Legislator Rechtsprechung & Gesetzgebung
DU_1945_14 PL

Dekret z dnia 15 stycznia 1945 r. o Narodowym Banku Polskim.

22 Artikel / Bestimmungen · Polen
Originalquelle öffnen Maschinenlesbares Markdown (.md)

Inhaltsübersicht (22)

Gesetzestext (22 Artikel)

Dz.U. 1945 nr 4 poz. 14 notInForce

Art. 2. Bank jest osobfl prawną i ma

prawo używania pieczęci z godłem państwo­

wym i napisem \\' otoku )) Narodowy Bank

Polski".

Dz.U. 1945 nr 4 poz. 14 notInForce

Art. 3. Siedzibą Banku ,jest siedziba

naczelnych władz Hteczypospolitej Polskiej.

Działalnością swą obejmuje Bank obszar cał e ­

go Pa!'istwa Polskiego. Bank może za zgodą

Ministra Skarbu otwierać i zwijać oddziały

i zastępstwa (placówki inkasowe).

II.

Dz.U. 1945 nr 4 poz. 14 notInForce

Art. 4.

Kapitał zakładowy.

Kapitał zakładowy

Banku -stanowi niewycofalna dotacja Skarbu Państwa

w kwocie 250 milionów złotych. Kapitał zakładowy Banku może być podwyższony Jl a

podstawie uehwały Rany 1I~inistrów.

III. Władze Banku

Dz.U. 1945 nr 4 poz. 14 notInForce

Art. 5. (1) Rada Banku nadaje ogólny

lriel'unek działalności Banku oraz sprawujtt

nadzór i kontrolę nad działalnością Banku

i czynnościami jego organów wykonawczych.

(2) W szczególności do obowiązków Rady należy

a) mianowanie -na wniosek zarząd u człon­

ków Komitetów Dyskontowych;

b) zatwierdzanie budżetu wydatków Banku, przedstawionego przez Zarząd;

c) przedkłada ni e Ministrowi Skarbu wniol'!ków co do wysokości stopy dyskontowej oraz stawek procentowych i prowizyjnych Bankn;

d) decydowanie o nabywaniu i pozbywaniu nieruchomości (art. 22);

tl) składanie rocznych sprawozdań Ministrowi Skarbu do zatwierdzenia;

f) przeprowadzanie rewizji poszczegó lnych

czynności Banku, prz egl ą dani e ksiąg

i dowodów Banku. ,

Art 6 . (1) Rada Banku fik t/Hla się z Prezesa Banku i 10·ciu czło nk ów, pow u ływanych

i odwoływanych uchwałą Rady Ministrów na

wniosek "Ministra Skarbu w połowie z przedsta wicie li ministerstw zainteresowanych w gospodarce Banku, a w połowie spośród przed·

stawicieli sfer gospodarczych oraz ruchu spół­

dzielczego.

/

lb

Dziennik Ustaw Nr '*

----------------------------~,-----.---------~~--------------------.----(2) Członkowie Rady otrzymują wynagrodzenie za udział w posiedzeniach w wysokości ustalonej przez Ministra Skarbu.

(3) ~adę /zwoluie Prezes Banku przynajmniej raz na miesiąe. Na żądanie S-ch człon·

ków Rtłdl'l WiDno hy~ zwołana w ciągu tygodnia.

(-4:) W razie nieobecności Prezesa Banku

Ilil posiedzeniach Rady przewodniczy członek

Rady wyznaczony przez Ministra Skarbu .

(5) Uchw!1ły Hady zapadajll zwykłll więk­

szościl\ głosów, w razie równoś~i głosów decy·

duje głos Pretesa Banku.

(6) Rada Blmku ustala, jakie osoby i

w jaki sposób podpisujl'l zobowil\zanll, dokua\~nty i kore8pondencję Banku.

-..

Dz.U. 1945 nr 4 poz. 14 notInForce

Art. 7.

Prezesa Banku mianuje i odwołuje Prezydent Krajowej Rady Narodowej nfl

wniosek Miniitra Sk1l1'hu , IIp.hwalony przez

R.dęMinistrów ..

Art. S. Prezes l1anku otrzymuje z fundllszów Banku stałe uposażenie ustalone przez

Ministra Skarbu .

