Legislator Jurisprudence & Législation
I CZ 90/18 Généré par l'IA

Supreme Court dismisses appeal regarding a warning entry in land registry as non-substantive security measure.

Numéro de cause I CZ 90/18
Autorité / Tribunal
Juridiction Pologne (PL)
Issue du litige Rejeté (Dismissed)

Synthèse Legislator

Généré par l'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's appeal against a lower court's rejection of a cassation complaint concerning a warning entry in the land registry. The appellant argued the entry constituted a ruling on the substance of the case, but the court held it was merely a security measure for an ongoing enforcement proceeding. Consequently, the entry does not qualify as a substantive ruling under the relevant civil procedure code provision, rendering the cassation inadmissible.

Regeste Legislator

Généré par l'IA

Art. 5191 § 1 k.p.c.; Postanowienia wydawane w postępowaniu wieczystoksięgowym w przedmiocie wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej, służącego zabezpieczeniu, nie stanowią postanowień co do istoty sprawy w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c.

Mots-clés

Généré par l'IA
postępowanie wieczystoksięgowe wpis ostrzeżenia zabezpieczenie procesowe skarga kasacyjna istota sprawy księga wieczysta art. 5191 k.p.c. recevabilité du recours incident

Dispositions légales citées

Généré par l'IA
art. 5191 § 1 k.p.c.
Wpływa ono na skutki rozporządzenia nieruchomością, a tym samym rozstrzygnięcie co do niego wyczerpuje istotę sprawy w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c. (por.
art. 39814 k.p.c.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 39814 w zw.
art. 3941 § 3 k.p.c.
z art. 3941 § 3 k.p.c.).O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art.
art. 520 § 2 k.p.c.
3941 § 3 k.p.c.).O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 520 § 2 w zw.
art. 13 § 2 k.p.c.
z art. 13 § 2 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie jest niezasadne.Zgodnie z art.
art. 108 § 1 k.p.c.
13 § 2, art. 108 § 1 w zw.
art. 391 § 1 k.p.c.
art. 39821 k.p.c.
391 § 1 i art. 39821 k.p.c.aj
art. 5191 § 1 k.p.c
Wpływa ono na skutki rozporządzenia nieruchomością, a tym samym rozstrzygnięcie co do niego wyczerpuje istotę sprawy w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c.
art. 13 § 2 k.p.c
z art. 13 § 2 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie jest niezasadne.Zgodnie z art.

Jurisprudence citée

Généré par l'IA
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 15 stycznia 1997 r., III CZ 1/97
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 4 lutego 1997 r., III CKN 41/96
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 17 września 1997 r., II CKN 305/97
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 27 października 1998 r., III CKN 8/98
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 11 grudnia 2001 r., IV CKN 450/01
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 29 czerwca 2004 r., II CK 541/03
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 3 grudnia 2004 r., III CZ 108/04
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 26 listopada 2009 r., I CZ 72/09
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 14 marca 2013 r., I CZ 9/13
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 7 listopada 2013 r., V CZ 54/13
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 12 września 2018 r., II CZ 33/18
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 28 września 2016 r., III CZ 34/16
postanowienie Sądu Najwyższy z dnia 14 czerwca 2018 r., V CSK 362/17
Généré par l'IA

Vous souhaitez savoir comment cet arrêt s'applique à votre dossier ?

Analysez cette décision avec la législation fédérale, le droit cantonal, la doctrine et la jurisprudence subséquente dans Legislator AI.

