Legislator Rechtsprechung & Gesetzgebung
DU_1930_714 PL

Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 8 listopada 1930 r. o warunkach technicznych, dotyczących materjałów, używanych do budowy kotłów parowych.

8 Artikel / Bestimmungen · Polen
Originalquelle öffnen Maschinenlesbares Markdown (.md)

Inhaltsübersicht (8)

Gesetzestext (8 Artikel)

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 714 notInForce

§ 31.

W wypadka'ch, gdy wytrzymałość pewnej typowe'i części k otła nie daje się US.taI:i,Ć rachunkowo, nale' żytę wytrzymałość określić doświackzalnie.

Takim srprawcLzi~anem wyt'TZymał'ości mo'że być

próba wodna przeprowa,cLZ!ona aż do granky od-

kształceń trwałych. NIe dotyczy to części kotłowych

n~towanyc, h.

Ob,liczeniowa moc szwu i stopień bezpieczeństwa.

§ 28.

1) Spół'Clzynn:ilk mo'c y SIZW,U spawane,g o nale;ży

przyjmować równy 0,7 mocy Machy pełne,i, nie,z,a leżnie od urządz,eń wytwórni spawającei j.

Do określenia wysook'Ości ciśnienia wZlględneg'o

należy przyjąć sto pień be,zpieczeńs,twa w stosunku

do gran1cy płynności nie mniejszy ni,ż 2, przy uw,zg lę­

dnieniu wpływu temperabury, ;j ak pr.z-ydę'to w § 1

punkt 5.

2) PTizy 'ohliJcZianiu walczaków ,s pawanych naspawanym spółe.zynni.k

[elży przyjmować w slz,w ie

be~Zipiecz'eństwa = 4,5.

3) ObHc.z,and,e wyt!TlZymałośd

rozciągan:i~ normuje § 1,

walczaków na

714.

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA PRZEMYSŁU I HANDLU

Wyżarzanie,

próba wodna, wysokość ciśnienia próbnego,

odbiór urzędowy.

O warunkach technicznych, dotyczących materjałów,

używanych do budowy kotłów parowych.

§ 29.

1-) rP o spawaniu hlac!h musi nastąpić wyża'l'za­

nie rkoh przy It emperatur,ze ponad 9000 C. Powt,ó rne

wyżarz:anie po próhie wodne.j, wykonanej w war'unka'oh wymien~onyeh niżelj pod 2) nie 'jest wskazane.

2) Próbę wodną wakz aków spawanych należy

wykonać przeld WilliHowal1j.em den lub wydęciem

w płaSlzczu walc,z aków Ijarkichk ol wi,e k otworów, przy

ciśnieniu wywoł'uUącem VI mater:jale naprężenie na

~ozdąganie równe 10,5 kgjmm 2 •

3) Prrzy odbiorze urz.ędowym należy stosować

ogólną 'zasadę" że ur1 zędowy rzecz'oznawca ma prawo być obecnym przy wszy.st kich C'zy,nnościach,

IZwiCl!~anych z wykonaniem walczaków. Do odbiioru

1lJ1'z,ędowego nale.ży, nole u c hybi.ając powyższej zasaoZ!ie, prz,e prowadz'enie próby wodneij i rewiz;ji wewnętrznej po dokonanej próbie, pr.zyczem należy

plrzeprowaoZ1i ć pomiary o dchyleń w średnicach i 'o d

. tworzącej walcz,a'ka, m i'er1z ą c te 'O'siat.nie w ods<tę­

pach około 1000 mm. Celem srl:wierdzenia, czy wskutek PTóby wodneą n1'e na st ą piły trwałe odkształce­

nia, na1eży pr~ed, w czasie i po próbie mierzyć obwody walczaków w odstępach około 1000 mm.

Dna zaciąg~ięte.

§ 30.

Dna zaciCl!gnięie lub ,z a,kuwane

Ks,z)tałt ~Ibl~ż;onydo półkulb.

'zdn:i:a 8 listopada 1930 ~.

pow:i nny mieć

Na podsit awie art. 2 ustawy 'z dnia 31 maia

1921 r. o nadzorze nad kotłąmi pa'r owemi (Dz. U. R .

P. Nr. 50, p,OIZ. 303) w brZimieniu U's,t awy , IZ dnia

6 grudnia 1921 r . (Dz. U. R. 'P. Nr. 108, POIZ. 786) zal'Iządzam co następuje

§ 1. Wprowadza ,slię zawarte w Izałąc'znilku do

ni'I1'iejsze,g o wzporządzenia pl'lZe.pisy, dotyc'zące materiałów, używanych do wyr'o bu kotłów parowych.

§ 2. Wymie:nione w § 1 niniejsizego rOlzporzą­

dzenia przepisy nie mają zarstosQwąnia do budowy ·

K,o.fłów wyslzczególni:onych w § 1 punkty 'a), b), cJ, d)

~ e) Tozpo,rządzenia z dnia 8 listopada 1921 1'. (Dz. U.

