Supreme Court dismisses appeal on lack of legal interest and failure to prove res judicata. Appeal rejected due to procedural defects and lack of binding force. Court orders costs against appellants.

Απόφαση 846 / 2018 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 846/2018

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Κιουρκτσόγλου - Πετρουλάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ειρήνη Καλού, Σοφία Ντάντου, Χρήστο Βρυνιώτη και Γεώργιο Χοϊμέ, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 16 Μαρτίου 2018, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) ... και Μ. Ι., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Στυλιανό Σταματόπουλο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, που δεν κατέθεσε προτάσεις και 2) ΝΠΔΔ - ΟΤΑ με την επωνυμία "...", που εδρεύει στη ... και εκπροσωπείται νόμιμα, ως καθολικού διαδόχου του "...", που δεν παραστάθηκε, ούτε εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ν. Ν. του Γ., δικηγόρου και κατοίκου ..., με την ιδιότητά του ως εκτελεστή διαθήκης του κληροδοτήματος του Θ. Π., που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος παραστάθηκε αυτοπροσώπως με την ιδιότητά του ως δικηγόρου, 2) …, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου, κατοικοεδρεύοντος στην …, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από την Μαρία Βλάσση, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ, που δεν κατέθεσε προτάσεις και 3) ΝΠΙΔ - κοινωφελούς ιδρύματος με την επωνυμία "...", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Μπρέγιαννο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 3-9-2014 και 5-9-2014, αίτηση και προσεπίκληση, αντίστοιχα, του ήδη 1ου των αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκαν στο Εφετείο Πατρών και συνεκδικάστηκαν με τις από 12-10-2015 και 13-10-2015 κύριες παρεμβάσεις του ήδη 3ου αναιρεσιβλήτου και των ήδη αναιρεσειόντων, αντίστοιχα.

Εκδόθηκε η 9/2017 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πατρών, την αναίρεση της οποίας ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 2-5-2017 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Γεώργιο Χοϊμέ, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο 1ος αναιρεσίβλητος και ο πληρεξούσιος του 3ου των αναιρεσιβλήτων ζήτησαν την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης, επιπρόσθετα δε, ο πληρεξούσιος του 3ου των αναιρεσιβλήτων ζήτησε και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 94 παρ. 1, 96 παρ. 1 και 3 και 104 ΚΠολΔ προκύπτει ότι στα πολιτικά δικαστήρια οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο και ότι η πληρεξουσιότητα προς αυτόν, κατά τη διαδικασία ενώπιον του Αρείου Πάγου, δίνεται μόνο είτε με συμβολαιογραφική πράξη είτε με προφορική δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή στην έκθεση και του παρέχει το δικαίωμα να εκπροσωπεί στο δικαστήριο εκείνον που την έδωσε, να ενεργεί όλες τις κύριες ή παρεπόμενες πράξεις που αφορούν τη διεξαγωγή της δίκης, στις οποίες περιλαμβάνεται, πλην άλλων, και η άσκηση ένδικων μέσων, καθώς και να παρίσταται στις αντίστοιχες δίκες που δημιουργούνται.

Για τις προπαρασκευαστικές πράξεις και τις κλήσεις έως τη συζήτηση στο ακροατήριο θεωρείται ότι υπάρχει πληρεξουσιότητα, ενώ για τη συζήτηση στο ακροατήριο απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα και, αν αυτή δεν υπάρχει, κηρύσσονται άκυρες όλες οι πράξεις, ακόμη και εκείνες που είχαν γίνει προηγουμένως. Το δικαστήριο εξετάζει αυτεπάγγελτα, σε κάθε στάση της δίκης, την έλλειψη της πληρεξουσιότητας, καθώς και την υπέρβασή της (ΑΠ Ολομ. 13/2008, ΑΠ 2062/2017, ΑΠ 1863/2017).

Από τις παραπάνω διατάξεις, σε συνδυασμό με αυτές των άρθρων 576 παρ. 2 και 577 παρ. 1 ΚΠολΔ, συνάγεται ότι, επί ερημοδικίας του διαδίκου που φέρεται ότι άσκησε το ένδικο μέσο της αναίρεσης, χωρίς να αποδεικνύεται η ύπαρξη πληρεξουσιότητας αυτού προς το δικηγόρο που υπέγραψε την αναίρεση, η τελευταία απορρίπτεται, αυτεπάγγελτα, ως απαράδεκτη (ΑΠ 401/2017), υπό την προϋπόθεση, όμως, ότι αυτός έχει κλητευθεί νόμιμα από εκείνον που επέσπευσε τη συζήτηση, ώστε να είναι έγκυρη η συζήτηση της αναίρεσης, ενώ χωρίζεται η υπόθεση για όσους εκπροσωπούνται από πληρεξούσιο δικηγόρο ή έχουν κλητευθεί νόμιμα (ΑΠ 365/2018, ΑΠ 160/2017).

Στην προκείμενη περίπτωση, από την παραδεκτή επισκόπηση των πρακτικών συνεδρίασης του Δικαστηρίου τούτου προκύπτει ότι το δεύτερο αναιρεσείον, νομικό πρόσωπο δημόσιου δικαίου με την επωνυμία "...", που κλητεύθηκε, νόμιμα και εμπρόθεσμα, από το τρίτο αναιρεσίβλητο που επισπεύδει τη συζήτηση (σχετ. η .../13-7-2017 έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας της περιφέρειας του Εφετείου Πατρών Α.

Π. προς το δικηγόρο Χ. Τ., κατ’ άρθρ. 143 παρ. 3 ΚΠολΔ, που υπογράφει το αναιρετήριο ως πληρεξούσιος και του δεύτερου αναιρεσείοντος), για να παραστεί στη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας (16-3-2018), δεν εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο στο ακροατήριο, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης στη σειρά της από το οικείο πινάκιο, ούτε κατέθεσε έγγραφη δήλωση κατ’ άρθρ. 242 παρ. 2 και 573 παρ. 1 ΚΠολΔ.

Περαιτέρω, δεν αποδεικνύεται ότι ο πιο πάνω δικηγόρος Χ. Τ. είχε ρητή πληρεξουσιότητα από το δεύτερο αναιρεσείον για να ασκήσει, για λογαριασμό του, την ένδικη αίτηση αναίρεσης. Επομένως, η αίτηση αυτή, ως προς το δεύτερο αναιρεσείον, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη (άρθρ. 577 παρ. 2 ΚΠολΔ), χωρίς να τίθεται πλέον, μετά την προαναφερόμενη έλλειψη, ζήτημα αντιπροσώπευσής του στην παρούσα δίκη από τον παριστάμενο αναγκαίο ομόδικό του - πρώτο αναιρεσείοντα, κατ’ άρθρ. 76 επ.

ΚΠολΔ, αφού τούτο προϋποθέτει να έχει ασκηθεί παραδεκτή αίτηση αναίρεσης από όλους τους αναγκαίους ομοδίκους και κάποιος απ’ αυτούς να ερημοδικεί. Κατά τα λοιπά, η συζήτηση της αίτησης αναίρεσης πρέπει να προχωρήσει ως προς τον παριστάμενο πρώτο αναιρεσείοντα και ήδη αναφερόμενο πλέον ως "αναιρεσείοντα" που έχει εκπροσωπηθεί νόμιμα από πληρεξούσιο δικηγόρο με την, περαιτέρω, επισήμανση ότι η αίτηση αυτή, ναι μεν απαραδέκτως στρέφεται κατά του δεύτερου αναιρεσίβλητου, δηλαδή του Γενικού Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου, που δεν υπήρξε διάδικος στη δίκη κατά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση (άρθρ. 558 ΚΠολΔ), πλην όμως εκτιμάται ως κοινοποίηση της αναίρεσης, κατ’ άρθρ. 69 παρ. 2 του ν. 4182/ 2013 (ΦΕΚ 185/Α/10-9-2013), σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 1, 2 παρ. 3, 8, 82 παρ. 8 και 9 του ίδιου νόμου, που κατάργησε τον αν.ν. 2039/1939 και το ν. 455/1976 και ισχύει, ως προς τις εν λόγω διατάξεις, από 11-11-2013 (άρθρ. 102 αυτού).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 109 παρ. 1 του Συντάγματος, "δεν επιτρέπεται η μεταβολή του περιεχομένου ή των όρων διαθήκης, κωδικέλλου ή δωρεάς, ως προς τις διατάξεις τους υπέρ του Δημοσίου ή υπέρ κοινωφελούς σκοπού". Η συνταγματική αυτή διάταξη αποβλέπει στην προστασία και κατοχύρωση της θέλησης των διαθετών και δωρητών και εναντίον των πράξεων της πολιτείας ακόμη που έχουν νομοθετικό περιεχόμενο και, σύμφωνα με αυτήν, δεν επιτρέπεται, κατ’ αρχήν, η μεταβολή σκοπού περιουσίας που έχει ταχθεί υπέρ του Δημοσίου ή προς εξυπηρέτηση κοινής ωφέλειας, όχι μόνο με διατάγματα, αλλά ούτε και με νόμο (ΑΠ Ολομ. 1241/1979).

