Supreme Court quashes appeal verdict for improper single-judge panel in ordinary criminal proceedings.
Synthèse Legislator
Généré par l'IAThe Supreme Court quashed the appellate court's verdict and remanded the case for retrial. The defense argued the single-judge panel violated procedural rules, but the Court found the lower court correctly applied a special simplified procedure rule allowing single-judge panels. The Court ruled that this exception to the standard two-judge requirement could not be applied to ordinary criminal proceedings, rendering the panel composition legally invalid.
Regeste Legislator
Généré par l'IAArt. 429 § 1 k.p.k. z 1969 r.; Art. 20 § 1 k.p.k. z 1969 r.: The statutory exception permitting a single-judge panel in simplified proceedings cannot be applied to ordinary criminal proceedings, as the special procedural rule excludes the general rule.
Mots-clés
Généré par l'IADispositions légales citées
Généré par l'IAJurisprudence citée
Généré par l'IATexte complet
Sygn. akt IV KKN 106/97
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 5 czerwca 2001 r.
Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie
następującym:
Przewodniczący: SSN
- Przemysław Kalinowski
Sędziowie: SSN
- Jacek Sobczak
SSN
- Ewa Strużyna (spraw.)
Protokolant: Wanda Ciszewska
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Aleksandra Herzoga
po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2001 r.
sprawy M. S.
skazanego za popełnienie przestępstwa określonego w art. 158 § 1 w zb. z art.
156 § 1 w zw. z art. 10 § 2 kk z 1969 r.
z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K.
z dnia 22 października 1996 r., sygn. IV Ka […]
utrzymującego wyrok Sądu Rejonowego w K.
z dnia 17 czerwca 1996 r., sygn. II K […]
I. uchyla
zaskarżony
wyrok
i
sprawę
przekazuje
Sądowi
Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu
odwoławczym;
II. orzeka zwrot uiszczonej przez M. S. opłaty od kasacji w kwocie
300, złotych.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w K., orzekając – zgodnie z zarządzeniem Prezesa
wydanym na podstawie art. 19 §1 k.p.k. (w brzmieniu obowiązującym od dnia
1 stycznia 1996 r.) - w składzie jednego sędziego, wyrokiem z dnia 17 czerwca
1996 r. (sygn. akt II K […]) skazał M. S. za popełnienie przestępstwa
określonego w art. 158 §1 w zb. z art. 156 §1 w zw. z art. 10 §2 k.k. z 1969 r.
Sąd Wojewódzki w K., orzekając również w składzie jednego sędziego,
na podstawie zarządzenia Prezesa wydanego w oparciu o przepis art. 429
§1 k.p.k. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1996 r.),
po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego, wyrokiem
z dnia 22 października 1996 r. (sygn. akt IV Ka […]) utrzymał w mocy
zaskarżony wyrok.
Kasację od powyższego wyroku wniósł obrońca skazanego. Podnosząc
zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, a mianowicie
1. art. 4 §1 i art. 10 §2 k.p.k. z 1969 r. przez błędne przyjęcie, że czyn
oskarżonego wyczerpuje znamiona określone w dwóch przepisach ustawy, to
jest w art. 158 §1 i w art. 156 §1 k.k. z 1969 r. – przy jednoczesnym
stwierdzeniu, że nie można ustalić czy obrażenia ciała jakich doznał
pokrzywdzony nastąpiły w trakcie pobicia go na parkiecie czy też w łazience,
2. art. 337 k.p.k. z 1969 r. przez nie odczytanie protokołów zeznań świadków T.
M., Z. H., R. P., R. U. i T. O., złożonych w czasie postępowania
przygotowawczego, pomimo złożenia zeznań częściowo odmiennych
przed Sądem,
3. art. 357 k.p.k. z 1969 r. przez oparcie się przy wyrokowaniu na treści zeznań
świadka
U. złożonych
w
postępowaniu
przygotowawczym,
mimo
nie ujawnienia w toku rozprawy protokołu zeznań tego świadka,
4. art. 406 §2 k.p.k. z 1969 r. przez nie ustosunkowanie się Sądu
Wojewódzkiego w treści uzasadnienia wyroku do wszystkich zarzutów
apelacji a zwłaszcza zawartych w pkt. I. 2-3 i pkt. II.1-3 zarzutów apelacji
obrońcy (brak wskazania motywów dlaczego zarzuty te Sąd odwoławczy
uznał za niezasadne),
obrońca skazanego wniósł:
o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz utrzymanego nim w mocy wyroku Sądu
Rejonowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I
instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W świetle analizy akt sprawy nie ulega wątpliwości, że z uwagi na
stwierdzoną bezwzględną przyczynę odwoławczą konieczne jest ograniczenie
rozpoznania sprawy w postępowaniu kasacyjnym (art. 518 w zw. z art. 436
k.p.k.). Zaskarżony wyrok został bowiem wydany przez sąd nienależycie
obsadzony (w ujęciu art. 388 pkt.2 k.p.k. z 1969 r.), co uzasadnia – w myśl art.