. Za udział IN posiedzeniach Rady Prezes

Banku nir- otrzymujf> oddzielnego wynl'lgro·

dzenia .

(2) Dla utrzymania łączności Ministerst~

Skarbu z Bankiem, Ministrowi Skarbu

przysługuje prawo mianowania spośród urzęd­

ników państwowych Komisarza Banku. Komisarz Banku otrzymuje stałe uposażenie

.z fundusr,ów Ranku, ustalone przez Ministra

Skarhu .

wa

IV.

Przywilej emisji biletów Banku.

Dz.U. 1945 nr 4 poz. 14 notInForce

Art. 14. (1) Bank posiada wyłączne

prawo wypuszczania biletów bankowych na

obszRrze PaIlstwa Polskiego ,

,(2) Wysokość emisji określa Rada Ministrów na wniosek Ministra Skarbu .

Dz.U. 1945 nr 4 poz. 14 notInForce

Art. 15. Emitowane bilety bankowe są

zabezpieczone całym majątkiem państwowym

i wszystkimi dochodami Skarbu Państwa .

Dz.U. 1945 nr 4 poz. 14 notInForce

Art. 16. Bilety bankowe mogą być wypuszczane w odcinkach, których w,ssokość

ustali Rada Banku za zgodą Ministra Skarbu.

Każdorazowo

przed wypuszczeniem nowych

odcinków winien by ć: w gazecie urzędowej

ogłoszony dokładny ich opis.

Dz.U. 1945 nr 4 poz. 14 notInForce

Art. 17. (l) Wycofanie z obiegu pos,zczególnych odcinków lub t eż wszystkich kaArt. 9. Prezes Banku przewodniczy Badzie tegorii biletów bankowych, zarządza Rada

Banku, czuwa nad wykonaniem jej uch \v ał i "pra- Banku za zgodą Ministra Skarbu. Terminy

wu.ie ogólne kiprowni ctwo Banku.

I

,

,i wymiany, 110 upływie których wycofane bilety

Art. 10. Do zakres u działania Zarządu I zostają umorzone, ogłaszane będą w gazecie

Banku należy techniczne kierownictwo Banku I urzędowej i nie mogą być kl'ótsze, niż 6 mieoraz załatwianie ws :?,yslkich spraw, które nie zo- się cy od daty ich ogłosz e nia,

(2) Równowartość nie przedstawionych

stnly zastrzeżon e dlA HRdy i PrezeSA Banku. .

w terminie do wymiany biletów bankowych

; Art. tL (1) Zarząd Banku \\' składzie przele wa . się na dobro Skarbu Palłstwa.

Naczelnego Dyrektora i 2-cb jego :t,astępców

(B) . Bank ma obowi.ą:r,ek wymiany bilemianuje i odwołuje Rlloa Ministrów na wl1io- tów uszkodzonych .

~ek Ministra Skarbu,

-(2) Ze stanowiskami Prezesa Banku, NaArt. t8. Podrabianie, przechowywanie

czelnego Dyrektora i ]f\ go zaRtępc6w nie wol- lub puszczanie w obieg podrobiOliych biletów

no łączyć stanowisk

.

Banku podlega karom przewidzianym w koa) funkcjonariusza pa ńsl WOW f\ go lub HH- deksie karnym .

morządowego ;

b) w przedsiębiorstwi e przemysłowym lub

handlowym, ehoćby ono stanowiło \v całości lub ~'(,ę ś{~ i\\'łnsność jego In h jego

rodziny;

(~ ) we władzach kaH Q I'7. {'zędnoś(~i. , hank6w

lub spółdzielni.

(3) Minist er Skarbn moi e Prezesowi Banku i członkom Zarządu zezwolić na objęcie

stanowiska we władzach spółdzielni, .ieżl:'li ono

.iesł bezpłfttn e i ()b~adzon f.' '[. 'Fboru,

~aczeln;y Dyrektor Banku i jego

zastępcy otrzymują z funduszów Banku uposa·

żflnie, ustalone przez Ministra Skarbu .

i\rt. 19. Łączna kwota znajdujących

\\' obiegu biletów bankowych i natych·

miast płatnych zobowiązań winna być pokryta w całości następującymi aktywami

t) złotem w monetach i sztabach;

2) pieniędzmi zagranicznymi i dewizami

płatnymi najdal ej w ciągu 6-ciu lńie­

się

sięcy;

'ł) innymi akt~l wami

V . - Czynności bankowe.

