Supreme Court rejects transfer request due to mere professional familiarity between lawyer and judges.
Synthèse Legislator
Généré par l'IAThe Supreme Court dismissed the Regional Court's request to transfer the case to another court under Article 37 of the Code of Criminal Procedure. The Regional Court argued that a lawyer representing a minor victim also acted as counsel in many other cases before the same judges, potentially compromising judicial impartiality. The Supreme Court ruled that professional familiarity alone does not justify transferring a case, as it does not automatically imply a lack of objective trial conditions or violate the good of the administration of justice.
Regeste Legislator
Généré par l'IAArt. 37 k.p.k.; Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP: The transfer of a case to another court of equal jurisdiction is an exceptional measure permitted only when the good of the administration of justice unequivocally requires it, and mere professional contacts between a lawyer and judges do not constitute such a circumstance.
Mots-clés
Généré par l'IADispositions légales citées
Généré par l'IAJurisprudence citée
Généré par l'IADécisions connexes
Généré par l'IATexte complet
Sygn. akt IV KO 1/21 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk w sprawie B. H. oraz A.S.oskarżonych o czyn z art. 207 § 1a k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 lutego 2021 r. wniosku Sądu Rejonowego w O.zawartego w postanowieniu z dnia 7 grudnia 2020 r., sygn. akt II K (…)w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIEPostanowieniem z dnia 7 grudnia 2020 r. Sąd Rejonowy w O. w sprawie o sygn. akt II K (…), wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania przedmiotowej sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Wnioskodawca wskazał, że w akcie oskarżenia zarzucono oskarżonym B.
H. oraz A. S. popełnienie przestępstwa z art. 207 § 1a k.k. na szkodę piętnastu małoletnich pokrzywdzonych, w tym Z. G. – córki r.pr. U.K. Sąd Rejonowy wyjaśnił, że r.pr. U. K., reprezentując swoją córkę w tym postępowaniu, zgłosiła swój udział w charakterze oskarżyciela posiłkowego, jest istotnym świadkiem w sprawie, a nadto w sądzie wnioskującym występowała i występuje w wielu sprawach jako obrońca (w tym obrońca z urzędu) i pełnomocnik stron. Powyższe – w ocenie wnioskodawcy – mogłoby wywołać w społecznej świadomości przekonanie, że zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia sądowe są zależne od relacji i znajomości zawodowych, które wynikają z kilkuletniej współpracy sędziów z jedną ze stron postępowania – i konsekwencji rodzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy, tym bardziej, że w Sądzie Rejonowym w O. orzeka jedynie kilkunastu sędziów.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Zgodnie z art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. W orzecznictwie podkreśla się, że instytucja ta ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić jedynie w wypadku zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. akt II KO 55/19).
Obowiązkiem sądu właściwego, występującego o przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k., jest wykazanie okoliczności przemawiających za tym, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przełamania konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), a więc postąpienia wyjątkowego, ale koniecznego do tego, aby wspomniane dobro nie ucierpiało kosztem nadmiernie rygorystycznego przestrzegania tej zasady (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2014 r., sygn. akt IV KO 67/14).Analiza wniosku wywiedzionego przez Sąd Rejonowy w O. nie wskazuje, aby w niniejszej sprawie ujawniły się okoliczności pozwalające na stwierdzenie, że właśnie w tym przypadku ów wyjątkowy wypadek zachodzi.
Przedstawiony przez wnioskodawcę stan rzeczy, w którym przedstawicielem ustawowym małoletniej pokrzywdzonej (zgłaszającym jednocześnie swój udział w postępowaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego) jest osoba pełniąca zawód radcy prawnego i występująca w wielu sprawach przed sądem wnioskującym jako obrońca bądź pełnomocnik stron – w sposób automatyczny nie może determinować przekonania o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w tymże sądzie. Wyłącznie zawodowy charakter kontaktów takiej osoby z sędziami orzekającymi – przy braku przedstawienia innych okoliczności, które wskazywałyby np. na silną zażyłość relacji osobistych ze wszystkimi sędziami danego sądu – nie stanowi sytuacji mogącej jednoznacznie godzić w „dobro wymiaru sprawiedliwości”, albowiem w tym pojęciu nie mieści wyłącznie abstrakcyjna i hipotetyczna obawa, że zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie nie będzie wolne od pozaprocesowych wpływów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2021 r., sygn. akt II KO 82/20; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt IV KO 106/13).
Przyjęcie logiki zaprezentowanej przez wnioskodawcę, nakazywałoby stosować instytucję określoną w art. 37 k.p.k. w każdym z przypadków, gdy występujący w sprawie radca prawny bądź adwokat – i to w jakiejkolwiek roli procesowej (nawet samej strony) – jest bardzo dobrze znany sędziom orzekającym w danym sądzie z racji swojej aktywnej działalności zawodowej. Takie działanie podważałoby jednak autorytet i powagę wymiaru sprawiedliwości, generując wśród członków społeczności lokalnej przekonanie o podatności sądu na pozaprocesowe wpływy.
Akcentowana przez wnioskodawcę regularność wyżej opisanych kontaktów zawodowych, nie wskazuje (wnioskodawca takich okoliczności nie przedstawia), aby między r.pr. U. K. a sędziami orzekającymi w sądzie wnioskującym, wytworzyły się relacje, które przekroczyłyby ramy znajomości typowo zawodowej i stały się kontaktami innego rodzaju (np. relacjami przyjacielskimi czy koleżeńskimi). W sytuacji zaś tak bliskiego zacieśnienia opisanych kontaktów, istnieją stosowne regulacje procesowe, mogące usunąć wątpliwości co do bezstronnego rozpoznania sprawy.
W tym stanie rzeczy, stwierdzić należy, że podjęta przez Sąd Rejonowy w O. inicjatywa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, pozbawiona jest podstaw, o których mowa w art. 37 k.p.k. Z tych względów, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.