R. P. Nr. 103, poz. 744) oraz w § 1 punk,t y a) ri 'b) mzporządzenia 'z dnia 29 paźdrziernika 19.23 r. (Dz. U.

R. P. Nr. 119, poz. 958).

§ 3. RozporządzenIe ninie.js,ze wchodzi w ży­

de w trzy miesiące po ogłOSIzenilu.

Równocześnie tracą moc obowiąlZUjąCą w.s'z'e lMe przepisy. wydane w sprawach unormowanych niniejszem rozpo'l'ządzenie m, a w ,szcze:gÓJlności pierwsze zdanie us,tępu 1 w § 4 ~ ustęp!? w § 23 TO!zrporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnha 8 listopada 1921 r. w przedmi'ocie prz,e pisów o budowie,

ustawianiu l nadzorze kotłów parowych, używanych

na lą,diZlie (Dz, U~-R. P . Nr. 103. pOIZ. 744) ora,z ustęp 1

w § 3 i pierwsze z,d an ie ustępu 4 w § 24 r ozporz ą­

dzenią Mini,s tra P rzemysłu i Handlu z dn.ia 29 paź­

dz:iernika 1923 r. w. pr.ze,dmiącie budowy, us'lama,-

'fh-,,:,r• ~.-"---"-~-",~,:o--:"--"-:--:""

,, ~

.'- ---_ _ _ _ _

, .""""'''''''''''--'-''''''-_

"

1282

' Dziennik Ustaw. Poz. 714.

Nr. 91.

!

llii.a ,ii dozOTu kotłów parowych na sŁa-tkach (Dz,. U.

R. P. Nr. 119, POIZ ~ 958).

Minister Przemysłu i Handlu: E. Kwiatkowski

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 714 notInForce

§ 33.

l) wytrzymałość na rozciąganie(R) 35 - 45 .

kg/mm',

Grubość śoianek mierzy s,łęna obu ko-dcach

2) przydłużenie (A) - 20% przy wzorcu -dłu­ każdej rury.

gim i 25 % przy WlWrcu krótk~m,

Grubość ścianek TUT kotłowych oblicza się we3) udarność (U) - 9 .kg/cm' PI"zy grubości ścian­ dług nutępu4ąceg,o wzoru

ki ponad 10 mm.

Stal węglowa, użyta n,a zeSlpóTki, wtnnaodpo.

i k + 1,5 mm

wiadać następUljącym warunkom techDicz.ny;m

2~Ó ~

Nr. 9>1.

Dziennik Ustaw. Poz. 714.

w 'którym oznacza

weW1Ilętrzną średni-cę rury w mm.

p - ciśnienie względne (robocze) w atu.

k - naprężenie dopuszczalne - 5 kg/mm!.

Tol,erancję wymiarów grubo,ści ściane,k wolnO'

pr,zyjąć w granicach

a) dla średl1lic

do 50 mm średnicy zewnętrznej ± 0.5 mm

d-

ponad 50 mm do 200 mm

± 1°/0

ponad 200 mm

± t ,50 '0

b) .grubość ścianki rury w tym samym przek't'oiu może wahać się w granicach

± 10 % dla rur do średnicy 133 mm. średn.

'Zewn ę,trz.nej,

± 12% dla ŚTedruicy pO'nad 133 mm.

W pOSlzcze'g ólnych miejscach, na dłu~ośC:i nieprzekraczające~ dwóch średnic rury, dozwolone jest

uchybienie grubości o + 20 %j

c) na"jmniejsza grubość w którymkolwiek przekroru może być mnie'i's.z.a od żądane4 grubości, Illie

więcej jednak rui.ż 10 %.

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 714 notInForce

§ 34.

Zakres DbDW!WZUjących przy odbiorze technicznym rur kotłowych prób. oprócz przewidzianych

w § 30, obejmu1e

a) próbę dśni'enia wodnego (W),

b) próbę rOZlszerzenia (S),

c) próbę wywijania k'ołnierzy (B),

d) próbę spłas,zczetllia (G).

Wzorce z ' rur o długości najmniej 100 mm odcina się z ,rur wyżaiJ"zonych.

grupy 100 rur ~ 'z ,każdej 'Z następnych grup po 100

Slz,tuk po jednej rurze, jak również i od ostatniej gru·

pyzawieraiącej mniei n;iż 100 sztuk.

O dlle która 'z rur nie odpowli e warunkom próby,

należy poddać próbie podw6,jną ilość J'ur z każ,d~

grupy. O He ponowna próba da wyni.k ujemny, na.Ie·

ży rury os-la'teczruie zabrak'ować.

Próbę na rozszerzanie przeprowadza się tylko

na rurach do 140 mm zewnętrz.nej średnicy włącznie

w ten sposób, że sworzeń ,sto,żkowy o długości sto'ż.~

ka nie mnuej,s'zej .l1Ii:ż średnica rury D cyHndryc.z.nem

przedłużeniu w ,g'roUJbS'zym końcu, o,d powiedni,o naomw.iDnym, wb~ja silę na zi..-nno młDtem lub wci'sik a pia':'

są tak głęboko, dopokąd cylindryczne przedłu;żetlie

,stożka nde we,;cLzde w rurę na 30 mm. Na rurie Jlie

poWlinny się pokruz,ać rysy lub pęknięda. ' Średnica

stożka w gTUhSlzym ko,ńcu ,jest lZalewa od gru.bości;

ścianki rury i tak

przy gruhości ścianki do 4 mm włą'cznue poWtin:na wytllosić 1,1 wewn. średn.,

przy grubości ścianki , pon;łd 4 mm włąc:mie powinna wynosić 1,06 wewn. średn.