536 k.p.k. rozpoznanie kasacji poza granicami zaskarżenia zakreślonymi w
skardze kasacyjnej.
Znowelizowany, ustawą z dnia 29 czerwca 1995 r. o zmianie kodeksu
postępowania karnego... (Dz. U. Nr 89, poz. 443), przepis art. 429 k.p.k. z
1969 r., przewidujący możliwość rozpoznania sprawy - na zarządzenie prezesa
sądu wojewódzkiego - w składzie jednego sędziego, jeżeli była rozpoznawana w
pierwszej instancji „w takim składzie”, mógł wprawdzie nasuwać wątpliwości
dotyczące wzajemnego stosunku regulacji prawnej wprowadzonej do treści cyt.
przepisu do regulacji zawartej w art. 20 §1 k.p.k. z 1969 r. Ale obowiązkiem
Sądu Wojewódzkiego, rozpoznającego przedmiotową sprawę w postępowaniu
odwoławczym, było dokonanie wykładni stosowanych przepisów procedury
karnej i dostrzeżenie faktu, że znowelizowany przepis art. 429 k.p.k. z 1969 r.
zamieszczony w rozdziale 43 regulującym postępowanie uproszczone, może
mieć zastosowanie tylko w tym postępowaniu szczególnym. Powyższa
regulacja, mająca charakter lex specialis wyłączała zatem dopuszczalność
stosowania
w
omawianym
postępowaniu
szczególnym
(postępowaniu
uproszczonym) - na podstawie art. 418 k.p.k. z 1969 r. – przepisów o
postępowaniu zwyczajnym. Wyjątek od reguły dotyczącej składu sądu
odwoławczego, zawartej w art. 20 §1 k.p.k. z 1969 r., zamieszczony w rozdziale
regulującym postępowanie uproszczone, nie mógł więc być interpretowany
rozszerzająco i stosowany w postępowaniu zwyczajnym (a nie ulega
wątpliwości, że przedmiotowa sprawa rozpoznana została przez Sąd I instancji,
w oparciu o nową regulację wprowadzoną do art. 19 §1 k.p.k. z 1969 r., właśnie
w postępowaniu zwyczajnym).
Należy zatem stwierdzić, że przewidziane w art. 429 zd. trzecie k.p.k. z 1969
r. uprawnienie prezesa sądu wojewódzkiego do zarządzenia rozpoznania w
postępowaniu odwoławczym sprawy w składzie jednego sędziego odnosiło się
do spraw rozpoznawanych w pierwszej instancji „w takim składzie” (tzn. w
składzie jednego sędziego), ale wyłącznie w postępowaniu uproszczonym.
Powyższy wniosek uwzględnia zresztą stanowisko Sądu Najwyższego
wyrażone w tym przedmiocie, wraz ze szczegółową argumentacją, m.in. w
uchwale z dnia 17 kwietnia 1997 r. (OSNKW 1997/5-6/43) a także w wyroku z
dnia 20 stycznia 1998 r. w sprawie o sygn. III KKN 51/97 (Prok. i Pr.
1998/6/15).
W tym miejscu uzasadnione jest także stwierdzenie, że przez sąd
„nienależycie obsadzony” w ujęciu art. 388 pkt. 2 k.p.k. z 1969 r. należy
rozumieć każdą obsadę sądu niezgodną z przepisem prawa karnego
procesowego regulującym skład sądu.
Stwierdzenie uchybienia uznanego przez ustawę za bezwzględną przyczynę
odwoławczą nakłada na Sąd Najwyższy obowiązek uchylenia orzeczenia bez
prawa badania związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem a treścią
orzeczenia (por. art. 388 zd. pierwsze k.p.k. z 1969 r.).
Mając powyższe na uwadze i orzekając na podstawie art. 536 i art. 537 §2
k.p.k. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie i sprawę przekazał Sądowi
Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym,
rozstrzygając ponadto – na podstawie art. 527 §4 k.p.k. - o zwrocie uiszczonej
opłaty od kasacji.
Przewodniczący SSN: (Przemysław Kalinowski)
Sędziowie SN: (Jacek Sobczak)
aw
f/jw
(Ewa Strużyna)