Supreme Court dismisses retrial request for new evidence failing to undermine final murder conviction.

V KO 90/25 POSTANOWIENIE Dnia 25 marca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski (przewodniczący)‎SSN Tomasz Artymiuk‎SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) w sprawie M.S., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 marca 2026 r., wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 31 maja 2021 r., sygn. akt II AKa 6/20, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV K 254/16, na podstawie art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k. a contrario postanawia:

1. oddalić wniosek o wznowienie postępowania;

2. obciążyć skazanego M.S. kosztami postępowania wznowieniowego;

3. na podstawie art. 98 § 2 k.p.k. odroczyć sporządzenie uzasadnienia do dnia 31 marca 2026 r. Tomasz Artymiuk Michał Laskowski Barbara Skoczkowska

UZASADNIENIE

M.S. wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV K 254/16, został skazany za popełnienie kilku czynów, w tym za popełnienie wspólnie i w porozumieniu z K.M. zbrodni z art. 189 § 1 w zb. z 148 § 2 pkt 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za którą wymierzono im kary dożywotniego pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 31 maja 2021 r., sygn. akt II AKa 6/20, po rozpoznaniu apelacji obrońców skazanych, po zmianie opisu czynu zakwalifikował go, wobec M.S. z art. 148 § 2 pkt 1 k.k., a wobec K.M. z art. 148 § 1 k.k. i wymierzył obu oskarżonym kary dożywotniego pozbawienia wolności.

Skazany M.S. nie wnosił kasacji, a kasację obrońcy skazanego K.M., Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 6 lipca 2022 r., sygn. akt III KK 443/21, oddalił jako oczywiście bezzasadną. Z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie wystąpił obecnie obrońca z wyboru skazanego powołując się na przepis art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. W uzasadnieniu obrońca wskazał, że po uprawomocnieniu się orzeczenia w sprawie pojawiły się nowe, nieznane wcześniej dowody, co podważa pewność poczynionych przez sąd ustaleń i rodzi konieczność rozważenia uniewinnienia skazanego od popełnienia przypisanego mu czynu.

Obrońca wniósł o przesłuchanie w charakterze świadków 25 osób oraz do wniosku dołączył ich pisemne oświadczenia oraz kilkadziesiąt oświadczeń innych osób, a nadto zwrócił uwagę na oświadczenia około 1000 osób, które znajdują się w aktach sprawy. Dołączone do akt sprawy oświadczenia, jednolite w swej treści, zdaniem wnioskodawcy potwierdzają, iż w dniu zabójstwa Z.O. tj. 19 sierpnia 2014 r. osoby te miały kontakt z M.S., co wyklucza zdaniem obrońcy, aby w tym czasie skazany dopuścił się przypisanej mu zbrodni. Prokurator Prokuratury Regionalnej del. do Prokuratury Krajowej w piśmie z dnia 14 sierpnia 2025 r. wniósł o oddalenie wniosku o wznowienie postępowania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosek obrońcy skazanego M.S. o wznowienie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania określone w art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k.Wzruszenie wyroku w tym trybie może nastąpić jedynie wówczas, gdy ujawnią się nowe fakty lub dowody nieznane przedtem sądowi, które mogą w sposób zasadniczy i wiarygodny podważyć prawdziwość przyjętych w nim ustaleń faktycznych, a obowiązek ich wskazania ciąży na składającym wniosek o wznowienie.

Tymczasem w złożonym wniosku o wznowienie postępowania, obrońca skazanego nie wskazał żadnych nowych faktów lub dowodów, a jedynie wyraził przekonanie, że z zeznań zawnioskowanych do przesłuchania osób będzie wynikało, że skazany znajdował się w innym miejscu i nie mógł dopuścić się zabójstwa pokrzywdzonego. Analiza wniosku obrońcy dokonana w oparciu o zgromadzone dowody wskazuje, że w toku procesu skazany przedstawił listę kilkuset osób, które podpisały oświadczenia, że w dniu 19 sierpnia 2014 r. miały z nim kontakt.