Przy ruraoo ponad 6. mm grubości roZS'zerzariie

rzapomocą słoŹlka można zastąpić ro'z wa.]cowaniem-.-:"

Próbę wywinięcia kołnierza przeprDwadza saę

na ~urach do 200 mmz,ewnętrzne,j ś,rednicy włącz­

nie. Szerokość wywiniętego kołnierza mi'Crz,o'n a od

zewnętrznej powierzchni rury ma wynDsić

do 55 mm

średnicy zewnętrznej rllTy 1/6 średnicy zewnętrzn::-"~od 56mmdo 100 mm "

"

"l/S"

"

,,101 " "150",,

"

"l/S"

"

,,151 " "200",,

"

,,1/10"

II

Brzegi końca rury, na której ma się ' wyw1jać

kołnierz, należy przed próbą l'Ckko .zaokrąglić. Koł­

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 714 notInForce

§ 35.

Próbę dśn.fenia wodneg'o przeprowadza się na

trzykrotne ciśnienie wz~Jędne (robocze), jednakże nie

przekraCizające ciśnienia. obLiczonegO' według w~o­

!rów

2250 • g

a) dla żelaza P r =

d

1500 • g

b) dla miedzi P r =

d

Z każdej grupy rur, przedstawionych do odMoo("U 1echD'icznego, zestawionej z rur jednego wymiaru,

!przeznacza się 10 % do prób na ciśnienie wodne.

Jeśli choć jedna z rur badanych nie wy1~ma próby, należy w:zliąć do próby jes'z cze 10 ruJ' z tej samej grupy. Jeśli i 'z tej j,l'ości rur jedna rura nie wytrzyma próby. na,leży IZabra'kować całą grupę 100 rw.

nierze należy wywi(jaćO" 900 na ,zimnO'. , ' "

Do próby spłaszczania bierze S1ę odcinki rur

-o długO'ści około 100 mm,Zlg,riiata s:i'ę je w ten .sposób,

aby wewnątrz r'ównoJegłych ścian powstała wolna

przestrzeń o wyso,kościrównej podwójnej grubości

ścianki rury. O ile na ' odcin.kach rur nie powstaną

pęknięcia lub rysy w samym materjale, próbę ia1eży

uważać ·za pomyślną.

.

.,

Rury ścię,gniowe próbie tej nie podlegają.

.

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 714 notInForce

§ 36.

Do próby ro'Zs'zerzema" wyw~jan~a ,kołnierza

I apłaSlZCiZanJ.a p:rzelZ,n acza Slię po 2 rury IZ pierwsze;

§ '38.

Rury 'cechuje się na jednym z ,końców znakiem

wytwórni i godłem r.zeczo.znawcy.

.,

Warszawa,

Drukarnia Patlahvowa.

.-; ~

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 714 notInForce

§ 37.

Próble na lTo'zcią:gan!e pO'dlegają rury 'O średni­

cy I~ewnętrznej ponad 140 mm a grubości ścianki n4e

mtlli ejs.z ej niż 5 mm.

Do próby wydnasi-ę paski w kierunku poprzecz.nym rury, Q dług'ościodpowiedniej dla wZ'orca

dł\ligie~'o. PTóbk~ plTostuje się na gorąco i wyżarza,

poczem p'od~jep't'óbtie.

Tłoczono JE

polecenia Ministra Sprzwiedllwoścl.

Konto czekowe w P. K. O. I\dministracji Dziennika Ustaw N2 30130.

53862 P

Cena 70 gr.

OD ADMINISTRACJI: PreDumerata Dz. U. R. P. wyDosi 8 zł. kwartalnie. Urzędy i Instytucje palistwowe opłac.',

6 d. Pre.umerała winna być opłacana naJpóźniej na 2 tyllodnle przed rozpocZlłciem bidego kwartallL

Reklamacje JE powodu nłeotrzymaDia POlzczell61nych Dumer6w Dz. U. R. P. należy wDosić do właśi:lwycbaii,d6w

pocaloWJch lliezwłocaaie po otrllJaaaaia "ltVlleto kolefIleto

-_era.

•

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 714 notInForce

Dziennik Ustaw. Poz. 713

Nr. 91.

2) Odchylenta w wymiarach ś~ednic dowolnych

poprzec2lnych przekrojów walczaków nie m ogą przekrac,zać ± 0,75 % wymiarów średnicz,amówionych,

j'ednaikż;e nie więce,j niż ± 10 mm.

3) Odchylenia 'o d <tWoll1zące.j w a,Jc'z,a k a , mierzone WIlldłuż całej je,g,o c y1indryc,zn ej cZięści, nie mogą

pTlZekrac1zać ± 0,3 % dlug'ości tej'że częśc i.

4) Odchylen1a gruho ś ci blachy w spawanym

slzw,l e walc,z,alk a od pierwotnej , gmbości blachy nie

mogą p~zlekraC'zać 10 %.

714.

1281

Uwagi ogólne.

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 714 notInForce

Załącznik

Przemysłu

do rozporządzenia Ministra

i Handlu z dnia 8 listopada

1930 r, (poz, 714).

PR Z E,PI SY

o warunkach technicznych, dotyczących materjałów,

używanych do budowy kotłów ~arowych.

I,

dycznemu sprawdzeniu przez rzeczoznawców. Przed

przystąpieniem do badani.a materjałów maszyny winny być także dó,kładni.e sp.rawdz;one.

Wyniki prób winny czynić za':ość wymaganiom

przepi,s ów s:zc:zególowych .

Jeżeli próby dają wyniki nierz.adawalające

z przyczyny wódoczn,ie wadliwego Wiz orca lub z powodu widocznie wyraźnych niewłaściwości vi wY'konywaniJu prób, mo,że lZarówno rzecz:olZ,n awca ja.k i do~

stawca materjału żądać, aby próbki, specjalnie w 't ym

celu nanowo pobrane, po ocechowan:iu ~ch :zo,st.ały

przesłane do powtórnego 'Zlbadania do je,d negoz l:aborato:r jów badawczych, upoważnionych pr.zeiZ Ministra Przemysłu i Handlu. p.owtórna próba będlZlle

uważana ,za 'o,statecizną.

Przepisy ogólne.

§ 5.

,I

§ 1.

Do budowy i naprawy kotłów parowych mogą

być używane następujące materjały

a) żelazoz.lewne '(stal wę,glowa),

b) stal niklowa,

c) miedź.

Za ze'z wolenl,e m Ministra Przemysłu i Handlu

.mogą być używane trukże ~nne rodza.je staH.

§ 2.

Materjały do budowy i ,naprawy kotłÓw parowych winny odpowi:adać warunkom technicznym,

pnzewidzianym w niniejszych przepisach.

W celu s,twierdzenia warunJków techni'c:znych

materjały te podlegają urzędowemu odbiorowi tech.ni,c zinemu. Urzędowy odbiór techniczny polega na

al ;baclaniu technicz.nemmaterjałów,

b) prot-okóla:rnemstwierdzeniu wyni.ków ba, dania techniczneg:o,

'

c) , ocechowaniu . materiałów. Iz:badanyc,h.

§ 3.

Urzędowego odbioru tec,h nicznego , dokonywują

rzecz,o,z.na wcy, upoważnieni pr'ze1z M\~nistra Przemystu i Handlu. Wykaz upoważnionych necz'oz:nawcówogłas~z:a s,ię w "Monitorz,e Polskim".

Urzędowy odbiór techniczny materiałów może

odbywać Isię za 'zg'odą wytwórcy tych matenjałów

w -obrębie jego ~zakładu pr,zemysłowego. W każdym

razie wytwórca materjałów winien być prze'zrzcczoz.n:awcę wezwany do asys't owania przy czynnościlach

odbioru technkzrie,go.

Ws'z elki,e koszty urzędowego odbIoru technicznego obciąża,ją w Itym wypadku Ilabywcę mater,jałów.

' § 4.

Badanie .techniczne materjałów polega na

a) oglę.d:zńJnach 'zewnętrznych materjału,

b) sprawdzaniu wymiarów,

c) pobraniu próbe,k na wzorce,

d) dokonaniu prób mechanicznych.

Prób mechani<:znych mate1'jałów dokon-ywuje

się na ma,s,z ynach, których do,kładność podlega per:jo-

PrÓby mechaniczne materjałów w;,nny być wykonywane w temp'e ra'turach zwyczajnych . na wzorcach, pohranych i prlz ygotowanych 's'i,os'ownie do n~­

niej'S1zyc:h przep'ilsów.

Do próh, ma,iących na celu okreś,len,ie przydłu­

żenlia (A), granicypłynnośd (Q)O'Ta1Z wytr,ży,małośd

na rozdą;ganie (R) używa się w~orców długi.ch . l'Ub

krótkich. D~ugo,ść pomilarowa (L) wZlorców ustala

się wedtug na, stęp'tlijących wlz,o,rów

a) p,r zy wlzrOTca'c:h dł'ugich

L < 10 d - dla pnzekrodów kołowych,

L = 11,3 yF - dla przekrojów innych kształtów;

h) przy wlz,o rcachkrM,kich

L = 5 d - ,d la przekrojów k-ołowych,

L = 5,65 y ~F-- dla przekrojów innych kształtów .

W powyższych wZlorach ozna<:za

L-

długość pomiarową w mm między ,znakami

OIkreślenia iprzydłużen~a,

do

d - śre,dnicę przekróju w mm,

F -:- pt1Zekólj w mm 2•

§ 6.

