Legislator Jurisprudence & Législation
IV KK 54/21 Généré par l'IA

Supreme Court quashes mandatory procedure order for second accounting offense requiring full trial.

Numéro de cause IV KK 54/21
Autorité / Tribunal
Juridiction Pologne (PL)
Issue du litige Partiellement admis (Partially Allowed)

Synthèse Legislator

Généré par l'IA

The Supreme Court quashed the lower court's mandatory procedure order regarding the second charge of failing to prepare financial statements. The defendant argued the mandatory procedure was inappropriate, but the prosecution contended facts were clear from documents. The court ruled that because the dates of preparation and approval were not contested during the investigation, a full trial was necessary to resolve factual doubts.

Regeste Legislator

Généré par l'IA

Art. 52 ust. 1 ustawy o rachunkowości; Art. 53 ust. 1 ustawy o rachunkowości; Art. 535 § 5 k.p.k.: The mandatory procedure requires no factual doubts; if documents regarding preparation and approval dates are unchallenged, a trial is still needed if those dates create uncertainty about the offense's timing.

Mots-clés

Généré par l'IA
mandatory procedure accounting offense financial statements factual doubts Supreme Court cassation audit law procedural error violation de l'obligation de tenir une comptabilité

Dispositions légales citées

Généré par l'IA
Art. 52 ust. 1 ustawy o rachunkowości
Zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy o rachunkowości, kierownik jednostki zapewnia sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego i przedstawia je właściwym organom, zgodnie z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, postanowieniami statutu lub umowy.
Art. 53 ust. 1 ustawy o rachunkowości
Z kolei w myśl art. 53 ust. 1 ustawy o rachunkowości roczne sprawozdanie finansowe jednostki podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający, nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego.
Art. 535 § 5 k.p.k.
o rachunkowości, po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 21 września 2021 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k., kasacji na korzyść wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w C.
Art. 79 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
o czyn z art. 79 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości;II.
Art. 77 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości
79 pkt 4 i art. 77 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 21 września 2021 r., w trybie art.
art. 535 § 5 k.p.k
o rachunkowości, po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 21 września 2021 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k., kasacji na korzyść wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w C.
art. 85 § 1 k.k
na mocy art. 85 § 1 k.k.
art. 627 k.p.k

Jurisprudence citée

Généré par l'IA
IV KKN 452/01
Tak więc sąd swoje przekonanie musi oprzeć na niebudzących wątpliwości ustaleniach faktycznych, opartych na dowodach prawidłowo przeprowadzonych w postępowaniu przygotowawczym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2002 r., IV KKN 452/01).
V KK 617/19
Supreme Court dismisses appeal on drug charges but leaves drug-related sentencing and confiscation decisions unreviewed.
II KK 127/17
Supreme Court dismissed cassation as groundless because the joint sentence was legally dissolved by the appellate court's partial acquittal.
Généré par l'IA

Vous souhaitez savoir comment cet arrêt s'applique à votre dossier ?

Analysez cette décision avec la législation fédérale, le droit cantonal, la doctrine et la jurisprudence subséquente dans Legislator AI.

Ouvrir dans Legislator →

Texte complet

Sygn. akt IV KK 54/21 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 września 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący)‎SSN Rafał Malarski‎SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca)Protokolant Małgorzata Gierczak w sprawie K. W., skazanego za czyny z art. 79 pkt 4 i art. 77 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 21 września 2021 r., w trybie art. 535 § 5 k.p.k., kasacji na korzyść wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w C. z dnia 18 grudnia 2017 r., sygn. akt II K [...], uchyla wyrok w zaskarżonej części, to jest w zakresie rozstrzygnięcia co do czynu opisanego w punkcie 2 wyroku (z pkt II aktu oskarżenia), i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C..

UZASADNIENIE

K. W. został oskarżony o to, że:I. w okresie od dnia 1 stycznia 2017 r. do 15 lipca 2017 r. w C., woj. [...], działając wbrew przepisom ustawy o rachunkowości, tj. art. 69 ust. 1, jako prezes zarządu spółki W. z o.o., C., ul. C.. zobowiązany do złożenia rocznego sprawozdania finansowego, nie złożył w Sądzie Rejonowym w B. Wydział VIII Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego sprawozdania finansowego spółki za rok obrotowy 2016, tj. o czyn z art. 79 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości;II. w okresie od dnia 1 stycznia 2017 r. do 31 marca 2017 r. w C., woj. [...], działając wbrew przepisom ustawy o rachunkowości, tj. art. 52 ust. 1, jako prezes zarządu spółki W.

