Supreme Court dismisses legal question referral due to lack of causal link and trivial claim value.
Synthèse Legislator
Généré par l'IAThe Supreme Court of Poland refused to rule on a legal question regarding the enforceability of bank interest clauses. The appellate court raised doubts about whether four times the Lombard rate met statutory requirements, but the Supreme Court found no causal link between this issue and the main appeal. Furthermore, the claim value of 4.71 zł was deemed trivial, making the use of public judicial resources unjustified.
Regeste Legislator
Généré par l'IAArt. 390 § 1 k.p.c.; Art. 397 § 2 k.p.c.; Art. 61 § 1 ust. SN; Art. 7862 § 1 k.p.c.; Art. 96 ust. 2 pr. bank. A legal question may only be referred if necessary for the appeal's resolution and the claim is not trivial.
Mots-clés
Généré par l'IADispositions légales citées
Généré par l'IAJurisprudence citée
Généré par l'IATexte complet
Sygn. akt III CZP 90/09 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z wniosku wierzyciela GE Money Bank S.A. w G. przeciwko dłużnikowi Dominice Ł.-B. o nadanie klauzuli wykonalności, na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 listopada 2009 r., na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 14 lipca 2009 r., "Czy określenie w bankowym tytule egzekucyjnym wysokości odsetek według stopy procentowej odsetek maksymalnych, to jest w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego spełnia wymogi formalne z art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (tekst jedn.:
Dz.U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 z późn. zm.) jeżeli wskazano także aktualną stopę tych odsetek właściwą na chwilę wystawienia tytułu?" odmawia podjęcia uchwały. 2 Uzasadnienie Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 7 maja 2009 r. oddalił wniosek wierzyciela o nadanie sądowej klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu w części, w jakiej dotyczył on odsetek umownych za okres od dnia 8 listopada 2008 r. do dnia 7 kwietnia 2009 r., odsetek karnych za okres od dnia 7 maja 2008 r. do dnia 20 kwietnia 2009 r. oraz dalszych odsetek żądanych za okres od dnia 21 kwietnia 2009 r. do dnia zapłaty.
W ocenie sądu w tym zakresie ujęcie wysokości odsetek nie spełnia wymogów zawartych w art. 96 ust. 2 Prawa bankowego. Rozpoznając zażalenie wierzyciela na to postanowienie, Sąd Okręgowy w K. powziął poważne wątpliwości, którym dał wyraz w zagadnieniu prawnym przedstawionym Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia na podstawie na podstawie art. 390 § 1 w związku z art. 397 § 2 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 390 § 1 w związku z art. 397 § 2 k.p.c., sąd drugiej instancji może przedstawić Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości tylko wówczas, gdy jest to niezbędne do rozpatrzenia zażalenia. Z tego stwierdzenia, wspartego także art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.), wynika, że niezbędne jest wskazanie przez sąd odwoławczy szczegółowego uzasadnienia, na czym polegają jego wątpliwości i dlaczego uważa je za poważne, oraz wykazanie, że stwierdzone przezeń wątpliwości prawne pozostają w związku przyczynowym z rozstrzygnięciem zażalenia.
W myśl art. 7862 § 1 k.p.c. w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, sąd bada, czy dłużnik poddał się egzekucji, oraz czy roszczenie objęte tytułem wynika z czynności bankowej dokonanej bezpośrednio z bankiem lub z zabezpieczenia wierzytelności banku wynikającej z tej czynności. Przepis ten pozostaje w związku z art. 96-98 pr. bank., które normują zasady wystawiania przez banki tytułów egzekucyjnych, ich treść oraz skuteczność. Oznacza to, że w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności 3 bankowemu tytułowi egzekucyjnemu sąd bada nie tylko przesłanki z art. 7862 k.p.c., ale także czy dokument przedłożony przez bank spełnia wynikające z przepisów prawa bankowego przesłanki ważności i skuteczności bankowego tytułu egzekucyjnego, a nadto inne wymogi, które dotyczą każdego tytułu egzekucyjnego.
Oczywistym jest, że poczynienie wymaganych powyższymi przepisami ustaleń możliwe jest jedynie w oparciu o dokumenty zawierające powyższe oświadczenia i informacje. W aktach sprawy natomiast brak jest oryginału lub poświadczonego odpisu oświadczenia o poddaniu się egzekucji przez dłużnika Dominikę Ł.-B., a także oryginału lub poświadczonego odpisu umowy kredytu pozwalającej ocenić, czy spełnia ona wymogi art. 7862 § 1 k.p.c. oraz art. 97 ust. 1 i 2 pr. bank. Umowa kredytu, w której treści zawarte jest oświadczenie o poddaniu się egzekucji, załączona została jedynie w formie kserokopii niepoświadczonej przez uprawnione osoby za zgodność z oryginałem.
Ten brak uniemożliwia nadanie klauzuli wykonalności, co oznacza, że nie został spełniony wymóg istnienia związku przyczynowego między rozstrzygnięciem przedstawionego zagadnienia prawnego a rozstrzygnięciem zażalenia, a tylko wówczas zachodziłaby potrzeba podjęcia uchwały rozstrzygającej to zagadnienie. Poza tym, z uzasadnienia postanowienia o przedstawieniu zagadnienia prawnego wynika, że Sądowi odwoławczemu w istocie chodzi o zajęcie przez Sąd Najwyższy stanowiska odmiennego od wyrażonego w uchwale z 12 lutego 2009 r. (sygn. akt III CZP 145/08, Biul.
SN 2009/2/7), na co wskazują zwłaszcza argumenty sprowadzające się do pewnej polemiki z tym stanowiskiem oraz wykazywanie, iż kategoria „stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego" nie jest dłużnikowi obca. Nie jest to jednak wystarczająca podstawa do przedstawienia Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego w trybie art. 390 § 1 w związku z art. 397 § 2 k.p.c. Dalej, Sąd odwoławczy nie dostrzegł, iż na obecnym etapie postępowania, wobec jednoznacznego żądania zawartego w treści zażalenia (k. 14 akt), dłużnik nie domaga się już nadania klauzuli wykonalności odnośnie odsetek z odesłaniem do treści b.t.e., tj. do „wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku 4 Polskiego", stąd też wszelkie rozważania w tym zakresie, zawarte w uzasadnieniu postanowienia, pozostają bez związku z rozpatrywaną sprawą.
Na koniec, trzeba zauważyć, że proces cywilny zapewnia ochronę jednostce tylko w ramach określonych zasad społecznych; nie można zatem absorbować środków publicznych w celach zbędnych i nadużywania uprawnień. Nie podlega ochronie taki interes jednostki, który zgodnie z ogólnym postrzeganiem, jest aż tak nikły, iż nie usprawiedliwia absorbowania pracy sądu. Wartość przedmiotu zaskarżenia określono w zażaleniu na 4,71 zł. Kwota ta jest rażąco niska, a realne koszty postępowania - ponoszone przez społeczeństwo - wysokie.
W tych okolicznościach za nieporozumienie należy uznać angażowanie Sądu Najwyższego w rozstrzygnięcie przedstawionego zagadnienia prawnego. Z tych względów, na podstawie art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.), postanowiono jak w sentencji.