Supreme Court quashes conviction for recidivism due to failure to prove minimum prior sentence served.
Synthèse Legislator
Généré par l'IAThe Supreme Court quashed the Regional Court's conviction, which had found the defendant guilty of multiple thefts under recidivism provisions. The defendant argued that the prior sentences were not served in time to meet the statutory requirements for special recidivism. The court agreed, ruling that the defendant failed to serve the mandatory minimum of six months of imprisonment before committing the new crimes, thereby negating the legal conditions for recidivism.
Regeste Legislator
Généré par l'IAArt. 64 § 1, 2 k.k.; Art. 13 § 1 k.k. in conjunction with Art. 279 § 1 k.k.; Recidivism requires the completion of a minimum six-month prior sentence before the commission of a new similar crime.
Mots-clés
Généré par l'IADispositions légales citées
Généré par l'IAJurisprudence citée
Généré par l'IADécisions connexes
Généré par l'IATexte complet
Sygn. akt IV KK 503/21 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lipca 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk (przewodniczący)SSN Antoni Bojańczyk (sprawozdawca)SSN Marek Siwek w sprawie S. T., skazanego z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2022 r. w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.), kasacji wniesionej na korzyść skazanego przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w K.z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt VIII K […] uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
S. T. został oskarżony o popełnienie – na przestrzeni od 13 maja 2013 r. do 9 października 2013 r. – 15 odrębnych przestępstw kradzieży z włamaniami, przy czym każdego z nich dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa w rozumieniu dyspozycji art. 64 § 1 k.k., czyli w ciągu pięciu lat od odbycia w okresie od 15 stycznia 2007 r. do 12 stycznia 2009 r., od 14 stycznia 2004 r. do 15 stycznia 2004 r., 19 stycznia 2004 r. i od 4 lutego 2005 r. do 5 lutego 2005 r., kary 1 (jednego) roku pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 279 § 1 k.k., orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 17 marca 2006 r., sygn. akt IV K […], odbytej w ramach kary łącznej 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w K. z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt III K […], zakwalifikowanych z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. (k. 846-848).W toku rozpoznania sprawy o sygn. akt VIII K […] (na ostatnim terminie rozprawy w dniu 20 lutego 2018 r.), Sąd Rejonowy w K. na zasadzie art. 399 § 1 k.p.k. pouczył strony o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanych S. T. przestępstw poprzez przyjęcie, że czyny te mogą stanowić ciąg przestępstw z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. (k. 1068-1069).Wyrokiem z dnia 20 lutego 2018 r., Sąd Rejonowy w K. uznał S. T. za winnego tego, że zanim zapadł pierwszy wyrok, w krótkich odstępach czasu od 13 maja 2013 r. do 9 października 2013 r., z wykorzystaniem takiej samej sposobności, dopuścił się ciągu przestępstw, w ciągu pięciu lat od odbycia w okresach: od 15 stycznia 2007 r. do 12 stycznia 2009 r. od 14 stycznia 2004 r. do 15 stycznia 2004 r., 19 stycznia 2004 r. oraz od 4 lutego 2005 r. do 5 lutego 2005 r. kary 1 (jednego) roku pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 279 § 1 k.k., orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 17 marca 2006 r., sygn. akt IV K […], odbytej w ramach kary łącznej 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w K. z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt III K […], szczegółowo opisanych w sentencji orzeczenia 15 (piętnastu) czynów wyczerpujących ustawowe znamiona przestępstwa z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. oraz z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i art. 64 § 2 k.k. wymierzył oskarżonemu jedną karę 3 (trzech) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności (pkt 1).