Pr,zebieg i wyniki badania t~chnicznego

teriał,ów wciąga się doproto,kółu odbiorcz.ego.

ma-

Protokół, odb-iorczy powinien zaw,jerać

a) ,nazwę wytwórni materjału, ' wż, g,lędnie <imię

i nazwisko wytwórcy,

h) rodzClJj ma'terjału , stanowiącego przedm:i,O't

urzędowego · odbioru

,technicznego wraz

·z ,o pisem oraz podanri em il'ości i Vlymiarów,

c) przezna-czenie materjału i oznaczenie nabywcy,

d) amię i na!z wisko upoważnione ~o r,zeczoznawcy, Móry dokonywał odhi,ol'U,

e) uwagi .dotycząceprzeble,g,~ ,i wyników badań

techn-icznyc,h, sto's,o wnie do przep;'s ów ISlZczegółowych,

"

f) orzec.zenie rzeczo'z,nawcy ,s tw,ier.dzające , czy

. :materjał, ,wstał przyjęty lub 'i abra,kowany

wcalości lub częśCi,

Dziennik Ustaw. Poz. 714.

"g) podptsrzecZloznawcy oraz datę !Sporządze­

nia protokółu.

Wprołokóle winno być poza,tem za:znacz1one,

cz.y wytwórca materjałów był 'o becny przy czynnośdaoh odbioru (§ 3). W razie Zlgłoszenia zarzutu,

w ' proto.kóle winna być o tem uczyni'ona WIZJJlianka.

Protokóły odbio:r~ze winny być przechowywani&' przeiznabywców materjałów podle,gających 00Mikowi technicznemu, w przeciągu 5 la't.

, , . _. Odpisy protokółów wydaje S1ię wytwórcy ma~~ri(l.łOw;

"_

§ 7.

__P~epLsy -o 'cechowaniu ma,ter;ałów, podlegaią­

cycili ~ urzędowemu odbiorowi te,c hnicznemu, unormowanesą w części 2,"giej in~niejszych przepisów.

n.:przepisy szczegółowe.

A.

Blachy kotlo~e.

§ 8.

_

Blachy kotłowe winny odpowiadąć waruDlłrom

technicz~ym,które dla każdego rodza.ju blachy pod.aje p oniższała blric a

R

W'ytrzy"

mllłość

na r01.cią-

w

t~nie

Do

-_ obli~

czenia

g/mm"

• K~ -35do42

36

"D" 40 .. 47

"B" 40 .. 52

41 '

42

.8" 48 " 55

50

22

20

Miedt

A

Najmn. przydłużenie w % dla

..

wzorców

Stosunek

I!raniey

płynnośd

~.

' Q do wy-

I

trzvmałości

L=IO d

L=5 d·)

L=lt.3yF L=5,65VF-

26

22

20

24

l Q 000) ,

fEf = 55

31

R

32

26

27

36

Rw%

-

0 ·0

_

Q

=64

-

·u

.....

~o

Ej

.• , E~

O",'CC

"C..ltC

O

13

12

12

h) próba n:ie'obowiązuiąca

1) określenie udarności (Ul.

Próba uda'l'O'ości (Ul oraz stosunek Q : R nie

mogą być .przyczynami zabrlllkowalllia materjał'l1 ba..

daneg,o.

.

§ 10.

Próby meChan'łC'Ztle R, A i Q wymienione w § 9,

wykonywuje się na wz'orcach dł,ug~h lub krótkich,

pobranych według 'z aJsad§ 5.

Do próby M formuje się WlZQJ'1ZeC o długości

ni,e mniejszej n1ż 250 mm -i o s'zerokości 40 mm. Kra ..

wędzie WlZorca winny być nieco ścięte pilnikiem.

Zginanie winno si,ę ocLbywać na zimno zapomoci\

p~asy lub młota. Przy z,ginani'l1 blachy "K" przygię­

,te ramiona mus'zą dosiebie ściśle pr,zylegać, zaś przy

blachach "B" i "D" między przy,gńętemi ramionami

może pozostać (), dstęp równy grubości blachy bada..

nej. Jeżeli wIZorzec był ~ jednej strony ze,s trugany

(§ 12), wówczas winien być zginany w ten sposób,

aby strona nieze,gtTTUgana wypadla po zewnę1rznea

iS'trood-e przegubu.

Dla miedzd. nCli}.e:źy próbę M prz:eprowadzić na

l1Ji,mno 1. .na gorąc,o, przyczem ramiona ~inanego

wzorca powilnny do siebie ściśle przylegać.

. Próba wytrzynulł·ości na zginanie (M) wówczas

U1znClina będzie za zadawalającą, jeżeli na zewnętrznej

stronie przegubu -Zlg·jlętego wzorca nie wY's,tąpią w ma<ł:erjal-e żadne ślady Izłamania lub naderwania.

Próbyudarn'ości (U) winny dać wynJki określone w § 8.

, Blachy miedziane podlega.ją tym samym pró ..

bOm co blachy żelazne.

§ 11.

