Legislator Jurisprudence & Législation
IV KK 93/20 Généré par l'IA

Supreme Court quashes lower court verdict due to judge's prior participation in a related case requiring recusal.

Numéro de cause IV KK 93/20
Autorité / Tribunal
Juridiction Pologne (PL)
Issue du litige Rejeté (Dismissed)

Synthèse Legislator

Généré par l'IA

The Supreme Court quashed the appealed verdict and remanded the case for retrial by a properly constituted court. The defendant argued that a specific judge should be recused because he previously participated in a related case that was later overturned by the Supreme Court. The court held that the statutory requirement for recusal applies regardless of the procedural stage, as the judge had already formed an opinion on the matter.

Regeste Legislator

Généré par l'IA

Art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k.; Art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.: A judge is automatically disqualified from participating in a case if they previously participated in a judgment that was subsequently annulled and the case remanded for retrial, irrespective of the procedural stage at which the annulment occurred.

Mots-clés

Généré par l'IA
judicial recusal prior participation annulled verdict remand for retrial procedural stage judge disqualification related case délit de chauffard

Dispositions légales citées

Généré par l'IA
Art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k.
art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k., polegające na rozpoznaniu apelacji, wniesionej od wyroku Sądu Rejonowego w Ż.
Art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.
, który z mocy prawa był wyłączony od orzekania w tej sprawie, co stanowi zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.”Wobec powyższego skarżący wniósł „o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w G.
art. 13 § 1 k.k
, skazanego z art. 13 § 1 k.k.
art. 282 k.k
art. 64 § 1 k.k
(…) wartości 9 000 zł, przy czym zarzucanego czynu dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa, określonych w art. 64 § 1 k.k., będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w R.
art. 535 § 5 k.p.k
i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 kwietnia 2020 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k., kasacji wniesionej na korzyść skazanego przez Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Okręgowego w G.
art. 157 § 1 k.k
III K (…) za czyny z art. 157 § 1 k.k.
art. 279 § 1 k.k
art. 158 § 1 k.k
o czyn z art. 158 § 1 k.k.
art. 190 § 1 k.k
o czyn z art. 190 § 1 k.k.V.

Jurisprudence citée

Généré par l'IA
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2009, V KK 359/08
jest bowiem wyeliminowanie z procesu orzekania sędziego, który ma już wyrobiony pogląd w konkretnej sprawie (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2009, V KK 359/08; OSNwSK 2009, poz.
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 maja 2006 r., IV KK 439/05
340; podobnie: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 maja 2006 r., IV KK 439/05; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2002 r., V KK 59/02).
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2002 r., V KK 59/02
340; podobnie: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 maja 2006 r., IV KK 439/05; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2002 r., V KK 59/02).
IV KK 244/10
Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2010 r., IV KK 244/10 Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w G.
V KK 359/08
jest bowiem wyeliminowanie z procesu orzekania sędziego, który ma już wyrobiony pogląd w konkretnej sprawie (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2009, V KK 359/08; OSNwSK 2009, poz.
IV KK 439/05
340; podobnie: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 maja 2006 r., IV KK 439/05; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2002 r., V KK 59/02).
V KK 59/02
340; podobnie: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 maja 2006 r., IV KK 439/05; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2002 r., V KK 59/02).
Généré par l'IA

Vous souhaitez savoir comment cet arrêt s'applique à votre dossier ?

Analysez cette décision avec la législation fédérale, le droit cantonal, la doctrine et la jurisprudence subséquente dans Legislator AI.

Ouvrir dans Legislator →

Texte complet

Sygn. akt IV KK 93/20 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 kwietnia 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)‎SSN Przemysław Kalinowski‎SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca)Protokolant Małgorzata Gierczak w sprawie D. S. , skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 kwietnia 2020 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k., kasacji wniesionej na korzyść skazanego przez Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Sądu Okręgowego w G. Ośrodek Zamiejscowy w R. z dnia 30 maja 2016 r., sygn. akt V.2 Ka (…) zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 10 marca 2014 r., sygn. akt II K (…), 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w G. Ośrodek Zamiejscowy w R. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym;

2. wydatkami związanymi z rozpoznaniem kasacji obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIED. S. został oskarżony o to, że: I. w dniu 30 czerwca 2005 r. w Ż. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, groźbą pozbawienia życia oraz stosując przemoc wobec T. K. oraz J. B. , usiłował doprowadzić T. K. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, poprzez żądanie wydania mu samochodu marki O. o nr rej. (…) wartości 9 000 zł, przy czym zarzucanego czynu dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa, określonych w art. 64 § 1 k.k., będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z dnia 4 listopada 1998 r. o sygn.