Κατ’ εξαίρεση, όμως, επιτρέπεται, σύμφωνα με τη διάταξη της παραγράφου 2 του ίδιου άρθρου του Συντάγματος, η επωφελέστερη αξιοποίηση ή διάθεση, για τον ίδιο ή άλλο κοινωφελή σκοπό, εκείνου που καταλείφθηκε ή δωρήθηκε, στην περιοχή που καθόρισε ο δωρητής ή ο διαθέτης ή στην ευρύτερη περιφέρεια, όταν βεβαιωθεί με δικαστική απόφαση ότι η θέληση του διαθέτη ή του δωρητή δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί για οποιονδήποτε λόγο, καθόλου ή κατά το μεγαλύτερο μέρος του περιεχομένου της, καθώς και αν μπορεί να ικανοποιηθεί πληρέστερα με τη μεταβολή της εκμετάλλευσης, όπως νόμος ορίζει.

Η επωφελέστερη αξιοποίηση ή διάθεση της περιουσίας που καταλείφθηκε ή δωρήθηκε αποτελεί νομική αξιολογική έννοια, η οποία πρέπει να προσδιορίζεται στην αίτηση ως προς τα προτεινόμενα προς υπαγωγή σε αυτήν πραγματικά περιστατικά, προκειμένου να κριθεί από το δικαστήριο αν αυτά πράγματι την συνιστούν, αφού συγκριθεί η προτεινόμενη λύση με την ήδη υπάρχουσα κατάσταση (ΑΠ 1355/2017, βλ.

και ΑΠ 2013/ 2014, ΑΠ 1495/2013, ΑΠ 13/2013, ΑΠ 138/2011, ΑΠ 1547/2010). Κατ’ επιταγή της συνταγματικής αυτής διάταξης, εκδόθηκε αρχικά ο ν. 455/1976 και, στη συνέχεια, ο ν. 4182/2013, στο άρθρο 10 του οποίου ορίζεται ότι: Περιουσίες που καταλείπονται υπέρ κοινωφελών σκοπών αξιοποιούνται κατά τον τρόπο που όρισε ο διαθέτης ή δωρητής. Απαγορεύεται η μεταβολή τόσο των παραπάνω κοινωφελών σκοπών όσο και του τρόπου και των όρων διαχείρισης της περιουσίας, καθώς και των ορισμών για τον τρόπο διοίκησής της (παρ. 1).

Αν υπάρχει αμφιβολία περί του περιεχομένου της βούλησης του διαθέτη ή δωρητή ή αμφισβήτηση επ’ αυτού, αυτή επιλύεται από το αρμόδιο κατ’ άρθρο 825 Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας δικαστήριο (παρ. 2). Το κατά την προηγούμενη παράγραφο δικαστήριο αποφαίνεται επίσης, κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, επί του εάν η βούληση του διαθέτη ή δωρητή δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί, για οποιονδήποτε λόγο, καθόλου ή κατά το μεγαλύτερο μέρος της, και καθορίζει τον τρόπο της επωφελέστερης ή ασφαλέστερης αξιοποίησης της περιουσίας, καθώς και το σκοπό και την περιοχή για την οποία πρέπει αυτή να διατεθεί.

Αν μετά την έκδοση της δικαστικής απόφασης του προηγούμενου εδαφίου, ο τρόπος αξιοποίησης που επετράπη με αυτή κατέστη για οποιονδήποτε λόγο ανέφικτος, είναι δυνατή η αξιοποίηση της περιουσίας, σύμφωνα με τον τρόπο που περιέγραψε ο διαθέτης ή ο δωρητής, χωρίς να απαιτείται η έκδοση νέας απόφασης, με απόφαση του οργάνου διοίκησης της περιουσίας που κοινοποιείται στην αρμόδια αρχή εντός τριάντα (30) ημερών (παρ. 3).

Η αίτηση προς το δικαστήριο υποβάλλεται από την αρμόδια αρχή, μετά από προηγούμενη ακρόαση του οργάνου διοίκησης της περιουσίας. Η αίτηση υποβάλλεται και από κάθε άλλο φυσικό ή νομικό πρόσωπο που έχει έννομο συμφέρον και κοινοποιείται στην αρμόδια αρχή, επί ποινή απαραδέκτου της συζητήσεως. Περίληψη της υποβληθείσας αίτησης αναρτάται στην ιστοσελίδα της αρμόδιας αρχής έναν (1) τουλάχιστον μήνα πριν τη δικάσιμο και παραμένει αναρτημένη μέχρι και την προηγούμενη ημέρα της δικασίμου.

Η ίδια περίληψη τοιχοκολλάται στο κατάστημα της έδρας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, του Δήμου και της δημοτικής ή τοπικής κοινότητας της έδρας της διοίκησης της περιουσίας και αναρτάται στο διαδικτυακό τους τόπο (παρ. 4). Κατ` εξαίρεση των προηγούμενων παραγράφων, όταν η αξία της περιουσίας δεν υπερβαίνει το ποσό των είκοσι χιλιάδων (20.000) ευρώ, αρμόδιο κατά τις παραγράφους 2 και 3 δικαστήριο είναι το Μονομελές Πρωτοδικείο της έδρας της αρμόδιας αρχής, που δικάζει κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας.

Η αίτηση υπογράφεται από τον Προϊστάμενο της Διεύθυνσης Κοινωφελών Περιουσιών της αρμόδιας αρχής ή από κάθε άλλο πρόσωπο που έχει έννομο συμφέρον, χωρίς να απαιτείται η εκπροσώπησή του από δικηγόρο. Κατά τα λοιπά, ως προς την κοινοποίηση της αίτησης, την ανάρτηση περίληψης και τη ρύθμιση ειδικότερων όρων και λεπτομερειών για την εφαρμογή της απόφασης του δικαστηρίου εφαρμόζονται ανάλογα οι διατάξεις των παραγράφων 3 και 4 (παρ. 5).

Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 825 ΚΠολΔ ("Ερμηνεία διαθήκης υπέρ του κράτους ή κοινωφελών σκοπών"), όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 77 παρ. 3 ν. 4182/ 2013, "κάθε αμφιβολία ή αμφισβήτηση για την ερμηνεία διαθήκης ή άλλης πράξης με την οποία διαθέτονται περιουσιακά στοιχεία με κληρονομιά, κληροδοσία ή δωρεά υπέρ του κράτους ή κοινωφελών σκοπών, εφόσον αναφέρεται στον τρόπο της εκκαθάρισης και γενικά της διαχείρισης και της εκτέλεσης της περιουσίας που έχει διατεθεί για το κράτος ή για κοινωφελή σκοπό, υπάγεται στην αρμοδιότητα του Εφετείου της έδρας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης που εποπτεύει την κοινωφελή περιουσία.

Αν η κοινωφελής περιουσία υπάγεται στην εποπτεία του Υπουργού Οικονομικών, αρμόδιο είναι το Εφετείο Αθηνών". Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Από τη διάταξη αυτή, που αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ. 3 του Συντάγματος, προκύπτει ότι ο παρών λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας) ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία).

Για να είναι ορισμένος ο λόγος αυτός πρέπει να διαλαμβάνονται στο αναιρετήριο: α) οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης ή μνεία ότι αυτή δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, β) ο ισχυρισμός (αγωγικός, ένσταση) και τα περιστατικά που προτάθηκαν για τη θεμελίωσή του, ως προς τον οποίο η έλλειψη, η ανεπάρκεια ή η αντίφαση και η σύνδεσή του με το διατακτικό και γ) εξειδίκευση του σφάλματος του δικαστηρίου, δηλαδή, αν πρόκειται για παντελή έλλειψη αιτιολογίας, μνεία μόνο τούτου, αν πρόκειται για ανεπαρκή αιτιολογία, ποία επιπλέον περιστατικά έπρεπε να αναφέρονται ή ως προς τι υπάρχει έλλειψη νομικού χαρακτηρισμού και, αν πρόκειται για αντιφατικές αιτιολογίες, ποίες είναι αυτές, σε τι συνίσταται η αντίφαση και από πού προκύπτει.

Δεν έχει, όμως, εφαρμογή η εν λόγω διάταξη, όταν οι ελλείψεις ανάγονται στην εκτίμηση των αποδείξεων και, ιδίως, στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος που εξάγεται απ’ αυτές, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανέλεγκτα κατά το άρθρο 561 παρ. 1 του ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές και πλήρες το πόρισμα και για το λόγο αυτόν γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος.

Δηλαδή, μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε είναι ανάγκη να εκτίθεται στην απόφαση πλήρως και σαφώς και όχι γιατί αποδείχθηκε ή γιατί δεν αποδείχθηκε. Τα επιχειρήματα του δικαστηρίου που σχετίζονται με την εκτίμηση των αποδείξεων δεν συνιστούν παραδοχές, με βάση τις οποίες διαμορφώνεται το αποδεικτικό πόρισμα και, συνεπώς, δεν αποτελούν "αιτιολογία" της απόφασης, ώστε, στο πλαίσιο της υπόψη διάταξης του άρθρου 559 αριθμ. 19 του ΚΠολΔ, αυτή να επιδέχεται μομφή για αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια, ενώ δεν δημιουργείται ο ίδιος λόγος αναίρεσης ούτε εξαιτίας του ότι το δικαστήριο δεν αναλύει ιδιαιτέρως και διεξοδικά τα επιχειρήματα των διαδίκων που δεν συνιστούν αυτοτελείς ισχυρισμούς, οπότε ο σχετικός λόγος αναίρεσης είναι απαράδεκτος.

Τέλος, από τη διάταξη του άρθρου 561 παρ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι η εκτίμηση από το δικαστήριο της ουσίας των πραγματικών περιστατικών, εφόσον δεν παραβιάστηκαν με αυτά κανόνες ουσιαστικού δικαίου, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί, ή εφόσον η εκτίμησή τους δεν ιδρύει λόγους αναίρεσης από τους αριθμούς 19 και 20 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, είναι από τον Άρειο Πάγο ανέλεγκτη και, κατά συνέπεια, ο αντίστοιχος λόγος αναίρεσης, από το περιεχόμενο του οποίου προκύπτει ότι δεν συντρέχει καμία από τις παραπάνω εξαιρετικές περιπτώσεις, είναι απαράδεκτος, καθόσον πλήττεται πλέον η ουσία της υπόθεσης που δεν υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο.

