Ustawa Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej

Zanim na mocy uchwały sejmowej nie zostanie powołany do życia Bank Polski Polska Krajowa

Kasa Pożyczkowa, założona i prowadzona aż do 11 listopada 1918 r. przez okupacyjną

władzę niemiecką, jest jedyną emisyjną instytucją bankową Państwa Polskiego, kasą

centralną urzędów państwowych i miejscem przechowywania depozytów, znajdujących się

pod opieką państwa.

Suma marek polskich, wypuszczonych przez Polską Krajową Kasę Pożyczkową do 11 listopada

1918 r., wynosi 880.150.867 marek 50 fenigów. Za pewność aktywów, w jakich została

umieszczona wykazana wyżej suma, odpowiada Państwo Niemieckie. Dalszą emisję marek

polskich Polska Krajowa Kasa Pożyczkowa prowadzi na rachunek Państwa Polskiego, pod

nadzorem rządu, a specjalnie Ministra Skarbu, na zasadach, wyszczególnionych w następnych

punktach.

Suma biletów Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej, wypuszczonych po 11 listopada 1918 r.,

nie może przewyższać 500 miljonów marek.

Marki polskie są środkiem prawnym płatniczym w całem państwie i przyjmowane są przez

wszystkie urzędy, według wartości nominalnej. W tych dzielnicach kraju, w których

prawnie obiegają jeszcze ruble lub korony, stosunek marek polskich do tych pieniędzy

przy zapłatach skarbowych ustanawiany będzie perjodycznie przez Ministra Skarbu.

Polskiej Krajowej Kasie Pożyczkowej nie wolno wydać ani jednego biletu, niezabezpieczonego

całkowicie złotem, licząc 2784 marki za 1 kilogram złota, albo następującemi wartościami

a)

wekslami, złożonemi do dyskonta albo na zabezpieczenie kredytu w rachunku bieżącym,

przyczem weksle rnuszą mieć conajmniej 2 podpisy i żyro jednego z banków polskich,

posiadającego w Kasie kredyt; do terminu płatności weksli nie może brakować więcej

nad 4 miesiące;

b)

towarami, złożonemi na zabezpieczenie pożyczek, udzielanych w stosunku połowy wartości

szacunku rynkowego;

c)

polskiemi papierami procentowemi i dywidendowemi, na zastaw których Kasa udziela pożyczek

według norm, oznaczonych przez zarząd i zatwierdzonych przez Ministra Skarbu;

d)

polskiemi papierami procentowemi, nabytemi na własny rachunek Kasy, do sumy nie przewyższającej

10 miljonów marek;

e)

banknotami rosyjskiemi i austrjackiemi, nabywanemi przez Kasę na własny rachunek,

do sumy nie przewyższającej 10 miljonów marek; dalsze nabywanie wymienionych banknotów

może być zarządzone tylko przez Ministra Skarbu;

f)

banknotami rosyjskiemi i austrjackiemi, zastawianemi w Kasie według norm, oznaczonych

przez zarząd i zatwierdzonych przez Ministra Skarbu;

g)

banknotami niemieckiemi, wymienianemi na marki polskie podług uznania zarządu do sumy

10 miljonów marek; dalsze zwiększenie tej sumy zależy od decyzji Ministra Skarbu;

h)

nabywanemi na własny rachunek Kasy pieniędzmi, czekami i wekslami tych państw, których

pieniądze nie były prawnym środkiem płatniczym w Polsce podczas okupacji.

Wszelkie pożyczki udzielane są tylko w markach polskich i mają być spłacone w tej

lub w przyszłej polskiej walucie według kursu, który obowiązywać będzie dla konwersji

wszelkich zobowiązań płatniczych.

Pożyczki udzielane są na termin nie dłuższy nad 6 miesięcy. Stopę procentową i prowizyjną

oznacza zarząd.

