Supreme Court dismisses appeal allowing defendant to recover litigation costs from plaintiff despite prior favorable precedent.
Synthèse Legislator
Généré par l'IAThe Supreme Court reversed the District Court's decision to exempt the plaintiff from appellate litigation costs. Although the plaintiff relied on a prior regional court ruling supporting his legal view, the Supreme Court noted a later Supreme Court decision contradicting that view before the current lawsuit began. Consequently, the Court ruled that the plaintiff's reliance on outdated precedent did not constitute special circumstances warranting an exemption from costs under the Civil Procedure Code.
Regeste Legislator
Généré par l'IAArt. 102 k.p.c.; Art. 98 k.p.c.: The provision allowing exemption from litigation costs is exceptional and must be interpreted strictly; mere reliance on a prior regional court decision contradicted by a subsequent Supreme Court ruling does not justify such an exemption.
Mots-clés
Généré par l'IADispositions légales citées
Généré par l'IAJurisprudence citée
Généré par l'IATexte complet
Sygn. akt II CZ 124/12 POSTANOWIENIE Dnia 7 marca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska SSA Monika Koba w sprawie z powództwa A. M. przeciwko Skarbowi Państwa - Naczelnikowi Urzędu Skarbowego P. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 marca 2013 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 16 grudnia 2011 r., 1. zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym;
2. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. 2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem, zawartym w punkcie II wyroku z dnia 16 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy w P. odstąpił od obciążenia powoda A. M. kosztami postępowania apelacyjnego, wskazując, że powód działał w zaufaniu do poglądu wyrażonego przez Sąd Rejonowy – P., orzekającego w podobnym stanie faktycznym w innej sprawie, w której Sądy obu instancji podzieliły pogląd prawny prezentowany przez powoda.
W zażaleniu pozwany zarzucił naruszenie art. 98 §1 i 3 w związku z art. 99 k.p.c. przez niezasądzenie kosztów zastępstwa procesowego od strony przegrywającej oraz art. 102 k.p.c. przez przyjęcie, że działanie powoda w zaufaniu do poglądu sądu rejonowego wyrażonego w innej, niepowiązanej ze sprawą niniejszą sprawie stanowi podstawę do nieobciążania strony przegrywającej kosztami postępowania, dodatkowo z pominięciem faktu, że późniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego wyraźnie wskazywało, iż roszczenie powoda jest niezasadne.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie jest uzasadnione. Powołany przez Sąd Okręgowy, jako podstawa nieobciążenia strony przegrywającej sprawę kosztami postępowania apelacyjnego, przepis art. 102 k.p.c. pozwala w przypadkach szczególnie uzasadnionych zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów lub nie obciążać jej kosztami w ogóle. Jest to przepis o charakterze wyjątkowym, wskazujący przesłanki odstąpienia od zasady ponoszenia przez stronę odpowiedzialności za wynik procesu przewidzianej w art. 98 k.p.c., zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Jako przepis wyjątkowy, art. 102 k.p.c. musi być wykładany ściśle, co oznacza, że jedynie rzeczywiście wyjątkowe, szczególne okoliczności pozwalają na zastosowanie w sprawie zasady słuszności i nieobciążenie strony przegrywającej kosztami procesu, gdyż obciążenie strony w takiej sytuacji kosztami godziłoby w poczucie sprawiedliwości. 3 Skarżący słusznie zarzuca, że okoliczności wskazane przez Sąd Okręgowy nie są okolicznościami szczególnymi ani wyjątkowymi w rozumieniu art. 102 k.p.c. i nie uzasadniają zastosowania tego przepisu.
Można wprawdzie uznać, że nie jest typowa sytuacja, gdy powództwo zostaje oddalone, mimo, że w podobnym stanie faktycznym, w innej zakończonej prawomocnie sprawie, został wyrażony odmienny pogląd prawny. Niemniej, nie jest to sytuacja, w której zasady słuszności uzasadniałyby nieobciążanie powoda kosztami zastępstwa procesowego poniesionymi przez stronę przeciwną. W rozpoznawanej sprawie jest to tym bardziej nieuzasadnione, że po wydaniu korzystnych dla powoda orzeczeń przywołanych przez Sąd Okręgowy, a przed wytoczeniem powództwa w niniejszej sprawie, zostało wydane postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2008 r., III CZP 121/08, niepubl., w którym Sąd Najwyższy zajął stanowisko odmienne od poglądu prezentowanego przez powoda.
Powód, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, już wnosząc powództwo powinien był zatem wziąć pod uwagę możliwość jego oddalenia. W takich okolicznościach brak podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c., co prowadziło do zmiany przez Sąd Najwyższy zaskarżonego postanowienia (art. 39816 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.) i zasądzenia od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym na podstawie art. 98 w związku z art. 108 § 1 i art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 6 pkt 7 w związku z § 8 pkt 8 i § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz.
U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). Ponadto na mocy art. 108 § 1 k.p.c. w związku z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz art. 3941 § 3 w związku z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. i § 6 pkt 3 w związku 13 ust. 2 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia orzeczono o kosztach postępowania zażaleniowego odpowiednio do wyniku sprawy w tej instancji. jw