Supreme Court quashes lower court verdict for omitting mandatory criminal sanctions for a specific crime.
Synthèse Legislator
Généré par l'IAThe Supreme Court quashed the lower court's verdict in part because it failed to rule on mandatory criminal sanctions required by law. The defendant was convicted of a serious offense, but the first-instance court omitted the lifetime ban on driving and a mandatory financial payment. The court held that this omission prevented the defendant from bearing the full legal consequences of the crime, necessitating a retrial on these specific points.
Regeste Legislator
Généré par l'IAArt. 42 § 3 k.k.; Art. 43a § 2 k.k.: When a criminal verdict omits mandatory sanctions prescribed by law, the judgment is flawed regarding those specific points, requiring the court to rule on them to ensure the defendant bears the full legal consequences of the crime.
Mots-clés
Généré par l'IADispositions légales citées
Généré par l'IAJurisprudence citée
Généré par l'IADécisions connexes
Généré par l'IATexte complet
Sygn. akt IV KK 9/22 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 marca 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący)SSN Barbara SkoczkowskaSSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca)Protokolant Olga Tyburc - Żelazek w sprawie B. R.skazanego za czyn z art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i in.,po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 marca 2022 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k.kasacji Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w D. z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt II K […], uchyla zaskarżony wyrok w części niezawierającej rozstrzygnięć o obligatoryjnych środkach karnych w postaci zakazu prowadzenia pojazdów i świadczenia pieniężnego i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w D. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIEWyrokiem Sądu Rejonowego w D. z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt II K […], B. R. został uznany m.in. za winnego czynu kwalifikowanego z art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 2). Ta kara jednostkowa została następnie objęta węzłem kary łącznej w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności (pkt 6). Wyrok zawierał ponadto rozstrzygnięcia w przedmiocie wynagrodzenia obrońcy z urzędu (pkt 7) i kosztów procesu (pkt 8). Jednocześnie wyrok nie zawierał rozstrzygnięć w przedmiocie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, ani świadczenia pieniężnego.W zakresie czynu kwalifikowanego z art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. wyrok Sądu I instancji nie został skutecznie zaskarżony – obrońca B.
R. nie wywiódł apelacji, z kolei w zakresie przedmiotowego czynu apelacja prokuratora została pozostawiona bez rozpoznania jako niedopuszczalna, albowiem tego rozstrzygnięcia nie dotyczył wniosek prokuratora o uzasadnienie wyroku (k. 233). Tym samym w omawianej części wyrok Sądu Rejonowego uprawomocnił się w dniu 5 maja 2021 r., tj. w terminie 14 dni od doręczenia obrońcy B. R. wyroku Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem (data doręczenia – 20 kwietnia 2021 r., k. 229).Od powyższego wyroku Sądu Rejonowego kasację w trybie art. 521 § 1 k.p.k. wniósł Prokurator Generalny.
Zaskarżył go „w zakresie orzeczenia o karze za czyn z art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., w części niezawierającej rozstrzygnięć o obligatoryjnych środkach karnych: z art. 42 § 3 k.k. w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych orzekanego dożywotnio oraz z art. 43a § 2 k.k. w postaci świadczenia pieniężnego” i zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 42 § 3 k.k. i art. 43a § 2 k.k., polegające na nieorzeczeniu wobec B.
R. środków karnych w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz świadczenia pieniężnego w kwocie co najmniej 10 000 zł do czego Sąd Rejonowy, zgodnie ze wskazanymi przepisami, był zobowiązany skazując oskarżonego za przestępstwo określone w art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.”. Prokurator Generalny w konsekwencji wniósł o „uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w D. do ponownego rozpoznania”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.W pierwszej kolejności należy poczynić dwie uwagi natury ogólnej.
Po pierwsze uwzględnienie kasacji na niekorzyść skazanego jest w niniejszej sprawie dopuszczalne, albowiem została ona wniesiona przed upływem roku od daty uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku (art. 524 § 3 k.p.k.). Po drugie, co zaakcentowano także w uzasadnieniu kasacji, w postępowaniu kasacyjnym jest dopuszczalne uchylenie zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w części, w jakiej nie zawiera ono rozstrzygnięcia w przedmiocie środka karnego, którego zastosowanie było obligatoryjne (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2015 r., I KZP 21/14, OSNKW 2016, z. 1, poz. 1), na co wskazuje także art. 425 § 2 zd. 2 k.p.k., zgodnie z którym można zaskarżyć brak określonego rozstrzygnięcia.Rację ma Prokurator Generalny, że zaskarżony wyrok nie zawiera dwóch rozstrzygnięć w przedmiocie środków karnych, których orzeczenie w przypadku skazania za czyn z art. 178a § 4 k.k. jest obligatoryjne: dożywotniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (art. 42 § 3 k.k.) oraz świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie co najmniej 10000 złotych (art. 43a § 2 k.k.).Powyższe uchybienie ma oczywisty wpływ na treść wyroku.
Na skutek nieorzeczenia przez Sąd Rejonowy w przedmiocie powyższych środków karnych, do orzekania w przedmiocie których Sąd I instancji był zobowiązany, zaskarżony wyrok nie zawiera rozstrzygnięć o charakterze obligatoryjnym. Powyższe powoduje, że B. R. nie ponosi konsekwencji prawnych swojego czynu, które zgodnie ze wskazanymi przepisami powinien ponieść.Rozpoznając sprawę ponownie w zakresie, w jakim uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania, Sąd Rejonowy w D. będzie zobowiązany uczynić zadość treści norm prawa karnego materialnego i prawidłowo zastosować w sprawie art. 42 § 3 k.k. oraz art. 43a § 2 k.k. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.