Legislator Rechtsprechung & Gesetzgebung
DU_1930_713 PL

Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 8 listopada 1930 r. w sprawie przepisów o budowie kotłów parowych.

25 Artikel / Bestimmungen · Polen
Originalquelle öffnen Maschinenlesbares Markdown (.md)

Inhaltsübersicht (25)

Gesetzestext (25 Artikel)

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 1. Wprowadza się zawarte wzałączni.kudo PRZEPISY o' BUDOWIE KOTŁÓW PAROWYCH.

niniejszego rO'zporządz.enia przepisy Q budowi.e ko- ", '

R 'O Z d oz i a ł I.

tł6w parowych.

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 2. Wymien~one w § t pl'lZepi.sy nie mają zastO'sowania dO' budowy kotłów, wyszczególnionych

w ~ 1 .pulllkty a), b), c), dl i e) rozporządzenia z dnia

8 hstopada 1921 r. (Dz. U. R. P. Nr. 103, pOlZ. 744)

oraz w § l punkty a) i b) 'l'O'zpor,ządlZen,ia z dnia

29 października 1923 r.

(Dz. U. R. P. Nr. 119,

poz. 958).

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 3. Ro.zpoTządze'lli,e nin,i e,j sze wchod'z i vi życie

VI trzy miesiące pO' ogłoszeniu.

Równocześnie tracą moc obowi~jącą wszelkie przep:isy, Wydane w ,gprawach unormO'wanyoonini'e js'z em rozporządzenrem a w szcze~ólri,pści §6 oraz

§ 23 ust. 6 rozporządzeni.a Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 8 I'istopada 192! r. w przedmiQci-e pr,zepis6w D budowie, u's~awianiu i dozor.zel koHów pa~

~

"'..';;

Obliczenie grubości ściane,k walczaków o ciśmemu

welwnętrznem.

§ 1.

t

Grubość

Machy 'wa.lczaka obJiCZl& się !Ze

wzoru

D • p •x

, g = 200. R . z

+c

(1)

W POWyżSlZym WIZ'01'"Ze oznacza

.g -

grubość . blachy w m:r,n,

D - najwięksiZą średnicę wewn·ętr:zną walczaka

w mm,

p - na:jwiększe ciśnienie względne (rO'bocze) vi a,t n.•

R-- wytrzymałość Q'blkzeniową na rozciąganie bl.lchy w kgjmm2 ,

Dziennik Ustaw. Poz. 713.

x = 4,25 przy nitowaniu w łubki dwustronne, O' ~le

-stopień be- zpieczeń:st wał

wytrzymałość w.zględną szwu,

c-stałą.

x-

łubka zewnętr~na jest jednorzędowa,

wnętrzna zaś dWUNędowa,

IZ -

Uw~g-a

Przy wysokich ciśnieniach

hez SIZWU, jeżeli

_ 'x

P

R

lJ

dla walczak6w

li: 10

stosuje się wzór

g ...

O

2

,x

=

100

R

100- 1,732 p

-l·

(2)

2. Obliczeniową wytrzymałDść bierze się z nas1ępu;ącej tahlicy

A

Najmn. przydłużeDo

nie dla wzorców

oblicze·

w%

ni.

R

Wy trzy.

małość

na rozciątanie

W

g/mm'

L_lO d

Lell .l

L-S d',

L_U5

36

26

22

20

32

26

"K" 35-do 42

"O" 40 " 47

"B" 40 " 52

41

42

Miedt

50

20

.. S" 48 .. ss

22

I

y'''

k~mm'

:n

36

Vi'

24

31

-

Stosunek

granicy

płynnosci

Q do Wy·

trzymałości

~:-"

o.

:::lEe

.. u

:::l

__

"O~

}Q.",

-r=58

•

we-

przy nH-o waniu w łubki dwustronne, dwurzędO'we i przy ~ednakowej s-zero,kości łubek,

przy n:i lowaniu w łubki dwustronne, wielO'rzędowe i przy równej lub różnej s'z ero,kości łubek, o ile łubka zewnętrzna posiada

CD najmniej 2 rzędy nitów,

x=4 przy walc;za-kach bez szwu.

Uwaga: Łączenie bl-ach kotła przy pomocy łuhki jednositrO'nnej jest niedozwolone.

4. W walcz.akach kotŁów opłomkowych grubość bJac,hy, w ,której rOiz:tła-czane są rury, obl1cza się

IZ WlZDru (1)" przyczem z po-w odu dodatkO'wych natę·

żeń powstających w brzegach otworów wskutek roztł-aczania rur, jakO' wytrzymałość w1z,g,l-ędną (stopień

osłahien~a blachy) należy ws'taw~ć wartość ,,,z" obJJP.

czoną ze wZlor u

t - (d + 2g + 1)

x=4

z -

R w %

13

12

12

l5

--64 -

U wa Ił a: *) W-zorca krótkiego używa się tylko w tych wy-

padkach, edy wycięcie próbki dla wzorca dłu­

giego jest niemożliwe .

..) Udarność odnosi się do wzorca 10 . 10 . 60 mm,

przy karbie o głębokości do spodu karbu 5 mm,

przy średnicy l . 33 mm, dla pr6by Da taranie

wahadłowym 10 kgm (Charpy).

a**) Przez Q rozumie się naprężenie, przy kt6rem

zaczyna się zmiana kierunku wskaz6wki, lub jej .

zatrzymanie przy zwiękiz·a.jącem się odkształ·

ceniu.

machy ro-dz.aiu "K" o wytrzymalości n-a roz.cią·

ganie 35 - 42 kgj;mm' i przydłużeniu, przy prop-oT'ci'o Illalnym WlllDrcu długim, nie mniej-s um niż 26 % mo~ą być użyte -n a wszystki-e części k<>t.ła i części spawane na gazie wodnym (par. 22).

Blachy rodzaju "D" o wytrzymałośc.i na rózdą­

ganie 40 - 47 kg/mm' i przydłużeniu, pr.zy proporqonalnym wzorcu długim, nie mniejs-zem niż 22 % mogą być użyte na Wszystk1e części wyobl-o ne Lub -tło­

czone, D He nie znajdują się jednak w samej- komorze

paleniska.

.

_

Blachy rodza~u "B" O wytrzymałośd na rozcią­

ganie 40 - 52 kg/mm' i przydłu,żeniu, przy proporcjonalnym Wizorcu dłwgim, nie mniejsiZem niJż 20% mo·gą być użyte na c-zęści koda nie styka,jące się ze

spaILnam1 i nie podle.ga-jące wytłaczaniu.

Blachy l'odz.a~u "S" wykonane z ma'terjału

uS'zlachetnio-n ego Q wytrzymało-ści na rO'2ci~anie

48 - 55 kg/mm' i przydłużeni'u, przy wzorcu długim,

nie mniejszem niż 27 % mogą być użyte na ws.zys-t ki'e części kotła.

3. Stopień be'Z1'ieczeństwa X ,wynosi

x = 4,5 przy spaw8mu na ,zakładkę,

x::::: 5

przy niłtowaniu -na zakładkę,

x = 4,5 przy ni-towaniu W łubki dwustrO'nne, iednorzędDwe,

Nr. 91.

t

W PO'wy:!szym wzorze oznacz_a,

~ -podzi.ał układu rur w mm,

d - 'zewnętrzną średnicę rur Vi mm,

g - grubość ścia,ny rur w mm.

5. Poczynając od ciśnienia 10 atn. dla walczaików spawanych, a od 15 atn. dla walczaków nitowanych,

należy sprawdzić przyjęty stopień

be-zpie-

czeństwa x pr;zez porów,nanie na tężenia ścianek wal..

cza-ka w m ie,j scu najwię,kszegoosłabienia z granicą

płynności materiału obniżającą się ze zwrostem tempera'tury. Stopień bezpiec.zeństwa w stDsunku dO'

granicy płYI1nośd ni:e mote być mniejszy -niż 1,9.

Tempera-turę ścianek

walcUlIka przyjmtije się

połoŻlonych nad komorą

ogniową. nieosł'on:-ętych i pobierających de-

a) przy walcz-a kach

pło przez promieniowa,nie paleni.ska: temperatura ścianek = temperat'urze pary nasyconej + 100· Cj

b) przy wakzakach połotonych w JYierwszy:m

łub drugim przelocie, nieosłO'niętych, lecz

niepobi-cl'aiących ciepła pI'zez promieniowanie paleniska. temperatura ścianek

lełD-

pera-t urze pary -n asyconej + SOO Ci

.

c) przy walczakach położonych w 3·i.m lub dalszym pr_z elocie, bądź też przy walczakach

nieogrzewanych, temperatura śc:iane.k==

temperaturze pary nasyconej.

Przy ciśnieniach wyższyc,h nliż 30 a1m. walcak'i n1'e powinny ,za-sadni-c.zo zJl-a:jdować się w prte- 's trzeni paleniska. W wypadkach zaś, gdy tego. uniknąć ni-e ,podobna, należy zabezpieczyć odpowiednie

części ścian walczaków od bezpośredniego dziala.lIlia ognia odpowi'ednio grubą, og.niotrwałą otuliną.

6. Stała ..-c " wynosi

przy blachach o grubości g ~ 30 mm C" 1

" _

"

Ił

"

g ::> 30 " c-O

=

7. Wyt1'lZY'f1lałość Wlz,!!lędnąszwu ,a"oz:naC<Z'a

wytrzymałość szwu W stosunku do wytrzymałośd

pełnej

blachy.

.

. Nr. 91.

Dziennik Usław. Poz. 713•

a) proZy oblkzenhl szwu nit'o wego wy.znac2la się: wiercone odrazu na żądaną średnicę d. Prz:eh~anie

'o tworów zC'zepnych jest ni'edlQlzwolone.

wytrzymałość na ścięcie nitów

16. Przy ni'Ł-owaniu maS'zynawem wysokaść naZa =

wytrzymałość pełnej blachy

cisku .na nm p-owilnna uWZlględniać właściwości mawytrzymałość najbardziej osłabionego przekroju łerj:ału blachy i nita, aby nie spowodawać odblachy w szwie nitowym

'k,ształceń.

Zb ""

wytrzymałość pełnej blachy

17. NiedozwoI01le jeS'ł rO:Zlgrzewanie bLaoh

'VI celu dopas'a wania Izapomocą pClJlnilków acetV1lenoZb nalety obliczyć dla wszystkich rzędów nitów i prz~­

wych j można je natomiast tym sposabem ciąć pad

jąć przy obliczeniu grubości bla~hy walczaka naJwarullikiem

je,d nak przestr,zegania przepisu § 19 p. 4.

mniejszą wartość ze ZQ i Zb.

Meto,dy obliczenia wart'ości ..(L" .podane są

Uwagi do § 1.

'VI uWClJga-ch do n1nie j's!ze,go paragrafu (patrz "WskaWskazówki do obliczania szwu nitowego.

0ówki do obliczania s'zwu nitowe:go"),

b) przy szwie spawanym na z,akładkę z = 0,7

1. Grubość łubek nie powinna być mnieis'zą

e) pr,z y walczakach bez szwu <Z = 1.

niż 5/S rzeczywistej grubości blach w miejscu znrto" . 8. Naprężenie ścinające nHnie może prze~ro­ . wania. Przy łubkach róż.nej szerokości grubaść

oi'Y'ć 7 kg/mm'. ma ni,tów wykonanyc:h z ma-teqału

nw

Ó wytrzymałości R wię~sze1 niż 38 kg/mm' mo'żna

'.

