WZ 41/11 · Sąd Najwyższy

POSTANOWIENIE Z DNIA 3 LIPCA 2012 R.

WZ 41/11

Jeżeli uczestnik postępowania zarzuca sędziemu, że przez wydanie

wobec niego orzeczenia „popełnił przestępstwo”, o którym uczestnik ten

zawiadomił organy ścigania, to takie zachowanie nie upoważnia do

zastosowania sankcji określonych w art. 49 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. –

Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.).

Przewodniczący: sędzia SN W. Błuś (sprawozdawca).

Sędziowie SN: M. Buliński, J. B. Rychlicki.

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w

dniach: 20 grudnia 2011 r. 23 lutego, 12 kwietnia i 3 lipca 2012 r. zażalenia

Janusza K. na postanowienie Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia

14 listopada 2011 r., o ukaraniu karą porządkową grzywny

u c h y l i ł zaskarżone postanowienie (…).

Z uzasadnienia:

W czasie posiedzenia toczącego się przed Wojskowym Sądem

Okręgowym w W., którego przedmiotem było rozpoznanie zażaleń Janusza

K. na postanowienie prokuratora Wojskowej Prokuratury Okręgowej w W. o

umorzeniu śledztwa i na zarządzenie tego prokuratora o odmowie przyjęcia

zażalenia w sprawie o sygn. (…), skarżący oświadczył, że „w dniu

25.10.2011 r. sędziowie Sądu Najwyższego wydali postanowienie o sygn.

(…) w drodze przestępstwa we współdziałaniu z sędzią (…), który wydał

postanowienie z dnia 13.09.2011 r.(…). (…) złożyłem zawiadomienie do

Wojskowej Prokuratury Okręgowej w W. o ściganie sędziów (…) z SN oraz

sędziego delegowanego do Wojskowego Sądu Okręgowego w W. (…) za

popełnienie przestępstw polegających na wydaniu tych orzeczeń.” (…).

Jednocześnie Janusz K. okazał Sądowi zawiadomienie jakie złożył w

Prokuraturze.

Wojskowy Sąd Okręgowy w W. ukarał Janusza K. karą porządkową

grzywny w wysokości 2 000 zł za „ubliżenie na posiedzeniu sędziemu

Przewodniczącemu oraz sędziom Sądu Najwyższego zasiadającym w

składzie wydającym postanowienie w sprawie (…) w ten sposób, że

oczywiście bezpodstawnie zarzucił im popełnienie przestępstwa przy

wykonywaniu czynności orzeczniczych”.

Zażalenie na to postanowienie wniósł ukarany, który nie zgadzając się

z decyzją Sądu o jego ukaraniu i podnosząc, miedzy innymi, że sędzia

wydający orzeczenie „od samego początku posiedzenia był wrogo (…)

nastawiony i za sam wyraz twarzy groził (…) ukaraniem”, wniósł o

uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W pisemnym stanowisku prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej

wniósł o utrzymanie w mocy orzeczenia Sądu pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Ustawodawca poprzez szereg uregulowań ustawowych, w tym

również unormowanie zawarte w art. 49 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. –

Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.,

mające z mocy art. 70 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o

ustroju sadów wojskowych, Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 ze zm.,

zastosowanie w postępowaniu przed sądami wojskowymi, chroni organy

wymiaru sprawiedliwości przed ubliżaniem ze strony osób biorących udział

w sprawie. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał za takie postępowanie

twierdzenie ukaranego, że sędziowie sądu wojskowego oraz Sądu

Najwyższego „w drodze przestępstwa” i działając wspólnie wydali

orzeczenia w jego sprawie, o czym zawiadomił Prokuraturę. Nie ulega też

najmniejszej wątpliwości, że nie istnieje żadne prawomocne rozstrzygnięcie

właściwego sądu stwierdzające fakt popełnienia przez wskazanych wyżej

sędziów jakiegokolwiek przestępstwa, a co za tym idzie nie może być mowy

o popełnieniu przestępstwa na szkodę Janusza K. Jednak autor

zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa pozostaje w przekonaniu, że

organy państwa działały na jego szkodę dopuszczając się przestępstw.

Taką właśnie ocenę działania sądów wyraził ukarany składając w

prokuraturze zawiadomienie o popełnieniu, domniemanego przez niego,

przestępstwa. Organy wymiaru sprawiedliwości pełnią służbę publiczną i

rozstrzygając szereg skomplikowanych spraw muszą liczyć się także z

krytycznymi i bywa, iż niezasłużonymi ocenami osób niezadowolonych z ich

decyzji. Korzystanie w takiej sytuacji z sankcji określonych w przepisach o

tzw. „policji sesyjnej” wydaje się być zbyt rygorystyczną, w tym etapie

postępowania i w ustalonym stanie faktycznym, reakcją na zachowanie

autora takiego zawiadomienia. Pamiętać przy tym należy o treści art. 54

ust. 1 Konstytucji RP i art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i

podstawowych wolności (prawo do krytyki, nawet ekspresyjnej).

Takie stanowisko Sądu Najwyższego, w tym etapie postępowania i w

tej

jednostkowej

sprawie,

nie

w

pismach

kierowanych

ubliżających

oznacza

jeszcze

do

bezkarności

instytucji

osób

państwowych,

funkcjonariuszom publicznym, w tym sędziom i prokuratorom. Przypomnieć

wystarczy chociażby treść art. 226 § 1 k.k. czy też art. 234 k.k. Są to

przestępstwa ścigane z urzędu i brak jest racji powstrzymujących organy

ścigania od wszczynania postępowań karnych w razie zetknięcia się w

czasie

urzędowania

przestępstw (…).

z

działaniami

wyczerpującymi

znamiona

tych