Supreme Court quashes drunk driving conviction due to prior suspended sentence expiring before new charge. Prior conviction extinguished by law before new offense. Court ruled defendant was not previously convicted at trial date.

Sygn. akt V KK 532/19 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 maja 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Michał Laskowski (przewodniczący)‎SSN Jerzy Grubba‎SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca)Protokolant Katarzyna Wełpa w sprawie W. O. , skazanego za czyn z art. 178a § 4 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., ‎w dniu 27 maja 2020 r., kasacji wniesionej na korzyść skazanego przez Prokuratora Generalnego, od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt VI K (…), 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania;

2. obciąża Skarb Państwa wydatkami postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt VI K (…), uznał W. O. za winnego popełnienia czynu polegającego na tym, że w „dniu 15.11.2013 roku, będąc uprzednio skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 27.10.2011 r. w sprawie sygn. akt II K (…) za przestępstwo z art 178a § 1 kk, w S. przy ul. B. kierował pojazdem mechanicznym marki V. nr rej. (…) z naczepą o nr rej. (…), znajdując się w stanie nietrzeźwości wyrażającym się wskaźnikiem 1,32 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu”, tj. czynu z art. 178a § 4 k.k., za który wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności (pkt I).

Sąd Rejonowy orzekł wobec W. O. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 5 lat, zaliczając okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 15 listopada 2013 r. (pkt II) i zasądził od oskarżonego świadczenie pieniężne w wysokości 500 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej (pkt III).Wyrok uprawomocnił się w dniu 22 października 2014 r. (k. 81).Kasację od powyższego wyroku na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny, zarzucając temu orzeczeniu „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 178a § 4 k.k. i art. 76 § 1 k.k., poprzez niezasadne przypisanie skazanemu popełnienia przestępstwa kwalifikowanego z tego artykułu Kodeksu karnego, podczas gdy w dacie wyrokowania nie był on osobą prawomocnie skazaną za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, gdyż skazanie na mocy wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 27 października 2011 r., w sprawie o sygnaturze akt II K (…), uległo zatarciu z mocy prawa, jak również zarzucanego czynu skazany nie dopuścił się w dacie obowiązywania zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych”.W związku z podniesionym zarzutem skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w S. do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego wniesiona na korzyść W. O. okazała się zasadna w stopniu umożliwiającym jej uwzględnienie w trybie określonym w art. 535 § 5 k.p.k.Z art. 178a § 4 k.k. wynika m.in., że jeżeli sprawca czynu z art. 178a § 1 k.k. był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości podlega surowszej odpowiedzialności karnej, przywidzianej w tym przepisie. Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że przesłanką owej surowszej kwalifikacji czynu jest stwierdzenie, że prawomocne skazanie sprawcy za opisane przestępstwo nie uległo zatarciu w dacie wyrokowania co do popełnienia czynu określonego w art. 178a § 1 k.k., również wtedy, gdy do popełnienia tego czynu doszło przed upływem okresu niezbędnego do zatarcia wcześniejszego skazania (tak, m.in.: wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 21 marca 2018 r., III KK 36/18; z dnia 8 stycznia 2019 r., III KK 699/18).

Tak więc przeszkodą do przyjęcia wobec sprawcy, któremu zarzucono prowadzenie w stanie nietrzeźwości pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym, surowszej odpowiedzialności karnej z art. 178a § 4 k.k., jest fakt zatarcia z mocy prawa wcześniejszego skazania za przestępstwo określone w art. 178a § 1 k.k. lub wymienione w art. 178a § 4 k.k., zaistniały w dacie wyrokowania (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2018 r., III KK 36/18)Podstawową przesłanką przypisania W. O. odpowiedzialności na podstawie art. 178a § 4 k.k. było dokonanie poprawnej analizy tego, czy ziściły się przewidziane w tym przepisie warunki.