-- '

.

7

g..

~ gtz na

przyjąć dopuszczalne naprężenie na ścięcie ' R. kg/mmll

3S

Itdzie g.. oznacza grubość łubki wewnętrznej w mm

9. Nrtowanl'e musi być tak wykonane, aby targtz

fi

"

ff

zewnętrznej w mm

cie pooni1ędzy blachami bylo wystarczające do ;zanw -całkowitą ilość przekrojów nitowych na

bezpieczenia szczelnośd szwu ni!Łowego.

dłu!!r ści podziałki t

10. Naprężenie blachy i łubek 'VI ,g,zw1e nił'o­

na -ilość przekrojów nitów dwuciętych na dłu­

W')1Im nie ma,że wżadym prz.ekraiu przeikroc1zyć przygości podziałki t.

jętego slt'ap:oia be, zpieczeństwa.

Metady obliczanta

naprężeń podane są w uwa,g ach d~ nini:ejszego p~­

2. Odstęp pomiędzy rzędami nitów.

ragrafu (patrz "Wskaz'óW1kli ,do obhczanla s,z,Wun1t

towe.go").

~ 2 d, gdy d S; 4

11. Grubość blachy walczaka nie może być

mniejsz.a nilŻ 7 mm. Tytko dla bardzo malych ko,tłów.

t

el ?- 2 d + 0,1. (t - 4 d), gdy d > 4

D. p, sikawek par owyc.h , wa'z ów matorowych . i l . d.

można stosować . blachy o grubaści co najmniej 6 mm.

g'dz'i'e jako t przyjąć nalety wię,kszą wartość podział­

12. machy o wię'kslzej wytrzymał<>ści na rozdą­ ki sąsiednich rzędów n'i tów.

gaD,ile nilŻ 42 kg/mm' ma.g ą być użyte do wy.konania

Odległ<>ść s'kraj.nego szeregu nitów odgórnej

części płaszcza walczaka, g,dy .

krawędzi blachy

a) <>bróbka na <Zimno <>dbę.dzie się zapom-ocą

e ~ J, 5 d

,gtrugania, gryzowania, ,wiercenia. a w ra,z ie

niemożności stosowan1a innej obróbki3. Obllczenła wytrzymałości względnej.

-l

ta.kże~apomocą śdnania ręcz,neg<>,

b) przy obróbce na g<>rąco materjałjest rozgrzany do k<>loru jasno-ozerwonego.

. 13. Przy połączeniu bl.ac,h <> .niejednakowej groboki zaporo'ocą łubek, zestrugiwanie wz.ględn:ie gry- ,

zowanie k.ońca grubsze:; blachy WlZiględnie łubki zewnętrzmej pawinno być bk uskU'tec.Zinlone. aby przekrój 7JInieniał się stopn~owo po linjji prosŁe,j lub

kr,zywej.

14. Podginanie blach j łubek o grubości

:> 10 mm pawinno być uskuteczni,o ne na prasie.

Pod!!i:nani1ezapomo'cą uderzeń mł'atka blach

grubości :> 10 mm jest n~e,d'Ozwoll<>·ne. P.odgi1ęde mus,i

być W)'Ikonane dokładnie na żądanyprom:eń.

15. Otwory ,n a niif.y powinny być wiercone po

Zj<5ięciu i &pr.·ęciu bIach, równocześnie pr:ze1z ws.zyst,k:fe połączane blac,hy. Przy blachach 'a grubaści do

20 mm pozwrula się końce ich, krl.óre p<> zwiuię'ciu

będą pałoż'one na zewnęłrz;nej stronie koHa" wiercić w stanie pros·tym do ' średnicy, nie wię.ksze.j niż

dl = d - 4 mm. Kańce blach, które pozwi,oięciu

leżą na wewnętrznej ,s trani'e walcz,a ka wier<:;i się po

~g.ięciu i spięciu bLach pirzeozotwlOry poprz.eduio wy-

°

Oznaczenia

g - grubość blachv w mm.

,g.. - grubość łubki zewnęlrzl'lej w mm,

g/w d -

'

fi

II

wewnętrznej 'w mm,

średnica otworu nitowego w mm.

- po<fzialka całego szwu nitowego w mm,

tli l •. "ta, i t. d. podziałka nitów w rzędzie

l. 2, 3 i t. d. licząc od zewnątrz.

~

- naprężenie nita na ścinanie w kg/mm2,

średnie w obrębie podziałki t,

~1t 'tlh 'ta - i t. d. takie~ naprężenie nitów w rzędach

l, 2, 3 i t. d.

o

- średnie naprężenie na roiciąganie blach

w ' kg/mm 2

CJ lo 0a. 0a - i t. d. takież naprężenie blachy w rzędzie

l. 2, 3 i t. d.

b

- spółczynnik dla nitów jednociętych b - l

"

fi

fi

dwuciętych b = 2

D

- ilość przekrojów nitowych pracujących na

ścięcie w obrębie podziałki t.

nl. n., na. i t. d. i1aść przekrojów niŁowych w rzę·

dzie l, 2, 3 i Ł. d.

t

l

I

-

-

l

,

1266

Nr. 91. .

Dziennik Ustaw. Poz. 713.

WyŁrzymałość WIlJględnanitów

d2_

7t . ' t

n. _

t

dwustr.

't < 5,5 kg/mm 2 dla tr6jrzędowegonitowania w łubki

4

zD -

dwustr.

g. t. a

hl blachy

Wytrzymał~ć -względna blachy

a} przy nitowaniu ,na :zakł.adkę lrub w łubki

o jedna,kowej Slzeroko'ści i tem samem rozstawieniu

nitów w każdym rz·ędzie (np. rys 1 - 6) najmniejszą wytl1Zymałość W'zględną blachy ohlicza się dla

. rzędu .zewnętrzneg.o z wzoru

t-d

z = -tbl Pl"lZ)' ni'towaniu, w Mórem łubki są jednakowej lub różnej SlZerokoścl.. oralZ po&iatka nitów

w rzę,dzie zewnętrznym jest dwa ra.zy więklSlZa niż

podZli'ałka nrŁów w rzędach wewnętrznych (np. ryso.

'1 - 9) najmni,ejs.zą wytrzymałość wz.~lędną dla drugiego l1Zędu, lWcz.ąc od z-ewnątrtz, 'oblicz.a się z W1Z0il"U

da ._.

7t

h • __

'tl

t-2d +

4

.

z=

t

g.t.o

c) przy nHowaniu wielorzędowem w łubki

o jednakowej lub różnej szerokości łubek, przy ktarem podztiałka nHów w poszczegól,n ych l1Zędach jest

różną [np. rys. 10) wytrzymałość wZ!ględną we

wszystkich rzędach nitów oblicza się

.

w rzędzle I .

w rzędzle II -

zt ==

< 5,75 kg/mm 2 dla dwurzędOwego nitowania w łubki

Zl

= t I -t d

· I

D.p - t 1

w rzę dzle al == 200 (g-c) • t 1 - d

łt

D.p

tli

w rzędzie II (J1I

= 200lg-c) . łt-d -

1;"'

CI

t,

ta

7t • dl

-t;. b. - 4 -· ·'t1l

(g - c) • lta ~ dl

Przy obliczeniu wytrzymałości ~ględnej i n'a~

przy;mujemy

t! : 1: a : 'ta == w granicach od 1: 1 : 1 do7: 6: 5,

przyczem 1: t nie może przekroczyć 7 kg/mm\anaprę­

żerne średnie nie może przekroczyć w,artości · wyżej

podanych.

'

alt a:b 03 i t. d. każde z tych naprężeń tozcią-

prężeń w blasze

gających nie może przekroczyć 1!..

x przyjętych do obU- _

czen.a.

ll

łt

d

• 7t .~

-.b.

__

d

+

t1

4

Q.t,.a

w rzędzie III -

!!I •b .dll • 11: • ~

ta - d + t 1

4

' Za = - .

ta

g.Łs.o

i z obliczonych przyjmuje się najmniejszą.

..

Spra wdzanie ,naprężeń w szwie nitowym

a) nity

Naprężenie w nrtach sprawdza się, obliC'ując n'api'ę­

żenie średnie, t. j. przyjmując jednakowenapręie­

'l1ia nitów we ws'z ystkiah rzędach, wówcj:as

Rys. 2.

R~.. 1.

D •p .t

gdzie

1:< 7,0 kg/mm 2 dla jednorzędowego nitowania na

zakładkę

1:< 6,5 kg/mm 2 dla

dwurzędowego

nitowania na

zakładkę

t< 6,0 kg/mm 2 dla tr6jrzędowego nitowania _ na

zakładkę

t .:::: - 6,0

kR/mm 2 dla jednorzędowego nitowania w

lubki clwustr.

1t.dll

D.p

ta

t;".b.~.-.~200 (g-c)' ta-d - (g-eJ. [ta-'-d) "

1

łt -

·4·'t1

(g-c) .lis-d)

ta

d i ITI

w rzę. z e

°a

b 1t.d.

Rys. l.

. ' I,

"' ~'

,'

Nr. 91

Dziennik Ustaw. Poz. 713.

. 1267

---- -------------------------------------------------------

Rys. 4.

Rys. 7.

Rys. 5•

.

----- --

Rys. 8.

,

,!

Rys. 6.

· l

Dziennik Ust aw, Poz . . 713.

Nr. 91.

Rys. 9.

Rys. 10.

R o z d 7J i at II.

Obliczenie grubości ścian płomie.nic podlegających

ciśnieniu zewnętrznemu,

Przepiąy

ogólne.

Gruboś~ ściany płomienic gładkich j fa:row(lnych nie p owli.nna być mniejs'zą lTI'bż 7 mm. Tylko dla

bardzo małych kotłów (np. sikawek pożarowych, wozów m o1orowych 1. ,t. p.) ,są dOP'Qs.zczalne bJ,a'o oy grubości .nie mniejszej niż 6 mm.

§ 3...

§ .2..

Szwy p o dłużne n ależy u m ies1zczać w t ern mi.ejscu płom : enic, w któr em podlega łybynaj m n.: e j,s:z e ­

mu dział'aui u spalin i naii1l!nlejszym n a p rężeniom pod

wpływem ciepła.

Płomienice gładkie

i usztywnione.

1. Grub ość blachy 'QhH'c,z:a się z WIZom

g

p-D

2400 -

(-.

a.l)

1 + li 1 + P • (1,+ D) + 2 mm. (3)

[)~iennik Usław.

Nr. 91.

PQZ. 713,

1269

K. . 1 ,~_ •

W powyższym wzorzeo'z nacza

blachy w mm,

D - wewnętrZJną ś redn:cę cylindrycznej płomienicy,

a przy rurach sloŻJkowych średnią średnicę wewn ętrzną w mm,

p - największe ciśnienie watn.,

g- ,grubość

a-

spółczynn~k,

ł-

dlupość rury płlomienhlOwej w

na jwię-kszą odległość między

mm, względn:ie

odpowiedniemi

u s,z'tywni e niami

Spółczynnik "a" należy przyjmować

Dla płomie­

nic poziomych (leżą­

cych)

a = 100 dla płomienic ze szwem podłużnym nitowanym na zakładkę,

.

a = 80 dl a płomienic ze szwem pod'użnym 's pawanym na zakładkę, ktorych odchylenie od

kształtu kołowego nje przekracza 1% średnicy zamówionej.

dla płomienic ze szwem podłużnym nitowanym na za-

Dla płomie­

nic pion 0wych (stojących)

W tym W1zorz,e oznacza,

grubość hl.aohy w mm,

D - najmniejszą wąwnętr~ną średnkę it'ąry płowe­

ni(lQwejfaJow~nelj w Illlm,

p -... I1ajwięk s ze ciśnienie wz,ględne w atn.

