Supreme Court quashes appeal due to failure to examine father's testimony affecting truth-finding obligation.
Synthèse Legislator
Généré par l'IAThe Supreme Court quashed the appellate court's decision to uphold the first-instance conviction against the defendant. The defense argued that the lower courts violated procedural rights by failing to question the defendant's father, whose testimony contradicted the defendant's account of the roof demolition. The court ruled that the appellate court erred by not recognizing this omission as a violation of the duty to ascertain the objective truth.
Regeste Legislator
Généré par l'IAArt. 406 § 2 d.k.p.k.; Art. 357, 372 § 1 p. 1 d.k.p.k.; Art. 2 § 1 p. 2 d.k.p.k.; Art. 152 d.k.p.k.: The duty to ascertain the objective truth requires courts to examine all relevant circumstances, including the testimony of persons whose statements contradict the accused, and failure to question such a person may vitiate the proceedings.
Mots-clés
Généré par l'IADispositions légales citées
Généré par l'IATexte complet
Sygn. akt IV KKN 120/97
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 października 2001 r.
Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie
następującym:
Przewodniczący: Sędzia SN
Wiesław Kozielewicz
Sędziowie SN:
Halina Gordon-Krakowska
Zygmunt Stefaniak (spr.)
Protokolant: Ewa Sokołowska
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Józefa Gemry
po rozpoznaniu w dniu 24 października 2001 r.
sprawy W. B.
skazanego z art. 167 § 1 w zw. z art. 212 § 1 d.kk
z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K.
z dnia 21 listopada 1996 r., sygn. akt IV Ka […]
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K.
z dnia 9 sierpnia 1996 r., sygn. II K […]
- uchyla zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok
Sądu Rejonowego w K. i sprawę oskarżonego W. B. przekazuje
do rozpoznania sądowi pierwszej instancji
- zarządza zwrot opłaty w kwocie 300 zł na rzecz W. B.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 9 sierpnia 1996 r., sygn. akt
II K […] W. B. uznany został za winnego tego, że „w dniu 21 kwietnia 1995 r.
w K., działając z inną osobą – dokonał w budynku będącego jego własnością
rozbiórki dachu oraz stropu nad pomieszczeniem mieszkalnym wynajmowanym
przez J. i W. R., uniemożliwiając im korzystanie z tego pomieszczenia
oraz spowodował
swym
działaniem
zniszczenie
mienia
stanowiącego
wyposażenie mieszkania o łącznej wartości 10.031,- zł na szkodę wyżej
wymienionych”, tj. popełnienia przestępstwa z art. 167 § 1 d.kk w zw. z art. 212
§ 1 d.kk w zw. z art. 10 § 2 d.kk i za to, skazany został na karę ośmiu miesięcy
pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres
próby dwóch lat, grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych, nawiązkę w kwocie
100 (stu) złotych oraz zapłatę kwoty 10.031 zł na rzecz J. i W. R. tytułem
zasądzonego powództwa cywilnego.
Od orzeczenia tego apelację wniósł obrońca oskarżonego zarzucając:
1) obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść wyroku,
2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, który miał
wpływ na jego treść
i dlatego też, wniósł o:
- zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od zarzutu
popełnienia przestępstwa z art. 167 § 1 d.kk, 212 § 1 d.kk
ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
sądowi I instancji.
Sąd Wojewódzki w K., wyrokiem z dnia 21 listopada 1996 r., sygn. akt
IV Ka […] zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Od orzeczenia tego kasację wniósł obrońca skazanego zarzucając „rażące
naruszenie prawa procesowego mające wpływ na treść wyroku, a mianowicie:
- art. 406 § 2 d.kpk przez brak podania – dlaczego zarzut uchybienia
procesowego polegającego na nieprzesłuchaniu J. B. – Sąd Odwoławczy
uznał za bezzasadny,
- art. 357 i 372 § 1 p. 1 d.kpk polegające na tym, że odmówiono wiary
dowodowi z wyjaśnień J. B. – bez ujawnienia i omówienia tego dowodu
w uzasadnieniach orzeczeń,
- art. 2 § 1 p. 2 d.kpk i art. 152 d.kpk – przez nieprzeprowadzenie dowodu
z zeznań lub wyjaśnień J. B..”