Στην υπό κρίση περίπτωση, το Τριμελές Εφετείο Πατρών, με την πληττόμενη 9/2017 απόφασή του, που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, αφού συνεκδίκασε 1) την από 3-9-2014 αίτηση του Ν. Γ. Ν. (ήδη πρώτου αναιρεσιβλήτου), υπό την ιδιότητά του ως εκτελεστή της αναφερόμενης παρακάτω διαθήκης του Θ.

Π., 2) την από 5-9-2014 προσεπίκληση του ίδιου προς το "..." (ήδη τρίτου αναιρεσιβλήτου), 3) την από 12-10-2015 κύρια παρέμβαση του τελευταίου και 4) την από 13-10-2015 κύρια παρέμβαση των ήδη αναιρεσειόντων, δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά, ως προς τα πραγματικά γεγονότα, κρίση του (άρθρ. 561 παρ. 1 ΚΠολΔ), τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: [Ο αιτών, Ν.

Γ. Ν., δικηγόρος Αθηνών, με την .../20-9-1996 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, διορίσθηκε εκτελεστής της .../24-8-1954 δημόσιας διαθήκης και της από 14-1-1974 ιδιόγραφης διαθήκης του Θ. Π. του Ιωάννη που δημοσιεύθηκαν με τα... πρακτικά του Πρωτοδικείου Αθηνών... Τον ως άνω διορισμό αποδέχθηκε ο αιτών με δήλωσή του την 11-10-1996 ενώπιον της Γραμματέως του Πρωτοδικείου Αθηνών, συνταχθείσης σχετικώς της .../1996 έκθεσης αποδοχής λειτουργήματος εκτελεστή διαθήκης.

Ο αποβιώσας στην Αθήνα, την 14.4.1976, Θ. Π. του Ι. με την .../24-8-1954 δημόσια διαθήκη του, που συντάχτηκε ενώπιον του συμβολαιογράφου Αθηνών Δ. Λ. Κ. και δημοσιεύθηκε με το 1119/6-5-1976 πρακτικό του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, εγκατέστησε τη σύζυγό του Σ. μοναδική κληρονόμο σε όλη την κινητή και ακίνητη περιουσία του.

Επίσης με τη συνισχύουσα με την ανωτέρω δημόσια από 14.1.1974 ιδιόγραφη διαθήκη του, που δημοσιεύθηκε με το 1120/ 6-5-1976 πρακτικό συνεδρίασης του ίδιου ως άνω Δικαστηρίου, υποχρέωσε τη σύζυγό του να διαθέσει το τίμημα της πώλησης του ακινήτου πού βρίσκεται στην ..., στη διασταύρωση της λεωφόρου ..., για τη σύσταση φιλανθρωπικού ιδρύματος (Πτωχοκομείου ή Γηροκομείου) πού θα έχει την επωνυμία "...

Ίδρυμα Σ. και Θ. Π." και θα διοικείται: (α) από τον εκάστοτε ..., (β) τον εκάστοτε Οικονομικό ..., (γ) τον εκάστοτε Διοικητή χωροφυλακής … (δ) ένα διδάσκαλο του Δημοτικού ... και (ε) τον εκάστοτε εφημέριο .... Εκτελεστή της διαθήκης του όρισε τον ανιψιό του Μ. Ε. Π., ο οποίος αποδέχτηκε το λειτούργημα αυτό. Το ανωτέρω ακίνητο (και συγκεκριμένα τα 3/4 του ως άνω ακινήτου, διότι η μεταποβιώσασα σύζυγος του διαθέτη διεκδίκησε και έλαβε τη νόμιμη μοίρα της, δυνάμει της 7600/1980 απόφασης του Εφετείου Αθηνών) εκποιήθηκε στις 27.1.1999 με δημόσιο πλειστηριασμό αντί αναλογούντος στα ποσοστά ιδιοκτησίας του κληροδοτήματος (12/16) εκπλειστηριάσματος, 168.102.315 δρχ.

Η συνολική περιουσία του ιδρύματος (υπολογιζόμενων και των ποσών από μισθώματα από τη μίσθωση των καταστημάτων του ακινήτου κατά τη διάρκεια της εκμετάλλευσής του) ανερχόταν το Φεβρουάριο του έτους 2014 σε 849.042 ευρώ, τα οποία είναι κατατεθειμένα στον λογαριασμό ... της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος. Η σημερινή δε περιουσία του κληροδοτήματος ανέρχεται σε 852.828,38 ευρώ...

Η μοναδική δε περιουσία του ως άνω κληροδοτήματος συνίσταται στις προαναφερόμενες τραπεζικές καταθέσεις του... Η περιουσία αυτή δεν επαρκούσε για τη σύσταση, λειτουργία και συντήρηση αυτοτελούς φιλανθρωπικού ιδρύματος, όπως θέλησε ο ως άνω διαθέτης (αγορά οικοπέδου, ανέγερση και εξοπλισμός κτιρίων, μισθοί προσωπικού, συντήρηση τροφίμων κ.λπ.), ενώ περαιτέρω η Διεύθυνση Προστασίας Υπερηλίκων [Τμήμα Α’ ] της Γενικής Διεύθυνσης Κοινωνικής Πρόνοιας του Υπουργείου Κοινωνικών Υπηρεσιών με το ...3.5.1977 έγγραφό της προς το Υπουργείο Οικονομικών, ήδη πριν από σαράντα (40) περίπου έτη, είχε διαπιστώσει ότι στο νομό Αρκαδίας λειτουργούσαν δύο γηροκομεία το "..." και το "..." και, ως εκ τούτου, δεν κρινόταν σκόπιμη η δημιουργία και άλλου ιδρύματος γι’ αυτό πρότεινε τη διάθεση της ανωτέρω περιουσίας στο "..." για την ανέγερση νέας ...ς, σύμφωνα με την επιθυμία του διαθέτη.

Για το λόγο αυτό η Διεύθυνση Εθνικών Κληροδοτημάτων της Γενικής Διεύθυνσης Φορολογίας του Υπουργείου Οικονομικών με το ...20.5.1977 έγγραφό της προς το Διοικητικό Συμβούλιο του "...", το ενημέρωσε για την ανωτέρω πρόταση και το προέτρεπε, ως έχον έννομο συμφέρον, να κινήσει τη νόμιμη διαδικασία προς το σκοπό διάθεσης του εν λόγω περιουσιακού στοιχείου κατά τα διαλαμβανόμενα στο έγγραφο του Υπουργείου Κοινωνικών Υπηρεσιών.

Κατόπιν τούτων το "..." υπέβαλε την από 7.7.1977 αίτησή του στο Εφετείο Αθηνών, το οποίο, καταρχήν, με την 3356/1978 απόφασή του κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση λόγω μη κλήτευσης του Υπουργού Οικονομικών και, ακολούθως, κατά την επανασυζήτηση της υπόθεσης -με κλήση του Μ. Π., τότε εκτελεστή της διαθήκης του Θ. Π.- με την 8967/1978 απόφασή του, το Εφετείο Αθηνών κήρυξε κατηργημένη την ως άνω δίκη λόγω παραίτησης του τότε αιτούντος "..." από το ως άνω δικόγραφο.

Εν συνεχεία ο ..., μετά την επίσκεψη του αιτούντος εκτελεστή της διαθήκης δικηγόρου Γ. Ν. στη ... και τη συζήτηση την οποία είχαν, με την από 19.8.1999 επιστολή του προς αυτόν [αιτούντα] τον πληροφορούσε ότι η ... πατρίδα του αείμνηστου Θ. Π., (που με την διαθήκη του επιθυμεί με το ποσό που θα προέλθει από την πώληση του ακινήτου που βρισκόταν στις ..., την ίδρυση πτωχοκομείου ή γηροκομείου) ευρίσκεται κοντά στη ...

και δεν προσφέρεται για την ίδρυση στην πατρίδα του ενός τέτοιου φιλανθρωπικού καταστήματος. Είναι σήμερα χωριό με λιγότερους από 150 κατοίκους και του πρότεινε το εν λόγω κατάστημα να δημιουργηθεί στην πόλη της ..., που είναι και περιοχή της πατρίδας του ευεργέτη και του γνωστοποιούσε πως στην κυριότητα της Μητροπόλεως υπάρχει κατάλληλο κτήριο [γιαπί] τριώροφο, με νοικιασμένο το ισόγειο, που μπορεί κάλλιστα να αποδεσμευτεί για χρήση αυτού, και διαμορφούμενο να χρησιμοποιηθεί και το οποίο διαθέτει για αυτό το σκοπό, ώστε, διαμορφούμενο, να αποτελέσει άριστο οίκημα για γηροκομείο.

Την 28.2.2002, το Τμήμα Α’ της 11ης Διεύθυνσης Εθνικών Κληροδοτημάτων της Γενικής Διεύθυνσης Δημόσιας Περιουσίας και Εθνικών Κληροδοτημάτων του Υπουργείου Οικονομικών με το ...2002 έγγραφό της προς το Τμήμα Β’ της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας του Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας, αφού το πληροφορούσε ότι ο Π.