Gładkie koti;:;e plomienic falowanych o śred­

nich długościach nil'! przekracza,jących 250 mm, miel'IzGllych od ko,ńca f~li do środka szwu nitowe,go, nie

podleg. ają 'o hlicz'eniu ,pr.zy;ję!emu dla p:ło':mieni,c gład­

g-

kich.

Grubość bla'ip.y ptomięnic z fal'ą.1l1i (rys. 21)

obl.icza, się jak dla płomienic usztywnionych z wzoru (3)., gdzie I jest Drujw1ęrk'sizą odległością pomiędzy

falami.

Rys. 11.

kładkę,

dla płomienic ze szwem podłużnym spawanym na zakładkę, których odchylenie od

kształtu koło,wego nie prZekracza 1% średnicy zainówi()<p

nej.

Jako usztywnieni'a odp'ow'iednie, opróc~ ścian

Rys. 12,

C!zoł,owycp' i śóan sitowych mogą być uważane kon-

strukcje, ws,k azane na rys . 11 ~ 15.

Wylkonanie wedtulg rys. 12, 13 1 14 ,d()pus~cza

si'ę pod warunk!i'em, że Wyso.kość wyoblenia "w" wyniesie nLe mniejn i!ż 50 mm, a wy.kQnanie według

lfyS. 15 pod warunkiem, że odległ oś ci pom+ęd;!:;y niłiami nie przekraQzają 150 mm, a odle,g~ość pomiędzy

kątówką a blaClhą nie Ij est mnie.j:sza ni;i 25 mm.

2. Ob\k:zeniową dł'Ug'ość "II " ()ddtlik{)w rur.

pl'Izedętych

poprzecz:neml

hoćcami

wodnem1

(rys. 16) należy przyjrn'ować ,jak następuje

dla odcinka a: 1 = 11 + 0,5. '12, jeżelli hje,s{ wi'ęk,s:zym

.o,dcirnki'e m,

dla odcirruka b: 1 = h + .J2., /jeżeli odciJlek l, jest więk­

s:zy niż 13, w przeciwnym razie zamiast h, nalety wsbw ić do wz,oru la.

3. Jeżel[ ze W1z,g'\ędu na wie~kość, rodzaj umoc owan'ia , miejsce przen~kania płomienicy przez kró,ciec poprzeowy i t. p. po~stają wątpliwości, C7.y

ikróci'e c dosJateclzn': e USlztywni.a, zaleca się PT?yiąć

.dla l cał:k'owi, tą d~u;gość, t. j,.nie uwz'.~lędniać wcale

Rys. 13.

Rys. 14

us2lt'ywnirll!jącego dJz;vałania kroćca popr.z~cUle,g{).

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§4.

Płomienice

falowane,wedlue ustrojów (rys. 17 .... 20) .

.

L Grub o ść blachy obUcza 'si ę 'z wzoru

p.O

g = 1200 ' +2 mm • • • (4)

.,

Rys. b.

Nr. 1:)1.

Dziennik Ustaw. Poz. 713.

--

,: ,',,'

Rys. 17;

Rys. 16.

.-- ': .

Mor/san

'Purves

Rys. J8.

Rys. 19.

Rys. 20.

lhs. 21.

Rozdział

III.

ObUczenie grubości ścian płaskich.

Ściany płaskie.

,"

".

c = 0,0135:"'- jeżeli 'ścianyuszływnione,' . ,j ak VI ustę­

pie poprzednim, ,ni,e styk'a.ją ' się , '~e

spalinami,

c ~ 0,014 - przy śdal'1ach usztywnionych rurami

ści<\lgowemi.

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 5.

1. Przy ściągach i zespórkach rozłożonych

równomiern ie stosuje sięWlzór

g= c V p . (a 2 + b 2J

W tym wzorze o'z;uacza

r

• (5)

'g- ,grubość blachy w mm,

p ........ najwięks:zeciśnienie względne ..w atn,

2. Przy ści.a.nach nie st)'lkających s.ię 'z ogni e,m ,

k1tórych śdągi mają , nakrętk~ i po·dkładki pr.zy.nitowane do blach, należy we wzorze (5) przyjąć

c

0,013- ,jeżeli średn~ca z.ew:nęti.zne.j na.kła,dki

w~macD1'aJącej wynosi 2/5 odle:głośd

między ·o,s iami ści~gów, a grubość na-

=

kładki 2/3 grubości ściany pł'a.ski.e~"

c = 0,012 - jeżeli średnic.a ,zewnęt;znei nakładki

a -odleig~ość międ:zy zespórkami, ściągami lub rurW!Z'macnia~ące-i wyno,si 3/5 odległości

.' karni ściąg'owemi w jednym rzędzie w rp;m,

między ors iami ścią,gów, a. ,grubość nab - odległość międ,zy rzędami z,e spórek, ściągów lub

kładki 5,6 grupości ściany płas!kiej,

rmek ściaJgow:ych w mm,

c = 0,011 ....... ieżeIi średnica zewnętrznej nakładki

c - spółczynnik.

Wlzmacniającej

wynosi 4/5 odległ'ości

Spółczynnik c przymuje się: ,

mi'ędzy osiami ' ściągów, a grubo'ść nakł.adki równa się grubości ścianki.

c = 0,017 - pmy ohl1'c'z an:i'll ścian, w ,których zespórki lub ściągi .są ' W'hęcone i ro-z.ni~

3. Jeże.Ji ~ciany plaske s-lyka;ją się z i'e dne;

towane i które s·tykają się ze spalina- strony ze spalinami . a z dmgi.ej strony z parą, to

mi i w.odą,

"

,

, w tym "rypa,d kl': gdy nie są one odgrodlZ,o,ne 'o d be'zc = 0,015 -.-:.. 'j ,eżeH ściany usztywn16ne:, 'ra,k powyżej., pośr,edniego działania ' płomienia blachami ochron.nenie stykają się ize s paJinamj"

mi,gmbosć ich powinna być o l / lO większą, niż wyc 0,0155 - plizyobM.czeniu ścian, w k,tóre wkrę- pada z powyż~z'ego obl1czenira.

.

cone są zespórki lub ściągi, mające na4. Przy ściągac.h rozłoż'b, nych nierównomiemie,

zewną>trz nakrętki lub toczone ' głów­

jark ·t.o ws,k a,zuje rys. 22

.

"

Ik;i i które s{ykają się iZ-e spaLinami

~ = c. 1/2 • (dl + d 2 ) Vp .

(6)

i wod~

=

\

~

..

Nr. 91.

Dziennik Ustaw. Poz. 713.

a spółczynnik "c" należy brać w z,ależnośd od rodza1ju us'z tywnienia z powyżej podanych punktów 1

lub 2 niniejszego para,gl'afu.

.

Odle, głość z,ewnę,txznycJJ ,s;zereg.ów zespórek

bocznyc1h ścian komory ,palen: ,kowej od osi wyobleń

ściany s::towe.j, w:z iglę,dn.ie " drz,w~cZik()wei nie może

przekroczyć podziałki poniiędzy' zes!Jórkami. To samo dotyczy odległości ko-łw : sklepfenia do osi wyo, bIeń tychże ścian. Je.żeli 'cz:ęŚć blachy usztywniona

jest przy pomocy ściągów ,s posobami odpowi.ada.jące­

mi dwum lub więcej z powyższych warunków, to

jak,o obli<czeniową wartość "c" na,leży przyjąć wartość na,j';VYższą.

.

S. Jeżeli ściany nie 'z,naid1lJją się w pierws:z ym

ogniu i wIzmocnione są llapomocą , prz:ynH.owanych

na,kł.adek, można

gmbość

oblierzeniową zmniejs!zyć

o 12~ %, o ile grubo·Ść nakładek wzmacniających

wynosi co n8ijmniej 2/3 grubościobliclzeniowej śda­

ny i o ill.e nakładki te są .droh~,z,e znitowane ;ze ścia­

nami płaskiemi.

:;. 6. Śdany prostoką:tne, przymocowane na ohwodzie (np. rys. 23 i 24) oblicza się według wzoru

g = 0,053. b. •

.

I [ p

V k. 1 + (

r]..

(7)

w którym o,z'nacz,a

g-grubość ścianki w mm,

a~ więks,zy ho,k pr'osłoką, ta

w mm, '

b - mniejszy bok prostokąta w mm,

p-największe ciśnieni.e względ.ne watn,

~

-::- !

dopuszczalne

najwy-

7. Gruhość ścian plaskich dostatecznie wzmocnionych nie z,e's pórkami ,l ub ściągami podłużnemi,

lecz Ikotwami (narożnęmi) lub w in ny sposób, obl~­

· óza się według wz,oru

~=0,017 . d VP.

(S)

niema dowodów, że dopus'z czalna jest mnie,jsza

g~ubość ściany.

W tym wz'o rze ozn.a,c za: . '

gp-

grubość śdany w mm,

nalwiększe

dopuszczal:ne

dśnienie

wlzględne

. vi atn,

d-

średnicę ' najwi ększego ' koła,

ścianie płaskiej

wyrysowanego na

przez miejsca wzmocnień (por.

10. Ściany miedzi'a ne, wIZmocnione zespór.k ami

i ściągami, powinny po,sia,dać gruhości następu,jące

przy us·~tywIii.enLa' c,h rozmieszclZJonyc,h równomiernie

przy us'Z!tywnieniach 'Toz,mieslz czonych nierownomiernie Uak rys. 22)

. . . . (10)

. Wartość R(wytrzymalość obliczeniową miedzi .

na :mzciąganie) należy przyjąć, 'Zlgodnie z przepisami

technicznemidJa materj ałówdo budowy kotłów,

równą 22 kg/mm"; warto'ść "c" nale,ży przy:jmować

w 'zależności od rodzaju usztywnienia i Sltosowni.e do

przepisów § 5 pp. 1 i 2.

11. Dennice płaskie wyohlone bez uSlZJtyWll1ień,

podlegające ci:śnieniu wew,nęiŁrolnemu (rys. 29) ·oblic,z a się według W1ZIoru

]i; [d-rw. (1 . + 2.drw )] . . (11)

lub

-

g

P = 960O.

d -

2

(12)

. rw

rw. ( 1, + 2

d

I gdzie

g - grubość blachy w mm,

p -::- największe dopuszczalne clSTI1enie w atn,

rw - wewnętr.z.ny promi~ń wyoblenia w mm,

d - wewnęt.rz,na średnica dna w mm,

R - óhliczeniowa wytrzymałość na rozcią;gan:ie

w kg/mm".

Wewnętrzny promień wyoblenia "rw" płaskiej

dennicy ni:emoże być mniejszy ni,ż 2,5 krotna . g:rubość blachy. '

Uwa.g a: P'owyższy warune,k nie s'Łosuje się do ścian

,

t sitowych.

rYls. 25- 28).

