Supreme Court orders State to reimburse defense lawyer costs for acquitted defendant in cassation proceedings.

Sygn. akt V KK 400/19 POSTANOWIENIE Dnia 27 sierpnia 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka w sprawie J. K. M.uniewinnionej od zarzutu z art. 157 § 3 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 sierpnia 2020 r. wniosku obrońcy - adwokata A. P. o zasądzenie na rzecz uniewinnionej zwrotu kosztów ustanowienia obrońcy w postępowaniu kasacyjnym, na podstawie art. 626 § 2 k.p.k., art. 632 pkt 2 k.p.k., art. 636 § 1 k.p.k. i art. 637a k.p.k. p o s t a n o w i ł zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz J. K. M. kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie W dniu 28 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy oddalił na rozprawie jako oczywiście bezzasadne kasacje wniesione na niekorzyść oskarżonej J. K. M. przez oskarżycielkę posiłkową I. T. i Prokuratora Rejonowego w J., od wyroku Sądu Okręgowego w J. z dnia 18 marca 2019 r., w sprawie VI Ka (…), zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 28 grudnia 2017 r., w sprawie II K (…). Jednocześnie Sąd zwolnił oskarżycielkę posiłkową od wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu kasacyjnym i zasądził od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie kasacji w jej imieniu i reprezentowanie w postępowaniu kasacyjnym.

W dniu 11 sierpnia 2020 r. adwokat A. P. złożył wniosek o zwrot kosztów ustanowienia obrońcy z wyboru w postępowaniu kasacyjnym i zasądzenie z tego tytułu od Skarbu Państwa na rzecz uniewinnionej J. K. M. kwoty 3600 złotych podnosząc, że kwota wynagrodzenia jest uzasadniona niezbędnym nakładem pracy obrońcy do odpowiedniego reprezentowania oskarżonej. W ocenie Sądu Najwyższego wniosek obrońcy zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 626 § 1 k.p.k. w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd określa, kto, w jakiej części i zakresie ponosi koszty procesu.

Natomiast zgodnie z art. 637a k.p.k. do kosztów postępowania kasacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy o kosztach postępowania odwoławczego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z art. 636 § 1 k.p.k. w sprawach z oskarżenia publicznego, w razie nieuwzględnienia środka odwoławczego, wniesionego wyłącznie przez oskarżonego lub oskarżyciela posiłkowego, koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi na ogólnych zasadach ten, kto wniósł środek odwoławczy, a jeżeli środek ten pochodzi wyłącznie od oskarżyciela publicznego, koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa.

Do kosztów procesu natomiast należą nie tylko koszty sądowe, ale i uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy lub pełnomocnika (tak art. 616 § 1 k.p.k.). Z kolei jak stanowi art. 632 pkt 2 k.p.k., w razie uniewinnienia oskarżonego koszty procesu w sprawach z oskarżenia publicznego ponosi Skarb Państwa. Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. sąd może zwolnić oskarżonego lub oskarżyciela posiłkowego w całości lub w części od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, jeżeli istnieją podstawy do uznania, że uiszczenie ich byłoby dla nich zbyt uciążliwe ze względu na sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów, jak również wtedy, gdy przemawiają za tym względy słuszności.

Z tego właśnie rozwiązania skorzystał Sąd Najwyższy zwalniając oskarżycielkę na zasadzie słuszności od wydatków postępowania kasacyjnego. Pokrzywdzonym w niniejszej sprawie było małoletnie dziecko reprezentowane w postępowaniu karnym przez matkę – oskarżycielkę posiłkową, która korzystała z pomocy prawnej ustanowionego z urzędu pełnomocnika. Obrońca prawomocnie uniewinnionej J.. K. M. złożył oświadczenie, z którego wynika, iż uiściła ona na rzecz obrońcy tytułem kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym kwotę 3600 zł.

Jak podkreślił, wynagrodzenie to jest uzasadnione „niezbędnym nakładem pracy obrońcy, związanym z przygotowaniem adekwatnej linii obrony przeciwko zarzutom sformułowanym w rozbudowanych kasacjach wniesionych na niekorzyść uniewinnionej”. Należy podkreślić, że dochodzona kwota mieści się w granicach przewidzianych stawkami - minimalną i maksymalną - określonymi przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (§ 11 ust. 2 pkt 6, § 15 ust. 3 i § 16).

Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji.