Supreme Court dismisses prisoner's appeal for retrial due to lack of new facts or evidence under Polish Criminal Procedure Code.
Synthèse Legislator
Généré par l'IAThe Supreme Court of Poland rejected Ł. M.'s request for a retrial, ruling it obviously unfounded without new facts or evidence. The prisoner repeatedly argued his innocence while incarcerated, but the court clarified that retrial proceedings do not re-evaluate the original trial's evidence or facts. Consequently, the court dismissed the application under Article 545 § 3 of the Criminal Procedure Code.
Regeste Legislator
Généré par l'IAArt. 540 k.p.k., Art. 545 § 3 k.p.k.: A request for retrial is rejected if it lacks new facts or evidence demonstrating a significant probability of error in the final judgment, as such proceedings do not allow for a new assessment of the original trial's evidence.
Mots-clés
Généré par l'IADispositions légales citées
Généré par l'IAJurisprudence citée
Généré par l'IADécisions connexes
Généré par l'IATexte complet
IV KO 35/23 POSTANOWIENIE Dnia 13 marca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2024 r. na posiedzeniu bez udziału stron w sprawie Ł. M.wniosku skazanego o wznowienie postępowaniazakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstokuz dnia 14 czerwca 2019 r., sygn. akt II AKa 98/19, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Olsztyniez dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt II K 159/18, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności.
UZASADNIENIE
Ł.M. został skazany wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 20 lutego 2019 r., sygn. akt II K 159/18, zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 14 czerwca 2019 r., sygn. akt II AKa 98/19, za czyny z art. 197 § 1 k.k. w zb. z art. 197 § 2 k.k. w zb. z art. 191a § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.; z art. 245 k.k.; z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. oraz z art. 202 § 4a k.k. - za które wymierzono mu karę łączną 6 lat pozbawienia wolności.Po uprawomocnieniu się wyroku skazany wystąpił o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu celem sporządzenia i wniesienia kasacji (k. 1671).
Wniosek ten został uwzględniony (k. 1672). Wyznaczony obrońca przedłożył do akt sprawy w trybie art. 84 § 3 k.p.k. opinię o braku podstaw do wniesienia kasacji (k. 1678). Następnie Ł. M. nadesłał do Sądu Najwyższego wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu celem sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu powołał się na swoją trudną sytuację związaną z przebywaniem w Zakładzie Karnym i brakiem możliwości zarobkowania. Na mocy postanowienia z dnia 24 marca 2022 r., w sprawie I KO 64/21, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.W dniu 18 kwietnia 2023 r. do Sądu Okręgowego w Olsztynie wpłynął osobisty wniosek Ł.
M. o ustanowienie „pełnomocnika z sądu o sporządzenie wniosku o uniewinnienie od czynu z art. 197 itd. w sprawie o sygn. akt II K 159/18”. W uzasadnieniu wniosku skazany ponownie powołał się na swoją trudną sytuację, związaną z przebywaniem w Zakładzie Karnym i brakiem możliwości zarobkowania.Wniosek ten przekazano według właściwości do Sądu Najwyższego w dniu 25 kwietnia 2023 r. Zarządzeniem sędziego Izby Karnej SN z dnia 27 czerwca 2023 r. zwrócono się do wnioskodawcy o udzielenie informacji w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, jakie konkretnie okoliczności wskazane w art. 540 k.p.k., w art. 540a k.p.k. lub w art. 540b k.p.k., mają stanowić podstawę wniosku o wznowienie postępowania – pod rygorem skierowania wniosku na posiedzenie w trybie art. 545 § 3 k.p.k. w przedmiocie odmowy jego przyjęcia wobec oczywistej bezzasadności.W odpowiedzi skazany podniósł w kolejnym piśmie, że jego wniosek był wnioskiem o wznowienie postępowania i zwrócenie sprawy do pierwszej instancji.
Powołał się na „art. 540 § 1 k.p.k. pkt 2/b, art. 540 § 1, art. 542 § 3 w zw. z art. 439 § 1 k.p.k. pkt 3 i 10, art. 100 § 2 k.p.k., art. 547 § 2 i 3 k.p.k., art. 16 § 1 i 2 k.p.k., art. 17 § 1 k.p.k., art. 437 § 1 i 2 k.p.k., art. 438 pkt 3, art. 545 § 1 i 2 k.p.k. i art. 547 § 2 i 3 k.p.k. i art. 84 § 1 i 2 k.p.k.”. Wskazał wreszcie, że jest osobą z wykształceniem podstawowym i potrzebuje pełnomocnika z urzędu do reprezentowania przed sądem i składania w jego imieniu wniosków. Podniósł również, że został zmanipulowany przez obrońcę z urzędu, bowiem jest niewinny i został surowo potraktowany przez sąd.
Złożył również wniosek o przesłanie odpisu pisemnej opinii biegłych psychiatrów i psychologów w sprawie II K 159/18 oraz zwolnienie go od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy na podstawie art. 81 § 1 k.p.k. oraz art. 78 § 1 i 1a k.p.k. w zw. z art. 84 § 3 k.p.k. zarządzeniem z dnia 20 lipca 2023 r. wyznaczył skazanemu obrońcę z urzędu w celu sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania w sprawie II AKa 98/19 Sądu Apelacyjnego w Białymstoku lub złożenia opinii o braku podstaw do jego wznowienia (k. 22). W dniu 18 sierpnia 2023 r. obrońca z urzędu przedstawił opinię o braku podstaw do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania (k. 33-35).
Wskazał, że zastrzeżenia, które podnosił skazany wobec dotychczasowego postępowania i wydanych wyroków, nie spełniały kryteriów wymienionych w art. 540 k.p.k. i w następnych przepisach. Z kolei w dniu 24 października 2023 r. Sąd Najwyższy zadecydował na podstawie art. 34 § 2 k.p.k. o połączeniu do wspólnego rozpoznania kolejnego wniosku skazanego o wznowienie postępowania (sygn. akt IV KO 46/23) z niniejszą sprawą - celem wspólnego ich rozpoznania pod sygnaturą akt IV KO 35/23 – bowiem dotyczyły tego samego skazanego jak również tego samego orzeczenia.
Sąd Najwyższy zarządzeniem z dnia 21 grudnia 2023 r. wezwał skazanego Ł.M. na podstawie art. 84 § 3 k.p.k. w zw. z art. 120 § 1 i § 2 k.p.k. i art 545 § 3 k.p.k. do usunięcia braku formalnego jego pisma o wznowienie postępowania – poprzez sporządzenie i podpisanie stosownego wniosku o wznowienie postępowania przez ustanowionego z wyboru adwokata lub radcę prawnego – w terminie 14 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem odmowy przyjęcia osobistego wniosku skazanego o wznowienie postępowania, jako oczywiście bezzasadnego. W odpowiedzi na to wezwanie skazany Ł.M. skierował do Sądu Najwyższego dwa kolejne pisma, w których wywodził, że nie doszło do przypisanego mu czynu, a także wnosił o usunięcie jego danych z rejestru publicznego, gdyż publiczne ich ujawnienie naraża go na utratę zdrowia i życia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zgodnie z art. 545 § 3 k.p.k. sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, bez wzywania strony do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność. Co istotne i co należy wyraźnie podkreślić to fakt, że w trybie art. 545 § 3 k.p.k. sąd nie rozpoznaje merytorycznie wniosku i nie bada także jego zasadności pod kątem ewentualnych podstaw wznowienia. Natomiast wniosek taki podlega kontroli o charakterze quasi formalnym, pod kątem hipotetycznej możliwości wznowienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016, z. 1, poz. 5).Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że z treści osobistego wniosku o wznowienie postępowania wynika jego oczywista bezzasadność, uzasadniająca odmowę jego przyjęcia bez dalszego wzywania do usunięcia braków formalnych (art. 545 § 3 k.p.k.).
Pisma skazanego Ł.M. nie zawierają argumentacji, która pozwoliłaby na ustalenie, że w sprawie miały miejsce okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania ujęte w art. 540 k.p.k., czy też w art. 540a - b k.p.k. Podkreślić należy, że w sprawie o wznowienie postępowania nie dokonuje się na nowo oceny zebranych w toku procesu dowodów i poprawności przyjętych w oparciu o nie ustaleń faktycznych będących podstawą prawomocnego wyroku, nie przeprowadza się też nowych dowodów. Z pewnością nie służy takie postępowanie czynieniu nowych ustaleń faktycznych, nie jest możliwe poddanie ponownej ocenie opinii biegłych powołanych w sprawie.
Nie bada się również zasadności orzeczeń procedujących w sprawie sądów, tak jak to się czyni w ramach kontroli instancyjnej – nie ocenia się w tym postępowaniu poprawności przeprowadzonego postępowania sądowego pod kątem wystąpienia względnych przesłanek odwoławczych z art. 438 k.p.k. Sąd w ramach postępowania wznowieniowego jest uprawniony zbadać tylko to, czy ujawniły się nowe fakty lub dowody, wykazujące znaczne prawdopodobieństwo błędności tego wyroku skazującego, a nie czynić ustalenia faktyczne na podstawie tych dowodów.
Tymczasem wnioskodawca po raz kolejny podnosi okoliczność, że jest on niewinny i przypisanego mu czynu nie popełnił, kwestionując dokonaną w jego sprawie ocenę dowodów i ustalenia faktyczne, podważając wiarygodność przeprowadzonych dowodów. Taka konstrukcja wniosku, który nie wymienia rzeczywistych powodów wznowieniowych, przewidzianych we wskazanych przepisach, nakazywała uznać, że wniosek ten jest oczywiście bezzasadny w rozumieniu art. 545 § 3 k.p.k. Te same okoliczności były już zresztą rozpoznawane przez Sąd Najwyższy w sprawie o sygn.
I KO 64/21, w której to sprawie postanowieniem z dnia 24 marca 2022 r. odmówiono przyjęcia wniosku Ł. M. o wznowienie postępowania. O braku przesłanek do wznowienia postępowania wypowiedział się również w niniejszej sprawie wyznaczony obrońca z urzędu, przedstawiając opinię o braku podstaw do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania.Jeśli w niniejszej sprawie istotnie ujawniły się nowe fakty lub dowody wskazujące na podawane w piśmie wnioskodawcy okoliczności, to powinien on złożyć wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., sporządzony jednak i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego ustanowionego z wyboru przez skazanego.
Trzeba bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k., który to przepis ustanawia tzw. przymus adwokacki, wniosek o wznowienie postępowania, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego. Należy jednocześnie zaznaczyć, iż złożenie wniosku o wznowienie postępowania na korzyść skazanego nie jest ograniczone żadnym terminem, zatem może on to uczynić po zebraniu odpowiednich środków i zleceniu sporządzenia wniosku ustanowionemu przez siebie adwokatowi lub radcy prawnemu, o ile obrońca uzna, że powody do wznowienia postępowania wskazane w przepisach Kodeksu postępowania karnego rzeczywiście zachodzą.Podsumowując, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.[J.J.][ał]