J~zeli niema danych co do proin1enia wyoblenia ścian czdowych, t,o w obliczeniu należy przyjmować rw = g .

. . , 8. I(;olnierz lub usztywnienie wykroju·właizo­

-.~egq UW8,żać należy za' wyrównan ie osła:bieni'abla­

.cby przezo-Łwór, w żadnym ~a,z-ie z.a .us:z!tywrtienie

ściany.

. .

.

9. Powyższe wadoś'cio' dnoHą się do ścian ze

sbIri zlewne,j . Jeżeli używa się b 'ac h ze stali z.lc wnej

Q

wytr.zymało,ści od 40 do 52 k,g{mm.", f D grubość

(6) li (8) może

-. /36

.

V 42 N 0,925

1

'Ciąganie w kg/min 2 , które można przyjąć

żej = l i 4 obliczeniowej wytrzymałości.

: Q ile

ścianki obHczóna według wrz;orów, (-6),

być 'z mniej'SiZona w stosunku

g = 9S •

naprężenie materjału na roz-

1271

,-{.łt:[

,, . -' /~,'," , ~------~~

..c-+..

.'

,

.\

"

~

I

j

Rys.

n.

Nt. 91.

Of,ietlhik Uttaw. PbZ. 113.

r

.

~

l

r---b~.

t"'1 . .

-n

,

,

.-

. 1- ~D1- D--<

~.

L1..

I

Rys. 25.

Ry •. 23.

-....

Rys. 27.

Rys. 26.

J

.,

Rys. 29.

Rys. 28.

R ·o .z dl d ,a ł IV.

Płaskie skrzynie wocme i komory sekcyjne.

dz!ała.ni·a

ognia

Komory sekcyjne.

Płaskie skrzynie wodne.

ścian

cZ'olowych lZe sClanami

bocmemi może być wykonane bądź przez nHowanie,

bądź przelZ spaw.an~e na galz,ie wodnym lUlbna koksi'e, jednakż'e spawy są niedopuszcz,a lne w dolnej

części kOiIIlory ,p o s't rome 1Z'Wt"6conej do Qgnia.

_

O ile połączenia ,spawan.e wy>kon8.;ne lZJos.tały

n'agruzl'e wodnym lub na koksie, sklI'z.yme pOwaruly

. .-_ być s'tąrannie wytariz one.

_ . ~.

2. Obmur'o wanie kOlt Mw powim.t1o być talde,

::: : :_ ~by dolna tylna. krawędź pl1"z;edni;~ sk~zyni. wod~ej

nie była wys:tawilona na bezpooSrednte dZIałam e ogma,

.oraz aby . ewentualne nieszc'zelności krawędz.i dolne' go pasa dCiwały. się ł.at.wo stwi~r~zit. W.celu za?ezpieczenia dolne) -CZęśCI pt'zedwe')sbzynl wodneJ o,d

ponadto &tosowanie

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 7.

§ 6. .

1. Połąclzenie

się

zal-eca

ochron.

1.. Komory sekcyijne po~~nny byćwytłaozane

z rur b~ S,ZW'll. Denk,a' komór sekcyjnych pow~nny

bądź 1worzyć iednollHą cal·oŚĆ IZ komorami, bądź te,ż

być

wykonane przez 'z akucie ~zacią,gni-ęcie) o-t w aT'tych końców komór. Kom01'y sekcy>jne po zakuciu

poWlitnnV być wyżarzone.

2. Stos·a wanie k'o mór 's ekcyjnych ·z l1"ur spawa·

nyab 'W kieruIliku podłużnym jest n[edopusZrCzalne .

Roz-cllZiał

Ściany

V.

sitowe kotłów płomieniówkówych.

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 8.

sJttowych, poł'ożone poza ohrę­

bem pęC7Jków rurowych., 'obli om się wedłu!! lZals ad,

Części ·śdan

Dziennik' Ust~w.PO'z. 713.

Nt. 91.

12'73

wyłuszoC~onych w § S (ściany płask ie). W raz+e potrteby należyte Qzęśd :k~alil sitowych wzmocnić 'Odp,ówieciniema kootwami.

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 9.

_

1. C:z~§ti śma1\ sH'o wych, p<lło'żone w ' o,bręhfe

p~oZ'ków rurowyoh,ohHcza ,si'ę ,j,ak nas!ępui e

aj Jezeti śc.iany sitowe wżmocni,one sąśc i ą~ami hlh ntrami ś'oiąg>OW'emi, wlkręconemi naz.wój i ·razłIOOczQnemii WiÓwt:zla s grubość ich obEcza si'ę we dł ll&

W1ZOTÓW (5), (6),(9) i (lO).

PQlz,os'tałe rpłom: e ni ó,~...ki .

mo:gą hyć w ,t ym wy:padku r·oztłoczone w gładktcp. ,

otwo'rach cyl~ndryC'z:nych. Dla umożliwie nia praWlidł'Dwe, glQ .rO'~Uoc:z' eńia, pomn,no się s<tosować gru:'-" boś ci ścian sitowych nie mniejsze niż

~mill

= 5 +

d + 2

8 .

• (13)

Rys. 30.

z

Q

Jeżeli śdany s:ill:Q-we wykonane są

ruater,jał1u

wytrzymało,śd 40 47 k,gfmm', iD podane wyżej

Pr,z y obliczaniu obdąiŻeń rur o'brzeżnych należy do,kł'a,dnie ustali!ć siły obciąża~ące pole sckrajne,

grubości ściany sitowej mogą być Izmn.i,eijs~o,ne w s't o-

&unku

v~

Grubość

ścia'n

przyczem można p~zyj ąć, te po1pwę tych sił pr.z . . Jmuje be:zpr>średni,o prZ'yległa ściana k,oHa.

c) Do sprawdzenia naprężeń - gnących (kd

w materjale W obrębie pola abc.de~ghiklm należy posługiwać ,się wZlorem

'

=

0,94

sitowY'ch miedzianych należy

obJJiiczać z wzoru

p

g.,ull = 10 + d+2

5

I

,

"

•

f

•

• • ,

,

(16)

(14)

Wym~ar ".cl" olznacz,azewnętrzną średni'c,ę ptomien,iówlki.

Minwrulny pliZelkró~ most.ka pomiędzy awoma

otwor;ami ro,roweIi11liJi~ może być mnie,jls zy niż

250 mm2 prz,y średnicy płomieniówek 38 mm izwięk­

s,za ,s·j,ę proporc;j'onaJnfe -do Ś'I'edni c płomienióW'e,k do

500 mm' p11Zy średnicy = 100 mm. _

W ścianac,h sitowych miedz:ia.nyc,h na.Jmniej,s lźy

p11zebó:j mostka wynosLć Wliinien 340 mm2 dla d =

38 mm i ,zwięhza ,się proporcjonalnie aż do 850 mm2

,d la d = 75 mm.

h) Jeżeli śdany sit'O'we 'nie są wzmo'c ni,o ne ścią­

gami W1z:~lędn:ie rurami ści'llgowemi, toprzyst,osowanirU dobregO' materjału ,j PTZ;Y dobrem wykonaniu

można uważać. że rury \Są zabe'z pieoz1one od wyciągIlli:ęda !Ze ścian sittowych, jeżeli obciążenie przypadające na ~ede,n centymetr zew,nętr.znego obwodu

rury (rys. 30)

.

We Wlzorz.e tym ,oonacz·a

p - najwyższ,e ciśnienie wZlględne W at n,

d - Izewnętri2::ną ś:re'dnicę r~yw miejscu iZam01:0'w a:nl~a W

'~ '.

mm,

.g - grubośc ś,cd',any sitowe~ w mm,

a --; hokp,o-la-',k wadratowe'g .owmm, łub średni, a arytmetyczna hok,ó w prostokąta wyznaczonego

przelz cZ1teryrury (rys. 30').

a =

op + pq

2

k~ ~ naprr-ęien:ie gnące w małerJ'ale w .k:g/~m'2, kltó-

~eg'o wartość dochodz.oc może do

1

wytrzyrnał,ości

4,5

2. J eżel'i ściana si1tDwa stanowi bok s,krzl)I'Ill

'o,gniowe-j kotła' pł,om-ioeniówkoweg1o, które~ śCiana . gór­

, (15) na (str0l?ow'a') umocowana jest z płaszcz.em k'o,tła zao =

'pomo.cąiŻespórek stropowych lub odpQwiednićh

nie przekncz:a 40 kg dla płomieniówek, roztłoczo­ ścią:gów; wówczas niema po1:r.zeby sprawdzaĆ obcią­

nyc1h ,gładko lub w ro,wkach w 'ołwora'ch cylindryc.z- żenia mi.'ś'cislkanie, wytwarzane w materiale most,ków

nyoh, 'Oraz 50 klg dla. płomieni,ówek rozU'o czonych' inię-dzyrurcywych wskuŁe·k ciśnlen.ia pary -D;asu.fi.tt

w otworach cY'Nn.dryc:zn-y'c,h i odw1niętychod strony S'krzyni ogniowej. Jeżeli n-ałomi:a,stsUfiit skrzyni

ognia. JeżeH TUl'Iki są odW1in~ęte Ina obu końcach, ognt0wejpo.d'trzymywany jest prZeiŻ belki wsparte

obciążenie może być IZwięk,szone do 70, kg. JeżeH - jedn,y'hi.końcem na ścianie sittowej, w-óWiczasgrubość

.', ".

w pęcz.ku rurowym sąsiaduąąz sobą dwa pola 'o nie- . : sciahyiflie.~ mo;że być II1IllieUsząn.iZ

jednaJkowem obciążenil\.l, to średnia w)'lpadkowa

w. t. P

fl obu obciążeń nie pow,innaprzekraczać powy,ts'z.ych . :" , (11)

, g. = ', 200 • ~ ( t - d)'

iranie.

p. płaszczyzna abcdefghiklm

1t.d '

e

Dziennik Ustaw. Poz. 713.

Nr. 91.

------------------------~----

cy D, wewnętrzny :z,aś promlen wyohlenia dennicy

bezwła'Z'owej lub dennicy z - włazem przed wytł:o<:ze­

niem włazu rw -ni'e mniejszy niż O,125D i nie mniej·

&zy niż 5-bo,t na grubóść ści,anrki dennicy g I I otrzymana z niżej podanego obliczenia. (W den;::(;ach n:ckoszykowych, l-ec'z ściśle eliptycznych, ograniczen:a

dotyc:zące promienia wyoble,n iai promieriia wypu-

kłości środkO'wc,j c, zęści ,d ennicy moina odnos,i<ć nie '

d-o promieni wewnętr'znyc.h lecz dO' zewnętrznych).

Uwaga: O ~le grubość śdany dennicy jest więks~a .,

n~ż wypada z obliczenia, rto przy sprawdzaniu warunku

.

I

o...

rw

g>5

bierzemy pod uwa,gę grubość rzeczywrirs:tą.

Otwory

włazowe powinny być wykonane możliwie w środku

dennicy. Wewnętrrzny najmn.ieijslZY promień z'aokią­

glenia wY'Ho·c.z'o negowz:mocnien.ia włazowegO' powinien być nie mriiejsey riiiŻ 25 mm.

----D--r-+-.f----~

Rys. 32

Rys. 31.