III K (…) za czyny z art. 157 § 1 k.k. i art. 279 § 1 k.k. i inne na karę łączną 3 lat i 9 miesięcy pozbawienia wolności, który to wyrok został następnie objęty wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w R. z dnia 12 maja 2004 r., o sygn. III K (…), gdzie został skazany na karę łączną 4 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbywał w okresie od 4 marca 1996 r. do 11 maja 1996 r., od 8 października 1996 r. do 25 listopada 1996 r., od 11 listopada 1997 r. do 10 lipca 1998 r., od 4 listopada 1998 r. do 8 sierpnia 2001 r. i od 11 grudnia 2003 r. do 10 listopada 2004 r.; tj. o czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. i art. 64 § 1 k.k.II. w miesiącu czerwcu 2005 r. w Ż., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, telefonicznie groził pobiciem i pozbawieniem życia J.

B. oraz członkom jego rodziny, usiłując doprowadzić go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, poprzez żądanie wydania mu samochodu marki O. o nr rej. (…) wartości 9000 zł, przy czym zarzucanego mu czynu dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa, określonych w art. 64 § 1 k.k., opisanych w pkt I; tj. o czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. i art. 64 § 1 k.k.III. w dniu 30 czerwcu 2005 r. w Ż. , działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, wziął udział w pobiciu J. B. , R. K. oraz R. F. , narażając ich na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszkodzenia ciała, przy czym zarzucanego mu czynu dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa, określonych w art. 64 § 1 k.k., opisanych w pkt I; tj. o czyn z art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.IV. w dniu 1 lipca 2005 r. w Ż., słownie groził R.

K. pobiciem, a groźba ta wzbudziła w pokrzywdzonym uzasadnioną obawę jej spełnienia; tj. o czyn z art. 190 § 1 k.k.V. w dniu z 3 na 4 czerwca 2005 r. w Ż. kierował wykonaniem przez inne osoby czynu zabronionego tj. kradzieżą radioodtwarzacza samochodowego marki „B.” wartości 800 złotych z samochodu osobowego marki O. o nr rej. (…) oraz uszkodzeniem w tym samym miejscu i czasie opon w w/w samochodzie, powodując straty w mieniu w kwocie 400 zł działając na szkodę T. K. , przy czym zarzucanego mu czynu dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa, określonych w art. 64 § 1 k.k., opisanych w pkt I; tj. o czyn z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. w zb. z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 64 § 1 k.k.Sąd Rejonowy w Ż. wyrokiem z dnia 23 marca 2009 r., sygn. akt II K (…), uznał D.

S. za winnego:- zarzucanych mu czynów w pkt I i II , z których każdy stanowił przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. i art. 64 § 1 k.k. uznając, że popełnił je działając w podobny sposób i w krótkich odstępach czasu i za to na podstawie art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. skazał go na karę 3 lat pozbawienia wolności; - zarzucanego mu w pkt III , stanowiącego przestępstwo z art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 158 § 1 k.k. skazał go na karę pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 2 miesięcy;- zarzucanego mu w pkt IV, stanowiącego przestępstwo z art. 190 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 190 § 1 k.k. skazał go na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności;- zarzucanego mu w pkt V, stanowiącego przestępstwo z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. w zb. z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 64 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. skazał go na karę 1 roku pozbawienia wolności;- na podstawie art. 91 § 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył D.

S. orzeczone wobec niego kary pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 4 lat pozbawienia wolności.Wyrok ten został zaskarżony przez D. S. i jego obrońcę.Po wpłynięciu apelacji do Sądu Okręgowego w G. V Wydziału Zamiejscowego w W. , zarządzeniem z dnia 15 września 2009 r. wyznaczono skład orzekający i termin rozprawy odwoławczej. Skład orzekający stanowili Sędziowie: J. M. , S. K. i I. H. (k. 1733, k. 1734).Po rozpoznaniu apelacji Sąd Okręgowy w G. V Wydział Karny Zamiejscowy w W. , wyrokiem z dnia 15 października 2009 r., sygn.

