Supreme Court quashes criminal verdict and dismisses proceedings due to defendant's death before trial.

Sygn. akt V KK 26/22 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 kwietnia 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)‎SSN Barbara Skoczkowska‎SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie R. K. ‎skazanego za czyn z art. 305 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej,‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 kwietnia 2022 r.‎kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego‎od wyroku Sądu Rejonowego w K. ‎z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. akt II K (…), na podstawie art. 535 § 5 k.p.k. uchyla zaskarżony wyrok i umarza postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt. 5 k.p.k., a kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. akt II K (…), Sąd Rejonowy w K. uznał R. K. za winnego popełnienia czynu z art. 305 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej i wymierzył mu karę 1 roku i 4 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin w stosunku miesięcznym, obowiązek naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonych, orzekł także o kosztach procesu. Wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 17 grudnia 2020 r.

W dniu 21 września 2021 r., w związku z prowadzonym postępowaniem wykonawczym, do Sądu Rejonowego w P. wpłynął skrócony odpis aktu zgonu R. K. , wskazujący że zgon ten nastąpił w dniu 18 marca 2020 r.Kasację od wskazanego wyżej orzeczenia wywiódł Prokurator Generalny, zaskarżając powyższy wyrok w całości, na korzyść R. K. i zarzucając mu „rażące naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu postępowania i wydaniu wobec R. K. wyroku skazującego, podczas gdy oskarżony ten zmarł przed jego wydaniem, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.”Podnosząc powyższe, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w K. i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt. 5 k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, co pozwoliło na jej rozpoznanie na posiedzeniu bez udziału stron, w trybie art. 535 § 5 k.p.k.Jak wynika z jednoznacznego brzmienia przepisu art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. śmierć oskarżonego stoi na przeszkodzie prowadzeniu postępowania karnego. Jest to negatywna przesłanka procesowa, której wystąpienie zakazuje wszczęcia postępowania, a postępowanie już wszczęte nakazuje umorzyć (por. wyrok SN z dnia 15 kwietnia 2008 r., II KK 48/08; wyrok SN z dnia 6 czerwca 2013 r., III KK 147/13; wyrok SN z 13 grudnia 2018 r., IV KK 692/18).

Kontynuowanie postępowania pomimo śmierci oskarżonego i wydanie wyroku stanowi uchybienie określone w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. niezależnie od tego czy sąd właściwy posiadał albo mógł posiadać informacje o wystąpieniu tej przeszkody procesowej. Skoro w niniejszej sprawie śmierć oskarżonego nastąpiła w dniu 18 marca 2020 r., tj. jeszcze przed terminem pierwszej rozprawy przed Sądem Rejonowym w K., to już wówczas wystąpiła negatywna przesłanka procesowa. Ujawnienie tej okoliczności nastąpiło jednak po wydaniu w dniu 20 grudnia 2020 r. wyroku skazującego i po jego uprawomocnieniu się, a to w związku z prowadzonym postępowaniem wykonawczym w tej sprawie.

Treść odpisu skróconego aktu zgonu wskazuje, że dotyczy to tej samej osoby, która została skazana wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. akt II K (…). Koniecznym w tym układzie procesowym było zatem stwierdzenie wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt. 9 k.p.k., skutkującej uchyleniem wyroku oraz umorzeniem postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt. 5 k.p.k. Jednocześnie, dodać należy, że niniejszym w postępowaniu kasacyjnym, śmierć oskarżonego nie stanowi, zgodnie z art. 529 k.p.k., negatywnej przesłanki tego postępowania, albowiem kasacja jest wniesiona i rozpoznana na korzyść oskarżonego.Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w wyroku.