Art. 12.

Art. 13.

dżiałalnośchl

(1) Zwierzchni nadzór nad

Bnnkn wykonuje Minister Skflrbu .

Hanku .

(1) Do zakresu działania Banku

.

Ił) dyskont weksli i kuponów od papierów WRl'tościowych (art. 23);

ArV20.

lu\ieży

Poz: U

b) udzielanie pożyczek i otwieranie kr~: _

dytów pod zastaw wartości wyszczególnionych wart. 26

c) kupno i sprzedaż papierów procentowych, koulUnalny ch i hipotecznych,

w granicach określon ych przez Ministra

Skarbu

d) otwieranie rachunków żyrowycłi i przyjmowanie wkładów ;

Dz.U. 1945 nr 4 poz. 14 notInForce

Art. 23. (1) Bank dyskontuje w gra.ieach ustalonych zezwoleniem · Ministra Skarbu

weksle powstałe z dokonanych obrotów gospodarczych, płatne w ciągu 3-ch miesię cy w miejscow ościach ; w których Bank ma swoje oddziały

lUQ zastępstwa, przy czym ~ksle winny by'

opatrzone zasadniczo H·ma, a wyjątkowo tylko

2-ma podpisami firm lub osób za sługujących

na .zaufanie.

(2) Weksle ,'olnic1.t: i przemysłu rolniczego winny być płatne najdalej w ciągu

9 miesięcy.

(3) Kupony OU papierów procentowych

przedstawione do dyskontu winny być płatne

aajdalej w terminie 3 miesięcy od dnia zdys-

Dziennik Ustaw .Nr 4-

-

e) kupno i sprzedaż pieniędz y zagranicznych, złota i srebra oraz dewiz, utrzy'

mywanie zagranicą rachunków oraz korzystanie z kredytów potrzebnych ' do

wykonywania Łych czynności , przy

czym Bank ma prawo oddać w zastaw

swój portfel wekslowy oraz inne wartości i red yskontować weksle krajow e

i zagraniczne.

kontowaniłL

Za weksh; wykupione pCl/.ed terminem

Bank odsetek dyskontowych nie

zwraea .

płatności

- Bank może korzystae z kl'tJdytów

tylko na podstawie uchwały

Rady Ministrów;

f) sprzedaż przekazów i wypłat na własne

zagranicą

Art, 24 .

(1)

Dla oceny weksli i innych

wartości powołuje się przy centrali oraz oddziałach Banku Komitety Dyskontowe, które

rozstrzygają większością głosów o przyjęciu

oddziały;

weksli do dyskonta w granicach kredytów,

przyznanych poszczególnym podawcom.

(2) Prz e wodnic7ącym Komitetu Dyskon

lowego l~ l:mtrali jest Kierownik Wydziału, wyznaczony przez Naczelnego Dyreklora, przewodniczącymi zaś Komitetów Dyskontowych

oddziałów są kierownicy ty c hże .

(3) Przewodnicqcy Komitetu Dyskontowego może odmówić przyjęcia weksli zaaprobowanych prze r. większość Komitetu, jednak

na żądanie Komitetu przekazuje ' te sprawy do

g) przyjmowane

weksli i innych doku mentów do inkasa

h) przyjmowanie depozytów na przeciwwanie i do administracji

i) załatwianie wszelkich zleceiJ komisowych z .dziedziny bankowej;

j) udzielanie kredytów pod zastaw obligów Skarbu Państwa i przez Państwo

poręczonych w granicach uchwał

Rady Ministrów,

rozstrzygnięcia Znrządowi .

(2) Do dewiz w myśl ust. (1» pkt. t;) za- i

licza się wierzytelności w bankach zagranicz- ! .

Art, 25,. C~lOllków Kymitetów Dyskontonych, . czeki i przekazy na banki , zagraniczne I wy~h powołuje I odwołule R~da ~anku !la

oraz weksle, akceptowane przez firmy' zagra- I w~lOsek Zarz~du B~nku spoś~?d o30b,. poslaniczne i płatne najdalej w ciągu 6 miesięcv, dających . znalOl:nośc stosunkow rolmczych,

przemysłowych l handlowych, a wskazanych

l przez organizacje gospodarcze danctgo okręg-u.