V Ka (…), utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Od ww. wyroku kasację złożył obrońca skazanego D. S. . Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2010 r., IV KK 244/10 Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania.Po uchyleniu wyroku sprawa wpłynęła do Sądu Okręgowego w G. Ośrodka Zamiejscowego w R. i została zarejestrowana pod sygnaturą V Ka (…). Zarządzeniem z dnia 18 lutego 2011 r. wyznaczono termin rozprawy apelacyjnej i skład orzekający, który stanowili Sędziowie Sądu Okręgowego:

P. P. , A. O. , E. P. (k. 1892).Sąd Okręgowy w G. V Wydział Karny Ośrodek Zamiejscowy w R. wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2011 r., V Ka (…) uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Ż. i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania temu Sądowi.Wyrokiem z dnia 10 marca 2014 r., sygn. akt II K (…), Sądu Rejonowego w Ż. D. S. został uznany za winnego popełnienia następujących czynów: - dwóch czynów zakwalifikowanych z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i potraktowanych jako ciąg przestępstw, za który wymierzono mu karę 3 lat pozbawienia wolności (pkt 1 wyroku), - z art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 2), - z art. 190 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 3), - z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. i art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę roku pozbawienia wolności (pkt 4).

W pkt 5 wyroku Sąd Rejonowy na podstawie art. 91 § 2 k.k. połączył orzeczone kary i wymierzył D. S. karę 4 lat pozbawienia wolności. Powyższy wyrok został zaskarżony przez oskarżonego i jego obrońcę.Apelacje zostały przekazane do Sądu Okręgowego w G. Ośrodka Zamiejscowego w R. celem ich rozpoznania. Sprawę zarejestrowano pod sygnaturą V Ka (…) Zarządzeniem z dnia 5 lutego 2015 r. wyznaczono termin rozprawy apelacyjnej. Skład Sądu II instancji zgodnie z tym zarządzeniem stanowili Sędzia Sądu Okręgowego J. C. jako sprawozdawca, Sędzia Sądu Okręgowego S. K. i Sędzia Sądu Rejonowego delegowana do orzekania w Sądzie Okręgowym – K.

G. G. (k. 2705).W dniu 18 listopada 2015 r. zmieniono skład Sądu odwoławczego, z uwagi na przejście w stan spoczynku sędziego J. C.. Sprawę skierowano do referatu sędzi A. O. J. (k. 2724). Zarządzeniem z dnia 4 grudnia 2015 r. wyznaczono termin rozprawy odwoławczej i skład orzekający, który stanowili Sędziowie Sądu Okręgowego: S. K. , A. O. J. i O. N. (k. 2725).W takim składzie orzekającym, po przeprowadzeniu rozpraw apelacyjnych, został wydany w dniu 30 maja 2016 r. wyrok przez Sąd Okręgowy w G. Ośrodek Zamiejscowy w R.. Wyrokiem tym (sygn. akt:

V.2 Ka (…)), Sąd Okręgowy w G. Ośrodek Zamiejscowy w R. zmienił zaskarżony wyrok w pkt 1 modyfikując opis czynu (pkt I ppkt 1), w pkt 4 również zmodyfikowano opis czynu i obniżono karę do 6 lat miesięcy pozbawienia wolności (pkt I ppkt 2), uchylono rozstrzygnięcie o karze łącznej zawarte w pkt 5 wyroku (pkt I ppkt 3), orzeczono wobec oskarżonego nową karę łączną 3 lat pozbawienia wolności (pkt I ppkt 4). Wobec przedawnienia karalności dwóch czynów uchylono pkt 2 i 3 wyroku i umorzono postępowanie (pkt II), w pozostałym zakresie utrzymano wyrok w mocy (pkt III).

Powyższy wyrok został zaskarżony kasacją obrońcy skazanego. Postanowieniem z dnia 25 października 2016 r., IV K 331/16, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną (k. 2831).Kasację od wyroku Sądu Okręgowego w G. Ośrodek Zamiejscowy w R. z dnia 30 maja 2016 r., V.2 Ka (…), wywiódł Rzecznik Praw Obywatelskich, który zaskarżył to orzeczenie w całości na korzyść D. S. .Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono „rażące naruszenie prawa procesowego, tj. art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k., polegające na rozpoznaniu apelacji, wniesionej od wyroku Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 10 marca 2014 r., sygn.