Θ. με την από 14.1.1974 ιδιόγραφη διαθήκη του σύστησε αυτοτελές κοινωφελές ίδρυμα, κατά την έννοια των διατάξεων της §1 του άρθρου 95 του α.ν. 2039/1939, με την επωνυμία "..." και έδρα τη ..., ζητούσε α] τις απόψεις της εν λόγω υπηρεσίας για την έγκριση ή όχι της σύστασης τούτου και την κύρωση του οργανισμού του, λαμβάνοντας υπόψη και την επάρκεια ή.

όχι της περιουσίας που αφιερώθηκε σε αυτό για την εκτέλεση του κοινωφελούς σκοπού του και β] να τους στείλει τις προτάσεις τους για τυχόν τροποποιήσεις ή προσθήκες νέων διατάξεων στον οργανισμό του ιδρύματος αυτού, οι οποίες όμως πρέπει να είναι σύμφωνες με τους όρους της συστατικής πράξης (άρθρο 98 § 2 του α.ν. 2039/1939).

Εν συνεχεία το Τμήμα Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ Βαθμού της Διεύθυνσης Αυτοδιοίκησης και Αποκέντρωσης Νομού Αρκαδίας της Γενικής Διεύθυνσης Περιφέρειας της Περιφέρειας Πελοποννήσου με το ...3/26.2.2003 έγγραφό της προς τον αιτούντα εκτελεστή της διαθήκης, σε συνέχεια της από 17.2.2003 επιστολής του, τον πληροφορούσε ότι στο νομό Αρκαδίας λειτουργούν δύο γηροκομεία που είναι: [1] Το ... ...

με έδρα το Λεωνίδιο Κυνουρίας Αρκαδίας, το οποίο βρίσκεται αρκετά μακριά από την περιοχή ... και ... και [2] Το ... "..." με έδρα την ... που με βάση τα σημερινά δεδομένα βρίσκεται σε άμεση επικοινωνία με την περιοχή της ...ς και της ..., δεδομένου ότι βρίσκεται στην πρωτεύουσα του Νομού Αρκαδίας (...) και ότι το ... "..." τότε [2003] εξυπηρετούσε εξήντα (60) άτομα και είχε ξεκινήσει την ανέγερση νέας ...ς με δυνατότητα να φιλοξενήσει άλλα εκατό (100) άτομα, που μέχρι τότε δεν είχε αποπερατωθεί.

Η εν λόγω Υπηρεσία εξέφραζε την άποψη ότι "το ποσό που αναφέρεται στην επιστολή μπορεί να διατεθεί στο ... "..." για την προστασία των ηλικιωμένων από την περιοχή της ...ς και της ...". Ο δε αιτών εκτελεστής της διαθήκης με την από 27.2.2003 επιστολή του προς τον Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου του ... "...", ..., ζητούσε να τον ενημερώσει εάν το ... "..." ενδιαφέρεται να αποδεχθεί και να διαχειριστεί την περιουσία του κληροδοτήματος σύμφωνα με το σκοπό του.

Ο ..., με την ....3.2003 επιστολή του, του απάντησε ότι μέχρι τότε τις ανάγκες περίθαλψης ηλικιωμένων ατόμων όλης της περιοχής του νομού Αρκαδίας τις καλύπτει το ήδη από ετών λειτουργούν ... στο οποίο τότε περιθάλπονται 16 άτομα από την επαρχία ..., 12 άτομα από την επαρχία ... και 37 άτομα από την επαρχία Μαντινείας και την ..., ήτοι συνολικά 65 άτομα και ότι, επειδή οι απαιτήσεις περίθαλψης ηλικιωμένων ατόμων και μάλιστα με ειδικές ανάγκες είναι αυξημένες στην περιοχή της Αρκαδίας αλλά και γενικότερα, γι’ αυτό, με δαπάνες της αειμνήστου Ε.

Τ., στην οικοπεδική έκταση του ... έχει ανεγερθεί νέο κτίριο σύγχρονων προδιαγραφών, εμβαδού 4.000 τ.μ. και χωρητικότητας 100 κλινών, επονομαζόμενο "...", το oποίο όμως δεν λειτουργεί, διότι υπολείπεται στην κατασκευή των δαπέδων και των χρωματισμών του κτιρίου δαπάνης περίπου 300.000.000 δραχμών, οπότε η γνώμη και πρότασή του ήταν να διατεθούν τα χρήματα του κληροδοτήματος Π.

για να αποπερατωθεί το κτίριο της δωρεάς Τ. στο ... και σε έναν εκ των τριών ορόφων αυτού να δοθεί το όνομα του Θ. Π. και με τον τρόπο αυτό και το Τ. ολοκληρώνεται και το Π. αξιοποιείται και διαιωνίζεται, προσφέροντας έτσι και τα δύο ενωμένα τις ευεργετικές υπηρεσίες τους σε πολλές γενεές ανήμπορων υπερηλίκων, η δεινή θέση των οποίων μέσα στην πορεία των χρόνων θα γίνεται ολοένα και δεινότερη.

Περαιτέρω, ο ... με την ιδιότητα του Πρόεδρου του Διοικητικού Συμβουλίου του ... "...", με το ...3.2003 έγγραφό του προς τον αιτούντα εκτελεστή της διαθήκης και σε απάντηση της από 5.3.2003 επιστολής του τελευταίου τον πληροφορούσε ότι: Το ... έχει ιδρυθεί το 1967 και λειτουργεί ως σήμερα ανελλιπώς. Το Γηροκομείο προσφέρει πλήρη φιλοξενία, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και ψυχολογική υποστήριξη στους ηλικιωμένους.

Τα έσοδά του προέρχονται κυρίως από δωρεές φιλάνθρωπων και από τη μίσθωση ακινήτων και από διάφορες χορηγίες. Το ετήσιο κόστος λειτουργίας ανέρχεται σε 500.000 ευρώ και καλύπτει τη φιλοξενία 65 ατόμων εκ των οποίων 16 άτομα από την επαρχία της ...ς. Κάθε χρόνο δέχεται για φιλοξενία 15 περίπου άτομα από την επαρχία αυτή.

Με τη νέα υπερσύγχρονη πτέρυγά του θά μπορεί να αυξήσει τη δυναμικότητά του σε 100 κλίνες και να καλύψει πλήρως όλες τις ανάγκες της περιοχής. Για την ανέγερση της νέας ...ς απομένει υπόλοιπο 300.000.000 δρχ., το οποίο προσπαθούν να συγκεντρώσουν από διάφορες φιλανθρωπίες. Είναι εξαιρετικά δύσκολη η ανεύρεση χώρου για τη στέγαση γηροκομείου δυναμικότητας 20 κλινών, διότι απαιτείται η ανέγερση κτιρίου τέτοιων προδιαγραφών, αφού δεν υπάρχουν τέτοια κτίρια στην περιοχή της ...ς.

Αλλά ακόμη και εάν ευρεθεί τέτοιος χώρος, η εκμίσθωσή του δεν μπορεί να επιτευχθεί με κόστος χαμηλότερο των 14.000 ευρώ μηνιαίως και τούτο διότι απαιτείται χώρος άνω των 800 τ.μ. (20 δωμάτια, δωμάτια προσωπικού, πλυντήρια και στεγνωτήρια, αποθηκευτικοί χώροι, μαγειρεία, χώροι εστίασης, χώροι αναψυχής, εξωτερικός περίβολος κ.ά.).

Για την αγορά του απαραίτητου εξοπλισμού, -σύμφωνα με τα δεδομένα του ...- το κόστος θα ανέλθει τουλάχιστον σε 200.000 ευρώ. Το δε μηνιαίο κόστος λειτουργίας του ως άνω γηροκομείου ανέρχεται σε 40.000 ευρώ περίπου και καλύπτει τις δαπάνες τροφοδοσίας, μισθοδοσίας προσωπικού, θέρμανσης, καθαριότητας, φωτισμού, τηλεφωνικών τελών, γραφικής ύλης κ.λπ.

Από τη μακρόχρονη εμπειρία του σε φιλανθρωπικά έργα, έχει διαπιστώσει ότι δεν υπάρχει ιδιαίτερη ανταπόκριση για τη λειτουργία πτωχοκομείου και τούτο διότι είναι προτιμητέα η χορήγηση βοηθημάτων και φαγητού, καθώς και η κάλυψη ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης από την πρόνοια, παρά ο εγκλεισμός τους σε ίδρυμα.

Τέλος, επαναλάμβανε ότι είναι διαθεμένοι να ονοματοδοτήσουν τον ένα από τους τρεις ορόφους στο όνομα Θ. και Σ. Π., να ανεγείρουν σχετική τιμητική πλακέτα και να τους συμπεριλάβουν στον κατάλογο των ευεργετών. Στις 22.4.2003, το Τμήμα Α’ της 11ης Διεύθυνσης Εθνικών Κληροδοτημάτων της Γενικής Διεύθυνσης Δημόσιας Περιουσίας και Εθνικών Κληροδοτημάτων του Υπουργείου Οικονομικών, με το ...2003 έγγραφό του προς τον αιτούντα-εκτελεστή της διαθήκης και σε απάντηση του από 17.3.2003 εγγράφου του, τον πληροφορούσε ότι δεν έχουν αντίρρηση να υποβάλει αίτηση στο Εφετείο για αλλαγή σκοπού και συγκεκριμένα για την επωφελέστερη αξιοποίηση των χρημάτων του κληροδοτήματος Π., διαθέτοντας τα χρήματα της ανωτέρω κληρονομιάς στο ....

