Supreme Court quashes appeal verdict due to unqualified judge participation violating procedural minimum standards.

Sygn. akt IV KK 42/07

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 12 czerwca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Stanisław Kosmal (przewodniczący)

SSN Waldemar Płóciennik (sprawozdawca)

SSA del. do SN Jarosław Matras

Protokolant Elżbieta Brejniak

przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Marka Staszaka

w sprawie P. B.

skazanego z art. 278 § 1 k.k. i innych

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

w dniu 12 czerwca 2007 r.,

kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego

od wyroku Sądu Okręgowego w K.

z dnia 12 września 2006 r., sygn. akt IV Ka (…)

utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 28 lutego 2006 r.,

sygn. akt II K (…)

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu

w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 28 lutego 2006 r., sygn. akt II K (...), Sąd Rejonowy w

K. uznał P. B. za winnego tego, że w dniu 19 marca 2005 r. w K., działając w

warunkach powrotu do przestępstwa z art. 64 § 1 k.k. i wspólnie z dwoma

nieustalonymi mężczyznami, co do których wyłączono materiały do odrębnego

postępowania, zabrał w celu przywłaszczenia portfel, pieniądze w kwocie 80

złotych, telefon komórkowy wartości 800 złotych oraz dowód osobisty, prawo

jazdy, dowód rejestracyjny samochodu i dwie karty bankomatowe na szkodę A.

P., a także portfel, pieniądze w kwocie 10 złotych, kluczyki do samochodu,

klucze do mieszkania o łącznej wartości 100 złotych oraz dowód osobisty, inne

dokumenty i kartę bankomatową na szkodę A. K., tj. przestępstwa z art. 278 § 1

i 5 k.k. i art. 275 § 1 i 276 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i

za to na podstawie art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 11§ 3 k.k. i art. 33 § 2k.k.

wymierzył mu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 50 stawek

dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na 10 złotych.

W apelacji, skierowanej przeciwko całości wyroku, obrońca oskarżonego

zarzucił:

1. obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, a

to:

a. art.

k.p.k.

poprzez

naruszenie

zasady

obiektywizmu

obowiązującej w procesie karnym, a w szczególności pominięcie

tych dowodów i okoliczności, które przemawiają na korzyść

oskarżonego, tj. jego wyjaśnień,

b. art. 5 § 2 k.p.k. poprzez rozstrzygnięcie nie dających usunąć

wątpliwości na niekorzyść oskarżonego, które to wątpliwości

wynikają m.in. z przeprowadzonych w procesie dowodów z

wyjaśnień oskarżonego, zeznań świadków, w szczególności R. C. i

K. K.,

c. art. 7 k.p.k. poprzez naruszenie obowiązującej w procesie karnym

zasady swobodnej oceny dowodów i uznaniu za wiarygodne

dowodów, których za takie uznać nie można, ze względu na szereg

występujących w nich sprzeczności, tj. m.in. zeznań świadków T.

K., M. N. i T. M.,

d. art. 9 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. w zw. z art. 297 § 1 pkt 5

k.p.k. poprzez niezrealizowanie podstawowego celu postępowania

przygotowawczego w postaci niezabezpieczenia – z winy organów

prowadzących postępowanie – dowodu w postaci kasety z

monitoringu lokalu „J.” w K., a w związku z tym niemożność

przeprowadzenia dowodu z zapisu na w/w kasecie, o co od

początku postępowania wnosił oskarżony,

e. art. 167 k.p.k. poprzez nie wykazanie należytej inicjatywy

dowodowej przez organy prowadzące niniejszy proces, a w

związku z tym nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka P.

M. i osoby o imieniu M., o której wspominają inne osoby

przesłuchiwane, które to dowody mogłyby przyczynić się do

wyjaśnienia sprawy,

2. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, który

miał wpływ na jego treść, a polegający na uznaniu oskarżonego winnym

zarzucanego mu czynu pomimo, że nie pozwala na to zebrany w sprawie

materiał dowodowy, a w szczególności na przyjęciu, że zabrał w celu

przywłaszczenia portfele wraz z innymi rzeczami, pomimo że w sprawie

brak jest jakichkolwiek dowodów bezpośrednich w tym zakresie.

