Supreme Court dismisses appeal on interest accrual from demand letter, ruling prior precedent does not apply to later claims.

Απόφαση 992 / 2015 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 992/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B2’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές Χριστόφορο Κοσμίδη, Προε δρεύοντα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου Γεώργιου Γιαννούλη), Απόστολο Παπαγεωργίου, Παναγιώτη Κατσιρούμπα, Γεώργιο Αναστασάκο και Δήμητρα Κοκοτίνη Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση, στο Κατάστημά του, την 28η Απριλίου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

ΤΟΥ ΑΝΑΙΡΕΣΕΙΟΝΤΟΣ: Πρωτοβάθμιου Αγροτικού Συνεταιρισμού με την επωνυμία "ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΣΠΕΡΙΔΟΕΙΔΩΝ ΑΜΥΚΛΩΝ ΣΠΑΡΤΗΣ-ΛΑΚΩΝΙΑ ΣΥΝ.Π.Ε", νομίμως εκπροσωπουμένου, που εδρεύει στην Σπάρτη και παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Απόστολου Γεροντίδη, ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

ΤΟΥ ΑΝΑΙΡΕΣΙΒΛΗΤΟΥ: Μ. Σ. του Ν., κατοίκου ..., που παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου Αναστασίου Κοκκονού ο οποίος κατέθεσε προτάσεις

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-5-2013 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Σπάρτης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 426/2013 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 321/2014 Μονομελούς Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο ήδη αναιρεσείων με την από 2-1-2015 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Παναγιώτης Κατσιρούμπας, ανέγνωσε την από 17-4-2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγείται να απορριφθεί η από 2-1-2015 αίτηση του Πρωτοβάθμιου Αγροτικού Συνεταιρισμού με την επωνυμία "ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΣΠΕΡΙΔΟΕΙΔΩΝ ΑΜΥΚΛΩΝ ΣΠΑΡΤΗΣ-ΛΑΚΩΝΙΑ ΣΥΝ.Π.Ε", κατά του Μ. Σ. περί αναιρέσεως της υπ’ αριθμ. 321/2014 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Ναυπλίου.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου ζήτησε την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.Επειδή, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 340, 345, 346 ΑΚ, 215 παρ.1 εδ. α’ και 221 παρ.1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι η επίδοση στον εναγόμενο αγωγής για επιδίκαση χρηματικής απαιτήσεως δεν είναι μόνον διαδικαστική πράξη, αλλά έχει και χαρακτήρα οιονεί δικαιοπραξίας οχλήσεως, που εμπεριέχει πρόσκληση του δανειστή απευθυντέα προς τον οφειλέτη για την εκπλήρωση της παροχής, ανεξαρτήτως του διαδικαστικού χαρακτήρα της ως στοιχείου ασκήσεως της αγωγής και μέσου ενάρξεως της δίκης, ώστε ως εναρκτήρια αυτής διαδικαστική πράξη να συνεπάγεται την τοκογονία του ληξιπροθέσμου χρέους, χωρίς την υπερημερία του εναγόμενου οφειλέτη (ΑΚ 346) και, ως όχληση, να καθιστά τον οφειλέτη υπερήμερο, υπό την επιφύλαξη της ενστάσεως του άρθρου 342 ΑΚ και υπόχρεο να πληρώσει το νόμιμο τόκο υπερημερίας όχι ως άμεσο αποτέλεσμα της αγωγής, η οποία δεν έχει τέτοια συνέπεια, αλλά της οχλήσεως, που όταν ασκείται με την αγωγή της οποίας δεν αποτελεί αναγκαίο στοιχείο, ούτε τη νομική της φύση ούτε την αυτοτέλειά της έναντι της αγωγής αποβάλλει (Ολ ΑΠ 13/1994, ΑΠ 106/2014).