We wZ'01',źe tym (rys. 31) oznac:za

IW -długość Slkr.zymi ognio w e,j, mi,er.zoną pomrędzy '

rzewnętrenemi.

stronami denek skrz:yni ognio-

wej w mm,

t p -

g -

d kr -

podziałkę płomieniówek od osi do osi w mm,

najwyższe ciśnienie wz,ględne w ,k g/mm",

grubość ścian,ki sitowe'j w mm,

zewnętr.z.ną śre,dnicę rur gładkich w mm,

dopuszczalne naprężenie na śdskanie w

kg/mm 2 ,

.

kr nie powinno przekracz, ać wartości 9 1/2

k1g/rm'm 2 przy. żela'zle i 6 kg/mm' prozy miedzi.

Obciążenie ś'ciany sitowej prze'z ,s.iły równo,Je~łe do jej powierz,chn:i mo' że nie być bra,n e w rachubę prrzy Ik oHach pł'omi'eniów:kowych typu morskiego,

opalanycrh z ,j ednego ,końca. Na't'omia,gt przy projektowaniu kotłów typu morskiego, opa,J anych z 2-ch

końców oraz koH.ów typu parowo;z owego, których

skr.zynj,e Orgll1,~ owe posia,dają znaczną dług'ość, kontrola na k r jest konlieczna.

Rozd /ział VI.

Dennice wypukłe bez zakotwień.

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 10.

Wymagania ogól~e.

We"V,nę,trz, ny promień kulistości środkowej czę­

ści dennicy R. powinien być nie większy od średni-

Oz,naczenia

D -

..zewnętrz: na ś,rednic,a obłuczyny dennicy (średn.

Rw -

wewnętr, zny pro'mień : kuHs: tości środkowej czę-

rw p g -

wewnętrzny promień wyoblenia dennicy w mm, .

wewn. walcz,a ka) w mm,

ści dennicy w mm,

ciśni~nie w

atn,

grubość blachy w mm lnie mniejsza niż 7 mm),

~= k - naprężenie clopus,zcrz alne W k~/mm'I

h

-

izewnętf1zna wy;sok'ośćdna

lindryczną),

.

(poza częścią cy-

wysokość k'Ołnie,r.za wł a:z,u ,

-\Zewnętrzny promi'eń kulistości środkowej czę­

ści dna w mm,

hl -

Rz

x

-

c

-

spółczynni!k,

stała.

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 11.

Dennice narażone na ciśnienie wewnętrzne.

Przy zał.ożeniu, że ks:z:lałt dennicy odpowiada

wymaganiom, g'rubość ściany oblicz,a s i ę

'z w'z,o ru

powy,żD zym

D7~iennik

Nr. 91.

D.z

g

p

R

200

+c

Ustaw. Poz. 713

(18)

Rx -

R

x

g -

..

c

. 1

o:-Z

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 13.

Przepisy

przejściowe

dla dennic

narAŻonych

na ciśnienie

wewnętrzne.

x

p20q

1275

(19)

Wypukłe dennice do,t ychczasowego typuzna~­

dujące się w ,z apa,s ie i posi,a,dające promień wyoble-

. T w = 30.::nogą

D

bye. stos·o wane aż do wyClz'e rpama

ma

zrapasu i

wytrzy;małość na rozciąganie w k1g/mm' ,

spółc,zy.nn:ilk,k1óregp warto'ść wynosi

g. =

oblic'z ane

p/g.

dotychczaS'owego wzoru

p • R'

k dopuszczaI ne napręzem-a

. ' ma200.

k ' gd'

~le -

x = 3,5 przy denn icach pełnych bez wykrojów,

terjału w k g/mm' , przyczem dla promienia wyoblex = 3,75 przy dennicach z wykrojami, których najwiękSiZY wymiar nie prz.ek~ acza 4 g i o ile pownia rw >

,ki! óry należy uważać za grankę ła­

'stałe z teg'o POWQ,Qu osłabienie nie zostało usugodnego prz.ejścia części cylindryc,znej dennicy

. nięt'e przez odpowiedni'e wzmocn.ienie,

w cz~ść kulistą, dop us;z czalne naprę·żenie k może

x = 4,25· przy dennica'c h z środkowym włazem,

być pr:zy:j ęte do 6,5 kg/mm 2 • W używanyc,h dennix . . :. . 4,5 przy dennicach z bocznym wlazem ,

cach dc tychcz;asowego typu o promieniu krzywvz,ny

c - .sltala:przy dennieach be:z wła,zów 2 mm,

c - przy denni<cachz wł'aiem srodkowym lub bocz.- . Rw = 1,2 do 1,3 D dla mniejszych promieni wyoble nym 3 mm,

ni a, powylŹlsze naprężenie powinno być zmni'ej,s z,one

z - spółClzyn:niJk, ,k tóry ohli.cz,a się w 'zależności od w 1ym stosun!ku do promienia, że dla promienia wywieLkości,

oblenia

h

D

a. = fi z następuJące,go w~oru

rwo

15 należy przyjąć najwyżeł k = 5k,g/mm2

&

0,04

0,08) + 0,4

z = a. (o: -

(20)

Jeżeli Wlzmocnien~· e otworu włalZowego uSlkuteczni6ne ;z,os'tało p~ze;z wytł'oc.zeni.e kołnierza, wówczas wysokość h 1 tego kołnierza, mierz,ona w mm od

zewnętrznej po wie r:z dmi dennicy, powinna być co

najmniej równa

..

h = yg.a

(211

gdzie

g - grubość b1achy,j:aika wypada rz QbHczenia w mm,

a - mnieisza oś otworu w mm.

Przy dużych warto,ściach

S w:ięo przymałych

a

warŁo,śdach "z" nainiebez\piecz~iejszemi mogą się

okazać miejsca' osłabione przez otwory na nity, łączą­

ce dennice ·z płas~,c,zem; mi el,sce to należy sprawdzać

jak pr'zy zwykł)'im ·s zwie poprzecznym.

§ 12.

Dennice narażone na ciŚDienie zewnętrzne.

Grubość ścian wyżarz:onyoh dennic z ' że,l'aza

zlewnego o wytI'lzymałości 36 kgf,mm 2 lub większe;,

obM<>zać ! należy z Wlz;o ru

p . Rz

g = 200. k

.

(22)

. gdziek dla żelaza zlewnego nie może przekrac:zać

6,~ k,g/mm 2 przyczem

g > 0,014 R

(23)

Przyjęta z powyższych ohli'czeń grubość "g"

nie mo'że być mniejsza nilż gruho ść odpowii ednie,j dennicy nar'ażonej na ciśnienie wewnętrz:ne (przy tem

h

samem D i p). '

D

D

rw = 15 do 30

należy pr,zyjąć riajwy~ej ,k = 5 do

=

3,2 kg/mm 2 gdzie k

3,2 kg/mm 2 odpowiada najniż ­

Sol ej dop us z'c zalnej granicy wyoblenia przy oblic,z onej

wytf'zymałości mat erjału K

36 k g/inm" ora,z współ­

czynni ku bezpiec'z e6stwa x = 2,8, koniecznym dla

próby wodnej na podwójne ciśnienie robocze.

Dennice dotyc.h czas owego typu, pas·iadane

w Izapasie i odpowi'adające powyżs:zym pf'zepi,s om

winny być ocechowane przez stowarzys.zeniakoHowe; dennice zaś pozosia,jące w użydu, lecz nie odpowi' adające tym przepisom podlelgaią wzmocnionemu dozor owi iz e strony stowarzyszeń kotłowych .

=

R o 'z d 'z i a ł VII.

Dennice wypukłe z otworami na rury płomienicowe.

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 14.

G:ubość dna oblicza się ze wzoru

g = p . Rw

200. k

przyc.zem dopuszcz:aLne naprężenie żelaza ~lewnego

może dochoqzić do 7.5 kg/mm' pod warunkiem że

1) płom i enice w k ierunku ich podłużnych osi

będądo s-tatecznie · elastyqne,

2) różn i ca t emperatur pomiędzy plomienicą

a waJ.C'zakiem k o tła b ędzie m o·żl iwi e mała .

Oznaczerii a'

Rw - wewnętrzny promlen kulistości środkowe .j

części dna w mm,

p - ciśnienie w atn,

k - naprężenie dopuszczalne w kg/mm',

g - grubość blac,h y w mm (nie mniejsza niż 7 mm).

R o z d z i a ł. VIII.

Kołpaki parowe.

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 15.

Płaszcz ko-łp a ka może być

nitowany lubspa-.

wany na gazie wodnym lub koksie.

Dziennik Ustaw~ Poż. 713.

Gruho'ść sClan CZęSCl cylindrycznej oblicz,a się

podług § 1 przy ściana,ch niltowanych i rozdz,. XIV

prz,y ścianach spawanych, przyczem

grubość ścian

kołpaków iZ ,wywiniętym koł,mierzem nie może być

mnie,jlSiza nilż 12 mm. Nilty jednorzędne,go ni1'o-wania

Lub n~ty wewnę'tr.zne dwurz.ędne, łączące o-brzeże

kołpaka z walc,z,a kiem, nie mogą le ż eć ·naosi kO'tł.a.

Szew nirtowy lub spawany cylindrycznej CZęSCI

k o łpaka nie pow, in~en się znajdo-wać w. płas, zczyźuie

osi koda.

Wypus-ty i ,kolana ptlz-yrui-towane - umieslźcz,o­

ue ;na kołpa:ku, powinn y być kute lub staliwne

Kolana przy ciśnieniach do 10 atn i 150 mm

średnicy mogą być że ,1iwne, o ile_ są pr.zykręco.ne do

wyipustów.

Wykroje pod kołpakami - z pełnemi denniJcami, powinny mieć wymiary dające mo,iność rew~ZIi'i

całego wnętrz.a kołpaka.

k-

Nr. 91.

wnętrznego krańca otworu na ŚI ubę

od wolnego otworu

lOapręż~nie ma'terj,ału w kg/mm2•

k = 1,27 .

!)

o.

(25)

Średnicę Tdzenia śr,u.by nale,ży obliczać z wzoru

d = c . VP~ + 5 mm .

(26)

W 't ym wzor,z,e przyjmować .należy

al c = 0,45 pr~y oblic,z aniu dobrze wykonanych śruh,

dobfiZeobrobionych

stosowan~u

powierzchni i za(elastycznego)

mię,kkiego

sz.c z.eHwa ,

dowody, że mater,jał użyty na

śruby odpowi,a da wymaganiom niaterjafu na nHy koHowe,

c) c = 0,55 je'żeJ,i wykonanie śTub ,n ie zupełnie odpowiada warurukom po,d al.

.

Powyż s.zy W1zór daje .dla śrub z gwintem

Whiltworth'a następują'ce wartości

b} c = 0,4

je ż eH są

Wykroje powinny być wlZmocnilo,n e - podług

. waruhlków podanych w § 19.

Dopuszczalne obciążenie

Powyże:j najniŻlSzego miejsca zetknięcia kołnie­

Średnica

Średnica

Średnica

śruby w kg

r.za kołpaka z pła,StZ'czem koHa, po obu stronach zewnętrznormalna na gwinrdzenia

od wewnątnz kołpaka - powinny być o't wo-r y w pła­

Wartość spółczynnika "c"

cal ang.

mm

tu mm

SZCZIU kotła dlla ścieku wody.

.

0.4

0.45

0.55

Do dennic ko·łpaków pełnych lub ·z właz.ami

stosować nale,ży przepisy § 10 12, .

