Supreme Court dismisses judge recusal request based on past rulings and private views, upholding judicial independence.
Legislator-Zusammenfassung
KI-generiertThe Supreme Court of Poland rejected J.F.'s request to recuse Judge Kazimierz Klugiewicz from a criminal appeal case. The applicant argued that Klugiewicz's role in questioning the legality of the Constitutional Tribunal and his past acquittals created an objective doubt regarding his impartiality. The court held that general legal opinions in prior judgments and participation in unrelated proceedings do not justify recusal under Article 41 of the Code of Criminal Procedure, as judicial independence is constitutionally protected.
Legislator-Regeste
KI-generiertArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 42 § 1 i 4 k.p.k.; The existence of objective doubt regarding a judge's impartiality is required for recusal, and past rulings or general legal views do not constitute such doubt.
Schlagwörter
KI-generiertZitierte Gesetzesbestimmungen
KI-generiertZitierte Rechtsprechung
KI-generiertVerwandte Entscheide
KI-generiertVolltext
V KZ 31/25 POSTANOWIENIE Dnia 12 listopada 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie J. F. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 listopada 2025 r., wniosku J. F. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Kazimierza Klugiewicza od rozpoznania sprawy o sygn. akt V KZ 31/25 na podstawie art. 42 § 1 i 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł : nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIEW dniu 25 lipca 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek J. F. o wyłączenie SSN Kazimierza Klugiewicza od rozpoznania przydzielonej temu sędziemu sprawy o sygn. akt V KZ 31/25.
Z treści złożonego pisma procesowego wynika, że w ocenie wnioskującego w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności SSN Kazimierza Klugiewicza z uwagi na fakt, iż był on jednym z siedmiu sędziów „podważających w 2022 r. legalność KRS”, a także uniewinnił tzw. „[…]”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosek nie jest zadany, co implikowało rozstrzygnięcie o jego nieuwzględnieniu. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Przepis ten expressis verbis odwołuje się do „uzasadnionej wątpliwości”, a zatem musi ona istnieć obiektywnie i poddawać się zewnętrznej weryfikacji oraz ocenie, a nie być tylko subiektywnym przekonaniem określonej osoby (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. III KK 214/11, OSNKW 2012, nr 4, poz. 40). Tym samym instytucja iudex suspectus znajduje zastosowanie w sytuacji uprawdopodobnionej okoliczności, wynikającej zarówno ze sfery życia prywatnego, jak ze sfery urzędowej, która umożliwia powzięcie przekonania u postronnego obserwatora procesu, że będzie ona rzutowała na bezstronne rozstrzygnięcie sprawy.
Chodzi zatem o zachowanie sędziego, odnoszące się zarówno do oceny rozpoznawanej sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia, jak i o wyrażanie pewnych opinii oceniających uczestników postępowania, które może świadczyć o określonym nastawieniu sędziego do sprawy lub osób w niej uczestniczących (zob. postanowienie SN z dnia 2 marca 2021 r., V KK 39/21). Wnioskodawca nie przedstawił tego rodzaju okoliczności, które wskazywałyby na zasadność odsunięcia SSN Kazimierza Klugiewicza od orzekania w przedmiocie rozpoznania zażalenia na odmowę przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności.
Odnosząc się do zaprezentowanej przez J. F. argumentacji podkreślić należy, że przyczyną wyłączenia nie mogą być wyrażane przez sędziego ogólne poglądy prawne w poprzednio wydawanych orzeczeniach czy publikacjach naukowych (zob. D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Komentarz. Tom I. Art. 1–424, Warszawa 2024, s. 250 i przywołane tam poglądy doktryny; postanowienie SN z dnia 10 lutego 2022 r., III KO 7/22; postanowienie SN z dnia 8 grudnia 2023 r., II KK 540/23).
Jak bowiem słusznie podkreśla się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, sprawowanie wymiaru sprawiedliwości jest objęte konstytucyjną zasadą niezawisłości sędziowskiej i niezależności sądów i nie sposób wywodzić, że jego realizacja w określony, niezgodny ze stanowiskiem strony sposób, może być powodem wyłączenia sędziego w innej sprawie (vide postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19; postanowienie SN z dnia 9 października 2024 r., II Zo 64/24). Zatem fakt wydania w przeszłości takiego czy innego orzeczenia przez sędziego nie może skutkować zastosowaniem instytucji przewidzianej w art. 41 § 1 k.p.k.
Obiektywizmu SSN Kazimierza Klugiewicza nie podważa więc ani fakt uniewinnienia innej osoby w odrębnym procesie niezwiązanym ze sprawą J. F. , ani też uczestnictwo w składzie podejmującym uchwałę z dnia 2 czerwca 2022 r. w sprawie o sygn. akt I KZP 2/22. Jedynie na marginesie należy zauważyć, że wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem i to niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi ułomnościami w procedurze nominacyjnej doszło to tego powołania (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19; postanowienie SN z dnia 31 października 2023 r., V KK 358/23).
W tym kontekście bez znaczenia pozostają rozważania J. F. co do organu powołującego sędziego na urząd. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [J.J.][a.ł]