Supreme Court quashes sentence for evasion of alimony due to prior suspended sentence barring suspension again.
Synthèse Legislator
Généré par l'IAThe Supreme Court quashed the lower court's sentence regarding the penalty for evasion of alimony obligations. The defendant had already been lawfully sentenced to a suspended prison term in a prior case involving the same conduct. The Court ruled that imposing a new suspended sentence violated the statutory requirement that a suspended sentence cannot be granted if the offender is already under a suspended sentence. Consequently, the case was remanded for the lower court to impose a new penalty without the possibility of suspension.
Regeste Legislator
Généré par l'IAArt. 69 § 1 k.k.; Art. 209 § 1a k.k.: A suspended sentence of imprisonment cannot be imposed on an offender who is already lawfully sentenced to a suspended sentence for the same or similar conduct, as this constitutes a violation of the legislative intent to prevent recidivism through the suspension mechanism.
Mots-clés
Généré par l'IADispositions légales citées
Généré par l'IAJurisprudence citée
Généré par l'IADécisions connexes
Généré par l'IATexte complet
Sygn. akt IV KK 599/19 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 marca 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący)SSN Dariusz KalaSSN Andrzej Stępka (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2020 r. na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w sprawie M. H. skazanego z art. 209 § 1a k.k. kasacji Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego, od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt II K […], uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIESąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 16 października 2018 r., w sprawie II K (…), uznał M. H. za winnego zarzucanego mu występku z art. 209 § 1a k.k. polegającego na tym, że w okresie od 9 listopada 2017 r. do 10 czerwca 2018 r. w H., woj. [...], uchylał się od wykonania ciążącego na nim z mocy wyroku Sądu Okręgowego w T. Wydział I Cywilny z dnia 9 czerwca 2015 r., sygn. akt I C (…), obowiązku alimentacyjnego na rzecz małoletnich synów P. H. i D. H. w kwotach po 400 zł miesięcznie na każdego z nich, reprezentowanych przez matkę M.
H. , przy czym łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych, przez co naraził ich na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i konieczność korzystania ze świadczeń funduszu alimentacyjnego wypłacanych przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w N. - i za to skazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 k.k. warunkowo zawiesił na okres próby 3 lat. Jednocześnie w oparciu o przepis art. 72 § 1 pkt 3 i 4 k.k. zobowiązał go w okresie próby do bieżącego łożenia na utrzymanie pokrzywdzonych dzieci oraz wykonywania pracy zarobkowej.Wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się z dniem 24 października 2018 r. (k. 69v).Kasację od tego wyroku na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. w dniu 22 października 2019 r. wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając orzeczenie w części dotyczącej kary na niekorzyść oskarżonego M.
H. . Na podstawie art. 523 § 1 k.p.k. oraz art. 526 § 1 k.p.k. i art. 537 § 1 i 2 k.p.k. zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego - art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k., poprzez zaniechanie przez Sąd w toku postępowania w niniejszej sprawie dopuszczenia z urzędu dowodu z akt sprawy II K (…) Sądu Rejonowego w K. lub odpisu wydanego w tej sprawie prawomocnego wyroku, skazującego oskarżonego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, w następstwie czego doszło do rażącego naruszenia przepisu prawa karnego materialnego, to jest, art. 69 § 1 k.k. polegającego na warunkowym zawieszeniu orzeczonej wobec M.
H. kary 6 miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy w dacie popełnienia przez niego przedmiotowego występku oraz w dacie wyrokowania, był on skazany na karę pozbawienia wolności.W konkluzji autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej kary oraz orzeczonych środków probacyjnych i przekazanie w tym zakresie sprawy Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym i należało ją uwzględnić w całości na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Została również złożona w terminie wskazanym w art. 524 § 3 k.p.k., zgodnie z którym niedopuszczalne jest uwzględnienie kasacji na niekorzyść oskarżonego wniesionej po upływie roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia.Jak wynika z akt sprawy o sygn. II K (…) Sądu Rejonowego w K., w niniejszej sprawie nie było prawnej możliwości zastosowania wobec oskarżonego instytucji z art. 69 § 1 k.k., gdyż w dniu wydania wyroku, czyli 16 października 2018 r., jak i w czasie popełnienia przestępstwa (de facto od dnia 20 marca 2018 r. - data uprawomocnienia się wyroku w sprawie II K (…) – do dnia 10 czerwca 2018 r.), M.
H. był już prawomocnie skazany wyrokiem tego samego Sądu na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonywanie warunkowo zawieszono na okres próby 3 lat. Wyrokiem tym przypisano oskarżonemu tożsamy czyn polegający na tym, że w okresie od 10 marca 2017 r. do dnia 8 listopada 2017 r. w H., woj. (…), uchylał się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości wyrokiem Sądu Okręgowego w T. z dnia 9 czerwca 2015 r., sygn. akt I C (…), na rzecz dzieci P. i D. H. w łącznej kwocie 800 zł miesięcznie, przy czym łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość ponad trzech świadczeń okresowych, przez co naraził osoby uprawnione na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych – a więc przypisano mu występek z art. 209 § 1a k.k. (k. 78).
Tymczasem zgodnie z treścią art. 69 § 1 k.k., w brzmieniu ustalonym przez ustawę z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 369) i obowiązującym zarówno w czasie popełnienia zarzucanego czynu, jak i w dacie wyrokowania, tj. w dniu 16 października 2018 r., Sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa.
Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, nie ma znaczenia dla ograniczenia możliwości warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności na podstawie art. 69 § 1 k.k., czy skazanie sprawcy na karę pozbawienia wolności miało charakter bezwzględny, czy też warunkowy (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 5 października 2016 r., III KK 134/16, KZS 2016, z. 11, poz. 14; 16 lutego 2017 r., II KK 341/16, KZS 2017, z. 5, poz. 11; 28 kwietnia 2017 r., V KK 42/17, LEX nr 2281290).W konsekwencji więc, skazanie M. H. w poprzedniej sprawie o sygnaturze akt II K (…) na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, wykluczało zastosowanie po raz kolejny (w przedmiotowej sprawie II K (…)) wobec oskarżonego instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności.
Sąd Rejonowy w K. powinien był uwzględnić z urzędu fakt istnienia w obrocie prawnym tego wyroku, który przecież winien był wywrzeć określone konsekwencje w zakresie wymierzonej skazanemu kary. Wydanie w dniu 16 października 2018 r. wyroku skazującego oskarżonego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania prowadziło do rażącego naruszenia art. 69 § 1 k.k., skoro w dacie popełnienia przez niego przedmiotowego występku oraz w dacie wyrokowania, był on już skazany prawomocnie na karę pozbawienia wolności.
W rezultacie tego uchybienia, Sąd Najwyższy uwzględnił kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego, na mocy art. 537 § 2 k.p.k. uchylił wyrok w zaskarżonej części – to jest co do kary - i przekazał w tym zakresie sprawę Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania. Sąd ten będzie zobowiązany do ukształtowania swojego rozstrzygnięcia z uwzględnieniem obowiązującego prawa.