Rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z dnia 26 stycznia 1921 r. wydane w porozumieniu z Ministrem b. Dzielnicy Pruskiej w przedmiocie tymczasowego ustroju władz szkolnych na obszarze tej dzielnicy.

§ 3. Wykonanie niniejszego rozporządzenia porucza się Ministrowi

Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z właściwymi Ministrami.

Prezydent Ministrów: Witos

Minister Spraw Wewnętrznych: L. Skulski

283.

' Rozporządzenie

Ministra

Wyznań

Religijnych

Publicznego.

Oświecenia

z dnia 26 stycznia 1921 r.,

"

wydane w porozumieniu z Ministrem b. Dzielnicy Pruskiej w przedmiocie tymczasowego ustroju władz szkolnych na obszarze tej

dzielnicy.

Na mocy art. 10 ustawy z dnia 4 czerwca 1920 r. o tymczasowym

ustroju władz szkolnych (Dz. Ust. R. P. z 1920 r" N2 50, poz. 304), art. 6

punkt d ustawy z dnia 1 sierpnia 1919 r. o tymczasowej organizacji zarządu

b, dzielnicy pruskiej (Dz. Pr. P. P. z 1919 r., N264, poz. 385) oraz rozporządze­

nia Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 1921 r. w przedmiocie przekazania

Ministrowi Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego spraw szkolnych

i oświatowych na obszarze b. dzielnicy pruskiej (Dz. Ust. R. P. z 1921 J.

N2 7, poz. 38) zarzą d zam w porozumieniu z Ministrem b. Dzielnicy Pruskiej

·co następuje

§ ,. Ustanowiony przez Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia

Publicznego delegat w Poznaniu przeprowadzi likwidację działalności Departame ntu Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Ministerstwa b. Dziel nicy Pruskiej w zakre sie spraw, szkolnych i oświatowych i równocześnie

załatw i ać będzie inne sprawy, powierzone mu przez Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego

Sprawy wyznaniowe na obszarze b. dzielnicy pruskiej pozostają nadal

w zakresie działania Ministerstwa tej dzielnicy.

Do art. 2 i 3 ustawy.

§ 2. Obsżar b. dz ie lnicy pruskiej dzieli się na dwa okręgi szkolne

1) okrąg Poznański dla obszaru województwa Poznańskiego, z siedzibą Ku ratora w Poznaniu i 2) okrąg Pomorski dla obszaru województwa Pomorskiego, z siedzibą Kuratora w Toruniu.

.

§ 3. Organizację urzędów (kuratorjów), sprawujących pod kierownictwem

kuratoilÓw administrację szkolnictwa na obszarze okręgów szkolnych, określi

o sobny regulamin,

Kuratorzy wchodzą w zakresie administracji szkolnictwa we wszystkie

uprawnienia i obowiązki, które w myśl obowiązujących dotąd przepisów

należały do naczelników władzy politycznej wojewódzkiej.

Do art. 4 ustawy.

§ 4. f\dministracja szkól zawodowych,

podlegających

zarządowi pań­

stwowemu, należy do kuratora w tym samym zakresie, co administracja

szkół ogólnokształcących odpowiednich stopni.

Dopóki administracja skarbowa na obszarze b. dzielnicy pruskiej nie

.:zostanie przejęta przez Ministerstwo Skarbu" Minister . Wyznań Religijnych

N!! 46.

Dzienn'ik -Ostaw. · Poz:·· 283.

i Oświecenia Publicznego będzie na podstawie złożonych mu przez kurato -rów budżetów okręgów szkolnych układał ogólny budżet szkolnictwa wła­

ściwego obszaru i przesyłał go Ministrowi b. Dzielnicy Pruskiej do dalszego

traktowania.

Pod względem udzielania ,urlopów podwładnym urzędnikom i nauczycielom przechodzą na kuratora dotychczasowe atrybucje wojewódzkiej komisji dla spraw wyznań i szkół.

§ 5. Kuratorowi okręgu szkolnego przekazuje się na zasadzie art. 4,

punkt 12 ustawy z 4 czerwca 1920 r. następujące czynności

1) stanowienie o zakładaniu, zwijaniu i przekształcaniu publicznych

szkół powszechnych w granicach budżetu;

2) udzielanie koncesji na zakładanie prywatnych szkół wszelkich

typów i stopni oraz stanowienie o ich zwijaniu;

3) przyznawanie prawa publiczności szkołom prywatnym, powszechnym i składanie wniosków Ministrowi Wyznań Religijnych i Oświe­

cenia Publicznego w sprawie przyznawania prawa publiczności

prywatnym szkołom średnim ogólnokształcącym i zawodowym;

4) . mianowanie nauczycieli szkół powszechnych;

5) zatwierdzanie kierowników i nauczycieli prywatnych szkół wszelkiego typu;

.

6) zawieszanie w czynnościach urzędowych podległych mu urzędni-­

ków i funkcjonarjuszy oraz nauczycieli szkół średnich zawodowych,.

podlegających zarządowi państwowemu.

Do art. 5 ustawy.

..

§ 6. ' Powołanie do współdziałania z Kuratorami Rad szkolnych okrę - '

gowych nastąpi

wpóżniejszym terminie.

I

Do art. 6 ustawy.

§ 7. Ustanowione rozporządzeniem Ministra b. Dzielnicy Pruskiej zdnia

6 stycznia 1920 r. N!! VI 16/20 (N!! 1/2 urzęd, gazety szkolnej dla województwa Poznańskiego i Pomorskiego) komisje do spraw wyznanLowych i szkolnych znosi się. Sprawy wyznaniowe przekazuje się urzędoin wojewódzkim.

Do art. 7 i 8 ustawy.

§ 8. W granicach każdego powiatu lub miasta, tworzącego osobny

powiat szkolny, władze nad szkolnictwem powszechnem, wychowaniem

przedszkolnem i oświatą pozaszkolną sprawuje inspektor szkolny powiatowy, któremu dodaje się potrzebną ilość zastępców i pracowników biurowych.

Inspektor szkolny podlega bezpośrednio kuratorowi ' okręgu szkolnego.

W zakresie administracji szkolnictwa inspektor przejmuje wszystkie uprawnienia i obowiązki, które w myśl przepisów obowiązujących dotąd należały do

starosty powiatowego.

,

Inspektoraty powiatowe, istniejące w chwili wydania rozporządzenia,

ulegną przekształceniu w powyżej wskazanym kierunku stopniowo, najpójżniej

jednak w ciągu lat dwóch.

§ 9.

Obok inspektora ustanawia się w każdym powiecie administraa w miastach, tworzących osobne powiaty

cyjną radę szkolną powiatową,

szkolne, radę szkolną miejską.

§ 10. W skład rady szkolnej powiatowej wchodzą

a)

b)

inspektorzy szkolni powiatowi, urzędujący w powiecie;

jeden duchowny wyznania katolickiego, powoływany przez kuratora w porozumieniu z biskupem djecezjalnym;

UZJeHHik Ustaw. POZ. 283.

.cr jeden

duchowny wyznania

kuratora w porozumieniu z

d)

bOj'

ewangielickięgo, powoływany przez

władnym konsystorzem w Poznaniu,

o ile ludność ewangielicka w powiecie wynosi więcej, niż dwa

tysiące dusz;

przedstawiciel nauczycielstwa, istniejących w powiecie państwowych

szkół średnich ogólnokształcących;

trzech przedstawicieli nauczycielstwa publicznych szkół p,o wszechnych oraz państwowych seminarjów nauczycielskich w powiecie;

f) starosta powiatowy lub delegowany przez niego urzędnik;

g) jeden z lekarzy szkolnych, wyznaczony przez kuratora, a gdzie niema lekarzy szkolnych, lekarz powiatowy;

h) pięciu przedstawicieli ludności.

§ 11. W 'skład rady szkolnej miejskiej, prócz członków, wymienionych

w § 10 w punktach a,-e, wchodzą, zamiast członków, wskazanych w punktach f, g, prezydent miasta lub jego zastępca, jeden z lekarzy szkolnych,

wyznaczony przez kuratora, względnie lekarz miejski (g), 5-ciu delegatów

rady miejskiej (h).

§ 12. Członka wymienionego w §§ 10 i 11 punkt d. wyb i erają nauczyciele państwowej szkoły średniej ogólnokształcącej, o ile zaś w powiecie

lub w mieście jest takich szkół więcej, niż jedna, członka tego wybiera zebranie nauczycielskie, zwołane w tym celu do miasta powiatowego przez

kuratora okręgu szkolnego. Członków wymienionych w punkcie e, wybiera.

konferencja powiatowa nauczycieli szkół powszechnych .

Członków wymienionych w §§ 10 i 11 punkt h, wybiera seLmik powiatowy, względnie rada miejskI'! ze swego grona, bądź z poza niego.

Kolegja wyborcze wybierają prócz delegatów taką samą ilość zae)

stępców.

§ 13. , Okres czynności rady szkolnej powiatowej względnie m iejskiej

trwa trzy lata.

§ 14. W razie ustąpienia, utraty mandatu, lub śmierci członka z wyboru (§§ 10 i 11 punkty d, e, h), na jego miejsce wchodzi na resztę czasu

trwania mandatu jeden z zastępców w ustanowionej przy wyborze kolejno ś ci.

Członkowie rady szkolnej, zarówno powiatowej, jak miejskiej, w razie

przesiedl.enia się do innego powiatu lub miasta tracą mandaty,

Członkowie rady szkolnej, zarówno powiatowej, jak miejskiej, pochodzący z wyboru (§§ 10 i 11 punkty d, e, h), tracą mandat o ile mimo doręczania im wezwania będą bez należytego usprawiedliwienia nieobecni na

trzech posiedzeniach rady z rzędu. Przewodniczący rady szkolnej powiatowej lub miejskiej zawiadamia o tern kuratora w celu powolania zastępców.

§ 15. Radzie szkolnej powiatowej przewodniczy inspektor szkolny powiatowy; o ile jest ich w, powiecie kilku, to ten inspektor, którego wyznaczy

kurator z pomIędzy inspektorów, mających siedzibę w mieście powiatowem.

§ 16. Zamiejscowi członkowie rady szkolnej powiatowej otrzymywać

będą djety i koszty podróży według zasad ustalonych dla funkcjonarjuszy

państwowych, a jeżeli nimi nie są, jak urzędnicy VII stopnia służbowego.

§ 17. Siedzibą rad szkolnych powiatowych, względnie miejskich, oraz

inspektoratów .szkolnych, są miasta powiatowe, względnie miasta, tworzące

osobne powiaty szkolne.

.,

§ 18. Do zakresu działania rady .szkolnej powiatowej lub miejskiej

w siedzibie szkolnictwa powszechnego, wychowania przedszkolnego i oświaty

pozaszkolnej należy

"

"

ooą~I----------------~D~z~Ie~n~n"ik~d~s~t~a~w~.~P~6~z~.~·~28~

· 3~.-

N246.

badanie potrzeb powiatu lub miasta i spółdziałanie z inspektorem

szkolnym oraz radami szkolnemi miejscowemi w sprawie zaspakajania tych potrzeb;

•

b) wydawanie na użytek kuratora corocznych opinji o stanie szkol·

nictwa w powiecie lub w mieście;

c) wyrażenie opinji o projekcie budżetu szkolnictwa państwowego

. przed złożeniem go przez inspektora szkolnego kuratorowi;

d) zatwierdzanie budżetów poszczególnych szkół, o ile chodzi o wydatki, pokrywane nie ze Skarbu Rzeczypospolitej;

e) opinjowanie podań i próśb czynników, utrzymujących szkoły, o sub·

wencje ze Skarbu na cele szkolne;

f) określenie norm, według których rady szkolne miejscowe

1) zaopatrują nauczycieli w opal i wydzielają rolę,

2) zaopatrują szkoły w opal, oświetlenie i materjały piśmienne;

3) pokrywają koszty usługi i utrzymania czystości w szkołach;

g) wydawanie opinji o wnioskach w sprawie z 'ikładania ochron i o projektach sieci publicznych szkół powszechnych;

h) opinjowanie wniosków w sprawie udzielania koncesji na prywatne

ochrony i prywatne szkoły powszechne;

. i) spółdziałanie z inspektorem w sprawie dalszego kształcenia nauczycieli szkół powszechnych i wychowawczyń ochron;

j) sprawowanie spólnie z inspektorem szkolnym władzy zwierzchniej

nad dozorami szkolnemi, a mianowicie

nadzór nad gospodarką dozorów i wykonywaniem budżetu,

rozpatrywanie i zatwierdzanie sprawozdań, sprawdzanie i zatwier·

dzanie wyborów oraz stawianie wniosków o rozwiązanie rad szkolnych miejscowych w razie niewykonywzmia przez nie ich obowiązków, przekraczania kompetencji, lub w razie, gdyby działal­

ność ich była niezgodna z ustawami. albo szkodliwa dla szkoły;

k) opieka i nadzór nad budownictwem szkolnem i higjeną szkolną.

a)

§ 19. Rada szkolna powiatowa lub miejska może delegować członków

do zwiedzania w towarzystwie inspektora lub jego zastępcy szkół jej podległych. Delegat rady szkolnej powiatowej lub miejskiej nie ma jednak

prawa egzaminować dzieci, ani czynić uwag dzieciom i nauczycielom.

Nauczyciele czynni nie mogą być delegowani do zwiedzania ~zkół.

I

Istniejące dotychczas na obszarze b. dzielnicy pruskiej dozory

szkolne nosić będą nada' nazwę rad szkolnych miejscowych; zatrzymują

wszakże swój dotychczasowy skład osobowy i zakres działania. z wyjątkiem

prawa sprzeciwu przy obsadzaniu stałych posad nauczycielskich.

Istniejące dotychczas na obszarze b. dzielnicy pruskiej deputacje szkol·

§ 20.

ne znosi się.

Do art. 9 ustawy.

,

§ 21. Zarządzenia, potrzebne do wykonania postanowienia art. 9 ustawy z dnia 4 czerwca 1920 r., będą wydane przez

i kuratorów we wzajemnem porożumieniu.

właściwych

wojewodów

Orzeczenia i zarządzenia władz szkolnych w stosunku do ludności

na podstawie dotychczasowych przepisów wykonaniu przez władze administracyjne i polityczne.

.

§ 22.

podlegają

Minister Wyznań Religijnych

i Oświecenia Publicznego: M. Rataj

Minister b. Dzielnicy Pruskiej: W. Kucharski

Dzie~nik Ustaw. Poz. 282 i 283.

'Poz. 768), sprzeczne z tą ustawą oraz z rozporządzeniem Rady Ministrów

z dnia 14 marca ' 1921 r. (Dz. Ust. R. P. N!2 39 poz. 234).