Ouvrir dans Legislator →

Texte complet

Sygn. akt I CZ 90/18 POSTANOWIENIE Dnia 5 października 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Monika Koba (przewodniczący)‎SSN Paweł Grzegorczyk‎SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Starosty L.‎przy uczestnictwie D. C.‎o wpis,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej ‎w dniu 5 października 2018 r.,‎zażalenia uczestnikana postanowienie Sądu Okręgowego w W.‎z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt IV Ca (…), 1) oddala zażalenie, 2) zasądza od uczestnika na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

UZASADNIENIE

W sprawie z wniosku Skarbu Państwa – Starosty L. z udziałem D. C. o wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z 21 czerwca 2018 r. odrzucił skargę kasacyjną uczestnika od postanowienia tego Sądu z 14 marca 2018 r. uznając, że postanowienie w przedmiocie wpisu ostrzeżenia w księdze wieczystej o toczącym się innym postępowaniu cywilnym nie stanowi orzeczenia co do istoty sprawy, o którym mowa w art. 5191 § 1 k.p.c.Powyższe postanowienie zaskarżył zażaleniem uczestnik wnosząc o jego uchylenie i podnosząc zarzut naruszenia m.in. art. 5191 § 1 w zw. z art. 3986 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie jest niezasadne.Zgodnie z art. 5191 § 1 k.p.c., w postępowaniu nieprocesowym, od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz postanowień w przedmiocie odrzucenia wniosku lub umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie - w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego - przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

W sprawach rozpoznawanych w postępowaniu wieczystoksięgowym, będących w świetle systematyki części drugiej kodeksu postępowania cywilnego jedną z kategorii spraw z zakresu prawa rzeczowego, skarga kasacyjna jest dopuszczalna w sytuacji, w której przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie co do istoty sprawy oraz postanowienie w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończące postępowanie w sprawie.Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem Sądu Najwyższego skarga kasacyjna nie jest dopuszczalna od postanowień sądu drugiej instancji wydanych w przedmiocie wpisu lub wykreślenia w księdze wieczystej dokonywanych w związku z realizacją zabezpieczenia w znaczeniu procesowym.

Pogląd ten jest uzasadniany tym, że takim wypadku wpis pełni tylko funkcję zabezpieczającą (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 1997 r., III CZ 1/97, OSNC 1997, Nr 4, poz. 37 ze sprost. w OSNC 1997, nr 6 - 7, poz. 136, z dnia 4 lutego 1997 r., III CKN 41/96, OSNC 1997, Nr 5, poz. 67, z dnia 17 września 1997 r., II CKN 305/97, nie publ., z dnia 27 października 1998 r., III CKN 8/98, OSNC 1999, Nr 3, poz. 65, z dnia 11 grudnia 2001 r., IV CKN 450/01, nie publ., z dnia 29 czerwca 2004 r., II CK 541/03, OSNC 2005, Nr 6, poz. 112, z dnia 28 września 2016 r., III CZ 34/16, nie publ., z dnia 8 grudnia 2016 r., III CZ 56/16, nie publ.; zob. jednak postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2013 r., I CZ 27/13, nie publ.) lub tym, że postanowienia w przedmiocie takiego wpisu nie kładą kresu czynnościom w zakresie uprawnień podmiotowych związanych z ustrojem ksiąg wieczystych lub nie powodują zmiany ujawnionych w księdze wieczystej praw podmiotowych (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2001 r., V CZ 91/01, OSNC 2002, Nr 2, poz. 25, z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 128/02, nie publ., z dnia 29 czerwca 2004 r., II CK 541/03, OSNC 2005, Nr 6, poz. 112, z dnia 23 sierpnia 2012 r., II CZ 94/12, nie publ., z dnia 29 września 2017 r., III CSK 118/17, nie publ.).Wyjątek dotyczy praw i roszczeń ujawnianych na podstawie art. 16 u.k.w.h., gdzie w kontekście roszczenia o przeniesienie własności nieruchomości (art. 16 ust. 2 pkt 2 u.k.w.h.), wyjaśniono, że istotę sprawy w postępowaniu wieczystoksięgowym określają materialne przesłanki wniosku o wpis, co dotyczy także sytuacji, w której wpis ten ma służyć wzmocnieniu skuteczności praw osobistych i roszczeń.