Konieczne był więc ustalenie, czy W. O. „był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za przestępstwo określone w art. 173, 174, 177 lub art. 355 § 2 popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo dopuścił się czynu określonego w § 1 [art. 178a k.k.] w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczonego w związku ze skazaniem za przestępstwo”. Należało więc dokonać prawidłowej oceny skutków skazania W.

O. wyrokiem z dnia 27 października 2011 r., wydanym w sprawie II K (…), dla kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego mu w tym postępowaniu. Jak słusznie stwierdzono w kasacji, Sąd Rejonowy nie dokonał prawidłowej analizy tych skutków, bowiem nie dostrzegł, że skazanie wyżej wymienionym orzeczeniem, w dacie wyrokowania w sprawie VI K (…), uległo zatarciu z mocy prawa.Zgodnie z treścią art. 106 k.k. skazanie uważa się za niebyłe z chwilą zatarcia, co oznacza, że fakt uprzedniego skazania, z chwilą jego zatarcia, nie może rodzić dla skazanego żadnych negatywnych konsekwencji, z uwagi na przywrócenie mu statusu osoby niekaranej.Wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 27 października 2011 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II K (…), W.

O. został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby. Ponadto Sąd orzekł zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres roku oraz orzekł od oskarżonego świadczenie pieniężne w wysokości 500 złotych na cel społeczny. Orzeczenie to uprawomocniło się w dniu 3 listopada 2011 r. (k. 15 – karta karna, k. 25 - odpis wyroku).Z informacji, którym dysponował Sąd Rejonowy w S. , a zawartych w karcie karnej wynika, że W.

O. w dniu 6 listopada 2012 r. wykonał środek karny w postaci świadczenia pieniężnego, natomiast w dniu 5 lipca 2012 r. wykonany został środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (k. 15 – karta karna, na k. 66 akt sprawy II K (…) znajduje się informacja, że środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów został wykonany z dniem 3 lipca 2012 r. włącznie). Dane te zostały zignorowane przez Sąd orzekający.Zgodnie z treścią art. 76 § 1 k.k. w brzmieniu na dzień wyrokowania w sprawie VI K (…), skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.

Przepis § 2 art. 76 k.k. stanowił, że jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę lub środek karny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed ich wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem ich wykonania; nie dotyczy to środka karnego wymienionego w art. 39 pkt 5.Okres próby, na jaki zostało zawieszone wykonanie kary pozbawienia wolości, orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w G. , II K (…), upłynął w dniu 3 listopada 2013 r. Ponieważ ani w okresie próby, ani też kolejnych 6 miesięcy od zakończenia tego okresu (czyli do dnia 3 maja 2014 r.), nie zarządzono wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, przy czym wykonane zostały środki karne (zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w dniu 5 lipca 2012 r., świadczenie pieniężne w dniu 6 listopada 2012 r.), stosownie do treści art. 76 § 1 k.k. w zw. z art. 76 § 2 k.k. skazanie powyższe uległo zatarciu z mocy prawa z dniem 3 maja 2014 r.W.

O. w dacie wyrokowania za czyn popełniony w dniu 15 listopada 2013 r., to jest dnia 14 października 2014 r., nie był zatem osobą prawomocnie skazaną za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. W tej sytuacji przypisanie mu przestępstwa określonego w art. 178a § 4 k.k. stanowiło rażącą obrazę tego przepisu (tak m.in.: wyrok Sądu Najwyższego: z dnia 29 czerwca 2017 r., IV KK 221/17 i z dnia 1 kwietnia 2016 r., sygn. akt III KK 427/15).Opisane uchybienie miało istotny, niekorzystny dla skazanego wpływ na treść zaskarżonego kasacją wyroku, w związku ze skazaniem go za typ kwalifikowany, skutkujący surowszą odpowiedzialnością karną.

Z powyższych powodów zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu w celu wyeliminowania stwierdzonego uchybienia w ponownym postępowaniu.Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 638 k.p.k.Z tych to względów orzeczono jak w wyroku.