15

,

K, D i B oznaczrują 3 rodzaj~ 'blach ze stali

0lewnej, a S - blachy 'z i,n nych rodz.a,jów s-laLi.

Próba udarno'ści U oraz stosunek Q/R nie mo!ebyć przyc'zyną z.a brakowania mat!rjału.

U ~· ag-a: - ·) W.zorca -krótkiego używa się- tylko w tych wypadkach, gdy wycięcie próbki dla wzorca dłu­

giego jest niemożliwe.

o*) Udarność odnosi się do wzorca tO • tO • 60 mm

przy karbie o głęboko ś ci do spodu karbu 5 mm,

przy średnicy 1,33 mm .dl" próby na taranie

wahadłowym 10 kgm. (Charpy) i przy odległości

podpór 60 'mm.

_0) Przez Q rozumie się naprężenie, przy któreDS

zaczyna ~ię - zmiana- kierunku-wskazówki lub je;

zatrzymanie przy zwiększającem się odkształ­

cenilL

§ 9.

Zakres prób mechanicznych przy edbiorZle

. blach ,kotłdwych jest następujący

i

a) próby obowi~ujące

,

1) próba Wy>trzymałości na rOl~ciąganie (R),

2) okreś,lle.n_~e pr.zydł·użenia (A)~

3}określenie gran:i1cy płynnośti (Q),

4)pi'óba WYitrzymał,ośd na zgmanie (M);

Blachy wm'Ily być przed pobran'i:em próbek dooraz powinny posiadać powierzchn4e równe, bez skClJZ, uwypukleń, zadziorów, wgłę­

bień ŻUŻlIowych i innych wad. Dopuszczalne są tyi·

k,o nie~naczne brCliki ~wnętrzne.

W razie przedstawienia blachy do odbi,01'u

technkznego prz,e:z wytwórcę, winien onzł-ożyć rze·

czo~nawcy wykaz blach i arkuszy według spustów

p:i~ca hutniczego z olZ.naczeniem numerów blach, na·

leżących doka~d0go spustu, ora'z z podaniem pie.r·

wotnego składu chemicznego każdego spustu.

kładn~:e- wyżarzone

§ 12.

Wymiary powderzchn~ Machy obcięte~ nie mo-gą być mnie,jSlZe od wymiarów podanych w zamów;e·

IO,tu. Pozatem blachy przedstawione do odbioru technttczhego winny posiadać zapas maierjału do wzięcia

IZ I1iieg'o w Ikrierunku poprzecznym i podłużnym do

kierunku walcowania niezbędnej ilości wz,orców do

badania. Jeżeli de odbiooru technicznego jest przed..

stawiany ni'epocięty arkusa: blachy, w:in~en on pasia·

dać zapas ma'ierjału do pobrania dodat'k owych próbek dla badań mechanicznych. Wyniki prób tego

a'l"kuSlza, jako ~ałości będą uznane za miarO'dajne dla

wrSzy.stMch wyciętych z mego blach..

Toleranc.ja ujemna w grubości

przekraczać na'stępujących granic

blach nie może

Pręty powfilnny być

•

•

•

•

•

•

9.9 mm pr:z:y dowolnej ner. - 0.3 mm

10-11.9..

•

•

• -0.4 •

12 i wyte'.

•

• -0.5 •

§ 13.

W,zorce Z bla'c;h kotłowych winny być wycinaD:e w ten spos,ób, aby przedstawiały jakość całej badane;j blachy. Sposób wycięcia wz,orców poz.os,tawia

~ię do Ulznania dostawcy, 1ednakże winien on ustos,owaoĆ się do żądań rzeczoznawcy 'c o do tego, ~ któ(fe~ końca mają być wycięte pas,ki na WZ:OTce.

W ra1Jie potrzeby paSiki na wzorce mQgą być prostowane, j.e.dn.ak tylko Da zimno.

§ 14.

Przed pobraniem próbek blachy winny hyc!

ostemplowane według wskazówek rzeczoznawcy. Takiemi oSamemi zna'kami stemplowemi w1Jnny być oznaczone wycięte pas-kJi blachy, z któryc.h ma·ją być uformowane WIzorce.

W rari,e oddzielenia ostemplowanych uprzedmo

pasków na wzorce przed wyżarzeniem blach, paski

t\' po ich wypvostowaniu mogą być wyżaI1Z:one ale

łącznie z blachą i przy umieszczeniu ioo w tem miejscu przy blasze, ,z którego Izos.tały one wycięte.

.

Miejsca przeznaczone do wydśnięciaznaków

stemplowych powinny być uprzednio oC'zySlZczone do

metalicznego połysku.

Odbi,orowri technic.znemu podlegają pręty o dłu­

gości do 6 meŁrów.

Tolerancja dla średnic żelaza nitowego wynosi

do 18,5 mm średnicy - ± 0,25 mm, powyżej 10,5 mm .

średnicy ± 1,~5%.

§ 18.

