Legislator Jurisprudence & Législation
IV KK 615/21 Généré par l'IA

Supreme Court quashes juvenile theft conviction and dismisses prosecution due to repealed statute barring adult liability for juvenile acts.

Numéro de cause IV KK 615/21
Autorité / Tribunal
Juridiction Pologne (PL)
Issue du litige Rejeté (Dismissed)

Synthèse Legislator

Généré par l'IA

The Supreme Court quashed the Regional Court's conviction for theft and ordered the criminal proceedings to be dismissed. The defendant, who committed the crime as a minor, was prosecuted as an adult after the relevant statute allowing such prosecution was repealed. The Court held that the prosecution lacked legal basis because the defendant could not be held criminally liable for acts committed during his minority under the current law.

Regeste Legislator

Généré par l'IA

Art. 10 § 1, 2 k.k.; Art. 13 u.p.n.; Art. 18 § 1 pkt 2 u.p.n.; Art. 4 ust. 1 u.p.n.: The repeal of the provision allowing prosecution of adults for acts committed during minority renders such proceedings inadmissible, necessitating the dismissal of the case.

Mots-clés

Généré par l'IA
juvenile criminal liability repealed statute adult prosecution minority acts dismissal of proceedings intertemporal law theft conviction action en dommages-intérêts pour séquestre

Dispositions légales citées

Généré par l'IA
Art. 10 § 1, 2 k.k.
Wyrok ten został zaskarżony w całości kasacją wywiedzioną przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego, który podniósł zarzut „rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów art. 10 § 1 i 2 k.k.
Art. 13 u.p.n.
Przepis art. 13 u.p.n., który dawał taką możliwość, stanowiąc, że jeżeli wobec nieletniego, który dopuścił się czynu karalnego, o którym mowa w art.
Art. 18 § 1 pkt 2 u.p.n.
Trafności powyższych rozważań nie podważa treść art. 18 § 1 pkt 2 u.p.n., zgodnie z którym sąd właściwy według przepisów Kodeksu postępowania karnego rozpoznaje sprawę, jeżeli: przeciwko nieletniemu, który dopuścił się czynu karalnego, o którym mowa w art.
Art. 4 ust. 1 u.p.n.
warunkowo zawiesił oskarżonemu wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby 4 (czterech) lat, oddając go w okresie próby pod dozór kuratora sądowego;3.na zasadzie art. 46 § 1 k.k.
Art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.
akt II K (…) uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. postępowanie karne umarza, a kosztami tego postępowania obciąża Skarb Państwa.
Art. 632 pkt 2 k.p.k.
O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k.
art. 279 § 1 k.k
skazanego za czyn z art. 279 § 1 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 16 grudnia 2021 r.
art. 535 § 5 k.p.k
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.‎kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego‎od wyroku Sądu Rejonowego w P.
art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k
akt II K (…) uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.
art. 70 § 2 k.k

Jurisprudence citée

Généré par l'IA
Généré par l'IA

Vous souhaitez savoir comment cet arrêt s'applique à votre dossier ?

Analysez cette décision avec la législation fédérale, le droit cantonal, la doctrine et la jurisprudence subséquente dans Legislator AI.

Ouvrir dans Legislator →

Texte complet

Sygn. akt IV KK 615/21 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 grudnia 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)‎SSN Dariusz Kala (sprawozdawca)‎SSN Andrzej SiuchnińskiProtokolant Justyna Kryńska - Szufnara w sprawie D. C. skazanego za czyn z art. 279 § 1 k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 16 grudnia 2021 r. na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.‎kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego‎od wyroku Sądu Rejonowego w P. ‎z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt II K (…) uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. postępowanie karne umarza, a kosztami tego postępowania obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