W następstwie tych zarzutów skarżący wniósł o zmianę wyroku i

uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i

przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Wyrokiem z dnia 12 września 2006 r., sygn. akt IV Ka (…), Sąd

Okręgowy w K. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.

W kasacji od wyroku sądu odwoławczego obrońca skazanego zarzucił

rażącą obrazę przepisów postępowania, a to art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 455 §

1 k.p.k., poprzez brak naprawienia przez sąd odwoławczy błędnej kwalifikacji

prawnej przy niezmienionym stanie faktycznym, pomimo iż poczynione przez

sąd I instancji ustalenia faktyczne, zaaprobowane przez sąd odwoławczy w

oczywisty sposób nie odpowiadały realizacji przez oskarżonego typu czynu

zabronionego, który został mu przypisany, a to art. 278 § 1 i 5 k.k. i art. 275 § 1

k.k. i art. 276 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., która to obraza miała wpływ na treść

orzeczenia i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy

Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania.

W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w

K. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Konsekwencją wniesionej kasacji stała się konieczność uchylenia

zaskarżonego orzeczenia, choć nie z powodów związanych z treścią

podniesionego zarzutu.

Zgodnie z art. 536 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach

zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym – tylko w

wypadkach określonych w art. 435, 439 i 455 k.p.k.

W

toku

postępowania

kasacyjnego

ujawnił

się

jeden

z

tzw.

bezwzględnych powodów odwoławczych, o których mowa w art. 439 k.p.k., co

pociągnęło za sobą konieczność uchylenia wyroku Sądu Okręgowego w K. i

przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu

odwoławczym.

Pismem z dnia 19 stycznia 2007 r. (k – 2 akt Sądu Najwyższego),

wiceprezes Sądu Okręgowego w K. zawiadomił Sąd Najwyższy, że w wyniku

czynności nadzorczych ustalił, iż w dniu 12 września 2006 r., w rozpoznaniu

sprawy skazanego brał udział SSR D. M., który w tym dniu nie miał delegacji

„do pełnienia czynności sędziego w Sądzie Okręgowym w K., był zatem osobą

nieuprawnioną do orzekania w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.”. Treść

zaskarżonego wyroku oraz protokołu rozprawy odwoławczej wskazują, że SSR

D. M. rzeczywiście brał udział w rozpoznaniu sprawy skazanego w

postępowaniu odwoławczym prowadzonym przez właściwy funkcjonalnie Sąd

Okręgowy w K.

Osoba powołana na stanowisko sędziego jako uprawniona do orzekania z

mocy tego powołania, orzekać może jednak tylko w sądzie macierzystym.

Możliwość orzekania w innym sądzie uzyskuje m.in. przez delegację

przewidzianą w przepisach ustawy o ustroju sądów powszechnych. Delegacja

spełnia więc funkcję uprawniającą, legitymującą tego sędziego do orzekania w

innym niż jego obecny sąd macierzysty. Nieposzanowanie tego czyni, że skład,

w którym zasiada sędzia nieuprawniony do sądzenia w tym sądzie, staje się

nienależyty, a tego typu naruszenie stanowi rażącą obrazę minimalnego

standardu prawidłowego procedowania. W rozważanej sprawie doszło więc do

uchybienia, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a nie – jak ujęto to w

piśmie wiceprezesa Sądu Okręgowego w K. – sytuacji przewidzianej w art. 439

§ 1 pkt 1 k.p.k. Orzekanie przez sąd nienależycie obsadzony powoduje, że

wyrok wydany przez ten sąd podlega uchyleniu niezależnie od granic

zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu na treść tego orzeczenia.

Konsekwencją zaistniałej sytuacji procesowej stała się konieczność

uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w K. i przekazania sprawy

temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Rodzaj zaistniałego uchybienia spowodował, że zbędne stało się odnoszenie się

do zarzutu zawartego w nadzwyczajnym środku zaskarżenia. Przy ponownym

rozpoznaniu wniesionej apelacji sąd odwoławczy winien odnieść się także do

argumentacji obrońcy oskarżonego zaprezentowanej w kasacji.

Kierując się powyższym orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.