Έτσι στις 18.3.2003 ο αιτών, με την ιδιότητα του εκτελεστή διαθήκης του κληροδοτήματος του Θ. Π., κατέθεσε στη Γραμματεία του -τότε αρμόδιου- Εφετείου Αθηνών την από 19.3.2003 (αριθ. εκθ. καταθ. ...18.3. 2003) αίτησή του για τη μεταβολή σκοπού διαθήκης και την επωφελέστερη αξιοποίηση κοινωφελούς περιουσίας, κατ’ άρθρ. 2 & 3 ν. 455/1976, κοινοποιούμενη, δυνάμει της §3 του άρθρου 126 αν.ν. 2039/1939, στον Υπουργό Οικονομικών, δικάσιμος της οποίας αρχικά ορίστηκε η 4.11.2003 και μετ’ αναβολή η 16.3. 2004, με την οποία ζητούσε να βεβαιωθεί ότι ο σκοπός του ως άνω διαθέτη Θ.

Π. που συνίστατο στην ίδρυση γηροκομείου ή πτωχοκομείου είναι απραγματοποίητος και να επιτραπεί η διάθεση της καταλειφθείσας περιουσίας στο ... "...". Επί της αίτησης αυτής η οποία συνεκδικάσθηκε [α] με την από 22.10.2003 (αριθ. εκθ. καταθ. .../29.10.2003) κύρια παρέμβαση του ... και ... και του τότε ..., με την οποία ζητούσαν να απορριφθεί η από 19.3.2003 κύρια αίτηση περί μεταβολής του σκοπού της διαθήκης του Θ.

Π. και να διατεθεί το ποσό του κληροδοτήματος 665.014,00 ευρώ μετά των τόκων αυτού προς δημιουργία Γηροκομείου στον Δήμο ... εντός του Δημοτικού διαμερίσματος ... και [β] με την ασκούμενη διά των προτάσεων, από 16.3.2004, πρόσθετη παρέμβαση του ... "..." υπέρ του αιτούντος, εκδόθηκε η 4218/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών [1° Τμήμα], η οποία, αφού έκρινε ότι "Από το περιεχόμενο αυτό της διαθήκης είναι σαφές ότι η πραγματική βούληση του διαθέτη ήταν με το καταλειπόμενο ποσό να δημιουργηθεί αυτοτελές κοινωφελές ίδρυμα με συγκεκριμένη ονομασία και αυτό να βρίσκεται στην περιφέρεια ..., ο σκοπός δε αυτός συνάγεται τόσο από το ότι η ως άνω περιφέρεια ήταν ο τόπος της καταγωγής του όσο και από το ότι όλα τα μέλη της διοίκησης του ιδρύματος που όρισε είναι υπηρεσιακοί παράγοντες της εν λόγω περιφέρειας και δεν θα είχαν την ευχέρεια να ασκούν τη διοίκηση του ιδρύματος αν αυτό θα βρίσκονταν σε άλλη περιφέρεια....

Το εν λόγω ποσόν [665.014 ευρώ] πράγματι δεν είναι αρκετό για να ανεγερθεί και να λειτουργήσει αυτοτελές κοινωφελές ίδρυμα.... ο δεύτερος των κυρίως παρεμβαινόντων ... διαθέτει ακίνητο για τη λειτουργία σε αυτό γηροκομείου εντός του δημοτικού διαμερίσματος ... και έχει την οικονομική δυνατότητα να χρηματοδοτήσει και να εξασφαλίσει τη λειτουργία του από το Ειδικό Αναπτυξιακό Τέλος που εισπράττει από τη ΔΕΗ, το οποίο κατ’ έτος ανέρχεται στο ποσόν των 100.000.000 δρχ., για όλα δε αυτά έχει δεσμευτεί με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του (βλ. 8/2004 πρακτικό).

Με τον τρόπο αυτό εκπληρώνεται πλήρως ο ως άνω σκοπός του διαθέτη. Αντίθετα με την διάθεση του κληροδοτηθέντος ποσού στο ..., όπως ζητεί ο αιτών, δεν εκπληρώνεται καθόλου ο σκοπός αυτός, αφού δεν δημιουργείται αυτοτελές κοινωφελές ίδρυμα όπως επιθυμούσε και στον τόπο που επιθυμούσε ο διαθέτης", έκανε δεκτή την κυρία παρέμβαση ως βάσιμη και στην ουσία και απέρριψε την αίτηση και την πρόσθετη, υπέρ του αιτούντος, παρέμβαση ως κατ’ ουσίαν αβάσιμες στην ουσία.

Στις 8.12.2007 συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση το Δημοτικό ... και μετά από διαλογική συζήτηση, αφού έλαβε υπόψη του την εισήγηση του ..., ο οποίος ανέφερε ότι η συνολική περιουσία του κληροδοτήματος Π. (υπολογιζόμενων και των ποσών από μισθώματα από τη μίσθωση των καταστημάτων του ακινήτου κατά τη διάρκεια της εκμετάλλευσής του) ανερχόταν στις 12.2.2003 στο ποσό των 665.014 ευρώ, τα οποία ήταν κατατεθειμένα στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (στον υπ’ αριθ. ...

λογαριασμό), το ποσό όμως αυτό με βάση τα τότε κόστη για την ανέγερση ή έστω εκμίσθωση αξιοπρεπούς χώρου για τη σύσταση ιδρύματος και ειδικότερα γηροκομείου (διότι τα πτωχοκομεία έχουν εκλείψει και δεν προσφέρουν υπηρεσίες φροντίδας και φιλοξενίας) ήταν ιδιαίτερα μικρό και δεν μπορούσε να διασφαλίσει όχι μόνο τη στέγαση σε ετήσια βάση αλλά ούτε καν την λειτουργία του, αποφάσισε, κατά πλειοψηφία, με την …2007 απόφασή του, να συμφωνήσει με την εισήγηση του Δημάρχου για την αλλαγή σκοπού διάθεσης των χρημάτων του κληροδοτήματος Θ.

Π. και την επιθυμία του διαθέτη να διατεθούν τα χρήματα στην ... για το Κοινωφελές έργο "Ανακαίνιση οικίας Δ.-διαμόρφωση χώρου φιλοξενίας ατόμων 3ης ηλικίας". Στις 11.2.2008 το Τμήμα Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ Βαθμού της Διεύθυνσης Αυτοδιοίκησης και Αποκέντρωσης της Γενικής Διεύθυνσης Περιφέρειας της Περιφέρειας Πελοποννήσου με το ...2008 έγγραφό του προς τον ..., αναφορικά με την ως άνω ...2007 απόφασή του, ζητούσε με νεότερη απόφασή του το Δημοτικό Συμβούλιο να διευκρινίσει:

α) Με ποία νομική μορφή (αναφέροντας και τις σχετικές διατάξεις) θα λειτουργήσει το νομικό πρόσωπο που θα συσταθεί για τη φιλοξενία ατόμων 3ης ηλικίας στην οικία Δ. και β) Από ποία πηγή θα προέρχονται οι πόροι λειτουργίας του νομικού προσώπου που θα συσταθεί. Σε συνάντηση δε που έλαβε χώρα στις 21.7.2009 στο δικηγορικό γραφείο του αιτούντος-εκτελεστή της διαθήκης ενημερώθηκε τόσο ο Δήμαρχος ..., όσο και η πληρεξούσια δικηγόρος του για την ανωτέρω εξέλιξη και την αναγκαιότητα τήρησης του σκοπού του διαθέτη.

Ας σημειωθεί, εξάλλου, ότι στις 4.4.2011 το σωματείο ..." υπέβαλε αίτηση στο Εφετείο Αθηνών για τη μεταβολή του σκοπού της διαθήκης και τη διάθεση του ποσού για την ανακαίνιση της οικίας Ν. Δ. στην ... προκειμένου να καταστεί έδρα του Κέντρου Νομικών και Κοινωνικών Ερευνών "Ν. Δ.", το οποίο θα ιδρυόταν μετά την ανακαίνιση της οικίας με την καταλειπόμενη από τον Θ.

Π. περιουσία, αίτηση η οποία απερρίφθη δυνάμει της 1561/2012 απόφασης του Εφετείου Αθηνών [1° Τμήμα]. Μετά τη διοικητική μεταβολή που επήλθε με το σχέδιο Καλλικράτης, την κατάργηση του Β’ βαθμού τοπικής αυτοδιοίκησης και την επαναχάραξη των ορίων των Δήμων, η περιοχή της ... περιήλθε πλέον στο Δήμο ..., ενώ η εποπτεία των κοινωφελών νομικών προσώπων περιήλθε σε επίπεδο περιφέρειας και συγκεκριμένα στην Περιφέρεια Πελοποννήσου.

Από τα ανωτέρω αποδεικνύεται ότι μετά την έκδοση της 4218/2004 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών... και ειδικότερα ότι δέκα έτη και πλέον μετά την έκδοση της ανωτέρω απόφασης ουδεμία ενέργεια προς την κατεύθυνση της εκπλήρωσης της βούλησης του διαθέτη έχει αναληφθεί εκ μέρους του ανωτέρω Δήμου, με αποτέλεσμα, καίτοι έχουν συμπληρωθεί σαράντα έτη από το θάνατο του διαθέτη, η θέλησή του να μην έχει εκπληρωθεί.