Ponadto, na podstawie art. 46 § 1 k.k. nałożył na oskarżonego obowiązek naprawienia szkody w nienaprawionej części, przez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego „R.” S.A. z siedzibą w W. kwoty 12.103,70 zł (pkt II). Sąd orzekł także o kosztach sądowych (pkt III) (k. 1070-1075).Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 28 lutego 2018 r., wobec niezaskarżenia go przez strony postępowania (k. 1076).Od powyższego wyroku kasację na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny.Zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 64 § 2 k.k., polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że S. T. przypisany mu ciąg przestępstw z art. 279 § 1 k.k. popełnił w warunkach recydywy specjalnej wielokrotnej, podczas gdy dopuszczając się zarzucanych mu występków, nie był on osobą uprzednio skazaną w warunkach recydywy specjalnej zwykłej, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co uzasadniało jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.Zaskarżone orzeczenie zapadło bowiem z rażącym naruszeniem wskazanego w zarzucie kasacji przepisu prawa karnego. Ustalenie to wynika z analizy orzeczenia w powiązaniu z załączonymi do akt sprawy dokumentami, mianowicie odpisami wyroku Sądu Rejonowego w K. o sygn. akt IV K […] (k. 193-194) oraz wyroku łącznego Sądu Rejonowego w K. o sygn. akt III K […] (k. 195-196), a także informacją z Krajowego Rejestru Karnego (k. 1060-1061) oraz zestawieniem pobytów oskarżonego w placówkach penitencjarnych (k. 158-159), którymi dysponował Sąd meriti przed wyrokowaniem.Jak wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy w swych judykatach, zgodnie z art. 64 § 2 k.k. skazanie sprawcy w warunkach multirecydywy ma miejsce po spełnieniu następujących warunków:- uprzednie skazanie w warunkach recydywy specjalnej zwykłej,- odbycie łącznie co najmniej roku kary pozbawienia wolności,- ponowne popełnienie umyślnego przestępstwa określonego w art. 64 § 2 k.k.,- popełnienie wyżej wymienionego przestępstwa w okresie 5 lat od odbycia całości lub części ostatniej kary.
Jednym z warunków dopuszczalności zastosowania przepisu art. 64 § 2 k.k. jest więc uprzednie skazanie z zastosowaniem art. 64 § 1 k.k. Bez zaistnienia uprzedniego skazania w ramach art. 64 § 1 k.k. badanie dalszych uwarunkowań z art. 64 § 2 k.k. jest bezprzedmiotowe (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt II KK 95/18, LEX nr 2509596; por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt II KK 271/18, LEX nr 2653044; z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt IV KK 449/18, LEX nr 2680254).Bez wątpienia w przedmiotowej sprawie nie został spełniony warunek uprzedniego skazania w warunkach recydywy specjalnej zwykłej.
Zgodnie z art. 64 § 1 k.k. przypisanie sprawcy przestępstwa odpowiedzialności w warunkach recydywy z art. 64 § 1 k.k. jest możliwe, jeżeli skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności popełnia w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary umyślne przestępstwo podobne do przestępstwa, za które był już skazany. Wynika z tego, że prawomocny wyrok skazujący musi poprzedzać kolejne przestępne zachowanie sprawcy (zob. wyrok Sądu Najwyższego: z dnia 9 maja 2019 r., sygn. akt IV KK 86/18, LEX nr 2679019; z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt II KK 33/18, LEX nr 2449782).Jak wynika z treści informacji z Krajowego Rejestru Karnego oraz wyroku łącznego Sądu Rejonowego w K. z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt III K […], przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia, S.T. był już skazany co najmniej cztery razy za przestępstwa z art. 279 § 1 k.k. wyrokami Sądu Rejonowego w K.:1.z dnia 20 listopada 2001 r., sygn. akt IV K […],2.z dnia 5 marca 2004 r., sygn. akt IV K [X.],3.z dnia 2 czerwca 2005 r., sygn. akt XIII K […],4.z dnia 17 marca 2006 r., sygn. akt IV K [Y.].Wprawdzie – jak słusznie zauważa skarżący – drugi z ww. wyroków Sądu Rejonowego w K. (IV K [X.]) zawierał skazanie za czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., jednak wykonanie orzeczonej tym wyrokiem kary pozbawienia wolności zostało warunkowo zawieszone.
