Criminal appeal dismissed; court held that citing dissenting academic views does not constitute a grave legal error under Polish Criminal Procedure Code.

Sygn. akt V K.K. 287/07

POSTANOWIENIE

Dnia 13 listopada 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tomasz Grzegorczyk

w sprawie Z. S., T. M. i B. M.

uniewinnionych od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 212 § 1 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.

w dniu 13 listopada 2007 r.

kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycieli prywatnych G. D.-K. i

Fundacji „H.” z siedzibą w W. – na niekorzyść oskarżonych,

od wyroku Sądu Okręgowego w J.

z dnia 9 lutego 2007 r., sygn. akt VI Ka […],

zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w J.

z dnia 9 października 2006 r., sygn. akt II K […]

oddala kasację jako oczywiście bezzasadną, obciążając oskarżycieli

prywatnych kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego w

częściach równych.

UZASADNIENIE

Trójce oskarżonych oskarżyciele prywatni zarzucili popełnienie w

pismach z dnia 15 i 23 maja 2003 r., kierowanych do Ministra Sprawiedliwości Prokuratora Generalnego oraz w pozwie do Sądu Rejonowego w J. z dnia 16

czerwca 2003 r., pomówienia oskarżycieli o to, że ich okradli z mienia

ruchomego, że doszło do zagarnięcia mienia, niespłacenia długu i odcięcia

oskarżonych od energii elektrycznej, tj. o przestępstwo z art. 212 § 1 k.k.

Wyrokiem z dnia 9 października 2006 r. Sąd Rejonowy w J. umorzył wobec

oskarżonych postępowanie o zachowanie z dnia 15 i 23 maja 2003 r. − na

podstawie art. 17 § 1 pkt 9, zaś w zakresie zachowania z dnia 16 czerwca

2007 r. − w oparciu o art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. Po rozpoznaniu apelacji

oskarżycieli

prywatnych

od

tego

orzeczenia,

wniesionej

niekorzyść

oskarżonych, Sad Okręgowy w J., mając na uwadze art. 434 § 2 i art. 440 k.p.k.

zmienił to orzeczenie na korzyść oskarżonych i uniewinnił ich od zarzucanego

im przestępstwa z art. 212 § 1 k.k. W kasacji wywiedzionej przez pełnomocnika

oskarżycieli prywatnych od orzeczenia sądu odwoławczego podniesiono zarzut

obrazy art. 212 § 1 k.k., przez błędną jego wykładnię i nie uwzględnienie innych

niż podane przez ten sąd orzeczeń Sądu Najwyższego odnośnie kwestii

możliwości pomówienia w pismach do władz i sądów. W odpowiedzi na tę

skargę obrońca oskarżonych wniósł o jej oddalenie.

Rozpoznając tę kasację Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Podstawą kasacji może być jedynie uchybienie z art. 439 k.p.k. lub inne

rażące naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia

(art. 523 § 1 k.p.k.). Nie stanowi jednak obrazy prawa opowiedzenie się przez

sąd za określonym stanowiskiem reprezentowanym w doktrynie i orzecznictwie

z przytoczeniem stosownej argumentacji, i nieuwzględnienie innego poglądu w

danej materii. W judykaturze wskazuje się wyraźnie, że nawet, gdy

przedmiotem zarzutu rażącego naruszenia prawa, jest stosowanie określonego

przepisu w sposób sprzeczny z uchwałą Sądu Najwyższego, podjętej w innej

sprawie, to zarzut taki może być uznany tylko wtedy za zasadny, gdy pogląd

sądu orzekającego nie został logicznie i wyczerpująco uzasadniony (zob. wyrok

SN z dnia 27 maja 2002 r., V KKN 188/00, OSNKW 2002, z. 11−12, poz. 113).

W sprawie niniejszej sąd odwoławczy analizując kwestię możliwości

popełnienia przestępstwa z art. 212 § 1 k.k. poprzez sformułowania zawarte w

pismach oskarżonych kierowanych do sądu (pozew) i do prokuratury

(zawiadomienie o przestępstwie), wskazał na poglądy różnych przedstawicieli

doktryny prawa karnego oraz na orzeczenia Sądu Najwyższego, zarówno spod

rządów poprzedniego jak i obecnego Kodeksu karnego, a przyjmujące, że nie

stanowią zniesławienia, którego dotyczy ten przepis, wypowiedzi dokonywane

w ramach przysługujących jednostce uprawnień, m.in. w treści oświadczeń

składanych w jako doniesienia, skargi, zażalenia itp., do których in concreto

należały pisma oskarżonych w tej sprawie. W kasacji − nie zarzucając

bynajmniej obrazy art. 457 § 3 k.p.k. − podniesiono jedynie, że sąd nie

uwzględnił poglądu wyrażonego w wyroku SN z dnia 3 listopada 2004 r.

(IV KK 134/04, LEX 137400), wskazującego, iż bynajmniej nie można

bezkarnie wysuwać w pismach do sądu czy prokuratora zarzutów każdej treści i

w każdej formie z racji obrony swoich praw, a więc że uwzględniać trzeba tu

także rodzaj i sposób owego zarzutu. Skarżący pomijają jednak fakt, że sąd II

instancji dokonał obszernej analizy treści zarzutów, jakie stawiali oskarżeni w

swoich pismach do organów ścigania − które nota bene wywołany odpowiednie

reakcje tych organów − i wskazał, dlaczego sama oskarżająca w tej sprawie

Fundacja „H.” i G. D.-K., jako druga oskarżycielka prywatna, choć sama nie

ponosiła odpowiedzialności za naruszające prawo działania Fundacji, nie mogła

w ocenie sądu, z racji funkcji zarządcy przymusowego Fundacji, korzystać z

takiej samej ochrony, jak podmiot mający nienaganną opinię (k. 584−586). Tym

samym jednak nie było to bezkrytyczne przyjęcie, że zawsze bezkarnie można

stawiać zarzuty pomawiające w omawianym typie pism. To wszak oznacza, iż

stawiany w kasacji zarzut faktycznie w ogóle nie miał miejsca w tej sprawie,

choć sąd odwoławczy nie odniósł się wprost do wskazanego w kasacji judykatu.

W konsekwencji kasacja ta, jako odwołująca się do uchybienia, które w realiach

tego procesu nie nastąpiło, jest bezzasadna w oczywistym stopniu. Oddalając ją

z tego tytułu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., Sąd Najwyższy

obciążył skarżących oskarżycieli prywatnych kosztami sądowymi postępowania

kasacyjnego, stosownie do wymogów art. 634 w zw. z art. 632 pkt 1 i z art. 518

k.p.k.

Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak na wstępie.