1/ 2

155

122.5

12.700

9.990

82

Połączenie dennic IZ płas,zcze' ID podlega zasa5/r

15.876

12.918

393

310

208

dom § 1.

.

3/4

15.798

576

729

386

19.051

7/ 8

22.226

18.611

1159

916

613

Włazy powi:nny odpowiadać warunkom poda21.335

1669

1318

883·

25.401

1

nym w§ 19.

2240

1770

28.576

23.929

1185

P /s

Zamkn~ęcie kołpa,ków pokrywami powinno od27. 104

3053

2412

1614

31.751

11/4

powiadać warurukom podanym w p. 9 § 19.

3755

2967

34.926

29.505

1986

13/8

4792

3786

32.680

2535

38.101

1J /2

R o ,z dz i a ł IX.

4377

5539

2930

41.277

34.771

15/8

6785

5361

3589

37.946

44.452

13/4

Śruby i ześrubowania.

]7 /s·)

6192

47.627

40.398

7837

4145

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 16.

7355

43.575

9308

4922

2

50.802

21/4

57.152

49.020

12111

9569

6406

1. Oblii'c zenie śrub

15857

12528

21/2

8387

63502

55.370

P ...... całkow:ita siła działająca ,n a całą p'owier:zchnlę

15237

19236

10201

69.853

60.558

23/4

w kg,

23947

18923

12667

76.203

66.909

3

PI - siła pr:zypadająca na 1 śrubę w kg,

Dopus'zc'z alne ,obciążenłe zmniejs:z a się 'o 7 % na

. d - średnica nLzenia śruby w mm,

każde 20 0 C powyżei 200 0 C , temper~tlury c,ie'c zy

p - ciśnienie w atmosferach.

w ko,tle (to samo dotyczy także kołmerzy). Sruby

p = 2t •

p gdzie D = średnicy wolne-go otworu sŁa,lowe 'z hartujące:j się ' s;fali są niedorpu1SlZC'zalne.

2. Obliczen ie śrub w kołnierzach pokryw propowiększonego o 2/3 odległości wes,t,O'ką'tnych i owaJnych (rys. 33)

I

n;

Rys. 33.

*)

Wymiaru tego należy unikać.

I

' (

Nr. 91.

iżn

Dziennik Ustaw. Poz. 713.

Przyjmuj ąc

e - na,j.mn:iejszą odległość śruby od śT10dka oiężko'ści

po,krywy prostQk~tne,j lUlb o'w a!l nalj w mm,

• :....... podziabkę śrub (jednakową na całym obwodzi'e)

w mm, oblicza się sHę Pl śruby na.jwięcę,j obcią~

żonej z WZ'O'l'U:,

"

p . t '

2 . 1t • e

.. .

~

wystawia się PTQIstopadłe do tych odcinków. Powierzchnia, ,ógrafiić:zót1a t'i!mi ptostopadłeOli jest po-wierzchnią f (tyś. 34) j

b) w wypadku t'alk,i'ego ·rozmiHżc'ttilia iąld.d~

tllićh Wlzmoćtl.1eń, które budzi wątF'1iwó~ć, jakL\ PQ~

wierl'c, hnię trzeba brać za powierzchnię f, należy

przy:j,l lowac wi~kszĄ pówierzchnię;

(27)

i

3. Dop'llSlzC'zalna średnic,a śrub.

Nie zall eca slj'ę śrub mniejszych niż 5/8"" or<l!Z

o średnicy 1 7/8". Śruby mniejs'z e niż 1/2" są n~edopu­

'sizcz;a lne.

Ro'z dld a ł X.

Ściągi

Rys, 35.

poprzeczne, podłóżne i stropowe, zespórki.

c} ~eżeIi sąsiedn1em wzmocnieniem ,jes-Łzas'ad­

n~C'zy organ kotła np. ściana paleniis ka. płaszcz ko,tła,

pł-omienica i 'Ł. p., to pl'zeprowadza się siz.ereg kół

s-tyciZin'rch do lm,ji wlZ1Ilocnień (np, llinlji osi wyoblenia,

, § 17.

f. Jako dopuszczalne napręże­

nie k r przyjmuje się przy wzmocnienla,c h spawanych z żelazazlewnęgo

łub iZig'r zewne,go

.

. I '

•

•

przy niespawanych wlzmocnilen:~ach

rz żela'z-a i?Jgr,zew:nego

.

.

.

.

przy nffiespawan'rch 'Wlzmocrt:ie,n iac,h

z żela:za 'Z llewnego.

. '. "

.

przy miecłz,i 1anych wIzmocnieniach

i przy temperaturze nie wyżsrzej niż 200'C

przy rUra'ch ścią,gowyoh w pl'lZle,kro~

ju Tdzenia częśd na,gwim-towaneJ ~

iii

3,5 kg!mm2

5

fi

6

4

5,3

,~

linji osi zespórek) i pfizecho,dzących przez środek odpowiedniego ściągu, a powier2Jchnl,a utwo~z'ona przez

łączącą środki tych kół jest powierzc1hnią f (rys. 35).

. 3, Nrujmniej,s zy przekrój płaskiego ściągu, któ~

rego lin:j.a środkowa nl,e jest równoległa do osi kotła

powinien być _1_ raiz y więbzy niJż przeh,ó~ ściącos IX

gu ł"ówm'oległe!glo do osi, gdzLe IX jes't ką:tem, j.ak,i two~

rzy środkowa lin,ja ściągu z osią kotła (ry's, 36), przy~

czem płaszc1zy:zna ściąJgu powinna preeclho,Qzjc prze'z

oś kO'tła. Dług, ość takich kotw p'o winna być mo\ŹI'i~

wie dużą.

4. Przy oblic-zeniu beIkli us~tywnia:jącej denn~~

ce płask,je przyjmuje !Si'ę, że całkowiteohciążenie je,j

i'e st rówilłomlerni-e rozłożone, a reakcje oporowe poj:awialją sięwyłąc1wie w plas'z czu koda. W podob~

nych wypadkach zaleca się połączenie końców bel~

k,j IZ płaSiZ,oZ'em k'OHa. Przekró.j i kioostrtlikcja belki

usztywniającej powinny zapewniać jej stateczność

przy ocLkSizfałcamu lSię dennic. Dopuszczalne naprę~

:tenie k w takich belkac,h z żela'Zla zlew,ne,go pliZyj;..

maje się ~ 7 kg/mm'.

Rys. 34.

2, Przy określeniu wielkości obciążenia, dzia~

łającego na obliczone ścią)gi izesrpórki, przyjmuje się,

~ż pl"ZenOSizą one cabkowide obcią,żenie be'z Wlspół­

udz,i1ału wIz mocnionej p'l",ZelZ ,nie blachy (śc,iana 11llb

,dno). Obciążenie przypadagące na oddzielny ściąg

lub zespórkę otrzymuje się z WZOTU

P = p . f

(28)

gdzie

p - ciśnienie w atn,

,i - pow1eliZchn1-a WlZimo'cn:ioniej ściany, 'o trzymana

w następujący sposób

a} łączy si'ę na wzmocnioneij śdanie środek <ła­

nie go ścią,gu Iub iz espórki Zie środkami sąsiednioh

W1Z1llo-cnień i IZ-e środków tak o-tr.zyma,n ych ,o dcinków

Rys, 36.

5, OSleni1tów, 'k tóre łączą ściągi (punM 3) kb

bellki usztywni:a,ją.ce (punkt 4) z dennicami kotłów

\

Dziennik Ustaw. Poz. 713.

płomien'łcowych, .należy umies~'czać tak, aby ich odl:eglo.$ci "od :zewnę'trzneg,o obwodu pł'omienicy nie były mruej,sz'e niJż 200 mm.

' ,

·6. Sci!\!gi w,krręcane w dwie śdany powinny

mieć 'gw;iht, stanowiący przedłużenie jeden drugieg'Oj pożądane jesŁ,aby n'a 1.lJs~tywnione,j ścianie znajdowała się oprócz zewnętrznej nakrętki również

i nakrętka wewnętrzna.

7. Nie należy ' śtosować nakrętek po obu stro'n ach ściany

a) jeżeli ś,ciągi malef średnicy wzmacniają miejsca silnego natężenia powierzchni og'r zewalneij przy słabyrri ohie,g u wody (,jak np. ściągi

, stropowe ,w paleniskach 10komobiI10wych).

W -tym ,je,dnak wypadkuwewnęŁrzne na. krętk~ pow,i nny być ,zastąpione rurkami IUlb

kołnierzami (podkładkami) luźno nasadzlo,nemi na zespórki i pos:iadającemi wysokość

,równą odległości od sklepienia pa.leniska do

Nr. 91.

Belki podwójne o prostokątnym przekroju i syme'trycznie ,obciążone obliCiza się 'j'a k ,następuje

'Reakcja oporowa R=P I + P 2 +Pa + " .. + Pa

(Siły P" P2, P3 i t. d. dla belek skra,jn.yoo i środ­

kowyoh mogą być rró>żne) . ·

pałą,ka podtrzymujące,go;

b) !jeż'eli wewnętrzną nrukrętkę z,astępuje odpowiednie zgrubienie w toczonym ściągu.

,8. Rury ściąg,owe patrz rozdizlilał XIII.

'c '

Rozd lział

W łymwypadku (rys. 37) n<lijwię.kszy moment

~gin~t.iący z.na j,duje się w środkowym pr1

z ekroju belki

XI.

i rów:n,a s.ię

l

Mg =R' -

Belki podtr,zymlljąoe stropy palenisk. ,

2

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 18.

, '.' ~e~ki ,s tropowe podparte koń'cami, ohlicza ,silę

,tylko na z,gin anie , ąakzwykłe ,b'el.ki proste wdwó-c:h

k'ońcac,h swobo.dnie podparle,obdążone , siłami Pl,

P2, Ps i ,t.d. ,w miejscach, gdzie z;najduJą !Się ści<ligi

strQPowe, , uwzględnialiąc przekrój ,b elki,w" kt.órym

działa najW!ięks~y moment 'ZlginaJący.

Rozp::,ętość "l" przyjmuóe się równą wewnętrz­

pemu. wymiarowi skrzyni ogniowej równoległemu do

belki.. '

'

~

'.

~

."

p •

np.

(;2 + ;a) . (~2 + ~3)

siła ;zaś PI

a)w belkach ,krańcowych (śdąg B) równa ~est

p . (

al '+ ;2) . (~l + ~2) i

b) w belka'clh wewnętrznyc,h

w,iedn.i;a siła równa ,je.sl

;;'".

,!

. ..

~ .,-

-

p.

(ścią,,g

C) 'o dp o-

+ b

(;2 + ;a) ( ~,

22 '

2 )

. g,dz1e 'p -:-,je,s'i na,jwyżs,zem ciśnieniem względnem

w atn,

./

bl -jest odległośdą w cm od osi skrajnego.

ściągu do krawędzi wygiętej blachy ścia­

ny palenis.ka,

":" .

" a1- ,jest .odle,gł,ością; od osi sbajnego ściągu

do osi wyohleni'a .

'.

