Supreme Court dismisses appeal to void 1955 desertion and robbery verdicts as unrelated to anti-Soviet resistance activities.

Sygn. akt: VII KZ 4/18 POSTANOWIENIE Dnia 4 lipca 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej TomczykProtokolant Dorota Szczerbiak przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jacka Kryszczuka w sprawie F. C., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 lipca 2018 r. zażalenia pełnomocnika J. C. na postanowienie Wojskowy Sądu Okręgowego w W. z dnia 13 kwietnia 2018 r., sygn. akt Ko. …/17, p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE

Wyrokiem b. Sądu Wojsk Lotniczych w W. z dnia 17 listopada 1955 r. (sygn. akt S.Lot. ../55), kpr. F. C. został skazany za to, że:„1. 15 lipca 1955 r. w porozumieniu z P. i S. i wspólnie z nimi zdezerterował z bronią z JW. […] i przebywał na dezercji do chwili ujęcia go w dniu 2 sierpnia 1955 r.,tj. popełnienie przestępstwa z art. 116 § 4 i 5 KKWP,2. 27 lipca 1955 r. w L.. dokonał wspólnie z P. i S. napadu rabunkowego przy użyciu broni na sklep „Samopomocy chłopskiej”, gdzie zrabowali ok. 1200 zł i kilkanaście tabliczek czekolady,tj. popełnienia przestępstwa z art. 2 § 2 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej”.Za czyn z pkt.

1. wymierzono karę 6 lat więzienia i degradację, zaś za czyn z pkt.

2. karę 6 lat więzienia i degradację oraz orzeczono karę łączną 8 lat więzienia i degradację. Ponadto zaliczono w poczet kary więzienia areszt tymczasowy od dnia 2 sierpnia 1955 r.Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 25 listopada 1955 r.F. C. został warunkowo zwolniony z odbycia reszty kary pozbawienia wolności z dniem 11 marca 1961 r., na podstawie postanowienia Sądu Okręgu Wojskowego w W. z dnia 9 marca 1961 r., sygn. akt Cs. …/61.W dniu 13 lipca 2017 r. do Wojskowego Sądu Okręgowego w W. wpłynął wniosek J. C. o unieważnienie ww. wyroku b.

Sądu Wojsk Lotniczych w W. z dnia 17 listopada 1955 r.Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2018 r. Wojskowy Sąd Okręgowy w W. wniosku nie uwzględnił.Zażalenie na powyższe orzeczenie złożył pełnomocnik J. C., zarzucając„błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść poprzez przyjęcie, że skazanie męża wnioskodawczyni F. C. wyrokiem b. Sądu Wojsk Lotniczych w W. z dnia 17.11.1955 r. (sygn. akt S.Lot. …/55) nie spełnia warunków przewidzianych w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23.02.1991 r. o uznanie za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego i w konsekwencji – nie uwzględnienie wniosku Pani J.

C. o unieważnienie przedmiotowego wyroku z dnia 17.11.1955 r. (sygn. akt S.Lot …/55)”.W konkluzji autor środka odwoławczego wniósł o „zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez unieważnienie wyroku b. Sądu Wojsk Lotniczych w W. z dnia 17.11.1955 r. , bądź uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w W”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Lektura akt sprawy pozwala na stwierdzenie, że nie można znaleźć żadnych powodów dla podzielenia argumentacji skarżącego.

Sąd pierwszej instancji zgromadził w sprawie wystarczający dla dokonania prawidłowego rozstrzygnięcia materiał dowodowy, poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne, które są rezultatem oceny zebranych w sprawie dowodów, przeprowadzonej zgodnie z regułą określoną w art. 7 k.p.k. Autor środka odwoławczego zaprezentował zaś jedynie polemiczne stanowisko wobec zajętego przez Sąd pierwszej instancji, a w konsekwencji nie wykazał trafności postawionej tezy o przekroczeniu przez ten Sąd granic swobodnej oceny dowodów.W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że roszczenia wnioskodawcy nie znajdują oparcia w treści przepisów ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz.

U. z 2015 r., poz. 1583). Rozważania Sądu a quo są w tej mierze prawidłowe i Sąd Najwyższy w pełni je podziela.Należy bowiem pamiętać, że zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1987 ze zm.) stwierdzenie nieważności orzeczenia może nastąpić w sytuacji, gdy czyn przypisany osobie skazanej był związany z działalnością tej osoby na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego albo orzeczenie zostało wydane z powodu takiej działalności, orzeczenie wydano za opór przeciwko kolektywizacji wsi oraz obowiązkowym dostawom, lub jeżeli czyn został popełniony w celu uniknięcia w stosunku do siebie lub innej osoby represji za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

Oznacza to, że musi istnieć związek pomiędzy wydanym orzeczeniem a działalnością osoby skazanej na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Okoliczności związane ze skazaniem męża wnioskodawczyni, wynikające z zachowanych akt sprawy karnej, nie wskazują, co słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, aby do wydania wyroku w jego sprawie doszło z powodów wymienionych w powołanej wyżej ustawie. Brak jest jakichkolwiek przesłanek do stwierdzenia, aby F. C. prowadził w tym czasie jakąkolwiek działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

Taką działalnością nie można, w szczególności, określić dezercji połączonej z kradzieżą broni. Konstatacja ta dotyczy również drugiego przestępstwa przypisanego F. C. W zażaleniu podniesiono, że jego zachowanie, podlegające skazaniu było spowodowane chęcią rozpoczęcia działań niepodległościowych. W związku z tym należy zauważyć, że wola rozpoczęcia takiej działalności, nie stanowiła o jej faktycznym podjęciu, co wykazał zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.W tym stanie rzeczy trzeba zaznaczyć, że ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego ma na celu oddanie sprawiedliwości osobom działającym na rzecz tej niepodległości, a nie danie satysfakcji wszystkim osobom skazanym w latach 1944-1989.

Szczególny tryb postępowania przewidziany w tej ustawie dotyczy uznania za nieważne orzeczeń skierowanych tylko przeciwko osobom faktycznie działającym na rzecz niepodległości Polski (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 1991 r., I KZP 32/91, OSNKW 1992, z. 3-4, poz. 24 ). Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. kc