998/2011 — 998/2011 — Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 998 / 2011 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 998/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Γεωργία Λαλούση, Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή και Βασίλειο Λαμπρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Μαρτίου 2011, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ομόρρυθμης Εμπορικής Εταιρείας με την επωνυμία "Ι.Κ. Α. ΚΑΙ ΥΙΟΣ Ο.Ε.", και τον διακριτικό τίτλο "ΚΡΙΝΟΣ" που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Μιχαήλ Σοφό και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρίας με την επωνυμία "ΕΡΓΑ Ο.Σ.Ε. Α.Ε." και τον διακριτικό τίτλο "ΕΡΓΟΣΕ Α.Ε.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Χριστοδούλου και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 2/7/2008 και 12/6/2008 αντίστοιχα αντίθετες αιτήσεις των ως άνω διαδίκων, που κατατέθηκαν στο Εφετείο Πατρών και συνεκδικάστηκαν με άλλες αιτήσεις προσώπων που δεν είναι διάδικοι στην παρούσα δίκη.

Εκδόθηκε η 721/2009 απόφαση του Εφετείου Πατρών, την αναίρεση της οποίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 17/5/2010 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Γεωργία Λαλούση ανέγνωσε την από 23/2/2011 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη του λόγου της αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά το άρθρο 17 παρ. 2 του Συντάγματος "κανένας δεν στερείται την ιδιοκτησία του παρά μόνο για δημόσια ωφέλεια που έχει αποδειχθεί με τον προσήκοντα τρόπο, όταν και όπως ο νόμος ορίζει και πάντοτε αφού προηγηθεί πλήρης αποζημίωση, που να ανταποκρίνεται στην αξία την οποία είχε το απαλλοτριούμενο κατά το χρόνο συζήτησης στο δικαστήριο ...". Κατά δε την παρ. 4 του ίδιου άρθρου "η αποζημίωση ορίζεται από τα δικαστήρια ... πριν καταβληθεί η οριστική ή προσωρινή αποζημίωση διατηρώντας ακέραια τα δικαιώματα του ιδιοκτήτη και δεν επιτρέπεται κατάληψη". Ως καταβλητέα αποζημίωση για τη συντέλεση της απαλλοτρίωσης και τη δυνατότητα κατάληψης νοείται η κατά την ως άνω διάταξη της παρ. 2 "πλήρης", η οποία πρέπει συνεπώς να περιλαμβάνει και την αξία των κατά το άρθρο 953 ΑΚ συστατικών του ακινήτου, τα οποία συναπαλλοτριώνονται αυτοδικαίως, σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν 2882/2001 (ΚΑΑΑ), ανεξάρτητα από τη μνεία της στην απόφαση κήρυξης της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ή στο κτηματολογικό διάγραμμα ή στον κτηματολογικό πίνακα. Την έννοια του συστατικού καθορίζουν οι διατάξεις των άρθρων 953, 954, και 955 ΑΚ, με τις οποίες ορίζεται, ότι α) συστατικό που δεν μπορεί ν' αποχωρισθεί από το κύριο πράγμα χωρίς βλάβη αυτού του ίδιου ή του κυρίου πράγματος ή χωρίς αλλοίωση της ουσίας ή του προορισμού του δεν μπορεί να είναι αντικείμενο κυριότητας ή άλλου εμπραγμάτου δικαιώματος, β) συστατικά ακινήτου με την έννοια του προηγούμενου άρθρου είναι, εκτός των άλλων, τα πράγματα που έχουν συνδεθεί σταθερά με το έδαφος, ιδίως τα οικοδομήματα, ενώ συστατικά οικοδομήματος είναι όλα τα κινητά που χρησιμοποιήθηκαν για την ανέγερση ή τα προσαρμοσμένα με αυτό για σκοπό μόνιμο και όχι παροδικό. Ενόψει των ανωτέρω, το δικαστήριο, ως προς τα συστατικά που δεν περιλαμβάνονται στον κτηματολογικό πίνακα, έχει εξουσία να προσδιορίζει την τιμή μονάδας αποζημίωσης, εφόσον υποβληθεί σχετικό αίτημα. Έχει δε το δικαστήριο την ευχέρεια, είτε να διατάξει συμπλήρωση του πίνακα είτε να προχωρήσει στον καθορισμό τιμής για τα παραλειφθέντα συστατικά βάσει των προσκομιζομένων ή τασσομένων και διεξαγομένων αποδείξεων (ΟλΑΠ 5/2002). Περαιτέρω, κατά τον αριθμό 9 του άρθρου 559 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε ή επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν ή άφησε αίτηση αδίκαστη. Ως αίτηση νοείται κάθε αυτοτελής αίτηση των διαδίκων, με την οποία ζητείται η παροχή έννομης προστασίας, υπό οποιαδήποτε νόμιμη μορφή αυτής, που δημιουργεί αντίστοιχη εκκρεμότητα της δίκης, είναι δηλαδή η αίτηση που αποτελεί αυτοτελές, ιδιαίτερο κεφάλαιο της δίκης. Στην προκείμενη περίπτωση από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτει ότι το Εφετείο δίκασε αφενός μεν την από 12-6-2008 αίτηση της αναιρεσίβλητης εταιρίας υπέρ της οποίας και με δαπάνη της κηρύχθηκε αναγκαστική απαλλοτρίωση (απόφαση 601/25-1-2006 του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας) για λόγους δημόσιας ωφέλειας και συγκεκριμένα για τη κατασκευή νέα διπλής σιδηροδρομικής γραμμής Κορίνθου-Πατρών και, εκτός από άλλες, και την από 2-8-2008 αίτηση της αναιρεσείουσας, για καθορισμό οριστικής τιμής μονάδας του εδάφους για το ακίνητό της που απαλλοτριώνεται, καθώς και για συστατικά που βρίσκονται επ' αυτού, όπως και άλλα αιτήματα. Σχετικά με τον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδας για τα επικείμενα στην απαλλοτριούμενη έκταση της αναιρεσείουσας εταιρίας, η τελευταία προσδιορίζει αυτά στην αίτησή της ως ακολούθως: 1) κτιριακή εγκατάσταση του βιομηχανικού κτιρίου με αριθμό 1 (υπόστεγο φόρτωση), απαλλοτριούμενη επιφάνεια 105,05 τμ, 2) κτιριακή εγκατάσταση βιομηχανικού κτιρίου με αριθμό 2 (εμφιάλωση νερού και παραγωγή φιαλών ΡΕΤ) απαλλοτριούμενη επιφάνεια 400,82 τμ,, 3) κτιριακή εγκατάσταση του βιομηχανικού κτιρίου με αριθμό 3 (εμφιάλωση αναψυκτικών), απαλλοτριούμενη επιφάνεια 99,09 τμ, 4) κτιριακή εγκατάσταση του βιομηχανικού κτιρίου με αριθμό 4 (εμφιάλωση αναψυκτικών), απαλλοτριούμενη επιφάνεια 62,47 τμ, 5) κτιριακή εγκατάσταση του βιομηχανικού κτιρίου με αριθμό 5 (αποθήκη διακίνησης αναψυκτικών), απαλλοτριούμενη επιφάνεια 75,56 τμ, 6) κτιριακή εγκατάσταση του διωρόφου κτιρίου με αριθμό 6 (γραφεία-χημείο), απαλλοτριούμενη επιφάνεια 97,93 τμ, 7) κτιριακή εγκατάσταση του βιομηχανικού κτιρίου με αριθμό 7 (αποθήκη διακίνησης αναψυκτικών), απαλλοτριούμενη επιφάνεια 55,64 τμ, και 8) κτιριακή εγκατάσταση του κτιρίου με αριθμό 8(αποχωρητήρια-ιματιοθήκη-χώρος εξυπηρέτησης του προσωπικού, απαλλοτριούμενη επιφάνεια 8,86 τμ. Από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι καθορίστηκε οριστική τιμή μονάδας για α) κτίσμα ισόγειο λαμαρινοσκεπές επιφάνειας 607,60 τμ, β) άλλο ισόγειο κτίσμα λαμαρινοσκεπές, επιφάνειας 241,06 τμ,, γ) ισόγειο πλακοσκεπές κτίσμα, επιφάνειας 18,40 τμ, δ) ισόγειο λαμαρινοσκεπές κτίσμα, επιφάνειας 93,24 τμ, ε) κτίσμα διώροφο πλακοσκεπές, επιφάνειας 97,03 τμ, στ) κτίσμα ισόγειο πλακοσκεπές (wc) 9,27 τμ, και ζ) κτίσμα ισόγειο λαμαρινοσκεπές 64,33 τμ, έχει δηλαδή καθορισθεί τιμή μονάδας για όλα τα περιεχόμενα στην αίτηση της αναιρεσείουσας επικείμενα κτίσματα, τα οποία και αποτελούσαν αντικείμενο του αυτοτελούς και ιδιαίτερου κεφαλαίου για τον καθορισμό οριστικής τιμής μονάδας στα επικείμενα. Η απόφαση δεν καθορίζει τα κτίσματα με τον ορισμό που περιέχεται στην αίτηση, η συνολική επιφάνεια όμως για την οποία καθορίζεται οριστική τιμή μονάδας υπερβαίνει την επιφάνεια για την οποία ζητείται καθορισμός τιμή μονάδας (συνολική αιτούμενη επιφάνεια κτισμάτων 905,42 τμ, ενώ καθορίζεται οριστική τιμή μονάδας για συνολική επιφάνεια 1130,33τμ). Με τον μοναδικό λόγο της αναίρεσης η αναιρεσείουσα προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την πλημμέλειας από τον αριθμό 9, ότι το Εφετείο δεν καθόρισε τιμή μονάδας για δύο κτίσματα, όπως αυτά τα προσδιόρισε με τις προτάσεις της και τα αναφέρει τώρα στο δικόγραφο της αναίρεσης. Τα ακίνητα αυτά όμως δεν περιέχονταν στην ένδικη αίτηση της αναιρεσείουσας και οι προτάσεις της έχουν κατατεθεί κατά τη συζήτηση της υπόθεσης και όχι πέντε ημέρες πριν από αυτήν, και έτσι δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι υποβλήθηκε παραδεκτά ανταίτηση ως προς την συνεκδικασθείσα αίτηση της αναιρεσίβλητης. Το Εφετείο, επομένως, σύμφωνα με τα ανωτέρω δίκασε επί όλων των περιεχομένων στην αίτηση ευρημάτων για καθορισμό οριστικής τιμής μονάδος αποζημιώσεως επικειμένων κτισμάτων αφού καθόρισε τιμή μονάδας για όλα και έτσι δεν υπέπεσε στην πλημμέλεια του αριθμού 9 του άρθρου 559 ΚΠολΔ. Ο μοναδικός λόγος της αίτησης αναίρεσης επομένως είναι αβάσιμος.

ΙΙ. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω η αναίρεση πρέπει να απορριφθεί και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα, ως ηττηθείσα, στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 17 Μαϊου 2010 αίτηση της εταιρίας με την επωνυμία "Ι. Κ. Α. και Υιός ΟΕ" για αναίρεση της 721/2009 απόφασης του Εφετείου Πατρών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 20 Μαϊου 2011.

Δημοσιεύτηκε σε έκτακτη, δημόσια στο ακροατήριο συνεδρίαση στις 16 Iουνίου 2011

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