Art. 21. Bank nit:: mOże nabywać na Obowiązki swe pełnią c złonkowie Komitetów

własność nieruchomości, o ile nie są potrzebne I Dys~ontowych bezpłat ni Q .

na pomieszcz~nia Banku i jego pracowników. I

Art, 26. Bank udziela pożyczek i otwieArt. 22. (1) Bank mOŻe nabywać na ra krerlyty w granicach ustalonych zezwoleniem Ministra Skarbu na przeciąg czasu nie

własność nieruchomości i przejmować wierzydłuższy

nit 3 miesiące pod zastaw

telności hipoteczne i inne prawa rzeczowe,

1) papierów wal'tościowy c h o stałym oprow drodze świadczenia zamiast zapłaty lub

w drodze przelewu albo egzekucji tylko na

centowaniu,

pokrycie lub zabezpieczenie swoich należności

2) weksli, odpowiadających

warunkom

wątpliwych lub niezapłaconych w terminie.

art. 23,

Bank obowiązany jest · zbyć te prawa najpóź3) dewiz, odpowiadających waru nkom art.

. niej w ciągu roku od daty nabycia.

2U ust. (2),

(2) .Przedłużenie terminu zbycia może

4) towarów ,

nastąpić jedynie na podstawie uchwały Rady

~) skryptów dłużnych '/, poręką bankow~ ,

Banku.

v

I

I

-

Art. 27 • . (1) Jeżeli pożyczka zabezpieczona 7astawem nie została spłacona w riągu

10-ciu dni po ustalonym terminie, wówczas

Bank ma prawo sprzedać przedmiot zastawu

bez stawiania dłużnika w zwłoce i bez zawiadomienia go 9 sprzedaży.

dokonać sprzedaży na

licytacji publicznej lub skupić przedmiot zafjtawu na własny rachunek po

kursie giełdowym, obliczonym według średniej

ceny dnia, w którym Bank wyśle zasta wcy

zawiadomit nie o dokonanym skupie.

(2) Bank

może

giełdzie, w drodze

(3) Termin, w którym Bank może sprzeprzedmiot zastawu, zależy od uznania

Banku.

dać

powstałą po potrąceniu

Banku z tytułu pożyczki i kosztów

sprzedaży zastawu zwraca się dłużniko", i.

(4)

Nadwyżkę

należnoś c:i

(5) Bank ma prawo zwrócić się bezpodo dłużnika z żądaniem zwrotu długu,

niespłaconego w terminie, niezależnie od tego,

czy skorzystał z praw ciążących na zastawionym przedmiocie.

średnio

Dz.U. 1945 nr 4 poz. 14 notInForce

Art. 28. Przyjęte na zabezpieczenie

Banku zastawy nie podlegają zajęciu w poszukiwaniu jakichkolwiek należności prywatnych, skarbowych czy innych, a w razie upadłości dłużnika nie mogą być przekazane do

masy upadłościowej prled całkowitym zaspokojeniem przypadającej Bankowi n ależności

z tytułu udzielonej pod ich zastaw pożyczki

w _kapitale, procentach i kosztach. Skutkiem

tego sprzedaż zastawu na pokrycie należności

Banku zarządzona na mocy art. 27 nie może

być wstrzymana przez żadne czynności prawne.

Dz.U. 1945 nr 4 poz. 14 notInForce

Art. 29. Bank może przyjmować pienią­

dze krajowe na rachunki żyrowe nieoprocentowane ; posiadaczami rachunków . żyrowych

mogą być instytucje państwowe i samorządo­

we oraz firmy i osoby prywatne. Bank może

bez podania powodów odmówić otwarcia rachunku żyrowego osobom i firmom prywatnym,

jak również otwarty rachunek zamknąć.

Dz.U. 1945 nr 4 poz. 14 notInForce

Art. 30. Bank przyjmuje na przechowanie złoto, gotówkę i dowody nieopieczęto­

wane, a papiery wartościowe na przechowanie

i do administracji.

-"

.