Przy odb'i'or'z e 'technicznym pręiów niJtowych

próbk!i na WIZorce pobiera się do prób mechanicznych

w ten sposób, że po podzieleniu całe,j 'P'odlegającej

~badaIlJiu ~}.ości prętów na partje po 100 s,Z1tuk tego

-same,go rodz<lJtu i jednakowych wymia,r ów - bierze

się oZ tych partyj próbki w iLości

5 prętów z pierwszej pa,rti~ i

3 pręty IZ każ.dej następnej partii.

Próbki ie winny być ostempl.owane zna1ciem

!lZec-zoznawcy.

W.zorce doo pr6b mechankznych odcina S1ę

z końców wybranych prętów. Z każde,go pręta może być oddęty jeden wzorzec na ro~ciąganie, je,d en

na Ziginanie 1 dwa na oS<lJdlZan.ie. W'zoTce 'z widocz;nemi wada,mi lZewnętrzll:emi nie powinny być uży;.

wane.

Do prób Daro'Zciąg·ame i n'a określenie przydłużeni'a WIZorce winny być w s't anie pierwotnym.

Gdy mamyna PTobieTcza na to nie zezw a,la , wówczas

Wll:orce mogą być obtocz.one na 'z,imno w celu 'zmnie,j$zenia przekro,ju. Obróbka termiczna jest niedopuNC'zaloa...

§ 15.

Woorce dla próby wytrzymałości na rozoią'!!a;-'

nie (Rl powinny z obu stron posi'adać powierzch~~e

w takim sŁanie, w ja:kirrn blacha wys,d a z wakowan1a.

W'zorce dla prób wY'trzymalości n.a zgina,n ie

(M)

alo isl'e dótyclZą blach o ~ruJbości d~ 20 mm:powinny posiadać powierzchnie .w lakun staIlle,

w Jakim blacha wyszła z walcowarua,

.

b) o ille dotyczą blach o gruboścl pon~d

20 mm _ m~ą być z jednej strony zestrugane. Jednak do grubości nie mn-ie,j:szej o'u 20 ~m, pr .zyczem

przy wykonywaniu prób')' s1.rona o powlerzc;hm pfe~­

'Wotnej powinna wypaść po zewn~trz.n.eJ ctronJJe

przegubu.

..

Pręt, Dlłowe.

§ 16.

NHy w~n.ny być wykonane ze słali węg,J.owe1

o Wytrzymałości n,a rozciągan4,e (R) równe; 34 42 kg/mml i o przydłużeniu (A) co najmniej 25%

przy wrorcach długioh a 30'% W1~orcach krót.kich,

Do łączenia blach miedzianych mogą' być

używane nHy z miedzi, która winoa odp.oWliadać warunkom techIllicznym określ'onym w § 8.

§ 17.

Pręty żela'zM n'a nity powinny mieć poW'ierrchulę czystą, nienaruSoZ'oną, niepoTowatą,

derwań lub jakichkolwiek braków.

bez rys, na-

na oko proste, .o końcac'h

obciętych i wolnych od wgniecenia walców.

cU. blach o grubo 7 •

•

. Nr. 91.

Dziennik Ustaw. Poz. 714.

12S4

fi 19.

PrzyodMor.ze 'technicznym pręt6w mtowych

PTóby

a) próba wytrzymałości na rozciąjganie (R),

b) próba na określeni'e przydłużenia (A),

c) próba wytrzymat.ości na '~ginalllie (M),

d) próba na osadzenie (Z).

Pręty 'o średnicy poniżej 5 mm n.ie podlegafą

próbie na rozci~anie (R).

.

obowiązuią następujące

§ 20.

Pr6by 'Wy'fnymalośd na rozciągan1e (R) i 118

określenie przydłużenia (A). wykonywu;e się SIlo$ownie do przepisów ogólnych.

Próby wytrzymał,ości na zginanie (Ml wyk'o nyWUJie się na zilIllno przy pomocy W'Zlorca odpowiednie;

długośoi, przyczem po zgięciu pręot.a między raml'onami 'Zlgręcia nie powinna pozostać odległość w.iększa

mż 1/5 śTednicy wzorca badanego. Na zewnętrznej

stronie przegubu nie powmny występować żadne

pęknięcia, rysy lub inne wady mai erj ału.

Próby na osadzenie (Z) przeprowadza s~ę przy

pomocy ,dwóc.h wwrców o długośd równelj podwójnej

średn~cy pr·ęła, ustawionych możli'W~e naj.dekładnie.j

pionow·o. Obydwa W'lorce osadza się W temperaturze nitewania ' de 1/3 pierwotne,j ich długości, przyozem w mater,jale wlzorc,ó w nie powinny wys,tępować

rysy ani pęknięcia. Osadzanie w temperałurz.e nie- o

bieskiego żaru jest niedopuszczal.ne. .

Jeżeli próby z danej partji daią wyniki niezadawaJ.a6ące, parl,ja w cdości podlega za.brakowaru.u.

Nr. 91.

Dziennik Ustaw. Poz. 714.

S 21.

Pręty, które wykażą przy próbach wyniki zadawalające, podlegają ocechowaniu przez rzecZIQrtnawcę

przeprowadzającego

odbiór technic.z.ny.

R'z eczozna wca może zarzątUić oce'c howanie wSlZystkich prętów danE1i partji.