Ο δε σκοπός του διαθέτη Θ. Π., ήτοι η ίδρυση αυτοτελούς φιλανθρωπικού ιδρύματος [πτωχοκομείου ή γηροκομείου] στην περιοχή του τόπου καταγωγής του, ήτοι στην περιοχή της ... και ..., που θα φέρει το όνομα "... Ίδρυμα Σ. και Θ. Π.", δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί καθόλου, διότι η ως άνω περιουσία του κληροδοτήματος δεν επαρκεί για την ίδρυση και λειτουργία αυτοτελούς ιδρύματος, όπως αναλυτικώς εκτέθηκε ανωτέρω και διαπιστώθηκε και από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Το δε κύριο αίτημα του αιτούντος-εκτελεστή της διαθήκης να διατεθούν οι πόροι του κληροδοτήματος με τη μορφή οικονομικού βοηθήματος που θα παρέχεται σε δικαιούχους, ήτοι ηλικιωμένους, πτωχούς και πολύτεκνους, με τη μορφή εφάπαξ οικονομικής συνδρομής, ύψους τριών χιλιάδων [3.000] ευρώ, ετησίως και σε είκοσι (20) κάθε έτος δικαιούχους, για χρονικό διάστημα μέχρι την εξάντληση των πόρων του ιδρύματος, πόρρω απέχει της αληθούς και πραγματικής βούλησης του διαθέτη, όπως αυτή αμετακλήτως ερμηνεύθηκε με την 4218/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, ο οποίος ήθελε την ανέγερση και λειτουργία "πτωχοκομείου ή γηροκομείου" για την περίθαλψη πτωχών ηλικιωμένων.

Από όλα τα ανωτέρω το Δικαστήριο κρίνει ότι ο επωφελέστερος τρόπος αξιοποίησης της περιουσίας του εν λόγω κληροδοτήματος είναι η διάθεση της εν λόγω περιουσίας για την αποπεράτωση, τον εξοπλισμό και τη λειτουργία της νέας ...ς του .... Ειδικότερα, το κυρίως παρεμβαίνον "... ..." είναι κοινωφελές ίδρυμα, το οποίο συνεστήθη νομίμως με το Β.Δ. 375/24.6.1967 (ΦΕΚ 115/6.7.1967) και διοικείται από τετραμελές Διοικητικό Συμβούλιο, αποτελούμενο, σήμερα, από: (α) το ..., ως Πρόεδρο, (β) τον Αντιπεριφερειάρχη της Περιφερειακής Ενότητας Αρκαδίας, ως μέλος, (γ) το Δήμαρχο ..., ως μέλος και (δ) από τη Διευθύντρια του 2ου Γενικού Λυκείου ..., ως μέλος...

Το ανωτέρω Ίδρυμα έχει ανεγείρει και λειτουργεί γηροκομείο, το οποίο ευρίσκεται επί της δημοτικής οδού ... - ... του Δήμου ..., εγγύς του άλσους του ... .... Το γηροκομείο αυτό αναπτύσσεται σε δύο [2] πτέρυγες, δυναμικότητος, 77 και 100 ατόμων, αντίστοιχα. Η πρώτη ... του γηροκομείου, η οποία ανεγέρθη τα έτη 1962-1969, διαθέτει 77 κλίνες και φιλοξενεί 77 άτομα, εκ των οποίων 23 προέρχονται από τις περιοχές ......

Για τη λειτουργία της εν λόγω ...ς απασχολούνται 21 εργαζόμενοι (και δη 9 καθαρίστριες, 6 νοσηλεύτριες, 2 μαγείρισσες, 1 νυχτοφύλακας, 2 υπάλληλοι γενικών καθηκόντων-κλητήρες και 1 διοικητικός υπάλληλος...), ενώ οι συνολικές δαπάνες λειτουργίας της εν λόγω ...ς ανήλθαν, τα έτη 2014 και 2015, στο ποσό των 807.620,26 ευρώ και 768.341,97 ευρώ, αντίστοιχα και τα συνολικά έσοδα ανήλθαν τα ίδια έτη στο ποσό των 907.522,26 ευρώ και στο ποσό των 907.670,94 ευρώ, αντίστοιχα...

Η δεύτερη ... του "..." άρχισε να ανεγείρεται το έτος 1996 με δωρεές και σήμερα ευρίσκεται στο στάδιο της αποπεράτωσης και δη στο υπόγειο, στο ισόγειο και στον πρώτο όροφο υπολείπονται να γίνουν κάποιες συμπληρωματικές μικροεργασίες και στο δεύτερο όροφο έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες του εξωτερικού κελύφους και οι εσωτερικές τοιχοποιίες.

Η νέα ... αποτελείται από υπόγειο (στο οποίο υπάρχουν χώροι βοηθητικής χρήσης), ισόγειο, πρώτο όροφο και δεύτερο όροφο, συνολικής επιφάνειας 3.320 τ.μ. περίπου (830 τ.μ. κάθε όροφος), όπως προκύπτει από την προσκομιζόμενη, από 7-10-2015, τεχνική έκθεση του πολιτικού μηχανικού Κ. Μ., σύμφωνα με την οποία για την πλήρη αποπεράτωση της νέας ...

απαιτείται συνολικώς το ποσό των 550.000 ευρώ με ΦΠΑ, για τις ειδικότερα αναφερόμενες σε αυτήν εργασίες, ενώ, όπως προκύπτει από την προσκομιζόμενη, από 5.10.2016, αναλυτική κατάσταση εξοπλισμού της ...ς του γηροκομείου, για την προμήθεια του εξοπλισμού της νέας ...ς απαιτείται, συνολικώς, το ποσό των 345.945 ευρώ με ΦΠΑ.

Έτσι η συνολικώς απαιτουμένη δαπάνη αποπεράτωσης και εξοπλισμού της νέας ...ς του "..." ανέρχεται συνολικώς στο ποσό των [550.000 + 345.945] 895.945 ευρώ. Με το χρηματικό αυτό ποσό η νέα ... του ανωτέρω γηροκομείου θα μπορεί να φιλοξενήσει 100 επιπλέον ηλικιωμένους τροφίμους, επιλύοντας έτσι το πρόβλημα περίθαλψης των ηλικιωμένων ατόμων της περιοχής Αρκαδίας.

Αντιθέτως, η πρόταση των κυρίως παρεμβαινόντων 1] ... και ... και 2] του "Δήμου ...", ως καθολικού διαδόχου του "...", να διατεθεί το ποσό του κληροδοτήματος προς λειτουργία γηροκομείου που θα ανεγερθεί στο Δήμο ... και ειδικότερα σε ιδιόκτητο οικόπεδο της Μητρόπολης ..., επιφάνειας 1.390 τ.μ., το οποίο ευρίσκεται στο ...

στο κέντρο - πλατεία της ...ς, δεν είναι άμεσα υλοποιήσιμη, διότι προϋποθέτει την ανέγερση κτιρίου και μάλιστα με διαδικασίες δημοσίου δικαίου (τεύχη προκήρυξης, διαγωνισμοί, πρωτόκολλα παράδοσης και παραλαβής) και ευρίσκεται σε πολύ πρώιμο στάδιο [ήτοι στο σχεδιασμό], η δε μελλοντική υλοποίηση του έργου καθίσταται αβέβαιη, αφού, όπως και οι ίδιοι οι κυρίως παρεμβαίνοντες συνομολογούν, το νέο πρόγραμμα χρηματοδότησης ΕΣΠΑ, περιόδου 2014-2020, δεν έχει ξεκινήσει λόγω των οικονομικών προβλημάτων της χώρας, το δε παλαιό πρόγραμμα, το οποίο ολοκληρώνεται το 2015, είναι στάσιμο.

Η αβεβαιότητα αυτή δεν αναιρείται ούτε από το προσκομισθέν από τους ανωτέρω κυρίως παρεμβαίνοντες ...5.10.2016 έγγραφο του Περιφερειάρχη Πελοποννήσου που αναφέρεται σε "δυνατότητα" χρηματοδότησης για ανέγερση βιοκλιματικού κτιρίου κοινωνικής πρόνοιας στη ..., χωρίς όμως να αναφέρεται κάτι συγκεκριμένο. Σε κάθε δε περίπτωση και με την πρόταση αυτή δεν ιδρύεται αυτοτελές ίδρυμα κατά τη βούληση του διαθέτη, αλλά καλύπτεται μόνο μέρος των εξόδων του υπό ανέγερση γηροκομείου - μονάδας φροντίδας ηλικιωμένων της Ιεράς Μητρόπολης, έτσι ώστε η μία από τις δύο πτέρυγες να ονομαστεί σύμφωνα με τη θέληση του διαθέτη "Θ.

και Σ. Π.". Επομένως, υπό τα ανωτέρω δεδομένα, το Δικαστήριο κρίνει ότι η επωφελέστερη και ασφαλέστερη αξιοποίηση των χρηματικών διαθεσίμων του κληροδοτήματος Θ. Π. είναι να διατεθούν τα χρηματικά διαθέσιμα αυτού στο κυρίως παρεμβαίνον "... - ...", προκειμένου να αποπερατωθεί και να εξοπλισθεί πλήρως η νέα ...

του γηροκομείου ώστε να μπορεί να φιλοξενεί περίπου 100 επιπλέον ηλικιωμένους με προτεραιότητα τους καταγόμενους από την ... Αρκαδίας και από την ευρύτερη περιοχή της .... Η νέα δε αυτή ... θα φέρει την ονομασία "... Σ. και Θ. Π." έτσι ώστε με τον τρόπο αυτόν εκπληρώνεται η βούληση του διαθέτη να περιθάλπονται οι ηλικιωμένοι που κατάγονται από τη γενέτειρά του και εξυπηρετείται ο σκοπός του να παραμείνει το όνομά του στο διηνεκές ως ευεργέτη...].