Ακόμη, το αποτέλεσμα της όχλησης που έγινε με την επίδοση καταψηφιστικής αγωγής προς τον οφειλέτη δεν ανατρέπεται, αν η αγωγή αυτή απορρίφθηκε για λόγους που δεν ανάγονται στο υποστατό της αξίωσης, αλλά στην έλλειψη δικονομικών προϋποθέσεων, συνεπαγομένων ακυρότητα του δικογράφου της αγωγής ή απαραδέκτο αυτής, όπως είναι και η αοριστία (AΠ 106/2014).

Επομένως, ο ενάγων, ο οποίος με προγενέστερη αγωγή του, επιδοθείσα νομίμως, αλλά απορριφθείσα ως αόριστη, είχε ζητήσει την επιδίκαση της ίδιας απαίτησης, που ενασκεί με τη νέα αγωγή, δικαιούται να λάβει τόκους από την επίδοση της πρώτης αγωγής, η οποία δεν εξέλιπε ως όχληση δημιουργική υπερημερίας. Περαιτέρω, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 322 παρ.1 εδ.

α` ΚΠολΔ, το δεδικασμένο εκτείνεται στο ουσιαστικό ζήτημα που κρίθηκε, αν η απόφαση έκρινε οριστικά για μια έννομη σχέση που έχει προβληθεί με αγωγή, ανταγωγή, κύρια παρέμβαση ή ένσταση συμψηφισμού. Κατά δε τη διάταξη του άρθρου 324 ΚΠολΔ, δεδικασμένο υπάρχει μεταξύ των ίδιων προσώπων, με την ίδια ιδιότητα, μόνο για το δικαίωμα που κρίθηκε και εφόσον πρόκειται για το ίδιο αντικείμενο και την ίδια ιστορική και νομική αιτία.

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει, ότι για την ύπαρξη δεδικασμένου απαιτείται, εκτός των άλλων, και ταυτότητα ιστορικής και νομικής αιτίας, καθώς και ταυτότητα του αντικειμένου της διαφοράς, που κρίνεται με εκείνη, που ήδη κρίθηκε (ΑΠ 513/ 2010). Δεδικασμένο από τελεσίδικη απόφαση παράγεται και όταν το αντικείμενο της δίκης, που διεξάγεται μεταξύ των ιδίων προσώπων, είναι διαφορετικό εκείνου της δίκης, που προηγήθηκε, έχει, όμως, ως αναγκαία προϋπόθεση, την ύπαρξη του δικαιώματος, που κρίθηκε στη δίκη εκείνη.

Το δεδικασμένο παράγεται και από εσφαλμένη κατά το νομικό ή πραγματικό μέρος δικαστική απόφαση. Δεν παράγεται, όμως, δεδικασμένο και ως προς την αφετηρία των δικονομικών τόκων που αποτελούν αντικείμενο της νέας δίκης, διότι το κεφάλαιο αυτό δεν έχει ως αναγκαία προϋπόθεση την ύπαρξη του δικαιώματος που κρίθηκε στη δίκη εκείνη, αλλά εξαρτάται μόνο από τη συνδρομή των νομίμων προϋποθέσεων στη νέα δίκη (ΑΠ 1752/2008).

Ούτε, όμως, ως προς την αφετηρία των τόκων υπερημερίας, που, ως παρεπόμενο αίτημα, αποτελούν αντικείμενο της νέας δίκης και έχουν ως γενεσιουργό λόγο όχληση, που έλαβε χώρα είτε με την άσκηση της κρινομένης νέας αγωγής είτε με την άσκηση προγενέστερης αγωγής, όμοιου περιεχομένου με την κρινομένη, που απορρίφθηκε ως αόριστη, παράγεται δεδικασμένο από τελεσίδικη απόφαση, που επιδίκασε ή δεν επιδίκασε τόκους υπερημερίας με βάση όχληση που έγινε με άλλη αγωγή, που αφορά τις έννομες συνέπειες της ίδιας έννομης σχέσης για διαφορετικό χρονικό διάστημα και ασκήθηκε σε χρόνο διάφορο από το χρόνο της κρινομένης αγωγής, διότι το κεφάλαιο αυτό δεν έχει ως αναγκαία προϋπόθεση, ως προς την τοκοφορία, την ύπαρξη του δικαιώματος που κρίθηκε στη δίκη εκείνη, αλλά εξαρτάται μόνο από τη συνδρομή των προϋποθέσεων υπερημερίας στη νέα δίκη.

