Supreme Court orders partial reimbursement of defense costs for public defender due to unconstitutional fee disparity.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court partially granted the defense counsel's request to supplement the awarded defense costs. The court found that the existing fee structure violated constitutional principles of equality before the law by creating a disparity between public and private defense fees. Consequently, the court ordered an additional payment to align the public defender's compensation with the statutory rates applicable to private counsel.
Legislator headnote
AI generatedArt. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP; The Supreme Court holds that the Ministry of Justice regulation establishing lower fees for public defenders than for private counsel violates the constitutional principle of equality before the law and must be applied with a pro-constitutional interpretation to ensure equal remuneration for equivalent legal services.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedCited Case Law
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
IV KO 28/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie P. L.w przedmiocie wydania wyroku łącznegopo rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 14 maja 2024 r.wniosku obrońcy z urzędu oskarżonego P. L. o uzupełnienie rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów obrony zawartego w wyroku Sądu Najwyższego z 13 września 2023 r., IV KO 28/23, na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł: zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. L. (Kancelaria Adwokacka w W.) - obrońcy z urzędu oskarżonego, kwotę 277,20 zł zawierającą 23% podatku VAT tytułem uzupełnienia rozstrzygnięcia o kosztach obrony zawartego w wyroku Sądu Najwyższego z 13 września 2023 r., IV KO 28/23.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Najwyższego z 13 września 2023 r. wznawiającym postępowanie karne zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 23 listopada 2018 r., sygn. II AKa 423/18 zasądzono na rzecz obrońcy z urzędu kwotę 442,80 zł, w tym 23% VAT za spozrądzenie i wniesienie wniosku o wznowienie postępowania. W dniu 8 maja 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy z urzędu o uzupełnienie rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów obrony z uwagi na wykazaną niekonstytucyjność ukształtowania wynagrodzenia zasądzonego na rzecz obrońców z urzedu w wyskokości niższej niż stawki minimalne zasądzane na rzecz obrońców z wyboru, o kwotę 360 zł + VAT, tj. 442,80 zł.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek jest częściowo zasadny.Sąd Najwyższy, podzielając pogląd wyrazony w postanowieniu składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 13 grudnia 2023 r., I KZP 5/23, uznaje, że zróżnicowanie stawek wynagrodzenia za tę samą czynność dokonaną przez obrońcę z wyboru i obrońcę z urzędu narusza wzorce konstytucyjne wynikające z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.
Tym samym rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu jako niezgodne z konstytucjyjną zasadą równości wobec prawa w zakresie stawek za poszczególne czynności nie może być stosowane. Wskazane postanowienie Sądu Najwyższego przewiduje stosowanie wykładni prokonstytucyjnej w wypadku konieczności wydania postanowienia uzupełniającego w przedmiocie kosztów na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. Dlatego, mając na uwadze powyższe wywody należało zasądzić na rzecz obrońcy z urzędu kwotę 277,20 zł (720 zł – 442,80 zł) jako uzupełnienie już przyznanego wynagrodzenia, którego stawkę podstawową określa § 11 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.
U. 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Rozporządzenie to nie przewiduje podwyższenia stawki o kwotę podatku VAT, jak to ma miejsce w § 4 ust. Rozporzadzenia z 2016 r. To oznacza, że stosując przepisy rozporządzenia z 2015 r. o kosztach adwokackich należnych pełnomocnikom z wyboru, sąd przyznaje wynagrodzenie w stawce (brutto) przewidzianej w odpowiednim paragrafie. Podnieść również należało, że podwyższenie określonej stawki wynagrodzenia adwokata o stawkę podatku VAT skutkowałoby z kolei zróżnicowaniem stawek wynagrodzenia, tym razem na niekorzyść adwokatów działających z wyboru, którzy także mogą być płatnikami VAT (tak trafnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z 24 stycznia 2024 r., II KK 400/23).Z tych względów postanowiono jak na wstępie [SOP][ms](r.g.)