D. C. został oskarżony o to, że w nieustalonym dniu w okresie od 6 do 7 czerwca 2008 roku w P. woj. (…) po uprzednim wybiciu szyby w kiosku dokonał włamania, a następnie z jego wnętrza zabrał w celu przywłaszczenia papierosy różnych marek o wartości 2.264,55 złotych działając na szkodę P. W., tj. o przestępstwo z ark 279 § 1 k.k. Wyrokiem zaocznym z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt II K (…), Sąd Rejonowy w P.:1.oskarżonego D. C. uznał za winnego popełnienia czynu wyżej opisanego, a stanowiącego przestępstwo z art. 279 § 1 k.k. i za to na zasadzie art. 279 § 1 k.k. skazał go na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;2.na zasadzie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 2 k.k. i art. 73 § 2 k.k. warunkowo zawiesił oskarżonemu wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby 4 (czterech) lat, oddając go w okresie próby pod dozór kuratora sądowego;3.na zasadzie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego P. W. poprzez uiszczenie kwoty 2.264,55 zł (dwa tysiące dwieście sześćdziesiąt cztery złote i pięćdziesiąt pięć groszy).

Orzeczenie to zawierało również rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu. Od powyższego wyroku żadna ze stron nie wywiodła zwykłego środka zaskarżenia i uprawomocnił się on w dniu 27 lipca 2014 r. (k. 55). Wyrok ten został zaskarżony w całości kasacją wywiedzioną przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego, który podniósł zarzut „rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów art. 10 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 1 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz.U.2018.969 j.t.) oraz art. 13 tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 2 stycznia 2014 r.) w zw. z art. 18 § 1 pkt 2 wyżej wymienionej ustawy, a ponadto art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich i innych ustaw (Dz.U.2013.1165), poprzez skazanie oskarżonego D.

C. za czyn z art. 279 § 1 k.k. i wymierzenie mu, bez nadzwyczajnego złagodzenia, kary roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z zastosowaniem dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia jej wykonania, której wykonanie następnie zarządzono, pomimo że oskarżony w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu nie ukończył 17-tego roku życia, a przypisany mu występek nie należy do katalogu przestępstw enumeratywnie wymienionych w art. 10 § 2 k.k., co umożliwiłoby poniesienie przez oskarżonego odpowiedzialności karnej na zasadach określonych w Kodeksie karnym, gdzie jednocześnie brak było w dacie orzekania przez Sąd Rejonowy w P. - z uwagi na uchylenie z dniem 2 stycznia 2014 roku, mocą ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2013.1165), art. 13 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich oraz niespełnienie warunków wskazanych w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich i innych ustaw - unormowań umożliwiających w oparciu o przepisy ustawy Kodeks karny ściganie D.

C. jako osoby dorosłej po ukończeniu przez niego 18 lat w momencie wszczęcia postępowania in personam oraz 20 lat w dacie orzekania za czyn, który popełnił jako nieletni”.Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego niniejszą kasacją wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w P. i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się oczywiście zasadna. Zaskarżonym wyrokiem zaocznym Sąd Rejonowy skazał bowiem D. C. za czyn z art. 279 § 1 k.k. pomimo tego, że w dacie popełnienia tego czynu, oskarżony, który urodził się w dniu 16 marca 1994 r., nie osiągnął wieku odpowiedzialności karnej.

Zgodnie wszak z art. 10 § 1 k.k. na zasadach określonych w tym kodeksie odpowiada ten, kto popełnia czyn zabroniony po ukończeniu 17 lat. Równie oczywiste jest, że w przedmiotowej sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 10 § 2 k.k., w myśl którego nieletni, który po ukończeniu 15 lat dopuszcza się czynu zabronionego określonego w art. 134, art. 148 § 1, 2 lub 3, art. 156 § 1 lub 3, art. 163 § 1 lub 3, art. 166, art. 173 § 1 lub 3, art. 197 § 3 lub 4, art. 223 § 2, art. 252 § 1 lub 2 oraz w art. 280, może odpowiadać na zasadach określonych w tym kodeksie, jeżeli okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają, a w szczególności, jeżeli poprzednio stosowane środki wychowawcze lub poprawcze okazały się bezskuteczne.