Dz.U. 1945 nr 4 poz. 14 notInForce

Art. 31. Wystawione przez Bank kwity

depozytowe są przenośne w drodze cesji, o ile

inny · tryb postępowania nie został ustalony

przy złożeniu depozytu. Bank może żądać

fl,dowego lub notarialnego uwierzytelnienia

e·lii.

Dziennik Ustaw Nr 4

20

Dz.U. 1945 nr 4 poz. 14 notInForce

Art. 32.

Skarb

Państwa

korzysta

w Banku z kredytu w rachunku otwartym

w grfl nicach

ustalonych

uchwałą

HIJ.dy

Ministrów.

Bank obowiązany jest na żądanie Ministra

Skarbu przyjmować bezpłatnie wpłaty na rachunek Skarbu Państwa i dokonywać bezpłatnie wypłat z tego rachunku; ponadto zaś

może załatwiać komisowo wszelkie operacje

na rachunek Skarbu Państwa.

A r t. 33. Przy czynnościach bank'Owych

Bank kieruje się postanowieniami lllmelszego

dekretu, aw razie braku ich stosuje przepisy prawa obowiązującego. Zakres oraz sposoby wykonania czynności bankowych niniejszym dekretem dozwolonych, ustala Zarząd.

VI.

~prawozdanie

i bilans . .

Art. · 34. (1) Hokiem operacyjnym Bnnku jest rok kalendarzowy.

.

v

~2) Papiery wartościowe, będące włas­

nością Banku, wstawia się do bilansu po kur-

sie giefdowym transakcyjnym z dnia 31 grudnia,

w razie braku llotoWlJń w tym dniu, po ostatnim w ciągu roku kalendarzowego zanotowanym kursie transakcyjnym, a w razie braku

noŁowań

giełdowych w ciągu całego roku

kalendarzowego, po przeciętnym kursie zakupu z całego okresu rocznego.

Dz.U. 1945 nr 4 poz. 14 notInForce

Art. 35. Z całego czystego zysku przeznacza się 10 % na fundusz zapasowy do czasu,

gdy fundusz ten osiągaie wysokość połowy

kapitału zakładowego; resztę czystego zysku

przelewa się na rachunek Ministerstwa Skarbu

jako dochód Skarbu ' Państw a.

.

Dz.U. 1945 nr 4 poz. 14 notInForce

Art. 36. Fundusz zapasowy jest przeznaczony na pokrycie strat i odpisów nie dających się pokryć z ro cznych zysków.

Dz.U. 1945 nr 4 poz. 14 notInForce

Art. 37. W przypadku, gdy poniesione

straty przewyższą istniejący fundllSZ zapasowy,

różnicę pokryj e Skarb Państwa.

VII. Szczególne uprawnienia Banku.

Dz.U. 1945 nr 4 poz. 14 notInForce

Art. 38. Narodowy Bank Polski jest

wolny od wszelkich podatków państwowych

i samorządowych jako też od wszelkich opłat

stemplowych.

Dz.U. 1945 nr 4 poz. 14 notInForce

Art. 39. Wszelki€ł dowody wystawione

przez Bank Sll wolne od . opłat IJtemplowycb .

Poz. llł 15

Dziennik Ustaw Nr li .

--------~--------------~-----------------------------------

VIII. Przepisy końcowe.

Księgi Banku l mne zapiski, I

w skład k sięgowości Banku (,)raz

Dz.U. 1945 nr 4 poz. 14 notInForce

Art. 43. Wykonanie ni niejszego dekretu

wyciągi z nich uwierzytelnione prze z Bank,

porucza się Ministrowi SkarblI . .

mają moc dowodową dokumentów publicznych,

Art. 4i. Dekret niniejszy wchodzi w ży­

a dokumenty, stwierdzające zobowiązania z oś­

cie z dni em ogłoszenia. Równocześnie tracą

wiadczeniem Banku, że oparte na nich rosz- moc obowiązującą przepisy zawarte wart. 46

czenie jest wykonalne i prawnie dojrzałe do - 55 statutu Banku Polskiego (o bwieszenie

egzekucji, mają moc tytułów egzekucyjnych. Ministra Skarbu z dnia 2 maja 1939 r. (Dz. U.

Klauzule wykonalności tym tytułom nadaje R. P. Nr 46, poz. 296) zaś wart. 1 tego statutu

skreśla się słowa "wyposażone przez P<Ulstwo

właściwy sąd grodzki według przepisów kow przywilej emisji biletów państwowych".

deksu postępowania cywilnego.