"

'

+ Pa .12 + Ps. la + ... Pa • In) kgcm

gdzie h, 12 , la ... In są odpowiednie odległości w cm,

siły Plo P 2 , Pa, ... p n po jednej stronie osi symetrji

belki a ,,1" odległość pomiędzy reakcjami. Przy takich

za~_~eniach wymiary belki' oblic.za się ze wzoru

Mg

W

,

= 3M

bh2 = kg •

g

• • • •

(29)

,

Siły P 2, Ps ,określa się jak w § lO, a wi.ęc

'ściąg A (rys. 37) pł"zenosi na belkę siłę równą

..:., ',~

(Pl' II

gd:Z1ie Iho'z nac'z a ' wysokość ' belki,

b -.szerokóść połowy podwójnej belki,

W - moment pI1zekio,ju,

kg dopuszczalne naprężenie na zginanie, które

dla żelaza zlewnego i stali lanej przyjmuje

się < ~

obliczeniowej wytrzymałości na rozerwanie lub w razie

jeżeli doraźna wytrzymałość dla tych materjałów nie

jest podana, kg < 9 kg/mm 2•

,2. Powierzchnia styku belki ,z blachą palenisIk a

powinna być dosta~ecznie duża i dobrze przylegająca.

'

Kilerunek rea:kcj,i R występującej w podparciu

lIlie może wychodzić ,z wymiaru grubości ściany

(rys. 37).

3. W wypadku belek 'z awies:z.onych odna,jduje

się wielkość reakcji iz a wieszenia (zami;als{ odpow,j'e dnich rea.kcyj oporowych) i po obliczeniu największe­

g,o momentu Iz,ginającego, 'znajduje się wym~ary be:lik~,

jruk W wypa,dku zwykłej belki na p'o dpoTach.

4. Odległość między belkami a s;tr'o pem paleniska ,nIe może być mniejlszą niż 25 mm. '

I'

Dziennik U~ław. Poz. 713.

Nr. 91.

R olidlZ ia ł XII.

Włazy i . różne wycięcia.

..

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 19.

1. Kocioł pow~nien [pos.iadać po<trzebit ą Hość

rOizmiese:.c zonych, 'Sizcze,l,nie zamykanych wła'żów wlZlględnie innych otworów do oczyszc.z.a,ilia wnętrza z osadów.

2. Normalne wymiary wła:zów wyn'oszą: przy

wy.krOljach eHptycz.nyc.h 300 x 400 mm, PTiZy mał'ej

średnicy walcz'a·k a w W)l'iątkowyc.h wypadkach

280 x 380 mm; średnica wła.zów okrągłych 380 mm.

Dłoużslza 'Oś wtruzu powinna leżeć w płaszczyźn'ie

p'rostopadłei do osi kotła.

3. 00 ile więlkslZeot:wory ;z.aopatł;.r~one są w mostlki, 10 s'zerokość tyc,h moslt ków n,i'e m'oże być mnń!ej­

slz a niż 100 mm i promień zaokrą~Ienia w mie.jsca'c'h

połączenia mostka z pO'2'Jostałą C:Zlęścią płas,zcz· a powinien być ni'e mniej,s'z y D.DŻ 40 nun.

4. Br,'Z e gii wykroóów w koHach w'YIkonane przy

pomocy palniik a mus:zą pyćśdę,te tak, aby usunąć

wpływ pl'izeprulaoo.

.

. 5. W'Slzys,tkie wykrolje których więk,sz;y wymiaT

'przekracza 120 mm powinny posi,rudać wzmocnieniie.

6. . W)"trzymałość przekro,ju w:zmoc,uienia w jakimikolwiek kierunku powinnazrównowaiyć odabienie obLiczeni,owej wytr'z,ymał.ośeiczęścik'otła spo' wodowane wykrojem i 'o tworami ' pooozebnemi do

priZ)':niJtowan'i a W1zmocnien~,a. '

1279

10. ' Śruby w pokrywaClhwła·zowyc.h i otworać.b

wyc:z ys,t kowych powinny być Wlkręcon-ena gWi!nŁ

i .zdrUigiej ,s,t r,o ny rO'zni-tow:ane.

-.

' '''

11. Otwór w płaszc'zuwa;lczruka pod kołp:~kiem

parowym pOWlilnie.n p'os'iadać wlZmocnienię . o-be41Jl:ll':'

jące także k,o lnierz kołpaka.

, ....

odpQW!i'edn~,o

R O iZ d 'z ia ł XIII.

Opłomki i pł9mieniówki . .

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 20.

Na rury pI'że,gr:zewacizy pary orarz podgl'lzewaozy wodyzasHa,jącei kotły, a także na 'opłomki i WDgóle na rury, k1óremi pt'izewodz:i się parę lub wodę,

a które to rury stan'owią składową częśćkoHa, wol...

no używać tylko rur bl!z 's zwu.

1. Grubosć rur..

Najmniejsza 'grubość 'Ścian rur powinna wynosić

g=

p

d

200 • k + li 5 mm

• '.. . (30)

Oznac.ze.n ia

d - wewnę'trzna śreclnic:a rury w mm,

p - ciśnienie względne w atn,

k - naprężenie dopusiz czalne = ~ , kglmm2.

Grubość dwóch pierwszych s'z eregów rur, wys-tawi1onyc.h nabeizpośrednie działanie ognia, powinna być wię,kSlza ,D 1 mm. Rury wyg,ięte promien:em

mniejszym niż S-krotna 'zewnętrzna średnica r.ury,

należy pogrubić ,odpowiednio. do promieni k,riywizny.

"

2. Dopuszczalna wielkość podzial,:k Pliędzy rurami;

Mo'c blachy pO'zos~ała po wywierceniu otwóróW na opł·omki nie powlLnna być mnie,jszą niż 50%

pierwotnej wytrzymałości blachy pr,zy ko-tlach stromo - ruro.wych i 40% przy kotłaclh sekcyjnych.

Sposoby umocowania opłomek i płomieni6wek w ścianalZla

siłowych i walczakach.

Rys. 38.

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 21.

7. Nity łączące Wlzmocnienie wykro.ju 'z koHem

powinny być 'tak r olZIUi es zc:wne , aby nity wewnętrz­

nego rzę.du nie leżały .n a osi wykro,ju skierowane,j

wzdłuż tworzącej wakza:ka (rys. 38).

Uwaga: Przepisy pkt. 5 - 7 dotŁyczą również wykroj,ó w w płi:l's,zc.zach na kołp~;k.i, króćców

łączących oddzielne walczaki koHa. rur

obiegowych łączących walczak z błotnikiem

i t . d., a nie dotyc.zą włazówwytłacz,anych.

8. P.okrywy włazów powinny być wyk'Dna.ne

Z żelruza z.1 eWlIl ego, a otwory wyc:z yst,kowe mogą być

wykonane również ze s.taliwa.

9. Ksz:tait pokryw włazów i otworów wycrys't kowych po<winien zabezpieczyć s,zczeliwo Dd wypycha,n ia nazewnątr,z przez ciśnienie panu~ące w kotle.

Rury powinny być przed zadągnięciem w ścia­

nV' kotła na końcach wyżarzone i do,kładnie o czyszc;zone, aby umożliwić metaliczne zetknięcie

z obrzeżem wykroju.

.

Zaciąganie Tur w ściany ko:Ha odbywa się następująco ;

al w gładkieotworyroz1ła~za się rury gładk~e.

b) w otwory opatrzone jednym lub kilkoma

rowkami roztłacza s i ę rury gładkie, . , .;- ~

cJ w otwory na'g wintowane wkręca się rury

. gwintowane na końcach-iroztłacza je.

Końce rur wystaWł!One nahezpóśrednie dnałanice ogn-ia muszą być odwinięte.

..

Jalk,o rury ścią:gowe mogą być użyte jedynie

grubościenne rury gładkie ('z w~k;]uczeni em rur fa-

Nr. 91.

Dziennik Ustaw. Póz. 713.

w

lowąnych) ' zaciąg nięte

ściany kotła spo's obem opisanym w punkcie c) przyczem g rubość rur należy

tak dobrać, aby natężenie w rdzeniu ,gwintu nie

prze,kroczylo dopuse;lczalne,jg1'ani<;y 5,3. kgimm2 •

Spawanie końców rur 'z e śdaną sitową sposobem elektrycznym lub samoro.dnym dopus,z cza się

przy naprawie, uie mo,że być jedn:a<k stols owane p~zy

wyrobie Ulowyc,hkQt!ów.

XIV.

RO lz d,z1 'ał

Spawanie' przy budowie i naprawie kotłÓw.

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 22.

Części !k'o!ttbw mogą być spawane tyiliko p~y

uwizględni.eniu poniższych warunków.

•

Spawanie elektryczne i samorodne,

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 23.

1) Spawanie samo'c odne (acetylenowe) lub

ele:k tryc,z ne może być stosowane przy budowie no'wych kotłów lub pr z,y wykonaniu części zamiennyclh

ko t łów is-inie.jąc y chjedynie w celu uszczelnienia niewielkich połączeń, kt,órych wytrz ymałość jest dostatecz:nie pewna.

2) Spawanie ele,ktrryczne i acetylenowe ie's t

dopus1zczalne przy napraWlie ko,tłów, jedna,k :z awsze

za poprzedniem ~iezW'Qleniem organów dOlzO'ru kotłowe g o.

Spawanie na koksie lub węglu drzewnym.

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 24.

1) Spawanile . nla k'o ksie ,l ub węglu drzewnym

głównych wa,J'c zaków katłów .j est nie do.p uszc,z,aJ n e,

2) Spawanie na ko,k.gie lub wę,gludrzewny.ro

~nnych cZ\i:ści kotłów jest dopus,z czalne, o ,ue spojony sz ew nie będzie podlegał prz,y pracy wybitni'e

'z :;·inanilu ~

chemic'znym ,j .o ~nnych właściwoś ciach takich samych, Ii'ak dla blach olgni'o wych, używanych do budowy k'oHów. Przy ·o bl.iczanuu ma'ter ja ł ó w wyżej wymienionyc.h należy p nzy:j'lllować w ytr z ymał o ść na rorlerwanie taką, Ijak dla bla'c h kotłowych .

3) Bla chy prz e'z nacz,one do .spawania muszą

być uprz,ednl~o wy. żariz ,one .

4) Bl:achy po w yżar,zeniu w~.nny być poddane

próbom odbi'oTCIzym pr.z eiZ upoważni'onych przez wła,- '

d!ze pol,s k~e urzędowych If zeszo'z nawców, któr.z y wydają oOclpowj'eclnie :ziaświilidc ze me

o ,dokonanyc,h

pró.bach,

5) Spawać nalleży ty1ko w:z.d.ł,uż blachy w kię­

ruwku walcQwa.nia.

6) Nie ():g ranic~a się WI~el,ko'ści średnicy walclzaJków spawanych, ;jednakże w a lc zak koHa par!)w~go mnże posi' adać , n~jwyżej tylko dwa podłUiŻne

szwy spawane, Spawani,e popriz.e Ciznyc.h s.zwów wal·c za1ków jeSJt n iedopus,z czalne,

"

,7) Spawać można tyl,ko hlaęhy ó :jednakowej

gruhnśd,

'

8) Przy budoW\ie walcz'a ków koHów parowych

nie wolno sp.awać blach o :gxubo:ś c.i poniże,j 10 mm. .

9) Odle,głość ,kr.awę.d.zi O'twO'r'll w płasz.czu walczaka od osi szwu spawanego winna wynosić 2 %

grtl!bości dane~ h1ac,h y, nie mniej jednak UiiiŻ 80 mm.

Oś szwu spawaneg'o powLnna być trwale oz.naczona punktakiem na płasz Clzu walczaka.