Zastaw papierów i towarów odbywa się przez oddanie ich Kasie przy deklaracji, wyrażającej

zgodę właściciela na sprzedaż zastawów przez Kasę za pośrednictwem maklera giełdowego,

o ile w 10 dni po ustalonym terminie pożyczka nie będzie zapłaconą. Za zgodą Ministra

Skarbu może też być udzielona pożyczka na towary, znajdujące się na składzie pożyczającego,

pod jego opieką i odpowiedzialnością.

Zastawione papiery nie mogą być sekwestrowane i zaliczane do masy upadłości dłużnika,

zanim nie zostanie spłacona cała suma długu należna Kasie.

Polska Krajowa Kasa Pożyczkowa przyjmuje wkłady gotówkowe tylko bezprocentowe, bądź

na przechowanie, bądź na rachunek bieżący, zwyczajny lub przekazowy (giro).

Polska Krajowa Kasa Pożyczkowa jest kasą centralną wszystkich urzędów państwowych,

a przedewszystkiem kas skarbowych, które z polecenia Ministra Skarbu przelewają do

Kasy wolne fundusze na rachunek Skarbu Państwa. Kasa zarządza rachunkiem Skarbu bezpłatnie.

Wszelkie wypłaty Skarbu Kasa załatwia w granicach rozporządzalnej gotówki na rachunku

Skarbu Państwa bez żadnej prowizji. Ma zlecenia Skarbu Kasa inkasuje bezpłatnie należności

skarbowe we wszystkich miejscowościach, gdzie posiada własne oddziały.

Krótkoterminowe, najdłużej 6-miesięczne, pożyczki Skarbowi Państwa na zastaw biletów

skarbowych i gminom na zastaw ich prawnie wypuszczonych obligów Kasa może wydawać

tylko na zasadzie każdorazowego postanowienia Rady Ministrów, zatwierdzonego przez

Naczelnika Państwa, a po zebraniu się Sejmu jedynie na zasadzie uchwały sejmowej.

Za pożyczki skarbowe Kasa nic nie pobiera, za pożyczki komunalne pobiera 5%.

Prowizję za wszelkie bankowe czynności pośredniczące oznacza zarząd.

Kasa może otwierać oddziały na całym obszarze Państwa po zatwierdzeniu odnośnego wniosku

zarządu przez Ministra Skarbu.

Zarząd Kasy powierza się dyrekcji, złożonej z naczelnego dyrektora i jego zastępcy,

mianowanych przez Prezydenta Ministrów na wniosek Ministra Skarbu. Zarząd w swojej

działalności kieruje się niniejszą ustawą i przepisami, wydanemi przez Ministra Skarbu.

Bilanse miesięczne Kasy drukuje się w gazecie urzędowej oraz conajmniej w 3 miejscowych

gazetach według wyboru zarządu. O stanie emisji banknotów podaje się do wiadomości

co 10 dni. W każdym bilansie miesięcznym, obejmującym stan majątku od początku istnienia

Kasy, zaznacza się wpływy na poczet aktywów, przyjętych 11 listopada 1918 r.

Minister Skarbu perjodycznie zarządza rewizję bilansów i kas oraz całej biurowości

Kasy według swego uznania. To samo prawo przysługuje Prezydentowi Ministrów, który

może delegować do tej czynności zarówno urzędników państwowych jak i prywatnych rzeczoznawców.

Cały zysk, jaki okaże się przy zamknięciu rachunków rocznych Kasy, przelewa się na

fundusz rezerwowy, o którego przeznaczeniu, jak również o likwidacji Kasy, zadecyduje

Sejm.

Za podrabianie banknotów Kasy grozi taka sama odpowiedzialność, jak za podrabianie

papierów państwowych.

We wszystkich wypadkach, których ustawa niniejsza nie rozstrzyga, Kasa podlega ogólnemu

prawu. W razie jakichbądź wątpliwości przy stosowaniu ustawy rozstrzyganie ich należy

do Ministra Skarbu.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem jej ogłoszenia. Równocześnie traci moc obowiązującą

ustawa Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej z dnia 9 grudnia 1916 r. (Dz. Rozp. dla

Jen. Gub. Warsz. № 57 z dn. 13/XII 1916).