i dlatego, wniósł o uchylenie obu wyroków wydanych w toku postępowania i
przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W związku z powyższym, Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Kasacja jest zasadna. Generalne zasady procedowania nakazują organom
prowadzącym postępowanie karne badać oraz uwzględniać wszystkie
okoliczności przemawiające zarówno na korzyść jak i na niekorzyść
oskarżonego. Osiągalne jest to jedynie wówczas, gdy przedmiotem oceny sądu
jest cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, tj. bez pominięcia istotnych
jego części. W zaskarżonej sprawie, tak rozumianej oceny nie przeprowadzono.
W toku postępowania przygotowawczego ojciec skazanego J. B. wyjaśnił,
że przy naprawie dachu nie było jego syna, a prace wykonali najęci robotnicy.
Te jego wyjaśnienia, korespondują z wypowiedziami skazanego W. B., że
rozbiórki dachu nad częścią pomieszczenia zajmowanego przez J. R. dokonał
ojciec, ponieważ ta część budynku, zgodnie z umową sprzedaży stanowiła jego
własność i robił to z wynajętymi robotnikami. Wnoszący akt oskarżenia
prokurator zarzucił W. i J. B., że działając wspólnie dopuścili się przestępstw z
art. 167 § 1 i 212 § 1 d.kk. Tak więc, sprawa ich miała być rozpoznana łącznie.
Nie nastąpiło to tak, bo stan zdrowia J. B. nie pozwolił mu na uczestnictwo w
postępowaniu i dlatego też, Sąd pierwszej instancji postanowieniem z dnia 26
marca 1996 r. wyłączył jego sprawę do odrębnego rozpoznania.
Po decyzji tej, jak słusznie zauważa skarżący, oskarżony J. B. „znika”
ze sprawy.
Takie podejście sądu daje podstawy do twierdzenia, że ocena materiału
dowodowego została przeprowadzona wadliwie, bowiem nie w oparciu o
całokształt okoliczności sprawy i to, w sposób podyktowany obowiązkiem
dochodzenia prawdy.
Właśnie ten obowiązek nakazywał przesłuchanie J. B., gdyż w czasie
dochodzenia podawał bardzo istotne okoliczności dotyczące przebiegu
zdarzenia i udziału w nim uczestników. Nie uczynienie tego spowodowało, że
poza zasięgiem rozważań sądu pozostały dowody istotne dla prawidłowego
rozstrzygnięcia sprawy.
Nie należy a priori zakładać, że ojciec oskarżonego, jako osoba
uprawniona do odmowy złożenia zeznań skorzysta z tego uprawnienia i dlatego
też, nie ma potrzeby pytać go, o to. Koniecznym było jednoznaczne ustalenie,
czy J. B. korzysta z odmowy złożenia zeznań w sprawie syna i to wyłącznie
przez zapytanie go o to wprost. Sąd pierwszej instancji tego jednak nie uczynił,
choć wykluczyć nie można, że J. B. podobnie, jak w dochodzeniu –
po pouczeniu o przysługujących mu uprawnieniach – złożyłby szczegółowe
zeznanie.
W tym stanie, rację ma skarżący, że nieprzeprowadzenie dowodu z
zeznań J. B. mogło mieć wpływ na treść wyroku.
Dokonując kontroli sąd odwoławczy nie dostrzegł tego, że Sąd pierwszej
instancji bezzasadnie pozbawił się możliwości wszechstronnego rozważenia
okoliczności sprawy, a tym samym, możliwości pełnego ustalenia prawdy
obiektywnej.
Dlatego też należało orzec jak wyżej.
Przewodniczący: SSN (Wiesław Kozielewicz)
Sędziowie: SSN (Halina Gordon-Krakowska)
SSN (Zygmunt Stefaniak)
aw
f/ak