Supreme Court quashes fine penalties for public service offenders due to material law violation regarding restriction of liberty. The court ruled that fines cannot be imposed alongside restriction of liberty sentences. The General Prosecutor successfully argued that Article 33 § 2 of the Criminal Code only permits fines with deprivation of liberty. Consequently, the lower court's fines were void as they lacked statutory basis. The decision clarifies that fines are incompatible with non-deprivation liberty penalties. This case establishes a strict interpretation of sentencing combinations in Polish criminal law. The ruling ensures legal certainty by removing arbitrary fine applications. Judges must adhere strictly to statutory combinations of penalties. The outcome protects defendants from unsupported financial punishments. Legal professionals must verify penalty compatibility before sentencing. This precedent guides future sentencing decisions on public service offenses.

V KK 473/23 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 stycznia 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Eugeniusz Wildowicz‎SSN Włodzimierz WróbelProtokolant Katarzyna Wełpa w sprawie: A. T., Ł. U., A. R. i S. K.skazanych za czyny z art.204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k. na posiedzeniu w dniu 17 stycznia 2024 r. kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na korzyść skazanych ‎od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 31 maja 2021 r., sygn. akt IV K 194/14, 1. uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. orzeczenia o karach grzywny wymierzonych: A. T. w pkt LX, Ł. U. w pkt LXVII, A. R. w pkt LXXII, S. K. w pkt LXXVI;

2. kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne obciąża Skarb Państwa. [J.J.]

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 31 maja 2021 r., sygn. akt IV K 194/14, orzekł o odpowiedzialności karnej łącznie 20 oskarżonych, w tym:

1. A. T. : - w pkt LX uznał za winnego popełnienia czynu z art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., za który na podstawie art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 60 § 3 i § 6 pkt 4 k.k., art. 34 § 1 k.k., art. 35 § 1 k.k. oraz art. 33 § 1, 2 i 3 k.k., wymierzył mu karę roku ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie i karę grzywny 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 50 zł.

2. Ł. U. : - w pkt LXVII uznał za winnego popełnienia czynu z art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., za który na podstawie art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 60 § 3 i § 6 pkt 4 k.k., art. 34 § 1 k.k. i art. 35 § 1 k.k. oraz art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. wymierzył mu karę roku ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie i karę grzywny 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 50 zł.

3. A. R. : - w pkt LXXII uznał za winnego popełnienia czynu z art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., za który na podstawie art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 60 § 3 i § 6 pkt 4 k.k., art. 34 § 1 k.k., art. 35 § 1 k.k. oraz art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. wymierzył mu karę 8 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie i karę grzywny 50 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 20 zł.

4. S. K. : - w pkt LXXVI uznał za winnego popełnienia czynu z art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., za który na podstawie art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 60 § 3 i § 6 pkt 4 k.k., art. 34 § 1 k.k., art. 35 § 1 k.k. oraz art. 33 § 1, 2 i 3 k.k., wymierzył mu karę 10 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie i karę grzywny 70 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 20 zł.

Wymienieni oskarżeni zostali skazani także za inne przestępstwa, wobec czego orzeczono wobec nich kary łączne, zaś w odniesieniu do nich wyrok uprawomocnił się w dniu 22 grudnia 2022 r., bez postępowania odwoławczego. Kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 31 maja 2021 r., sygn. akt IV K 194/14, wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze, w zakresie rozstrzygnięć o karach grzywny, zawartych kolejno: w punkcie LX - na korzyść A. T. , w punkcie LXVII - na korzyść oskarżonego Ł.

U. , w punkcie LXXII - na korzyść A. R. , w punkcie LXXVI - na korzyść S. K. - i zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 33 § 2 k.k., poprzez wymierzenie oskarżonym: A. T. w punkcie LX, Ł. U. w punkcie LXVII, A. R. w punkcie LXXII oraz S. K. [w punkcie LXXVI, za przypisane im występki z art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., na podstawie art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 60 § 3 i § 6 pkt 4 k.k., art. 34 § 1 k.k., art. 35 § 1 k.k. oraz art. 33 § 1, 2 i 3 k.k., obok kar zasadniczych ograniczenia wolności również kar grzywien, podczas gdy przepis art. 33 § 2 k.k. przewiduje możliwość wymierzenia grzywny kumulatywnej tylko obok kary zasadniczej pozbawienia wolności”.

Podnosząc ten zarzut, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie rozstrzygnięć zawartych w punktach LX, LXVII, LXXII i LXXVI wyroku, dotyczących kar grzywien. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, w związku z czym przy zastosowaniu art. 535 § 5 k.p.k. została uwzględniona w całości na posiedzeniu bez udziału stron. Trafnie bowiem podniósł Prokurator Generalny, że wyrok w zaskarżonej części został wydany z rażącym naruszeniem przepisu prawa materialnego wskazanego w zarzucie skargi. Jak wyżej podano, Sąd Okręgowy w Gdańsku uznał A.

T. , Ł. U. , A. R. i S. K. za winnych popełnienia m.in. przestępstw z art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. Mając na uwadze postawę oskarżonych, Sąd zastosował wobec nich instytucję nadzwyczajnego złagodzenia kary i skazując ich w punktach LX, LXVII, LXXII i LXXVI wyroku za wymienione przestępstwa, przy zastosowaniu art. 60 § 3 i § 6 pkt 4 k.k., art. 34 § 1 k.k., art. 35 § 1 k.k. oraz art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. wymierzył im kary ograniczenia wolności oraz kary grzywny w wysokościach wskazanych w wyroku. Takie postąpienie było nieprawidłowe, bowiem żaden z powołanych przez Sąd przepisów (również żaden inny przepis Kodeksu karnego) nie przewiduje możliwości wymierzenia obok kary ograniczenia wolności kary grzywny.

W szczególności nie dopuszcza takiego rozstrzygnięcia wymieniony w wyroku art. 33 § 2 k.k., który sądowi orzekającemu zezwala wymierzyć grzywnę także obok kary pozbawienia wolności wymienionej w art. 32 pkt 3 k.k., jeżeli sprawca dopuścił się czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub gdy korzyść majątkową osiągnął. Wobec tego kolejny raz trzeba zaznaczyć, że wymienionym czterem skazanym za przestępstwa z art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. wymierzono kary ograniczenia, a nie pozbawienia wolności. Zaistniałe naruszenie prawa materialnego - art. 33 § 2 k.k. - jest rażące i miało istotny wpływ na treść wyroku, bowiem wymierzono skazanym kary grzywny, które nie powinny zostać wobec nich orzeczone.

W tym stanie rzeczy, zgodnie z wnioskiem kasacji należało uchylić, bez wydawania zbędnego w tym wypadku orzeczenia następczego, wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku w zaskarżonej części, tj. orzeczenia o karach grzywny zawarte w punktach: LX, LXVII, LXXII i LXXVI wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego znajduje oparcie w art. 638 k.p.k. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. [J.J.] [ał]