Με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε την από 3-9-2014 αίτηση (κατά ένα μέρος) του πρώτου των αναιρεσιβλήτων και την από 12-10-2015 κύρια παρέμβαση του τρίτου απ’ αυτούς, ενώ απέρριψε την από 13-10-2015 κύρια παρέμβαση των αναιρεσειόντων. Κρίνοντας, έτσι, το Εφετείο δεν παραβίασε, εκ πλαγίου, τις διατάξεις, ουσιαστικού δικαίου, των άρθρων 109 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος και 10 του ν. 4182/ 2013 που παρατέθηκαν στην αρχή της παρούσας σκέψης, αλλά διέλαβε στην απόφασή του επαρκείς, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο για την ορθή εφαρμογή τους και, ως εκ τούτου, δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση.

Ειδικότερα, το Εφετείο δέχεται ότι, μετά τη διαπίστωση ότι ο σκοπός του διαθέτη Θ. Π., ήτοι η ίδρυση αυτοτελούς φιλανθρωπικού ιδρύματος (πτωχοκομείου ή γηροκομείου) στην περιοχή του τόπου καταγωγής του (περιφέρεια ... Αρκαδίας), δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί καθόλου, για την προαναφερόμενη αιτία, ο επωφελέστερος τρόπος αξιοποίησης της περιουσίας που κατέλιπε είναι η διάθεσή της για την αποπεράτωση, τον εξοπλισμό και τη λειτουργία της νέας ...ς του γηροκομείου του τρίτου αναιρεσιβλήτου και ότι με τη μεταβολή αυτή ικανοποιείται η θέληση του διαθέτη να περιθάλπονται οι ηλικιωμένοι που κατάγονται από τη γενέτειρά του και να παραμείνει το όνομά του στο διηνεκές ως ευεργέτη.

Επομένως, είναι απαράδεκτες οι προβαλλόμενες, από το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, αιτιάσεις του πρώτου αναιρεσείοντος, κατά τις οποίες το Εφετείο 1) δέχεται, τελικά, ότι δεν θα συσταθεί, λειτουργήσει και συντηρηθεί αυτοτελές φιλανθρωπικό ίδρυμα, όπως το ήθελε ο διαθέτης, 2) ενώ δέχεται ότι είναι εξαιρετικά δύσκολη η ανεύρεση χώρου για τη στέγαση του γηροκομείου στη ..., ακολούθως, αναφέρει, αντιφατικά όμως, ότι ο πρώτος αναιρεσείων πρότεινε το εν λόγω γηροκομείο να ανεγερθεί στην πόλη της ...ς, όπου η οικεία Μητρόπολη έχει στην κυριότητά της τριώροφο κτήριο που δεν είναι μεν αποπερατωμένο ("γιαπί"), αλλά μπορεί να διαμορφωθεί κατάλληλα, ώστε να αποτελέσει άριστο οίκημα για γηροκομείο, 3) δεν επεξηγεί και, σε κάθε περίπτωση, δεν αιτιολογεί επαρκώς γιατί η αναφερόμενη στο ...5-10-2016 έγγραφο του Περιφερειάρχη Πελοποννήσου "δυνατότητα" χρηματοδότησης για ανέγερση βιοκλιματικού κτηρίου κοινωνικής πρόνοιας στη ...

δεν μπορεί να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι είναι δυνατό να πραγματοποιηθεί η βούληση του διαθέτη στην περιοχή αυτή και 4) μολονότι δέχεται ότι, εν πάση περιπτώσει, με την πρόταση αυτή του πρώτου των αναιρεσειόντων δεν ιδρύεται αυτοτελές ίδρυμα κατά τη θέληση του διαθέτη, αλλά καλύπτεται μέρος μόνο των εξόδων του υπό ανέγερση γηροκομείου - μονάδας φροντίδας των ηλικιωμένων της Ιεράς Μητρόπολης και ότι απλώς η μία από τις δύο πτέρυγες θα ονομαστεί, σύμφωνα με τη θέληση του διαθέτη, "Θ.

και Σ. Π.", στη συνέχεια κρίνει, αντιφατικά, ότι επωφελέστερος τρόπος διαχείρισης της περιουσίας που καταλείφθηκε είναι να δοθεί αυτή για την αποπεράτωση μιας ... του γηροκομείου του τρίτου αναιρεσιβλήτου, δηλαδή, δέχεται τη λύση που προτείνουν ο πρώτος (επικουρικά) και το τρίτο των αναιρεσιβλήτων, η οποία, στην πραγματικότητα, έχει το ίδιο περιεχόμενο με εκείνη που προτείνει και ο πρώτος αναιρεσείων, χωρίς, ωστόσο, να διευκρινίζεται ποία είναι η διαφορά των δύο αυτών λύσεων και, συνακόλουθα, των αντίστοιχων κρίσεών του.

Οι αιτιάσεις αυτές, συγκεκριμένα, είναι απαράδεκτες, διότι αναφέρονται στην εκτίμηση των αποδείξεων, στην ανάλυση και στάθμισή τους και την αιτιολόγηση του εξαγόμενου από αυτές πορίσματος, το οποίο σαφώς εκτίθεται στην απόφαση και δεν ήταν αναγκαίο να εκτίθενται, επιπλέον, σ’ αυτήν τα πιο πάνω στοιχεία που ο πρώτος αναιρεσείων παραθέτει και θεωρεί ότι είναι απαραίτητα και, έτσι, με τους λόγους αυτούς, υπό την επίφαση της συνδρομής των προϋποθέσεων θεμελίωσής τους στις παραπάνω διατάξεις, πλήττεται η αναιρετικά ανέλεγκτη εκτίμηση των πραγματικών γεγονότων από το Εφετείο (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ).

Ειδικά, η προβαλλόμενη, υπό τον αριθμό 2, αιτίαση δεν σχετίζεται με παραδοχή της προσβαλλόμενης απόφασης που στηρίζει αυτοτελώς το διατακτικό της, όσον αφορά την απόρριψη της πρότασης του πρώτου αναιρεσείοντος και την αποδοχή, αντίστοιχα, της πρότασης των πρώτου και τρίτου των αναιρεσιβλήτων, αλλά η παράθεση της φράσης ότι "είναι εξαιρετικά δύσκολη η ανεύρεση χώρου για τη στέγαση γηροκομείου...

στην περιοχή της ......" περιέχεται στο αναγραφόμενο ...-3-2003 έγγραφο του τρίτου των αναιρεσιβλήτων προς τον πρώτο απ’ αυτούς που υπογράφει, ως πρόεδρος του διοικητικού του συμβουλίου, ο ... και αναφέρεται διηγηματικά στο πλαίσιο της περιγραφής των γεγονότων που συνέβησαν μετά τη δημοσίευση των δύο διαθηκών του διαθέτη Θ.

Ι. Π.. Κατόπιν αυτών, ο πρώτος λόγος αναίρεσης, από το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, είναι απαράδεκτος.

Ο από τον αριθμό 16 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται, όταν το δικαστήριο, το οποίο επιλήφθηκε, αυτεπάγγελτα ή κατά πρόταση κάποιου από τους διαδίκους, της έρευνας για τη συνδρομή ή μη των προϋποθέσεων του δεδικασμένου, κατά παράβαση του νόμου, δέχθηκε την ύπαρξη ή μη αυτού. Εξάλλου, το δεδικασμένο που προκύπτει από τελεσίδικη απόφαση λαμβάνεται μεν υπόψη αυτεπάγγελτα από το δικαστήριο, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 332 ΚΠολΔ, δεν αφορά, όμως, κατά την άποψη που κρατεί στη νομολογία, τη δημόσια τάξη και, συνακόλουθα, ο ισχυρισμός για την ύπαρξή του ή όχι, για να θεμελιώσει τον σχετικό λόγο αναίρεσης, πρέπει να έχει προταθεί στο δικαστήριο της ουσίας και να γίνεται επίκληση στο αναιρετήριο της πρότασής του, χωρίς να μπορεί να προταθεί, πρώτη φορά, ενώπιον του Αρείου Πάγου (ΑΠ Ολομ. 1339/1985, ΑΠ 1054/2010, ΑΠ 1720/2009, ΑΠ 1534/2009).

Περαιτέρω, κατά τις διατάξεις των άρθρων 561 παρ. 2 και 568 παρ. 1 του ΚΠολΔ, για τον προσδιορισμό δικασίμου της αναίρεσης και, πάντως, κατά τη συζήτησή της, πρέπει να προσκομίζονται και όσα έγγραφα είναι αναγκαία για τη διάγνωση του κατ’ ουσίαν βάσιμου των λόγων αναίρεσης, τα οποία, για το σκοπό αυτόν, ο Άρειος Πάγος επισκοπεί.

Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών με εκείνη του άρθρου 559 αριθμ. 16 του ίδιου Κώδικα που προπαρατέθηκε προκύπτει ότι ο Άρειος Πάγος επισκοπεί την απόφαση, από την οποία το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ότι προκύπτει ή όχι δεδικασμένο και ελέγχει, με βάση αυτή, τη σχετική παραδοχή του που πλήττεται με τον πιο πάνω λόγο αναίρεσης.