'.'

W :Slz wie spawanym nie wolnor'obić bdnych

otworów z wyjątkiem otworów n1,t owych S'ZW'U PO'prz.ecznego,o ile 'z a'chodz:i konieczność w.n:i,to wa-'

.nia den.

10) Spawanie walc.zaków na gaiZlie wodnym mO'że być dokonywane w 1Z. ą.kła<dach, które ze Wizględu

n.a swolje 't echniozne urząd:zenia 'z'ostaną prze:z Mini- .

sters<two Pl'zemysłu i Handlu UIZIU:a ne ,za :z dolne ·dO' ,

wykonywania podohnych robót.

11) Ściapy Sp0:j,one ",w styk" (np, skrzyń, 'k omól" wodnych) winny być ,z abelZ,piecz.one zespórkami.

Ochrona części s.,awallych od wpływu ognia i spalin.

.

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 26.

3) Wytrzymałość s'z wu spawanego !IW narzut-

k ~ " mo,że byćprz)'1jęta jąko równa 0,7 wytrzymałości

blachy,

4) Wytrzymałość s~wu spawanego "w styk'~

lub "na klin" może być przyjęta jaJko równa 0,3 wytr:zyrp.ał o ści pełne, j blachy,

5) Szwy spojone na koksi:e hlb węglu drzewnym a podlega ją ce zginaniu, dopus'z czalne są jedyn ie wówczas, gdy są ~abe'zpiec ,Z'One zespór,kamf.

W,slz :e~Me IS!Z:w y spawane, wystawione na CIśnienie w~wnętrzne oraz szwy spawane "w słyk" .,'

należy bezwarunkowo umie s zc.zać PO'za be: zpośred­

oiem ,df?:iiałaniem -og.nia ,i ,s paliin,

Dopuszczalne tolerancie w wymiarach walczaków,

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 27.

Ni:!ei podane normy 10,l erancii odn,os:zą s<ię t 1"1do pierścieni walczaków spawanych na ga,zńe

wodnym :i do całych wakza,ków 'zzaciąg·niętemi dnami, 'D He średnice wewnętr,zne tych ostatnich n~e

pr,zekracza';ą 500 mm.

1) Odchylenia w wymiarach ś rednic tego same go poprze czne,go przekrO'ju wakząka nie mo g ą

przekr a cz,ać ± 0,75 % wymi a rów śtednicy z.amówioneJ, ,j'edna,k,że me więce.j ni'Ż ± 10 mm,

~Q

§ 25.

11 Główne częśCi kotł6w [walczaki} pod1egają­

ce ciśnie niu wewnętrznemu można spawać na gazń e

wodnym tylko . iW n a rzut,kę" .

2) Do wyrobu walczaków spawanych na garite wodnym naJeży utywać materjałówo 15,kł.ad:z:ie

-.

Dziennik Ustaw. Poz. 713

Nr. 91.

2) Odchylenta w wymiarach ś~ednic dowolnych

poprzec2lnych przekrojów walczaków nie m ogą przekrac,zać ± 0,75 % wymiarów średnicz,amówionych,

j'ednaikż;e nie więce,j niż ± 10 mm.

3) Odchylenia 'o d <tWoll1zące.j w a,Jc'z,a k a , mierzone WIlldłuż całej je,g,o c y1indryc,zn ej cZięści, nie mogą

pTlZekrac1zać ± 0,3 % dlug'ości tej'że częśc i.

4) Odchylen1a gruho ś ci blachy w spawanym

slzw,l e walc,z,alk a od pierwotnej , gmbości blachy nie

mogą p~zlekraC'zać 10 %.

714.

1281

Uwagi ogólne.

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

§ 31.

W wypadka'ch, gdy wytrzymałość pewnej typowe'i części k otła nie daje się US.taI:i,Ć rachunkowo, nale' żytę wytrzymałość określić doświackzalnie.

Takim srprawcLzi~anem wyt'TZymał'ości mo'że być

próba wodna przeprowa,cLZ!ona aż do granky od-

kształceń trwałych. NIe dotyczy to części kotłowych

n~towanyc, h.

Ob,liczeniowa moc szwu i stopień bezpieczeństwa.

§ 28.

1) Spół'Clzynn:ilk mo'c y SIZW,U spawane,g o nale;ży

przyjmować równy 0,7 mocy Machy pełne,i, nie,z,a leżnie od urządz,eń wytwórni spawającei j.

Do określenia wysook'Ości ciśnienia wZlględneg'o

należy przyjąć sto pień be,zpieczeńs,twa w stosunku

do gran1cy płynności nie mniejszy ni,ż 2, przy uw,zg lę­

dnieniu wpływu temperabury, ;j ak pr.z-ydę'to w § 1

punkt 5.

2) PTizy 'ohliJcZianiu walczaków ,s pawanych naspawanym spółe.zynni.k

[elży przyjmować w slz,w ie

be~Zipiecz'eństwa = 4,5.

3) ObHc.z,and,e wyt!TlZymałośd

rozciągan:i~ normuje § 1,

walczaków na

714.

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA PRZEMYSŁU I HANDLU

Wyżarzanie,

próba wodna, wysokość ciśnienia próbnego,

odbiór urzędowy.

O warunkach technicznych, dotyczących materjałów,

używanych do budowy kotłów parowych.

§ 29.

1-) rP o spawaniu hlac!h musi nastąpić wyża'l'za­

nie rkoh przy It emperatur,ze ponad 9000 C. Powt,ó rne

wyżarz:anie po próhie wodne.j, wykonanej w war'unka'oh wymien~onyeh niżelj pod 2) nie 'jest wskazane.

2) Próbę wodną wakz aków spawanych należy

wykonać przeld WilliHowal1j.em den lub wydęciem

w płaSlzczu walc,z aków Ijarkichk ol wi,e k otworów, przy

ciśnieniu wywoł'uUącem VI mater:jale naprężenie na

~ozdąganie równe 10,5 kgjmm 2 •

3) Prrzy odbiorze urz.ędowym należy stosować

ogólną 'zasadę" że ur1 zędowy rzecz'oznawca ma prawo być obecnym przy wszy.st kich C'zy,nnościach,

IZwiCl!~anych z wykonaniem walczaków. Do odbiioru

1lJ1'z,ędowego nale.ży, nole u c hybi.ając powyższej zasaoZ!ie, prz,e prowadz'enie próby wodneij i rewiz;ji wewnętrznej po dokonanej próbie, pr.zyczem należy

plrzeprowaoZ1i ć pomiary o dchyleń w średnicach i 'o d

. tworzącej walcz,a'ka, m i'er1z ą c te 'O'siat.nie w ods<tę­

pach około 1000 mm. Celem srl:wierdzenia, czy wskutek PTóby wodneą n1'e na st ą piły trwałe odkształce­

nia, na1eży pr~ed, w czasie i po próbie mierzyć obwody walczaków w odstępach około 1000 mm.

Dna zaciąg~ięte.

§ 30.

Dna zaciCl!gnięie lub ,z a,kuwane

Ks,z)tałt ~Ibl~ż;onydo półkulb.

'zdn:i:a 8 listopada 1930 ~.

pow:i nny mieć

Na podsit awie art. 2 ustawy 'z dnia 31 maia

1921 r. o nadzorze nad kotłąmi pa'r owemi (Dz. U. R .

P. Nr. 50, p,OIZ. 303) w brZimieniu U's,t awy , IZ dnia

6 grudnia 1921 r . (Dz. U. R. 'P. Nr. 108, POIZ. 786) zal'Iządzam co następuje

§ 1. Wprowadza ,slię zawarte w Izałąc'znilku do

ni'I1'iejsze,g o wzporządzenia pl'lZe.pisy, dotyc'zące materiałów, używanych do wyr'o bu kotłów parowych.

§ 2. Wymie:nione w § 1 niniejsizego rOlzporzą­

dzenia przepisy nie mają zarstosQwąnia do budowy ·

K,o.fłów wyslzczególni:onych w § 1 punkty 'a), b), cJ, d)

~ e) Tozpo,rządzenia z dnia 8 listopada 1921 1'. (Dz. U.

R. P. Nr. 103, poz. 744) oraz w § 1 punk,t y a) ri 'b) mzporządzenia 'z dnia 29 paźdrziernika 19.23 r. (Dz. U.

R. P. Nr. 119, poz. 958).

§ 3. RozporządzenIe ninie.js,ze wchodzi w ży­

de w trzy miesiące po ogłOSIzenilu.

Równocześnie tracą moc obowiąlZUjąCą w.s'z'e lMe przepisy. wydane w sprawach unormowanych niniejszem rozpo'l'ządzenie m, a w ,szcze:gÓJlności pierwsze zdanie us,tępu 1 w § 4 ~ ustęp!? w § 23 TO!zrporządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnha 8 listopada 1921 r. w przedmi'ocie prz,e pisów o budowie,

ustawianiu l nadzorze kotłów parowych, używanych

na lą,diZlie (Dz, U~-R. P . Nr. 103. pOIZ. 744) ora,z ustęp 1

w § 3 i pierwsze z,d an ie ustępu 4 w § 24 r ozporz ą­

dzenią Mini,s tra P rzemysłu i Handlu z dn.ia 29 paź­

dz:iernika 1923 r. w. pr.ze,dmiącie budowy, us'lama,-

Dz.U. 1930 nr 91 poz. 713 notInForce

~ . ~N I K

U S' 1 Ą

1>\P

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

'NQ 91.

23 grudnia

Rok 1930.

TREŚC

ROZPORZf\DZENII\ MINISTRI\

Poz.: 713-Przemysłu i Handlu z dnia 8 listopada 1930 r. w sprawie przepisów obudowie kotłów parowych

714~Przemysłu i Handlu z dnia 8 listopada' 1930 r.o

jałów, używanych do budowy koliów parowych.

713.

. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRZEMYSŁU

I HANDLU

rz dnia 8 listopada 1930 r • .

w sprawie przepisów o budowie k9tłów parowych.

warunkach technicznych, dotyczących mater. . . . • • • • . • • • • • • •

1.263

'1281

rowych, używanych na lądzie (Dz. U. R. P. Nr. 103,

poz. 744) oralZ § 5 i drugie zdanie ust. 4 w § 24 rozporządzenia Miniłstra Przemysłu i Han,dl,u z dnia

29 paźdxi-ernika 1923 r, w przedm:O'cie budowy, ustawiania i dO'zoru kotłów parowych na s.tatkach (Dz.

U, R. P. Nr. 119, poz. 958).

Minister Przemysłu i Handlu: E. Kwiatkowski

Na podstawtie art. 2 ustawy z dnia 31 majła

1921 'l'. D nadzO'rze nad kotłami parQwemi (Dl.. U.

R.P. Nr. 50. poz. 303) w brmnienhi ,ustCiJwy z · dn~a

· 6 grudni,a 1921 r. (Dz.. U. R. P, Nr', lOS, poz. , 786)

zarządzam co następuje

Załącznik

do rozporząd.zenia MIniJsłra

i Handlu z dnia 8 l1&topada

1930 r. (poz. 713).

Przemysłu

Fragen Sie sich, wie diese Gesetzesbestimmung auf Ihren Fall anwendbar ist?

Prüfen Sie diesen Erlass zusammen mit Rechtsprechung, Kommentaren und verwandten Gesetzesbestimmungen in Legislator AI.

Fall in Legislator öffnen →