2.Επειδή, στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση του περιεχομένου των διαδικαστικών εγγράφων, ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος με την ένδικη αγωγή του κατά του αναιρεσείοντος, ζήτησε, λόγω ακυρότητος της καταγγελίας της συμβάσεως εξαρτημένης εργασίας που τον συνέδεε με τον τελευταίο και αρνήσεως αυτού να τον απασχολεί, αποδοχές υπερημερίας για το χρονικό διάστημα από 1-11-2007 έως 31-10-2010.

Για τη συνολική αυτή αξίωσή του, ο αναιρεσίβλητος είχε ασκήσει, ενώπιον του Ειρηνοδικείου Σπάρτης και του Μονομελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης, δέκα τρεις επί μέρους αγωγές, για διαφορετικό την κάθε μία επί μέρους χρόνο του ως άνω μείζονος χρονικού διαστήματος, οι οποίες είχαν απορριφθεί ως αόριστες. Το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε εν μέρει την αγωγή και υποχρέωσε τον αναιρεσείοντα να καταβάλει στον αναιρεσίβλητο, για την ως άνω αιτία, το συνολικό ποσό των 74.498,73 ευρώ, με το νόμιμο τόκο υπερημερίας για κάθε μερικότερο ποσό από της ασκήσεως της αντίστοιχης από τις δέκα τρεις ως άνω αγωγές, που είχαν απορριφθεί ως αόριστες.

Εκτός από τις ως άνω δέκα τρεις αγωγές, ο αναιρεσίβλητος είχε ασκήσει, ενώπιον του Ειρηνοδικείου Σπάρτης και άλλη αγωγή, ζητώντας αποδοχές υπερημερίας για το χρονικό διάστημα από Νοεμβρίου 2010 έως και Ιανουαρίου 2011. Επί της αγωγής του εκείνης εκδόθηκε η 435/2013 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης, που δίκασε ύστερα από έφεση κατά της απόφασης του Ειρηνοδικείου Σπάρτης, που είχε δικάσει σε πρώτο βαθμό, η οποία για το ποσό που επιδίκασε στον αναιρεσίβλητο ως αποδοχές υπερημερίας του ως άνω χρονικού διαστήματος, δέχθηκε, κατά παραδοχή εκ του άρθρου 342 ΑΚ σχετικής ενστάσεως του αναιρεσείοντος, ότι οφείλονται τόκοι υπερημερίας όχι από της ασκήσεως της αγωγής εκείνης, αλλά, λόγω εύλογης αμφιβολίας του αναιρεσείοντος για το κύρος της καταγγελίας, από της 27-6-2012, που δημοσιεύθηκε η 1145/2012 απόφαση του Αρείου Πάγου, με την οποία απορρίφθηκε η αίτηση αναίρεσης του και τώρα αναιρεσείοντος κατά της 350/2009 απόφασης του Εφετείου Ναυπλίου, με την οποία είχε αναγνωριστεί η ακυρότητα της καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας του αναιρεσιβλήτου.

Ο αναιρεσείων, με τις προτάσεις του ενώπιον του Εφετείου, απαντώντας σε σχετικό λόγο εφέσεως του αναιρεσιβλήτου κατά της πρωτοδίκου αποφάσεως, με τον οποίο παραπονείτο για την επιδίκαση τόκων όχι από του τέλους του μηνός, στον οποίο αφορούσε κάθε επί μέρους αιτούμενο ποσό αποδοχών ή έστω από της ασκήσεως της αγωγής, αλλά από της κατά τον ως άνω χρόνο δημοσιεύσεως της 1145/2012 αποφάσεως του Αρείου Πάγου, πρόβαλε περί του ζητήματος αυτού ένσταση δεδικασμένου που πηγάζει από την 435/2013 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης, που είχε κρίνει ότι για τις αποδοχές υπερημερίας του μεταγενέστερου του επιδίκου χρονικού διαστήματος για το οποίο αυτή αποφάνθηκε, οφείλονται τόκοι υπερημερίας από της ως άνω ημερομηνίας δημοσιεύσεως της αποφάσεως του Αρείου Πάγου.