M.S. w dniu 9 marca 2021 r. złożył w Sądzie Apelacyjnym wniosek o przesłuchanie 4 osób spośród tych które złożyły oświadczenia oraz lekarza A.M. (k. 12001). Z uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku jednoznacznie wynika, że zarówno A.M. jak i pozostałe 4 osoby, to jest M.S., M.D., A.S. i J.S. zostali przesłuchani, a ich zeznania ocenione. W uzasadnieniu wyroku podkreślono, że oskarżony był faktycznie pacjentem św. A.M., ale jego zeznania nie mogą stanowić potwierdzenia linii obrony M.S. Z protokołów rozprawy z dnia 7 kwietnia 2021 r. wynika natomiast, że Sąd odwoławczy oddalił wniosek M.S. o przesłuchanie w charakterze świadka A.S., albowiem zmierzał on do przedłużenia postępowania, gdyż zdaniem Sądu oskarżony miał kilka lat, aby złożyć umowę zawartą 19 sierpnia 2014 r. i wnieść o przesłuchanie osoby w niej wskazanej.

Wynika z tego jednoznacznie, że sądom znane były okoliczności związane z umowami pożyczek szczególnie, iż obrońca podkreśla, że w aktach sprawy się one znajdują, tylko sądy je pominęły.Co do A.K. zauważyć trzeba, że stawił się on na wezwanie Sądu Apelacyjnego na rozprawę w dniu 23 lutego 2021 r., ale oskarżony M.S. cofnął wniosek o jego przesłuchanie i Sąd odstąpił od tej czynności.Obrońca skazanego całkowicie pomija wskazane okoliczności, które dotyczą 7 spośród 25 osób zawnioskowanych do przesłuchania, co może wskazywać na brak wnikliwego zapoznania się z aktami sprawy.

Obrońca nie wskazuje także na jakie okoliczności miałyby pozostałe osoby zeznawać, gdyż ogólne wskazanie, że na okoliczności braku możliwości popełnienia przez skazanego zbrodni zabójstwa jest niewystarczające, szczególnie w sytuacji, gdy tą okoliczność miałoby potwierdzić około 1000 osób wskazanych przez skazanego w postępowaniu sądowym. Podkreślić należy, że skoro skazany wiedział o tych osobach, to nie stało nic na przeszkodzie, aby zawnioskować w trakcie postępowania sądowego również o ich przesłuchanie. Zdaniem Sądu Najwyższego, w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania określone w art. 540 § 1 pkt 2 a k.p.k.

Wniosek obrońcy, jak słusznie wskazuje prokurator w swoim piśmie, w świetle materiału dowodnego zgromadzonego w trakcie postępowania sądowego, jest niczym innym aniżeli próbą przeprowadzenia kolejnej kontroli odwoławczej prawomocnego wyroku skazującego. Obrońca nie przedstawił natomiast żadnego nowego faktu ani dowodu, w świetle którego można by uznać, że prawomocne orzeczenie jest niesłuszne. Przypomnieć natomiast należy, że Sąd wypowiadający się w przedmiocie wznowienia postępowania nie dokonuje, powtórnie i na nowo oceny zebranych w toku procesu dowodów i nie bada poprawności przyjętych w oparciu o nie ustaleń faktycznych.

Nie kontroluje także poprawności i prawidłowości wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Obowiązkiem Sądu badającego podstawy wznowienia jest ustalenie czy okoliczności ujawnione przez wnioskodawcę są faktami dającymi się potwierdzić dowodami spełniającymi wymogi procesowe i czy istotnie są one w stanie podważyć prawomocne rozstrzygnięcie. W żadnym jednak wypadku w gestii Sądu nie leży dociekanie, czy przywołane we wniosku hipotezy i sugestie, są rzeczywiste i polegające na prawdzie, co więcej świadczą o potwierdzeniu określonych faktów.Wydaje się również konieczne zauważenie, że okoliczności dotyczące składu orzekającego w Sądzie Okręgowym w Gdańsku, o czym wspomina wnioskujący w uzasadnieniu, a co nie stanowi w istocie przedmiotu wniosku o wznowienie, były już analizowane przez Sąd Najwyższy w dniu 30 stycznia 2025 r., sygn.

V KO 95/24.Z tych względów i wobec braku podstaw do uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania, Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu. [WB][r.g.]