Legislator Jurisprudence & Législation
IV CSK 477/10 Généré par l'IA

Supreme Court allows freight forwarder's claim despite debt expiration, ruling statutory lien arises before expiration.

Numéro de cause IV CSK 477/10
Autorité / Tribunal
Juridiction Pologne (PL)
Issue du litige Partiellement admis (Partially Allowed)

Synthèse Legislator

Généré par l'IA

The Supreme Court of Poland quashed the lower court's dismissal of a freight forwarder's claim for unpaid services. The court found that the statutory lien under the Civil Code arose before the debt expired, meaning expiration did not extinguish the right to satisfaction from the goods. Consequently, the case was remanded to the District Court for a final decision on the claim's merits and procedural costs.

Regeste Legislator

Généré par l'IA

Art. 802 § 1 k.c.; Art. 317 k.c.: The statutory lien of a freight forwarder arises upon the creation of the claim and persists despite the expiration of the underlying debt, preserving the right to satisfaction from the goods.

Mots-clés

Généré par l'IA
statutory lien freight forwarder expiration of claim Civil Code Art 802 remand for retrial satisfaction from goods

Dispositions légales citées

Généré par l'IA
Art. 802 § 1 k.c.
art. 802 § 1 i art. 317 k.c. przez ich błędną wykładnię oraz - mającą wpływ na wynik
Art. 317 k.c.
roszczenia dochodzone pozwem były już przedawnione i art. 317 k.c. nie ma do
Art. 306 k.c.
W świetle wyrażonej w art. 306 k.c.
Art. 479 § 12 k.p.c.
w świetle art. 47912 § 1 k.p.c.
Art. 319 k.p.c.
47912 § 1 i art. 319 k.p.c.
Art. 398 § 1 k.p.c.
W skardze kasacyjnej, opartej na obu podstawach określonych w art. 398 3
art. 803 k.c
przedawnione, gdyż – zgodnie z art. 803 k.c.
art. 47912 § 1 k.p.c
w świetle art. 47912 § 1 k.p.c.
art. 317 k.c
roszczenia dochodzone pozwem były już przedawnione i art. 317 k.c.
art. 319 k.p.c
47912 § 1 i art. 319 k.p.c.

Vous souhaitez savoir comment cet arrêt s'applique à votre dossier ?

Analysez cette décision avec la législation fédérale, le droit cantonal, la doctrine et la jurisprudence subséquente dans Legislator AI.

Ouvrir dans Legislator →

Texte complet

Sygn. akt IV CSK 477/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 marca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Marian Kocon

SSN Marta Romańska

Protokolant Bogumiła Gruszka

w sprawie z powództwa „E. – Agencja Celna” Spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością

przeciwko D. K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej

w dniu 25 marca 2011 r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej

od wyroku Sądu Okręgowego […]

z dnia 26 marca 2010 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi

Okręgowemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o

kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy w dniu 5 grudnia 2008 r. wydał nakaz zapłaty w postępowaniu

upominawczym, uwzględniający powództwo E. Agencji Celnej spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością przeciwko D. K. o zapłatę kwoty 99.339,80 zł wraz

z ustawowymi odsetkami, a po wniesieniu przez pozwaną sprzeciwu powództwo to

oddalił wyrokiem z dnia 13 października 2009 r.

Sąd Rejonowy ustalił, że powódka w ramach działalności gospodarczej

w latach 2007-2008 wykonywała na rzecz pozwanej usługi spedycyjne. Pozwana

nie uregulowała należności za prawidłowo wykonane usługi objęte pięcioma

fakturami VAT z terminami płatności: 16 marca 2007 r., 17 marca 2007 r., 9 maja

2007 r., 9 czerwca 2007 r. i 12 czerwca 2007 r. W chwili wniesienia pozwu, tj.

w dniu 27 listopada 2008 r., roszczenia o zapłatę tych należności były

przedawnione, gdyż – zgodnie z art. 803 k.c. – roszczenia z umowy spedycji

przedawniają się z upływem roku.

Sąd Rejonowy uznał, że oświadczenie powódki z dnia 17 grudnia 2007 r.

o skorzystaniu z prawa zastawu, złożone w odpowiedzi na sprzeciw, było –

w świetle art. 47912 § 1 k.p.c. – spóźnione. Nie mogłoby ono wywrzeć

zamierzonego skutku również w dniu 17 grudnia 2007 r., ponieważ w dacie tej

roszczenia dochodzone pozwem były już przedawnione i art. 317 k.c. nie ma do

nich zastosowania.

Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 26 marca 2010 r. oddalił apelację powódki

od wyroku Sądu Rejonowego. Podzielił w całej rozciągłości przyjęte za podstawę

zaskarżonego orzeczenia ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną. Podkreślił, że art.

317 k.c. ma zastosowanie tylko w sytuacji, w której już po ustanowieniu zastawu

dochodzi do przedawnienia wierzytelności zabezpieczonej.

W skardze kasacyjnej, opartej na obu podstawach określonych w art. 398 3

§ 1 k.p.c. powódka wniosła o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie

sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, podnosząc zarzuty naruszenia

art. 802 § 1 i art. 317 k.c. przez ich błędną wykładnię oraz - mającą wpływ na wynik

sprawy - obrazę art. 47912 § 1 i art. 319 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika bezspornie, że

dochodzone przez powódkę roszczenia obejmują wynagrodzenie za usługi

spedycyjne wykonane na rzecz pozwanej na jej zlecenie. Zgodnie z art. 802 § 1

k.c., dla zabezpieczenia takich roszczeń przysługuje spedytorowi ustawowe prawo

zastawu na przesyłce, dopóki przesyłka znajduje się u niego lub u osoby, która ją

dzierży w jego imieniu, albo dopóki może nią rozporządzać z pomocą dokumentów.

Do zastawu, który powstaje z mocy ustawy, stosuje się odpowiednio – co wynika

z art. 326 k.c. – przepisy rozdziału I działu IV kodeksu cywilnego o zastawie na

rzeczach ruchomych (art. 306 i nast. k.c.). W świetle wyrażonej w art. 306 k.c.

zasady akcesoryjności zastawu, nie ulega wątpliwości, że prawo zastawu

przewidziane w art. 802 k.c. powstaje z chwilą powstania po stronie spedytora

roszczenia, które zastaw ten zabezpiecza. Uprawnienie spedytora do zaspokojenia

z przedmiotu zastawu powstaje niezależnie od woli stron i trwa do chwili, kiedy

przesyłka znajduje się u niego lub osoby, która dzierży ja w jego imieniu, albo

dopóki może rozporządzać nią za pomocą dokumentów.

Z unormowań powyższych wynika, że prawo zastawu zabezpieczające

roszczenia dochodzone przez powódkę – wbrew stanowisku Sądu Okręgowego –

powstało zanim roszczenia te się przedawniły. Zgodnie zaś z art. 317 k.c.,

przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej zastawem nie narusza uprawnienia

zastawnika do uzyskania zaspokojenia z rzeczy obciążanej, z wyłączeniem

roszczeń o odsetki lub inne świadczenia uboczne.

Przytoczony przez Sąd Okręgowy pogląd, zgodnie z którym wierzytelności

przedawnione nie mogą być zabezpieczone zastawem, nie ma zatem w sprawie

istotnego znaczenia. Nieuprawnione jest również zapatrywanie tego Sądu, że

warunkiem powstania prawa zastawu ustawowego jest złożenie przez zastawnika

oświadczenia o skorzystaniu z tego prawa. Wychodząc ze wskazanych wyżej

błędnych założeń, Sąd Okręgowy – jak trafnie podniosła skarżąca – naruszył

powołane w skardze kasacyjnej przepisy prawa materialnego.

Prawidłowa ocena zasadności roszczeń dochodzonych przez powódkę

wymaga ich rozważenia – wobec zgłoszenia przez pozwaną zarzutu przedawnienia

– w płaszczyźnie art. 802 i art. 317 k.c., z uwzględnieniem wskazanej wyżej

wykładni tych przepisów. Niezbędne jest w tym kontekście odniesienie do

przesłanek

wyznaczających

wygaśnięcie

prawa

zastawu

ustawowego

przysługującego spedytorowi, określonych w art. 802 § 1 in fine k.p.c. Kwestia ta

pozostała jednak poza zakresem rozważań Sądu Okręgowego. W przypadku

ustalenia, że zastaw ten mimo przedawnienia zabezpieczonych nim roszczeń nie

wygasł, rozstrzygnięcie uwzględniające powództwo powinno zawierać – jak trafnie

podniosła skarżąca – zastrzeżenie na rzecz pozwanej prawa powoływania się

w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie jej odpowiedzialności,

o którym mowa w art. 319 k.p.c.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 § 1 k.p.c. orzekł,

jak w sentencji.

md