Instytucję warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności zastosowano również w pierwszym z ww. wyroków (IV K […]), jednak żadna z kar pozbawienia wolności, orzeczona ww. wyrokami nie została wprowadzona do wykonania, co wynika z zestawienia pobytów oskarżonego w placówkach penitencjarnych. W tej sytuacji uznać należy, że w terminie 5 lat poprzedzających popełnienie kolejnych przestępstw z art. 279 § 1 k.k., za co S. T. został skazany późniejszymi wyrokami Sądu Rejonowego w K.: XIII K […] oraz IV K [Y.], nie odbywał on żadnej kary pozbawienia wolności.
Również wskazane w pkt 1 sentencji zaskarżonego wyroku orzeczenie Sądu Rejonowego w K. z dnia 17 marca 2006 r., sygn. akt IV K [Y.] (czwarty z ww. wyroków) nie zawierało w podstawie skazania przepisu art. 64 § 1 k.k. Co prawda S. T. był już wcześniej skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 2 czerwca 2005 r., sygn. akt XIII K […] (trzeci z ww. wyroków), jednak orzeczona nim kara pozbawienia wolności została przezeń odbyta już po dacie popełnienia czynów przypisanych S. T. analizowanym orzeczeniem (IV K […]), a mianowicie w okresie od 15 stycznia 2007 r. do 15 stycznia 2008 r.
Poza tym kary z obu wskazanych wyroków (IV K [X.] oraz XIII K […]) zostały odbyte dopiero w ramach kary łącznej, orzeczonej przez Sąd Rejonowy w K. wyrokiem łącznym z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt III K […] i była to jedyna kara pozbawienia wolności w rozumieniu dyspozycji art. 64 § 1 k.k., jaką S. T. odbywał przed popełnieniem zarzucanych mu czynów, objętych zaskarżonym obecnie kasacją wyrokiem Sądu Rejonowego w K. o sygn. akt VIII K […].W powyższych okolicznościach należy przyznać rację skarżącemu, że na podstawie wyroków skazujących S.T. za czyny zabronione z art. 279 § 1 k.k. oraz w oparciu o zestawienie pobytów oskarżonego w placówkach penitencjarnych nie sposób uznać, iż spełnione zostało normatywne spektrum warunków, pozwalających zakwalifikować działania S. T. jako popełnione w ramach recydywy specjalnej wielokrotnej.
Dochodzi do tego li tylko wówczas, gdy skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności, popełnia w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary umyślne przestępstwo podobne, po czym po odbyciu łącznie co najmniej roku kary pozbawienia wolności, również w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej części ostatniej kary, ponownie popełnia przestępstwo umyślne, przy czym nie każde, tylko wymienione w katalogu przestępstw opisanym w dyspozycji art. 64 § 2 k.k. Z analizy dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w szczególności uprzednich skazań (uprzedniej karalności) S. T. nie wynika, aby w zakreślonych granicach czasowych każdorazowo odbył on ustawowe „minimum” kary pozbawienia wolności, gdzie dodatkowo popełnienia określonych przestępstw umyślnych miałby się dopuścić pomiędzy pobytami w placówkach penitencjarnych.Powyższe rozważania każą stwierdzić, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa mającym istotny wpływ na jego treść.
Sąd Rejonowy w K. w sprawie o sygn. akt VIII K […] błędnie uznał, że doszło do spełnienia przez skazanego warunku uprzedniego skazania w warunkach recydywy specjalnej zwykłej, albowiem - jak wskazano wyżej - dopuszczając się w okresie od maja do października 2013 r. licznych przestępstw z art. 279 § 1 k.k., S. T. nie odbył uprzednio minimalnego 6-cio miesięcznego okresu kary pozbawienia wolności. W konsekwencji Sąd meriti swoim postąpieniem w sposób negatywny ukształtował sytuację prawną S. T. - począwszy od dyrektyw wymiaru kary, poprzez zasady jej wykonywania, po odmienne regulacje dotyczące możliwości warunkowego przedterminowego zwolnienia.Stwierdzenie tych uchybień musiało zatem spowodować uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Rejonowy podda analizie wcześniejsze skazania S. T. i ustali, czy dają one podstawę do przyjęcia, że oskarżony dopuścił się przypisanych mu czynów w określonych w przepisie art. 64 § 1 k.k. warunkach powrotu do przestępstwa.Z tych względów orzeczono, jak w wyroku. [as]