Art. 40.

wchodzące

Prezydent Krajowej Bady . Narodowej

Bolesław

Art. 41. Bank nie podloga wpisowi do

rejestru handlowego.

Prezes Rady Ministrów

Edward Osóbka-Morawski

Art. 42. Pozwy przeciwko Bankowi moż­

na wnieść tylko przed

dziby Banku (art. 3).

Biend

właściwym

sądem

Minister Skarbu

K01tstaldy. Dąbrowski

sie--

15

ROZPORZĄDZENIE 1\HNISTRA

OBRON,Y NARODOWE.J W POHOZUl""lBNIU

Z ltUNlSTREM. ADł!UNlSTRA. CJI PUBLICZNEJ z dnia 20 stycznia 1945 r.

o utworzeniu Rejonowych Komend Uzupełnień zasięgu

R. K. U. --~

lIstnIeniu ich

terytorialnego.

,-

Na podstawie dekretu Polskiego Komitetu dnich budynków dla POlllieSZCZel'i. Hejollowych

Wyzwolen ia Narodowego z dnia 15 sierpnta Komend Uzupełni el'i i przeprowadzenia lńobi­

1944 r. o częścioweJ JTIbbilizacji i rejestracji . lizacji oraz po staw ią do dyspozycji Rejonowych

ludności do służby wojskowej (Dz. U. R. P.

Komend Uzupełnie ń odpowiednie środki komuNr 2, poz . 5) zarządza się, co następuj e

nikacji.

I

§ 4. HozpOl'ządzenie mnIejsze wchodzi

§ l. Na terenach Rzeczypospolitej POls-1

kiej wyzwolonej spod okupacji niemieckiej I w życie z dniem ogło szen ia.

tworzy się dalszych 41 Rejonowych Komend

Uzupełnień R. K. U. (27-1 klasy i 14--II klasy)

według ustalonych etatów.

Minister Obrony Narodowej

Mlchal Rota-ŻY111, ierski} generał broni

§ 2. Nazwy, ~iedzibę i terytorialny zasięg działalności tych że Komend ustala się

według załącznika.

§.3.

Przewodniczący

wojewódzkich i powiatowych rad narodowych dostarczą odpowie , .

Minister Administracji Publicznej

.

Józef MaślaHka

Dz.U. 1945 nr 4 poz. 14 notInForce

DZIENNIK USrrAW

RZECZYPOSP,OLITEJ POLSKIEJ

Lublin" dnia·2 lutego 1945 r

Poz.

Nr4

DEKRET

l~-z dnia 15 stycznia 1945 r. o Narodowym Banku Polskim

ROZPORZĄDZENIA

17

MINISTRAI

15-0brony Narodo\vej IV porozumieniu z M i .i~trem Adminisracji Publicznej z dnia 20 styc,t·

nil!. 1945 r. o utworzeniu Rejo nowych Komend Uzupełnień - R. K. U. - i ustalenilI

ich zasięgu terytorialnego .

2t

16-Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 20 stycznia 1945 r. IV sprawie wykonania dekret li

Polskiego Komitetu Wyzwolenia Na rodowego z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu

niektórych lasów na własność Skarbn Państwa

240

DEK RET

Z dnia

15 stycznia 19ł5 r.

o Narodowym Banku Polskim.

Na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia

1945 r. (Dz. U. R. P. Nr 1, poz. 1) o trybie

wydawania dekretów z mocą ustawy, Rada

Ministrów postanawia a Prezydium Krajowej

Rady Narodowej zatwierdza, co następuje

l.

Przepisy ogólne.

Art. l. Celem uregulowania obiegu pieniężnego i kredytu, powołuje się do życia instytucję paiistwową pod

nazwą "Narodowy

Bank Polski", wyposażoną przez Państwo

w przywilej emisji biletów bankowych i nur.y ·

waną

w niniejszym dekrecie Bankiem.

Fragen Sie sich, wie diese Gesetzesbestimmung auf Ihren Fall anwendbar ist?

Prüfen Sie diesen Erlass zusammen mit Rechtsprechung, Kommentaren und verwandten Gesetzesbestimmungen in Legislator AI.

Fall in Legislator öffnen →