1) wytrzymałość 'D a roz.ciąganie (R) 34 - 42

kg/mm 2 ,

2) przydłużenie ...- najmniej 26% przy wzorcu

dłlJi&im 32% . ...- przy WIWl'CU krótk,iIlll.

fi 27.

Kątówki i śdą:~i płaskie próbuje się ja:k blachy

Co Nit,.

k'ofłowe (§§ 9, 10 i 11), drążki o W'szel.ki~hprz.ekro­

j,a ch ...- ja,k p'I'ęty nitowe (§§ 19 i 20) lecz bez próby

fi 22.

osadzenna (Z).

Próhom podle~a 5% ką1ówek w~lędnie 5%

prętów, iednak nri:e mniej niż po 5 sztuk.

Odbiór techrucz.ny gotowych nitów polega n:a

sprawdzeniu wymiarówł

wykonaniu próby na osadzenie i na sporządzeniu

protokółu odbiorczego.

,

Ni1y przygotowane do odbioru powinny być

podzielone według ,gatunków na partje po 1000 s.ztuk

W każdej. Z każ.de,j pariji pobiera się po dwa mty

dla prz.eprowadzenti.a prób tec.b..o.ic:ulyc.h.

oględz~nach zewnęt.rz.nych,

fi 23.

S 28.

Wzorce pobiera się

a) przy ką'ióW1kach, płaskowniJkach, 'Częściach

kotew it. d. o ks'ztałcie płaskim - jak dla

hlach k'otłowych (§ 13).

b) przy drąŻlkach o wszeLk~ch przekrojach ~k dla prę'ww niltowych (§ 1S).

Srednicę n,Ha mierzy się w odJe!!łości 5 mm od

gł6wki.

•

Długość n±ta mierzy się od główlci do końca

trz,ona.

T olerancia dla średnic nitów jest następująca

dla średnic do 20 mm - + 0,3 i "'- 0, l mm

•

" ponad 20 mm - + 0,5 i-O, 1 mm.

Toleran-cja dh.tgości nitów ;est następująca

dla średnic do 20 mm - + 1 mm

~ mm.

•

• ponad 20 mm -

+

S 24.

Pr6bę na osad.zenie (Z) przy badaniutechnicznem nita przeprowadza się w ten sposób, że trz'on

nita o długości r6wnei podwójnej średnky ustawia

się możliwie na.jdokładO'ie~ pionowo i osadza się przy

temperaturze n'itowanna. W:wrzec powinien dać się

i()sadZl~ co nai.mn,jej do 1/3 pierwotne.j swei długości1

nie wy.ka,zuiąc żadnych pęknięć ani rys w materiale.

Nit po zaha rtowaniu powinien dać a.ię osad2liQ

do 3/5 swej tllugośc.i.

.

§ 25.

JeśH próby 'Z danej partji, przeprowadzone na..

letyde, dalą wyn,j,koi nlez.a.dawaJające, cala part.j.a

podlega ubrakowam

D.

Kłłt6wkl, 'c:ięti. waby, Asp6rJd Ił. ..

S 26.

§ 29.

Jeśli próby dadzą wyniki :zadawalające, r.zeczO-;

.znawca cecohu1e materiał wedł,ug zasad podanych

'w. S 21 dla prętów ' nitowych.

Rury_

E.

§ 30.

Opłomklj oŚ pJ.omieniów1ki" rU'ry do przegrzewac'z y i wogóle rury wodne i parowe, które tWO.fZl\

składową c:zęść kotła parowego, mogą być wykonane tyVko ze stali ,zlewne.j i z materjałów, które odpowiada,ją w rurach gotowych następującym warunkom technicznym dla rur s1alowych

wytr.zymałość na rozci~anie (R) nie powinna

być mniejszą niż 35 kg/mm',

przydłużenie winno wynosić co najmniej 20%

dla wzorca długiego.

§ 31.

Przy odbf.orze technicznym rur ba.daniu podle~

Ia~ wNY5ikie rury.

I 32.

Rury ' przeznaozone do odbioru technjczn~~o

winny być proste, posiadać tądane wymiary. o powierz-chni 'zewnętrznej i wewnętrzneiczystej, . gład­

k~eti j nieuSl~kodz'onei , bez śladów spawań ].ub zawal·

cowanych fałd. Drobne wypukłości i wj1niecenia,

a ta,kże płyt,kieniezbyt grube rysy, poc,hodzące

IZ · wgniecenia żużla, wlZ,ględnlie powstałe przy cią,gnie­

n:iu, nie mo.gą ,być przyczyną .zabrakowania rur.

Sb1 wę:glowa, ufyta na kąt6wki, ściąt!i, śruby

i t. d. winna odpowiadać następującym warunkom

technicznym

Fragen Sie sich, wie diese Gesetzesbestimmung auf Ihren Fall anwendbar ist?

Prüfen Sie diesen Erlass zusammen mit Rechtsprechung, Kommentaren und verwandten Gesetzesbestimmungen in Legislator AI.

Fall in Legislator öffnen →