II K (…), przez Sąd odwoławczy, w składzie którego zasiadał sędzia Sądu Okręgowego S. K. , który z mocy prawa był wyłączony od orzekania w tej sprawie, co stanowi zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.”Wobec powyższego skarżący wniósł „o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w G. Ośrodka Zamiejscowego w R. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym”.Dnia 24 marca 2020 r do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest oczywiście zasadna, wobec tego możliwe było jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.Analiza akt sprawy potwierdza wskazane w zarzucie kasacyjnym uchybienie. Rzeczywiście Sąd Okręgowy w G. w tej samej sprawie dwukrotnie rozpoznawał apelację w składzie orzekającym, w którym zasiadał ten sam Sędzia, S. K. . Po raz pierwszy miało to miejsce w dniu 15 października 2009 r., kiedy to Sąd Okręgowy w G. V Wydział Karny Zamiejscowy w W. , wydał wyrok w sprawie o sygn.

V Ka (…) i utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ż.. Następnie wyrok ten został uchylony na skutek uwzględnienia kasacji przez Sąd Najwyższy, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w G. w postępowaniu odwoławczym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2010 r., IV KK 244/10). Sąd odwoławczy z kolei uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ż.. Po wydaniu przez ten Sąd wyroku w dniu 10 marca 2014 r., apelacje oskarżonego i obrońcy od tego orzeczenia rozpoznawał Sąd Okręgowy w G.

Ośrodek Zamiejscowy w R., w którego składzie zasiadał Sędzia S. K. . Zgodnie z treścią art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k., sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone. W orzecznictwie słusznie przyjmuje się, że o wyłączeniu sędziego od udziału w sprawie decyduje uchylenie wyroku, w wydaniu którego uczestniczył, i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nie ma natomiast znaczenia etap postępowania, na którym zapaść ma orzeczenie w sprawie, od udziału w której sędzia ma obowiązek się powstrzymać.

Celem przepisu art. 40 § 1 pkt 7 k.p.k. jest bowiem wyeliminowanie z procesu orzekania sędziego, który ma już wyrobiony pogląd w konkretnej sprawie (tak: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2009, V KK 359/08; OSNwSK 2009, poz. 340; podobnie: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 maja 2006 r., IV KK 439/05; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2002 r., V KK 59/02). Pogląd ten jest aprobowany w doktrynie (por. D. Świecki, Komentarz aktualizowany do art. 40 kodeksu postepowania karnego, Lex/el. 2019, teza 13; J. Kosonoga, Komentarz do art. 40 kodeksu postepowania karnego, WKP 2017, red.

R.A. Stefański, S. Zabłocki, teza 104 i 107). Toteż nie ma znaczenia fakt, że w tej sprawie Sąd Najwyższy, po uchyleniu wyroku wydanego przy udziale Sędziego S. K., przekazał sprawę Sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania, a Sąd ten uchylił wyrok Sądu I instancji i nakazał ponowne rozpoznanie sprawy, zaś powtórne orzekanie przez Sędziego S. K. miało miejsce dopiero w postępowaniu odwoławczym po zaskarżeniu wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy w Ż. na skutek ponownego rozpoznania sprawy. Nie ma też znaczenia, że wyrok Sąd Okręgowego zaskarżony kasacją Rzecznika Praw Obywatelskich był już uprzednio przedmiotem kasacji obrońcy skazanego oddalonej jako oczywiście bezzasadna postanowieniem z dnia 25 października 2016 r.

Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia, dotyczyło ono zarzutów kasacyjnych, które nie obejmowały uchybienia wskazanego w art. 439 § 1 k.p.k.Podsumowując, ma rację Rzecznik Praw Obywatelskich argumentując, że w sprawie zaistniała bezwzględna podstawa uchylenia orzeczenia, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. Z tego względu wyrok Sądu Okręgowego w G. Ośrodek Zamiejscowy w R. należało uchylić i przekazać sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, przy czym skład tego Sądu powinien zostać ukształtowany z poszanowaniem wymogów art. 40 § 1 k.p.k.Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.