Supreme Court quashes lower court conviction for aiding a crime due to lack of proof regarding defendant's subjective intent.
Synthèse Legislator
Généré par l'IAThe Supreme Court of Poland quashed the lower court's conviction and acquitted the defendant, T. P., of aiding and abetting a public disturbance. The defendant had supplied paint and brushes to others who painted anti-government slogans on a public bus stop, but the court found insufficient evidence that he knew the specific content of the slogans or intended to facilitate the crime. The court ruled that the lower court failed to establish the subjective element of intent required for the charge, violating procedural standards.
Regeste Legislator
Généré par l'IAArt. 3 § 1, 3; Art. 357 d.k.p.k.; The court must ascertain the subjective intent of the accused; conviction is invalid if the court fails to prove the defendant's awareness of the criminal nature of the act.
Mots-clés
Généré par l'IADispositions légales citées
Généré par l'IATexte complet
Sygn. akt IV KKN 800/98
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 września 2000 r.
Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie
następującym:
Przewodniczący: SSN - Andrzej Siuchniński
Sędziowie SN:
- Zygmunt Stefaniak
- Feliks Tarnowski (spraw.)
Protokolant: Teresa Jarosławska
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Franciszka Pasturczaka
po rozpoznaniu w dniu 14 września 2000 r.
sprawy T. P.
oskarżonego z art. 18 § 2 w zw. z art. 280 § 2 d.kk
z powodu kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść
oskarżonego – PR IV KnP […]
od wyroku Sądu Rejonowego w Ż.
z dnia 27 stycznia 1983 r., sygn. II K […]
I. uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia T. P. od popełnienia
przypisanego mu przestępstwa;
II. kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa.
UZASADNI ENIE
Sąd Rejonowy w Ż. wyrokiem z dnia 27 stycznia 1983 r. sygn. II K […]
uznał oskarżonego T. P. za winnego tego, że:
„w dniu 1 października 1982 r. w S., woj. […] udzielił pomocy
przez dostarczenie farby i pędzla W. B. i K. J. do wykonania na drodze
publicznej,
wiacie
przystanku
haseł antypaństwowych
autobusowego
manifestujących
i
tablicy
działalność
NSZZ
ogłoszeń
„[…]”
oraz nawołujących do popełniania zbrodni”
i za to, na podstawie art. 18 § 2 d.kk w zw. z art. 280 § 2 d.kk skazał go na karę
2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na
okres 3 lat. Na podstawie art. 75 § 1 d.kk sąd wymierzył oskarżonemu karę
grzywny w kwocie 20.000 zł, na poczet której zaliczył mu okres tymczasowego
aresztowania od 2 do 13 października 1982 r.
Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 1983 r. Sąd – na podstawie art. 4 ust. 1
pkt 1 ustawy z dnia 21 lipca 1983 r. o amnestii – darował skazanemu orzeczoną
karę pozbawienia wolności, zaś postanowieniem z dnia 20 czerwca 1989 r.
orzekł o przebaczeniu i puszczeniu w niepamięć skazanie za występek z art. 18
§ 2 w zw. z art. 280 § 2 kk stwierdzając, że uległo ono zatarciu.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez strony procesowe i
uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego i bez sporządzenia
uzasadnienia.
Wyrok Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 27 stycznia 1983 r. zaskarżył
kasacją na korzyść oskarżonego Prokurator Generalny
zarzucając
rażące naruszenie art. 3 § 1 i 3, 357 d.kpk polegające na nierozważeniu
okoliczności wynikających z całości wyjaśnień oskarżonego ze śledztwa i z
rozprawy oraz zeznań świadków K. J. i W. B. dotyczących strony podmiotowej
działania oskarżonego, tj. świadomości w zakresie treści haseł i napisów
zamieszczonych w miejscu publicznym przez inne osoby, co doprowadziło
do bezpodstawnego skazania go za przestępstwo z art. 18 § 2 d.kk
w zw. z art. 280 § 2 d.kk
i wnosząc
o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz uniewinnienie oskarżonego od
popełnienia przypisanego mu przestępstwa.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zarzut kasacyjny jest słuszny, bowiem istotnie Sąd meriti, skazując T. P.
za pomocnictwo do przestępstwa określonego w art. 280 § 2 d.kk, zaniechał
rozpoznania i ustalenia znamion strony podmiotowej tego czynu i w rezultacie –
pomimo braku podstaw faktycznych uznał winę oskarżonego za udowodnioną.
Jak wiadomo strona podmiotowa przestępstwa winna być odbiciem strony
przedmiotowej, co w odniesieniu do oskarżonego oznacza, że powinien on
działać umyślnie co najmniej z zamiarem wynikowym (cum dolo eventuali).
Takich ustaleń nie sposób jednak dokonać na podstawie dowodów
przeprowadzonych w niniejszej sprawie, a przeciwnie – analiza całokształtu
materiału dowodowego upoważnia do przyjęcia konstatacji, iż T. P.
nie obejmował swoją świadomością tego, że podjętym przezeń działaniem
ułatwił popełnienie przez sprawców przestępstwa z art. 280 § 2 d.kk.
W złożonych wyjaśnieniach oskarżony podkreślił, że pożyczając kolegom
farbę i pędzel był przekonany o tym. że wykonane przez nich napisy nie będą
miały przestępczego charakteru (k. 82v-83), kiedy zaś W. B. zaczął malować
hasło o treści, której nie akceptował, zwrócił mu uwagę, wyrażając tym swoją
dezaprobatę
(k.50).
Wyjaśnienia oskarżonego
zostały
potwierdzone
depozycjami świadków K. J. (k.61-62), W. B. (k.64-65) i E. P. (k.84), z których
wynika, że nie znał on w istocie treści haseł i napisów, jakie zamierzali sprawcy
namalować w miejscach publicznych, zarówno wcześniej jak i w trakcie
malowania. Natomiast samo dostarczenie farby i pędzla nie może być
traktowane jako element przesądzający automatycznie o winie umyślnej
oskarżonego, a w tym o jego zamiarze ułatwienia popełnienia przestępstwa z art.
280 § 2 d.kk przez W. B. i K. J., odpowiadających w odrębnym procesie.
Stwierdzając przeto, iż zaskarżony wyrok zapadł z rażącą obrazą
przepisów art. 3 § 1 i 3 oraz art. 357 d.kpk, Sąd Najwyższy uchylił tenże wyrok i
uniewinnił T. P. od popełnienia przypisanego mu przestępstwa.
Przewodniczący: SSN (Andrzej Siuchniński)
Sędziowie: SSN (Zygmunt Stefaniak)
(Feliks Tarnowski)
aw
f/ak