Po pierwsze, w dacie popełnienia czynu przypisanego zaskarżonym orzeczeniem, tj. „w nieustalonym dniu w okresie od 6 do 7 czerwca 2008 roku” oskarżony nie miał ukończonych 15 lat, a po drugie czyn zabroniony z art. 279 § 1 k.k. nie został wymieniony w katalogu czynów zabronionych wskazanym w ostatnio powołanej regulacji.W przedmiotowej sprawie nie istniała również możliwość wymierzenia oskarżonemu kary kryminalnej jako nieletniemu sprawcy czynu karalnego zabronionego przez ustawę jako przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, na podstawie ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (dalej powoływana jako u.p.n.).

Przepis art. 13 u.p.n., który dawał taką możliwość, stanowiąc, że jeżeli wobec nieletniego, który dopuścił się czynu karalnego, o którym mowa w art. 1 § 2 pkt 2 lit. a, ale w chwili orzekania ukończył lat 18, zachodzą podstawy do orzeczenia umieszczenia w zakładzie poprawczym - sąd rodzinny może wymierzyć karę, gdy uzna, że stosowanie środków poprawczych nie byłoby już celowe. Wydając wyrok skazujący sąd stosuje nadzwyczajne złagodzenie kary, został bowiem uchylony na mocy art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich oraz niektórych innych ustaw, który – wraz z większością przepisów tej ustawy – wszedł w życie w dniu 2 stycznia 2014 r.

Podkreślenia przy tym wymaga, że przepis art. 13 u.p.n. przestał obowiązywać przed dniem 21 stycznia 2014 r., w której to dacie wydano w tej sprawie postanowienie o podjęciu dochodzenia (dochodzenie to w dniu 20 czerwca 2008 r. zostało zakończone wydaniem postanowienia o jego umorzeniu i wpisaniu sprawy do rejestru przestępstw) oraz przedstawiono oskarżonemu zarzuty (k. 20, 28 - 31). Z powyższego wynika więc, że zastosowanie tej regulacji w przedmiotowej sprawie nie było również możliwe na podstawie przepisu intertemporalnego zawartego w art. 4 ust. 1 powołanej wyżej ustawy zmieniającej, a który stanowi, że do postępowań w sprawach nieletnich wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, z wyłączeniem postępowań wykonawczych, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Trafności powyższych rozważań nie podważa treść art. 18 § 1 pkt 2 u.p.n., zgodnie z którym sąd właściwy według przepisów Kodeksu postępowania karnego rozpoznaje sprawę, jeżeli: przeciwko nieletniemu, który dopuścił się czynu karalnego, o którym mowa w art. 1 § 2 pkt 2 lit. a, wszczęto postępowanie po ukończeniu przez nieletniego lat 18. Unormowanie to, co już przed laty przesądzono w judykaturze, ma charakter regulacji wyłącznie procesowej i w konsekwencji nie zwalnia sądu od konieczności stosowania przepisów materialnoprawnych określających zasady odpowiedzialności nieletnich za ww. czyny (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2014 r., IV KK 77/14).

Z chwilą uchylenia art. 13 u.p.n. bez wątpienia odpadła zaś podstawa prawna do pociągania do odpowiedzialności i karania karami kryminalnymi osoby dorosłej za czyny karalne popełnione przez nią w okresie nieletniości (za wyjątkiem sytuacji, o których mowa w art. 10 § 2 k.k.) – zob. P. Górecki [w:] V. Konarska-Wrzosek, P. Górecki, Postępowanie w sprawach nieletnich. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2019, komentarz do art. 18, teza 7; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2020 r., sygn. akt II KK 384/18 i powołane tam poglądy doktryny).Wywód ten prowadzi zatem do konkluzji, że wydanie zaskarżonego wyroku nastąpiło z rażącą obrazą opisanych wyżej regulacji .

Powyższe nakazywało uznać podniesiony w kasacji zarzut za oczywiście zasadny, a wywiedziony w tej sprawie nadzwyczajny środek zaskarżenia uwzględnić na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Podzielenie argumentacji kasacyjnej musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia i – w związku z brakiem możliwości pociągnięcia D. C. do odpowiedzialności za opisany wyżej czyn, popełniony w czasie, gdy był on nieletni – umorzeniem postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k.

Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.