Το Εφετείο, με την προσβαλλομένη απόφασή του, απέρριψε την ένσταση αυτή του αναιρεσείοντος και επιδίκασε τόκους υπερημερίας για κάθε μερικότερο, του ως άνω συνολικού, ποσό, από της επιδόσεως της αντίστοιχης από τις δεκατρείς αρχικές, για το ίδιο συνολικό, με το ένδικο, χρονικό διάστημα, αγωγές που είχαν απορριφθεί ως αόριστες με την αιτιολογία ότι "ο νόμιμος τόκος των επιδικαζομένων ποσών υπολογίζεται από τα πιο πάνω χρονικά σημεία, καθόσον από την άσκηση των πιο πάνω αγωγών, στο Ειρηνοδικείο Σπάρτης και το Μονομελές Πρωτοδικείο Σπάρτης, η εναγομένη συνεταιριστική οργάνωση γνώριζε τις αξιώσεις του ενάγοντος και δεν κρίνεται βάσιμος ο ισχυρισμός της ότι [δήθεν] είχε εύλογη αμφιβολία ως προς τη νομιμότητα της απόλυσης αυτού, που αίρει την υπερημερία της, διότι δε διαθέτει οργανωμένη νομική υπηρεσία.

Σημειώνεται ότι δεν υφίσταται δεδικασμένο από την κρίση της με αριθμό 435/2013 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης, σχετικά με το νομιμότοκο των επιδικαζομένων στον ενάγοντα ποσών, καθόσον το πιο πάνω δικαστήριο έκρινε την αξίωση του ενάγοντος κατά της εναγομένης για αποδοχές υπερημερίας που αφορούν μεταγενέστερο χρονικό διάστημα και, ειδικότερα, για το χρονικό διάστημα, κατά το οποίο η τελευταία εξακολουθούσε να είναι υπερήμερη στην αποδοχή της εργασίας του πρώτου, από Νοεμβρίου 2010 έως και Ιανουαρίου 2011".

Με την κρίση του αυτή, το Εφετείο δεν παραβίασε το δεδικασμένο, που παράγει η προαναφερόμενη 435/2013 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης, αφού η επίδικη αξίωση αναφέρεται σε προγενέστερο χρονικό διάστημα και, επιπλέον, σε τόκους υπερημερίας, που γεννήθηκαν με άλλο τρόπο (όχληση) και αφορούν διαφορετικό χρόνο.

Επομένως, ο μοναδικός λόγος της αιτήσεως, με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ.16 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμος.

3. Επειδή, σύμφωνα με τις σκέψεις αυτές και αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος αναιρέσεως, πρέπει να απορριφθεί η κρινομένη αίτηση και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα του τελευταίου (ΚΠολΔ 176, 183 και 191 παρ.2).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 2-1-2015, με αριθ. εκθέσεως καταθέσεως 1/5-1-2015, αίτηση της πρωτοβάθμιας συνεταιριστικής οργάνωσης με την επωνυμία "ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΣΠΕΡΙΔΟΕΙΔΩΝ ΑΜΥΚΛΩΝ ΣΠΑΡΤΗΣ - ΛΑΚΩΝΙΑ ΣΥΝ.Π.Ε." κατά του Μ. Σ., περί αναιρέσεως της 321/2014 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Ναυπλίου. Και

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τον αναιρεσείοντα στην πληρωμή χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ, για τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 9η Ιουνίου 2015. -Και

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 14η Ιουλίου 2015.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