99/2006 — 99/2006 — Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 99 / 2006 (ΣΤ, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 99/2006

Το Δικαστήριο του Αρείου Πάγου

ΣΤ’ Ποινικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Κωνσταντίνο Βαρδαβάκη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Χρύσανθο Παπούλια, Ευάγγελο Σταυρουλάκη - Εισηγητή, Ηρακλή Κωνσταντινίδη και Μιχαήλ Δέτση, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 18 Οκτωβρίου 2005, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Δημοσθένη Κορδοπάτη (γιατί κωλύεται ο Εισαγγελέας) και της Γραμματέως Πελαγίας Λόζιου, για να δικάσει την αίτηση του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου Χ. Τ. του Ζ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σάββα Ταταρόπουλο, για αναίρεση της υπ’ αριθμ. 581/2003 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Ιωαννίνων, με πολιτικώς ενάγοντα τον Α. Β. του Β., κάτοικο ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Το Τριμελές Εφετείο Ιωαννίνων, με την ως άνω απόφασή του, διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και ο αναιρεσείων - κατηγορούμενος, ζητεί τώρα την αναίρεση της απόφασης αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην από 17 Μαϊου 2004 αίτησή του αναιρέσεως, η οποία καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 1009/2004.

Αφού άκουσε

τον πληρεξούσιο του αναιρεσείοντος - κατηγορουμένου, που με προφορική ανάπτυξη ζήτησε όσα αναφέρονται στα σχετικά πρακτικά και τον Αντεισαγγελέα ο οποίος πρότεινε να απορριφθεί η προκείμενη αίτηση αναίρεσης.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 386 παρ. 1 ΠΚ, όποιος με σκοπό να αποκομίσει ο ίδιος ή άλλος παράνομο περιουσιακό όφελος βλάπτει ξένη περιουσία πείθοντας κάποιος σε πράξη, παράλειψη ή ανοχή με την εν γνώσει παράσταση γεγονότων σαν αληθινών ή την αθέμιτη απόκρυψη ή παρασιώπηση αληθινών γεγονότων τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και αν η ζημία που προξενήθηκε είναι ιδιαίτερα μεγάλη με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της απάτης απαιτούνται: α) σκοπός του δράστη να περιποιήσει στον εαυτό του ή σε άλλον παράνομο περιουσιακό όφελος, χωρίς να είναι αναγκαία η πραγμάτωση του οφέλους, β) εν γνώσει παράσταση ψευδών γεγονότων σαν αληθινών ή αθέμιτη απόκρυψη ή παρασιώπηση αληθινών γεγονότων, από τα οποία, ως παραγωγό αιτία, παραπλανήθηκε κάποιος σε πράξη, παράλειψη ή ανοχή και γ) βλάβη ξένης, κατά το αστικό δίκαιο, περιουσίας, η οποία να τελεί σε αιτιώδη σύνδεσμο με τις παραπλανητικές ενέργειες ή παραλείψεις του δράστη οι οποίες έγιναν προς το σκοπό της επίτευξης παρανόμου οφέλους.

Συνεπώς, για τη συντέλεση αυτού πρέπει να υπάρχει ο απαιτούμενος αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ αφενός της απατηλής ενέργειας του δράστη και της από αυτήν δημιουργηθείσας πλάνης του παθόντος και αφετέρου της πλάνης αυτής και της ενέργειας στην οποία παραπείσθηκε ο απατηθείς, η οποία ενέχει περιουσιακή διάθεση που επάγεται αναγκαίως περιουσιακή βλάβη του εαυτού του ή τρίτου. Ως γεγονότα νοούνται τα πραγματικά περιστατικά που ανάγονται στο παρελθόν ή στο παρόν και όχι εκείνα που πρόκειται να συμβούν στο μέλλον, όπως είναι απλές υποσχέσεις ή συμβατικές υποχρεώσεις. Όταν όμως οι τελευταίες συνοδεύονται ταυτόχρονα με ψευδείς διαβεβαιώσεις και παραστάσεις άλλων ψευδών γεγονότων αναγόμενων στο παρελθόν ή στο παρόν, κατά τέτοιο τρόπο ώστε να δημιουργούν την εντύπωση της μελλοντικής εκπλήρωσης με βάση την εμφανιζόμενη ψευδή κατάσταση από το δράστη που έχει ειλημμένη την απόφαση να μην εκπληρώσει την υποχρέωση και τότε θεμελιώνεται το έγκλημα της απάτης. Εξ άλλου, αθέμιτη παρασιώπηση συνιστά η παράλειψη ανακοίνωσης αληθινών γεγονότων, αν από το νόμο ή τη σύμβαση τάσσεται αντίθετη υποχρέωση ανακοίνωσης αυτών. Τέτοια υποχρέωση ανακοίνωσης μπορεί να θεμελιωθεί και στην από τις διατάξεις των άρθρων 197, 288 και 330 ΑΚ επιβαλλόμενη συμπεριφορά στο συναλλασσόμενο κατά τα συναλλακτικά ήθη και την καλή πίστη. Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ. Ε’ ΚΠΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης της καταδικαστικής απόφασης όταν εσφαλμένα εφαρμόσθηκε ή ερμηνεύθηκε ουσιαστική ποινική διάταξη.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφασή του, το τριμελές Εφετείο Ιωαννίνων, που την εξέδωσε, κατά την, αναιρετικώς ανέλεγκτη περί πραγμάτων, κρίση του, την οποία στήριξε στα αναφερόμενα σ’ αυτήν κατ’ είδος αποδεικτικά μέσα και τα διαλαμβανόμενα στην απόφαση πραγματικά περιστατικά, έκρινε ότι ο δεύτερος κατηγορούμενος, ήδη αναιρεσείων, Χ. Τ. του Ζ., τέλεσε την αποδιδόμενη σ’ αυτόν αξιόποινη πράξη της απάτης ιδιαίτερα μεγάλης ζημίας. Ειδικότερα, το Δικαστήριο δέχθηκε τα ακόλουθα: Ο κατηγορούμενος αυτός είναι έμπορος ελαιολάδου και ασκεί την εμπορική του δραστηριότητα στην Πρέβεζα. Στις 22-11-1998 μετέβη στα Κρητικά Λευκίμης Κέρκυρας, όπου ήρθε σε συμφωνία με τον εγκαλούντα Α. Β. του Β., ο οποίος διατηρούσε ελαιουργείο και τον έπεισε να του πουλήσει ελαιόλαδο αξίας 9.417.360 δραχμών και να δεχθεί μία μεταχρονολογημένη επιταγή (με αριθμό ... της ΕΤΕ) που ανέγραφε ως ποσό 10.000.000 δραχμών, παριστάνοντας εν γνώσει του αναληθώς σ’ αυτόν ότι ήταν έμπορος με μεγάλη οικονομική επιφάνεια και φερεγγυότητα, ενώ συγχρόνως παρασιώπησε ότι ήδη ώφειλε μεγάλα χρηματικά ποσά σε άλλους δανειστές και ότι διώκονταν από αυτούς. Έτσι, κατόρθωσε να καρπωθεί και να αποκομίσει ο ίδιος παράνομο περιουσιακό όφελος 4.000.000 δραχμών, δεδομένου ότι κατέβαλε στον εγκαλούντα μόνο 6.000.000 δραχμές, βλάπτοντας συνεπώς την περιουσία του μηνυτή Α. Β. του Β. κατά το προαναφερόμενο ποσό των 4.000.000 δραχμών. Με βάση τις παραδοχές του αυτές το Τριμελές Εφετείο Ιωαννίνων, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, έκρινε, όπως προεκτέθηκε, ότι ο αναιρεσείων κατηγορούμενος τέλεσε την αξιόποινη πράξη της απάτης με ιδιαίτερη μεγάλη ζημία και τον κήρυξε ένοχο αυτής, επιβάλλοντάς του φυλάκιση 7 μηνών, την οποία ανέστειλε για 3 έτη. Με αυτά που δέχθηκε το Δικαστήριο της ουσίας, στοιχειοθετείται το έγκλημα της απάτης από το άρθρο 386 παρ. 1 ΠΚ, για το οποίο με την προσβαλλόμενη απόφαση καταδικάσθηκε ο κατηγορούμενος, αφού στην απόφαση περιέχονται όλα τα συγκροτούντα την αντικειμενική και την υποκειμενική υπόσταση του ενλόγω εγκλήματος πραγματικά γεγονότα και επομένως, με το να καταδικάσει για το έγκλημα αυτό τον αναιρεσείοντα δεν υπέπεσε τούτο (Δικαστήριο) στην από το άρθρο 510 παρ. 1Ε’ ΚΠΔ πλημμέλεια. Επομένως, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος ο, από το άρθρο τούτο, μοναδικός λόγος αναίρεσης, για εσφαλμένη εφαρμογή και ερμηνεία της ουσιαστικής ποινικής διάταξης του άρθρου 386 παρ. 1 ΠΚ, και στο σύνολό της η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων στα δικαστικά έξοδα (άρθρο 583 παρ. 1 ΚΠΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 17 Μαϊου 2004 αίτηση του Χ. Τ. του Ζ. για αναίρεση της 581/2003 απόφασης του τριμελούς Εφετείου Ιωαννίνων. Και,

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα εξ ευρώ διακόσια δέκα (210).

Κρίθηκε και αποφασίστηκε, στην Αθήνα, στις 20 Δεκεμβρίου 2005. Και,

Δημοσιεύθηκε, στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριο, στις 16 Ιανουαρίου 1006.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