Spółka z o.o., C., ul. C., zobowiązany do sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego, dopuścił do niesporządzenia sprawozdania finansowego spółki za rok obrotowy 2016, tj. o czyn z art. 77 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.Sąd Rejonowy w C., w dniu 18 grudnia 2017 r., na posiedzeniu bez udziału stron, w sprawie o sygnaturze akt II K [...], wyrokiem nakazowym:1. uznał oskarżonego K. W. za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt I, stanowiącego przestępstwo z art. 79 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości i za to na mocy art. 79 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości wymierzył mu karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 15 zł;2. uznał oskarżonego K.

W. za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt II, stanowiącego przestępstwo z art. 77 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości i za to na mocy art. 77 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości wymierzył mu karę grzywny w wysokości 80 stawek dziennych, ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 15 zł;3. na mocy art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 i § 2 k.k. połączył powyższe kary grzywny i orzekł karę łączną w wysokości 120 stawek dziennych, ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 15 zł;4. na mocy art. 627 k.p.k. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe, tj. opłatę w kwocie 180 zł oraz wydatki w kwocie 70 zł.Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i uprawomocnił się.Kasację od powyższego prawomocnego wyroku wniósł na korzyść skazanego Prokurator Generalny, który zaskarżył go w całości i zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 500 § 1 i 3 k.p.k., polegające na uznaniu, na podstawie zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, a także, iż okoliczności czynu zarzucanego oskarżonemu z art. 77 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości i jego wina nie budzą wątpliwości, co w konsekwencji doprowadziło do wydania na posiedzeniu skazującego wyroku nakazowego, podczas gdy w świetle dowodów zebranych w toku postępowania przeciwko oskarżonemu, okoliczności popełnienia przez niego powyższego przestępstwa i wina budziły wątpliwości”.

Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym, co umożliwiło jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., jednakże doprowadziła do uchylenia wyroku jedynie w części, a nie w całości, jak wnioskował jej autor. Z treści zarzutu kasacyjnego wynika, że zakresem zaskarżenia objęto jedynie rozstrzygnięcie co do czynu opisanego w punkcie II aktu oskarżenia, którego dotyczy punkt 2 wyroku.

Toteż wskazanie w petitum kasacji, że wyrok nakazowy podlega zaskarżeniu w całości, jak również wnioskowanie o uchylenie go w całości, nie mogło zmienić zakresu zaskarżenia wynikającego z zarzutu kasacyjnego. Wbrew stanowisku autora kasacji uchylenie wyroku nakazowego w całości nie jest konieczne ze względu na treść punktów 3 i 4 wyroku nakazowego, które zawierają rozstrzygnięcie o karze łącznej (pkt 3) oraz rozstrzygnięcie o kosztach postępowania (pkt 4). Uchylenie zaskarżonego wyroku co do jednego z czynów oznacza równocześnie rozwiązanie węzła kary łącznej.

Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, kara łączna zostaje rozwiązana wraz z uchyleniem orzeczeń co do jednej z kar jednostkowych, w związku z czym zbędne jest uchylenie wyroku w części dotyczącej tej kary. W przypadku uchylenia jednej z kar jednostkowych, rozstrzygnięcie o karze łącznej traci moc ex lege, a zatem sąd kasacyjny nie musi zawierać w wydanym wyroku rozstrzygnięcia o uchyleniu orzeczenia o karze łącznej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V KK 617/19, OSNK 2020, z. 6, poz. 20; zob. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt II KK 127/17; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt III KO 78/11).

Za akcesoryjne w stosunku do orzeczenia o karze łącznej, czyli upadające wraz z rozwiązaniem węzła kary łącznej na skutek uchylenia wyroku co do jednego z czynów, należy uznać także rozstrzygnięcie w przedmiocie opłaty od kary łącznej grzywny zwarte w punkcie 4 zaskarżonego wyroku. Wbrew zatem wnioskowi Prokuratora Generalnego, rozstrzygnięcia zawarte w punktach 3 i 4 zaskarżonego wyroku nie powodują konieczności uchylenia wyroku nakazowego w całości, pomimo sformułowania zarzutu kasacyjnego jedynie wobec rozstrzygnięcia w przedmiocie odpowiedzialności karnej za jeden z czynów zabronionych.Podsumowując, należy uznać, że wyrok został zaskarżony kasacją w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w jego punkcie 2.

Kasacja Prokuratora Generalnego o tak określonym zakresie zaskarżenia okazała się oczywiście zasadna. Pierwszy z zarzucanych oskarżonemu czynów dotyczył niezłożenia rocznego sprawozdania finansowego spółki do Sądu rejestrowego. Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. 2021, poz. 217 ze zm.) kierownik jednostki składa we właściwym rejestrze sądowym roczne sprawozdanie finansowe, sprawozdanie z badania, jeżeli podlegało ono badaniu, odpis uchwały bądź postanowienia organu zatwierdzającego o zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty, a w przypadku jednostek, o których mowa w art. 49 ust. 1 ww. ustawy – także sprawozdanie z działalności – w ciągu 15 dni od dnia zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego.