Zanegowano zarazem zapatrywanie, że wpis roszczenia o przeniesienie własności, jako zabezpieczający i nieprowadzący do zmiany treści praw podmiotowych ujawnionych w księdze wieczystej, powinien być traktowany jako rozstrzygnięcie wpadkowe, pozbawione kończącego postępowanie w sprawie charakteru. Zabezpieczenie uzyskiwane w ten sposób nie jest zabezpieczeniem procesowym, lecz ma charakter materialnoprawny, kreując stosunek prawny między uprawnionym przez wpis, a każdoczesnym właścicielem nieruchomości. Wpływa ono na skutki rozporządzenia nieruchomością, a tym samym rozstrzygnięcie co do niego wyczerpuje istotę sprawy w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2004 r., II CK 541/03, OSNC 2005, Nr 6, poz. 112).

Stanowisko to uległo utrwaleniu w judykaturze, tak co do wpisów roszczenia o przeniesienie własności, o przeniesienie użytkowania wieczystego, jak i o ustanowienie użytkowania wieczystego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2004 r., III CZ 108/04, nie publ., z dnia 26 listopada 2009 r., I CZ 72/09, nie publ., z dnia 14 marca 2013 r., I CZ 9/13, nie publ., z dnia 7 listopada 2013 r., V CZ 54/13, nie publ.).W niniejszej sprawie skarżący twierdzi, że wpis ostrzeżenia o toczącym się innym postępowaniu o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości objętej księgą wieczystą, w której jako właściciel ujawniony jest uczestnik, stanowi postanowienie co do istoty sprawy.

Z poglądem tym nie można się jednak zgodzić. Należy uznać, że w razie, gdy wpis do księgi wieczystej, w szczególności w postaci ostrzeżenia, służy wykonaniu lub dopełnieniu zabezpieczenia, postępowanie wieczystoksięgowe nie pełni funkcji samodzielnego postępowania nieprocesowego, lecz stanowi stadium wykonawcze (realizacyjne) postępowania zabezpieczającego. Jako takie jest elementem jego organizacji i podlega obowiązującym w nim regułom, w tym również co do zaskarżalności orzeczeń (por. postanowienie SN z 12 września 2018 r., II CZ 33/18, nie publ.).

Postanowienia wydawane w takim postępowaniu wieczystoksięgowym w przedmiocie wpisu w księdze wieczystej, w tym wpisu hipoteki przymusowej lub wpisu ostrzeżenia, nie mogą być kwalifikowane jako postanowienia co do istoty sprawy w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2016 r., III CZ 34/16, nie publ., i z dnia 14 czerwca 2018 r., V CSK 362/17, nie publ.). Stosuje się wtedy regułę, że w postępowaniu zabezpieczającym skarga kasacyjna jest niedopuszczalna (por. w związku z tym postanowienia Sądu Najwyższego dnia 15 stycznia 1997 r., III CZ 1/97, OSNC 1997, Nr 4, poz. 37 ze sprost. w OSNC 1997, nr 6 - 7, poz. 136, z dnia 4 lutego 1997 r., III CKN 41/96, OSNC 1997, Nr 5, poz. 67; z dnia 8 kwietnia 1997 r., I CZ 22/97, OSNC 1997, Nr 10, poz. 147, z dnia 17 września 1997 r., II CKN 305/97, niepubl., z dnia 27 października 1998 r., III CKN 8/98, OSNC 1999, Nr 3, poz. 65).W niniejszej sprawie wpis ostrzeżenia nastąpił na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w W. z 11 stycznia 2017 r. w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia Skarbu Państwa o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości z mocy prawa.

Postanowienie to było zaopatrzone w klauzulę wykonalności. Oznacza to, że nie było podstaw do przyjęcia, że wpis ostrzeżenia na tej podstawie ma inny charakter niż zabezpieczający wobec wnioskodawcy – Skarbu Państwa. Kwestionowanie przez uczestnika, czy powinien być on objęty skutkami tego postanowienia, jest poza zakresem badania w postępowaniu o wpis i nie może mieć wpływu na dopuszczalność skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 520 § 2 w zw. z art. 13 § 2, art. 108 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.aj