Supreme Court partially allows appeal on death compensation for niece but dismisses claim for fiancée under Greek Civil Code.

Απόφαση 995 / 2009 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός: 995/2009

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Πετράκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ελευθέριο Μάλλιο, Γεωργία Λαλούση και Ευτύχιο Παλαιοκαστρίτη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 13 Μαρτίου 2009, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΑΕΕΓΑ Η ΕΘΝΙΚΗ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Αρνέλλο με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) ..., κατοίκου ..., 2) ..., κατοίκου ..., οι οποίες εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βασίλειο Γεωργίου και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3/7/2002 αγωγή προσώπου που δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη και την από 13/3/2003 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4459/2003 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 5675/2004 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 19/4/2007 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ελευθέριος Μάλλιος, ανέγνωσε την από 21/4/2008 έκθεση του τότε Αρεοπαγίτη και νυν Aντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεωργίου Πετράκη, με την οποία εισηγήθηκε ο μοναδικός λόγος της αναίρεσης ως προς την πρώτη αναιρεσίβλητη να γίνει δεκτός και ως προς τη δεύτερη αναιρεσίβλητη να απορριφθεί . Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Κατά τη διάταξη του άρθρου 932 εδ. γ' του ΑΚ, σε περίπτωση θανάτωσης προσώπου, η χρηματική ικανοποίηση μπορεί να επιδικαστεί στην οικογένεια του θύματος λόγω ψυχικής οδύνης. Στη διάταξη αυτή δεν γίνεται προσδιορισμός της έννοιας του όρου "οικογένεια", προφανώς γιατί ο νομοθέτης δεν θέλησε να διαγράψει δεσμευτικώς τα όρια ενός θεσμού, ο οποίος από τη φύση του υφίσταται τις επιδράσεις από τις κανονικές διαφοροποιήσεις κατά τη διαδρομή του χρόνου.

Κατά την αληθινή όμως έννοια της ανωτέρω διάταξης, που απορρέει από το σκοπό της θέσπισής της, στην οικογένεια του θύματος περιλαμβάνονται οι εγγύτεροι και στενώς συνδεόμενοι συγγενείς του θανατωθέντος, που δοκιμάστηκαν ψυχικά από την απώλειά του και προς ανακούφιση του ηθικού πόνου αυτών στοχεύει η διάταξη αυτή, αδιαφόρως αν συζούσαν μαζί του ή διέμεναν χωριστά.

Υπό την έννοια αυτή, μεταξύ των προσώπων αυτών δεν περιλαμβάνονται οι θείοι και οι ανηψιοί, οι οποίοι είναι συγγενείς εξ αίματος τρίτου βαθμού, ανεξαρτήτως αν υπάρχουν και άλλοι εγγύτεροι συγγενείς ή αν αυτοί είναι οι μόνοι συγγενείς του θανατωθέντος (ΟλΑΠ 21/2000). Στην οικογένεια, όμως, του θύματος περιλαμβάνεται και η μνηστή αυτού, ήτοι εκείνη που συνδέεται με το θύμα με σύμβαση για μελλοντικό γάμο, δηλαδή μνηστεία (άρθρο 346 ΑΚ), η οποία καταρτίζεται με αμοιβαία υπόσχεση των μελλονύμφων για την τέλεση γάμου (ΑΠ 1141/2007).

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, έκρινε ότι οι αναιρεσίβλητες δικαιούνται χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης που υπέστησαν από τον θανατωθέντα στο ένδικο αυτοκινητικό ατύχημα και δη η μεν πρώτη ως θεία του θύματος, με το οποίο είχε ιδιαίτερο δεσμό και σχέσεις γιού προς μητέρα, η δε δεύτερη ως μνηστή του θανατωθέντος, με τον οποίο συζούσε σε μισθωμένο διαμέρισμα.

Κατόπιν αυτού προσδιόρισε το ύψος της χρηματικής ικανοποίησης στο ποσό, που καθόρισε το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, και απέρριψε την έφεση της αναιρεσείουσας κατά της απόφασής του ως προς το κεφάλαιο αυτό. Κρίνοντας, έτσι, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, ως προς την πρώτη αναιρεσίβλητη, παραβίασε, με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή, τη διάταξη του άρθρου 932 εδ.

γ' του ΑΚ, ενώ ως προς τη δεύτερη αναιρεσίβλητη ορθά ερμήνευσε και εφήρμοσε τη διάταξη αυτή. Κατά συνέπεια, ο μοναδικός λόγος της αίτησης αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ ως προς την πρώτη αναιρεσίβλητη είναι βάσιμος και ως προς τη δεύτερη αναιρεσίβλητη είναι αβάσιμος.

ΙΙ. Μετά τα παραπάνω πρέπει να αναιρεθεί εν μέρει η προσβαλλόμενη απόφαση, και συγκεκριμένα μόνο ως προς την πρώτη αναιρεσίβλητη και μόνο ως προς το κεφάλαιό της που αφορά την επιδικασθείσα σ' αυτή χρηματική ικανοποίηση λόγω ψυχικής οδύνης, να παραπεμφθεί η υπόθεση, μόνο κατά το αναιρούμενο αυτό μέρος, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, διότι είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ), και να καταδικαστεί η πρώτη αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ). Ως προς τη δεύτερη αναιρεσίβλητη η αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί και να καταδικαστεί η αναιρεσείουσα στα δικαστικά της έξοδα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί εν μέρει την 5675/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών μόνο ως προς την πρώτη αναιρεσίβλητη ... όπως στο σκεπτικό.

Παραπέμπει την υπόθεση, μόνο κατά το αναιρούμενο μέρος της ανωτέρω αποφάσεως, για περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, που θα συντεθεί από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει την πρώτη αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.

Απορρίπτει την από 19-4-2007 αίτηση της Ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία ΑΕΓΑ Η ΕΘΝΙΚΗ για αναίρεση της 5675/2004 απόφασης του Εφετείου Αθηνών ως προς τη δεύτερη αναιρεσίβλητη.... Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της δεύτερης αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια οχτακόσια (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 8 Απριλίου 2009. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 28 Απριλίου 2009.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