνεται από το συγκεκριμένο έγγραφο, από το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου (“European University of Cyprus”). Ούτε το εν λόγω έγγραφο μπορεί να καλύψει και/ή συμπληρώσει με οποιοδήποτε τρόπο την έλλειψη αιτιολογίας που υφίσταται εν προκειμένω, αφού από πουθενά δεν προκύπτει ότι το Ι.Σ.Κ., κατά τη λήψη της προσβαλλόμενης απόφασης, έλαβε υπόψη του τα περιεχόμενα στο εν λόγω έγγραφο.
Είναι πρόδηλο ότι, ενόψει των πιο πάνω, η άσκηση του απαιτούμενου δικαστικού ελέγχου καθίσταται ανέφικτη και η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει ως μη επαρκώς και/ή μη δεόντως αιτιολογημένη. Η απουσία της απαιτούμενης αιτιολογίας καθιστά τρωτή την προσβαλλόμενη πράξη. Όπως έχει κατ΄ επανάληψη νομολογηθεί, η αιτιολογία της διοικητικής πράξης μπορεί να είναι λακωνική, αρκεί να είναι επαρκής, έτσι ώστε να μπορεί να ασκηθεί δικαστικός έλεγχος, μπορεί δε να συμπληρώνεται από τα στοιχεία του διοικητικού φακέλου (βλ.
Σταυρινίδης ν. Δημοκρατίας (1992) 3 ΑΑΔ 303, Παπαγεωργίου ν. Δημοκρατίας (1999) 3 ΑΑΔ 648, Latomia Estate Ltd v. Δημοκρατίας (2001) 3 ΑΑΔ 672 και SURENDAN SUNDARARAJ κ.α. ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2015:D596, Υποθ. Αρ. 1867/2012, ημερ. 11.9.2015). Σύμφωνα με το άρθρο 28(1) του Νόμου 158(Ι)/1999, «η αιτιολογία μιας διοικητικής πράξης πρέπει να είναι σαφής, ώστε να μην αφήνει αμφιβολίες ως προς το ποιος ήταν ο πραγματικός λόγος που οδήγησε το διοικητικό όργανο στη λήψη της απόφασης».
Με άλλα λόγια, η αιτιολογία πρέπει να παρέχει στο Δικαστήριο τα απαραίτητα εκείνα, ειδικά και συγκεκριμένα στοιχεία, που να οδηγούν στη διακρίβωση της νομιμότητας της διοικητικής πράξης. Πρέπει να εκτίθενται σε αυτήν οι πραγματικοί και νομικοί λόγοι που οδήγησαν στην έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης και να παρατίθενται τα κριτήρια με βάση τα οποία λήφθηκε η εν λόγω απόφαση, ώστε να καθίσταται εφικτός ο δικαστικός έλεγχος (βλ.
Στέφανος Φράγκου, ανωτέρω). Ωστόσο, στην παρούσα υπόθεση δεν έχω εντοπίσει οποιοδήποτε στοιχείο εντός του οικείου διοικητικού φακέλου που να μπορεί να συμπληρώσει επαρκώς την περιεχόμενη στην προαναφερθείσα επιστολή απόφαση του καθ’ ου η αίτηση, καταδεικνύοντας αναμφίβολα και με σαφήνεια τους λόγους που οδήγησαν σε αυτήν.
Στη βάση των πιο πάνω δεδομένων, κρίνω ότι και η υπό του καθ’ ου η αίτηση διενεργηθείσα έρευνα δεν ήταν η δέουσα. Από πουθενά δεν προκύπτει σε ποια έρευνα προέβη και ποια στοιχεία έλαβε υπόψη του το καθ’ ου η αίτηση για να καταλήξει στην προσβαλλόμενη απόφασή του. Ισχύουν συναφώς τα όσα έχω αναφέρει πιο πάνω σε σχέση με το ζήτημα της αιτιολογίας.
Αποτελεί πάγια νομολογία ότι το Δικαστήριο δεν υποκαθιστά τις αποφάσεις της Διοίκησης, ούτε προβαίνει σε επανεκτίμηση γεγονότων, εφόσον κρίνει ότι η έρευνα ήταν επαρκής (βλ. Βάσος Θεοχάρους ν. Δημοκρατίας, ECLI:CY:AD:2014:D35, Υποθ. Αρ. 330/2011, ημερ. 17.1.2014 και Χατζηαράπης ν. Δημοκρατίας (1999) 3 Α.Α.Δ. 64, 69). Επαρκής δε έρευνα θεωρείται εκείνη που επεκτείνεται στη διερεύνηση κάθε σχετικού γεγονότος (βλ. Motorways Ltd ν. Δημοκρατίας (1999) 3 Α.Α.Δ. 447). Το κριτήριο για την πληρότητα της έρευνας έγκειται στη συλλογή και διερεύνηση όλων των ουσιωδών στοιχείων, τα οποία παρέχουν βάση για ασφαλή συμπεράσματα (βλ. Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας ν. Ζάμπογλου, (1997) 3 Α.Α.Δ. 270), κάτι που εν προκειμένω, φαίνεται να ελλείπει.
Ενόψει όλων των πιο πάνω, καταλήγω ότι η προσβαλλόμενη απόφαση πάσχει ως αναιτιολόγητη και ως προϊόν ελλιπούς έρευνας εκ μέρους του καθ’ ου η αίτηση, υποκείμενη ωσαύτως σε ακύρωση.
Με αυτή τη διαπίστωση, παρέλκει η εξέταση άλλων ζητημάτων που έχουν εγερθεί στην παρούσα προσφυγή.
Κατά συνέπεια, η προσφυγή επιτυγχάνει και η προσβαλλόμενη απόφαση ακυρώνεται με €1.200 έξοδα υπέρ του αιτητή και εναντίον του καθ’ ου η αίτηση, πλέον Φ.Π.Α., εάν υπάρχει.
Φ.ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ, Δ.Δ.Δ.
[1] Σύμφωνα με το εν λόγω άρθρο, «Ένα διοικητικό όργανο κατά την άσκηση της αρμοδιότητάς του αναγνωρίζει ως ισχυρές και εφαρμόζει τις πράξεις άλλων διοικητικών οργάνων, εφόσον αυτές έχουν εξωτερικά τα γνωρίσματα έγκυρων πράξεων.».
cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο