WKN 25/00 · Sąd Najwyższy

POSTANOWIENIE Z DNIA 12 WRZEŚNIA 2000 R.

( WKN 25/2000 )

Art. 126 § 1 k.p.k. nie może mieć zastosowania do prokuratora, który

z własnej winy lub z winy personelu prokuratury nie złoży we właściwym

terminie środka odwoławczego tak, jak z tego powodu uprzednio nie mógł mieć

zastosowania do prokuratora art. 111 § 1 k.p.k. z 1969 r. ( por. uchwałę SN

z dnia 19 grudnia 1973 r., VI KZP 44/73 – OSNKW 1974 r., z. 4, poz. 59 ).

Przewodniczący : Sędzia SN ppłk J. Dołhy

Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej : ppłk Jan Żak

Sąd Najwyższy w sprawie :

1) Dariusza Z., skazanego prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu

Garnizonowego w B. z dnia 8 lutego 2000 r., zmienionego wyrokiem

Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 17 maja 2000 r., za popełnienie

przestępstw określonych w art. 267 d.k.k. oraz art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 275

§ 1 k.k. w zb. z art. 272 k.k. w zw. z art. 12 k.k.,

2) Jarosława Cz., skazanego wyrokiem jak wyżej, za popełnienie przestępstwa

określonego w art. 272 k.k. w zb. z art. 275 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k.

w zw. z art. 12 k.k.,

po rozpoznaniu w dniu 12 września 2000 r. z urzędu kwestii zasadności

przyjęcia kasacji wniesionej przez prokuratora Wojskowej Prokuratury

Okręgowej w P. od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 17 maja

2000 r., na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. p o z o s t a w i ł b e z r o z p o z n a n i a

przyjętą kasację.

Uzasadnienie

Prokurator Wojskowej Prokuratury Okręgowej w P. w dniu 17 maja

2000 r. złożył wniosek o doręczenie orzeczenia sądu odwoławczego wraz

z uzasadnieniem. Wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w P. z dnia 17 maja

2000 r. wraz z uzasadnieniem doręczony został prokuratorowi w dniu 21

czerwca 2000 r.

W dniu 26 lipca 2000 r. do Wojskowego Sądu Okręgowego w P.

wpłynęła kasacja prokuratora Wojskowej Prokuratury Okręgowej w P.

Zarządzeniem z dnia 4 sierpnia 2000 r. Prezes Wojskowego Sądu

Okręgowego w P. odmówił przyjęcia kasacji prokuratora, jako wniesionej po

terminie określonym w art. 524 § 1 k.p.k.

W dniu 8 sierpnia 2000 r. prokurator złożył wniosek o przywrócenie

terminu do złożenia kasacji. W motywach wniosku podniósł, iż niedotrzymanie

terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od prokuratora, gdyż było wynikiem

błędu pracownicy sekretariatu – mimo, iż przyjęła ona orzeczenie z

uzasadnieniem w dniu 21 czerwca 2000 r., zarejestrowała wpłynięcie pisma

sądu z datą 26 czerwca 2000 r.

Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2000 r. Wojskowy Sąd Okręgowy

w P. przywrócił prokuratorowi termin do złożenia kasacji, uznając, że

niedotrzymanie terminu wynikło z przyczyn od prokuratora niezależnych.

Zarządzeniem z dnia 30 sierpnia 2000 r. Prezes Wojskowego Sądu

Okręgowego w P. przyjął kasacje prokuratora.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje :

Z treści przepisu art. 531 § 1 k.p.k. wynika, że Sąd Najwyższy jest

obowiązany ( „ pozostawia bez rozpoznania ” ) do pozostawienia bez

rozpoznania kasacji przyjętej przez prezesa sądu odwoławczego, jeżeli kasacja

nie odpowiada przepisom wymienionym w art. 530 § 2 k.p.k. lub gdy uzna, że

przyjęcie tego środka nastąpiło na skutek niezasadnego przywrócenia terminu.

W świetle tego unormowania Sąd Najwyższy ma obowiązek rozważenia i oceny

zasadności przywrócenia terminu do wniesienia kasacji, a w wypadku uznania

niezasadności przywrócenia terminu – pozostawia bez rozpoznania przyjętą

kasację.

W myśl art. 126 § 1 k.p.k. warunkiem przywrócenia stronie terminu

zawitego jest wykazanie, że niedotrzymanie tego terminu nastąpiło z przyczyn

od strony niezależnych. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Uchybienie terminu do wniesienia kasacji nastąpiło dlatego, że uprawniony do

odbioru korespondencji pracownik sekretariatu prokuratury świadomie błędnie

odnotował datę wpływu pisma sądowego i następnie nie wyjaśnił właściwemu

prokuratorowi rzeczywistej daty wpływu owego pisma.

Zgodnie z przyjętym powszechnie w doktrynie poglądem prokurator jest

przedstawicielem państwa jako strony procesowej, tym samym więc czynności

dokonane przez niego muszą być uważane tak, jak gdyby wykonała je sama

strona. Z tego względu zaniedbania ze strony prokuratora lub podwładnego mu

personelu są traktowane pod kątem widzenia zaniedbań dokonanych przez samą

stronę procesową. Prokurator jako strona w procesie karnym działa w ramach

właściwej dla niego jednostki organizacyjnej prokuratury. Ustrój i działanie

prokuratury oparte są m.in. na zasadach jednolitości i hierarchicznego

podporządkowania kierownictwu. Prokurator odpowiada za właściwą

organizację pracy w sekretariacie podległej mu prokuratury, zatem ewentualne

uchybienie, zaniedbanie pracownika techniczno – biurowego, nie mogą

stanowić okoliczności usprawiedliwiającej niewykonanie czynności prawnej.

Bez względu zatem na to, który z pracowników dopuścił się zaniedbania,

prokuratura działająca jako jednolity urząd nie może żądać przywrócenia

terminu z powołaniem się na uchybienie spowodowane przyczyną niezależną od

strony.

Warunkiem restytucji uchybionego terminu jest ustalenie, że przeszkoda,

o której mówi art. 126 § 1 k.p.k., nastąpiła z winy pomocnika procesowego, a

nie samej strony. W świetle tego powszechnie przyjętego w orzecznictwie

stanowiska stwierdzić należy, że art. 126 § 1 k.p.k. nie będzie miał zastosowania

do prokuratora, który z własnej winy lub z winy personelu prokuratury zaniedba

złożenia we właściwym czasie środka odwoławczego ( por. uchwałę z dnia

19 grudnia 1973 r. VI KZP 44/73 – OSNKW 1974 r., z. 4, poz. 59 ).

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy uznał, że przywrócenie

prokuratorowi terminu do wniesienia kasacji było niedopuszczalne. Uchybienie

terminowi nastąpiło dlatego, że upoważniony do odbioru korespondencji

pracownik sekretariatu błędnie odnotował datę wpływu wyroku wraz z

uzasadnieniem, zaś skutki tego zaniedbania obciążają prokuratora, co w

konsekwencji nie uzasadnia wniosku prokuratora o przywrócenie terminu.

Z tych względów należało na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. pozostawić bez

rozpoznania przyjętą kasację.