To właśnie w związku z brakiem realizacji tego obowiązku zostało złożone zawiadomienie, inicjujące niniejsze postępowanie karne (k. 1-2). W toku dochodzenia załączono do akt postępowania odpis postanowienia Sądu Rejonowego w B., VIII Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego, z dnia 6 października 2017 r. sygn. akt BB VIII Ns Rej. KRS [...], umarzającego postępowanie w przedmiocie postępowania przymuszającego spółkę W. sp. z o.o. do przedłożenia wniosku o wpis wzmianki o złożonym sprawozdaniu finansowym za rok 2016 (k. 8).

Przesłuchany w charakterze podejrzanego K. W. przyznał się do popełnienia tego czynu i na nim skupił swoje wyjaśnienia (k. 11-12). W świetle tak zgromadzonego materiału dowodowego rzeczywiście wina i okoliczności popełnienia przestępstwa nie budziły wątpliwości. Nie zaistniały zatem przeszkody do wydania wyroku nakazowego co do tego czynu.Jednakże tożsamego wniosku nie można wysnuć w odniesieniu do drugiego z czynów, mającego polegać na dopuszczeniu przez K. W. do niesporządzenia sprawozdania finansowego spółki za rok obrotowy 2016.

Zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy o rachunkowości, kierownik jednostki zapewnia sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia bilansowego i przedstawia je właściwym organom, zgodnie z obowiązującymi jednostkę przepisami prawa, postanowieniami statutu lub umowy. Z kolei w myśl art. 53 ust. 1 ustawy o rachunkowości roczne sprawozdanie finansowe jednostki podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający, nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego. Prawidłowo Prokurator Generalny analizując akta sprawy doszedł do wniosku, że dniem bilansowym spółki W. sp. z o.o. był 31 grudnia (k. 20-27).

Trzeba więc podkreślić, że po przesłuchaniu podejrzanego do akt sprawy załączono sprawozdanie finansowe za rok 2016 spółki W. sp. z o.o. z siedzibą w C., opatrzone datą 30 marca 2017 r., przyjęte uchwałą wspólników spółki W. w dniu 29 kwietnia 2017 r. (k. 20-27, 28). Mając na względzie, że daty sporządzenia i zatwierdzenia tego sprawozdania finansowego nie były w toku procesu, na żadnym jego etapie, kwestionowane, nie można uznać, aby wina i okoliczności popełnienia przez oskarżonego czynu zabronionego zakwalifikowanego z art. 77 pkt 2 ustawy o rachunkowości nie budziły wątpliwości.

Tym samym przeprowadzenie rozprawy było konieczne. Analiza załączonych dokumentów prowadzi do wniosku, że K. W. wypełnił spoczywające na nim, jako prezesie zarządu, obowiązki w zakresie sporządzenia i doprowadzenia do zatwierdzenia sprawozdania finansowego. Nie zmienia tego fakt, że formalnie oskarżony przyznał się do popełnienia czynu z art. 77 pkt 2 ustawy o rachunkowości, albowiem po pierwsze jego wyjaśnienia złożone bezpośrednio po przyznaniu się dotyczyły pierwszego z zarzucanych czynów, a więc niezłożenia sprawozdania finansowego do Sądu rejestrowego, po drugie wprost przeczy temu treść znajdujących się w aktach sprawy dokumentów.Warunkiem niezbędnym zastosowania nakazowego trybu postępowania jest, aby okoliczności czynu i wina oskarżonego w świetle zebranych w sprawie dowodów nie budziły wątpliwości.

Tak więc sąd swoje przekonanie musi oprzeć na niebudzących wątpliwości ustaleniach faktycznych, opartych na dowodach prawidłowo przeprowadzonych w postępowaniu przygotowawczym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2002 r., IV KKN 452/01). W tej sprawie zbadanie zasadności drugiego zarzutu aktu oskarżenia wymagało przeprowadzenia rozprawy. Tym samym zarzut kasacyjny, koncentrujący się na braku możliwości zastosowania w tej sprawie nakazowego trybu postępowania, jest oczywiście zasadny, a kasacja zasługuje na uwzględnienie.

Przeprowadzając postępowanie ponowne co do czynu z pkt II aktu oskarżenia Sąd Rejonowy weźmie pod uwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym, sam przeprowadzi stosowne postępowanie dowodowe i dopiero po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy rozstrzygnie o odpowiedzialności karnej K. W.. Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji wyroku.