Συνεπώς, η απόφαση αυτή πρέπει να προσκομίζεται το βραδύτερο κατά τη συζήτηση της αναίρεσης, διαφορετικά, ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος (ΑΠ 152/2007). Ο Άρειος Πάγος ελέγχει μόνο την "παράβαση νόμου", δηλαδή την ψευδή ερμηνεία ή εσφαλμένη εφαρμογή των διατάξεων για το δεδικασμένο σε σχέση με όσα έγιναν ανελέγκτως δεκτά, ήτοι αν αυτά συνιστούν ή όχι την έννοια του δεδικασμένου και, σε καταφατική περίπτωση, αν αυτό έχει την έκταση και τα αποτελέσματα που του προσέδωσε η απόφαση, ενώ διαφεύγει από τον αναιρετικό έλεγχο, ως κρίση περί τα πράγματα, η συνδρομή ή όχι των περιστατικών ως προς την ταυτότητα της διαφοράς και των διαδίκων (ΑΠ Ολομ. 7/2013, ΑΠ 456/2018, ΑΠ 869/2017, ΑΠ 1255/2015).

Τέλος, κατά το άρθρο 778 ΚΠολΔ, αν στις υποθέσεις που αναφέρονται στο άρθρο 739 γίνει δεκτή ή απορριφθεί, με οριστική απόφαση, αίτηση, δεν είναι δυνατό να συζητηθεί νέα αίτηση των διαδίκων για το ίδιο αντικείμενο κατά τη διαδικασία των άρθρων 741 έως 781. Από τη διάταξη αυτή, σε συνδυασμό και προς εκείνη του άρθρου 758 παρ. 1 εδάφ.

α’ του ίδιου Κώδικα, που ορίζει ότι οι αποφάσεις που αποφαίνονται οριστικά, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά, μπορούν με αίτηση διαδίκου, μετά τη δημοσίευσή τους, να ανακληθούν ή να μεταρρυθμιστούν (υπό την προϋπόθεση ότι πρόκειται για αποφάσεις που δέχθηκαν την αρχική αίτηση και όχι για αποφάσεις που την απέρριψαν - ΑΠ 1003/2013) από το δικαστήριο που τις εξέδωσε, αν προκύψουν νέα πραγματικά περιστατικά ή μεταβληθούν οι συνθήκες κάτω από τις οποίες εκδόθηκαν, δυνάμενο μάλιστα το δικαστήριο, κατ’ άρθρο 758 παρ. 2 του αυτού Κώδικα, να ορίσει ότι η ανακλητική ή μεταρρυθμιστική απόφαση έχει αναδρομική δύναμη, συνάγεται ότι οι αποφάσεις που εκδίδονται κατά την ειδική διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας -κατά την οποία εκδικάζεται και η αίτηση για την ερμηνεία διαθήκης ή άλλης πράξης, αναφορικά με την επωφελέστερη αξιοποίηση ή διάθεση αντικειμένων κληρονομιών, κληροδοτημάτων η δωρεών υπέρ του κράτους ή κοινωφελών σκοπών- δεν αποτελούν μεν δεδικασμένο, κατά την έννοια των άρθρων 321 επ.

ΚΠολΔ, πλην όμως κάθε νέα αίτηση των διαδίκων που έχει το ίδιο αντικείμενο είναι απαράδεκτη, εκτός αν στηρίζεται σε διαφορετικά περιστατικά, διότι προσκρούει στη δεσμευτικότητα που παράγεται από την προηγούμενη απόφαση και έχει παρόμοια αποτελέσματα προς την αρνητική λειτουργία του δεδικασμένου. Δηλαδή, η δεσμευτικότητα αυτή υπάρχει, όταν πρόκειται για το ίδιο αντικείμενο, το οποίο υφίσταται, όταν προβάλλεται το ίδιο αίτημα με βάση τα ίδια πραγματικά γεγονότα, όχι, όμως, και όταν υπάρχει μεταβολή αυτών, καθόσον τότε δεν υφίσταται ταυτότητα αντικειμένου των δύο αιτήσεων, ήτοι της προγενέστερης που απορρίφθηκε και της μεταγενέστερης που έχει το ίδιο αίτημα (ΑΠ 390/2016, ΑΠ 260/2008, ΑΠ 281/1997, βλ., πάντως, και ΑΠ 560/2016, κατά την οποία, αν πρόκειται για γνήσια ιδιωτική διαφορά, η οποία παραπέμπεται από το νόμο στην ειδική διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, η απόφαση που εκδίδεται γι’ αυτήν αναπτύσσει δεδικασμένο που δεν υπάγεται στη ρύθμιση του άρθρου 778 ΚΠολΔ).

Στην εξεταζόμενη περίπτωση, με τον δεύτερο (και τελευταίο) λόγο της αναίρεσης προσάπτεται στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 16 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια που συνίσταται στο ότι το Εφετείο, κατά παράβαση του νόμου, δέχθηκε ότι από την προαναφερόμενη 4218/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών παράγεται δεσμευτικότητα μόνο ως προς το σκοπό της διάθεσης της περιουσίας που κατέλιπε ο διαθέτης Θ.

Π., όχι, όμως, και ως προς τον τόπο που η διάθεση αυτή έπρεπε να πραγματοποιηθεί, κατά τη θέληση του διαθέτη, δηλαδή στην περιφέρεια ... και .... Ο λόγος αυτός είναι, προεχόντως, απαράδεκτος, εξαιτίας της αοριστίας του, διότι δεν εκτίθεται στο αναιρετήριο ότι ο θεμελιωτικός του λόγου τούτου ισχυρισμός του πρώτου των αναιρεσειόντων για το ότι υπάρχει, στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεσμευτικότητα για το ζήτημα αυτό, που προκύπτει από την παραπάνω εφετειακή απόφαση, προτάθηκε παραδεκτά απ’ αυτόν ενώπιον του Εφετείου με την από 13-10-2015 κύρια παρέμβασή του ή με τις από 5-10-2016 προτάσεις του κατά τη συζήτηση στις 6-10-2016, μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, ούτε από την παραδεκτή, κατ’ άρθρ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση των δικογράφων αυτών προκύπτει κάτι τέτοιο.

Ο ίδιος λόγος είναι και αβάσιμος, καθόσον ο πρώτος αναιρεσείων δεν προσκομίζει την επίμαχη 4218/2004 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, όπως απαιτείται, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στη μείζονα σκέψη, προκειμένου το παρόν Δικαστήριο να επισκοπήσει αυτήν και να διαγνώσει αν από αυτήν απορρέει δεδικασμένο, όπως διατείνεται ο πρώτος αναιρεσείων, με τον ως άνω λόγο αναίρεσης.

Σε κάθε περίπτωση, ο ίδιος λόγος είναι αβάσιμος και επειδή στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση, δεδομένου ότι το Εφετείο, με την πληττόμενη απόφασή του, δέχθηκε ότι από την προηγούμενη 4218/2004 εφετειακή απόφαση (που απέρριψε την προγενέστερη, από 19-3-2003, αίτηση του πρώτου αναιρεσιβλήτου και την πρόσθετη, υπέρ αυτού, παρέμβαση του τρίτου αναιρεσιβλήτου) δεν απορρέει δεδικασμένο, ούτε δεσμευτική ισχύς, για την εκκρεμή, ενώπιόν του, δίκη.

Και τούτο, διότι, κατά τις σχετικές, ανέλεγκτες αναιρετικά, παραδοχές, σύμφωνα και με όσα αναπτύχθηκαν στο τέλος της μείζονος σκέψης, ο πρώτος αναιρεσίβλητος επικαλέστηκε με την ένδικη, από 3-9-2014, αίτησή του νέα πραγματικά περιστατικά σε σχέση με εκείνα που είχε επικαλεστεί με την προγενέστερη πιο πάνω αίτησή του, τα οποία και έλαβαν χώρα μετά την έκδοση της απορριπτικής της προηγούμενης αίτησής του 4218/2004 εφετειακής απόφασης, όπως αυτά λεπτομερώς, κατά τα προαναφερόμενα, διαλαμβάνονται και, κατά συνέπεια, δεν υφίσταται ταυτότητα αντικειμένου (φύλλο 6ο - β’ όψη και 8ο φύλλο - β’ όψη της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης).

Μετά από αυτά, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί, στο σύνολό της, και να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου, που έχουν καταθέσει οι αναιρεσείοντες, στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ. 3 εδάφ. ε’ του ΚΠολΔ, όπως ισχύει και εφαρμόζεται στην παρούσα υπόθεση μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο του ν. 4335/2015 που ισχύει, κατ’ άρθρ. 1 άρθρο ένατο παρ. 2 και 4 αυτού, για τα ένδικα μέσα που κατατίθενται από 1-1-2016). Τέλος, οι αναιρεσείοντες που νικήθηκαν στη δίκη πρέπει να καταδικαστούν στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του τρίτου των αναιρεσιβλήτων, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά του (άρθρα 176, 183, 189 παρ. 1, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), μειωμένων, όμως, ως προς τον δεύτερο αναιρεσείοντα "Δήμο ...", κατ’ άρθρ. 276 παρ. 1 και 281 παρ. 2 του ν. 3463/2006, σε συνδυασμό με άρθρ. 285 ν. 3852/2010 και 22 παρ. 1 ν. 3693/1957, όπως ορίζεται στο διατακτικό, ενώ ο πρώτος αναιρεσίβλητος δεν υπέβαλε σχετικό αίτημα επιδίκασης δικαστικών εξόδων.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 2 Μαΐου 2017 και με αύξοντα αριθμό κατάθεσης ...-2017 αίτηση των 1) ... και Μ. Ι. και 2) Δήμου ... για αναίρεση της 9/2017 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πατρών.

Διατάζει την εισαγωγή του παραβόλου, που έχουν καταθέσει οι αναιρεσείοντες, στο δημόσιο ταμείο.

Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του τρίτου των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ, από το οποίο ο δεύτερος αναιρεσείων "..." ενέχεται για εξακόσια (600) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 20 Απριλίου 2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 4 Μαΐου 2018.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