Supreme Court vacates penalty order for driving without license, mandating mandatory vehicle ban under new Criminal Code provisions.

Sygn. akt V KK 23/18 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lutego 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Stanisław Zabłocki (przewodniczący)‎SSN Krzysztof Cesarz (sprawozdawca)‎SSN Małgorzata Wąsek-WiaderekProtokolant Anna Korzeniecka-Plewka przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty Kozłowskiej,‎w sprawie Z. M.‎skazanego z art. 180a k.k.‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie‎w dniu 13 lutego 2019 r.,‎kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego‎od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego we W. z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II K […], uchyla wyrok w zaskarżonej części i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu we W. do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIEWyrokiem nakazowym z dnia 8 listopada 2017 r., II K […], Sąd Rejonowy we W. uznał Z. M. za winnego tego, że w dniu 3 września 2017 r. we W., kierował samochodem marki H. o nr rej. […] jadąc G. a ul. P., nie stosując się do decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia 25 lipca 2016 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania, i za to na podstawie art. 180a k.k. skazał oskarżonego na 80 stawek dziennych grzywny, ustalając stawkę na 10 zł.Wyrok ten, od którego nie złożono sprzeciwu, uprawomocnił się w dniu 29 listopada 2017 r.Kasację na niekorzyść skazanego złożył Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny w części dotyczącej nieorzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, zarzucając rażące i mające istoty wpływ na treść wyroku naruszenie art. 42 § 1a pkt 1 k.k., polegające na zaniechaniu orzeczenia tego środka karnego pomimo skazania za przestępstwo z art. 180a k.k.Skarżący się wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu we W. do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest oczywiście zasadna.

Od dnia 1 czerwca 2017 r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 23 marca 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 966), sąd na podstawie art. 42 § 1a pkt 1 k.k. jest obowiązany orzec w razie skazania za czyn z art. 180a k.k. środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Z. M. popełnił taki czyn w dniu 3 września 2017 r. Wprawdzie art. 502 § 2 k.k. stanowi, że w razie wydania wyroku nakazowego, obok kary „można, w wypadkach przewidzianych w ustawie, orzec środek karny…”, ale fakultatywność przewidziana w tym przepisie odnosi się do rodzaju represji karnej, po jaką sięgnąć może sąd w wyroku nakazowym.

Stosownie do dyspozycji art. 502 § 1 k.k. sąd może wymierzyć karę ograniczenia wolności lub grzywny do określonej wysokości, ale nie może orzec kary pozbawienia wolności nawet w minimalnym wymiarze. Podobnie interpretować należy § 2 art. 500 k.k.; sąd w postępowaniu nakazowym może orzec przepadek, środek kompensacyjny lub środek karny (z tym, że obowiązany jest ten ostatni środek orzec, gdy ustawa tak stanowi), lecz nie może orzec środka zabezpieczającego.Sąd Rejonowy w tej sprawie nie orzekł środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych mimo takiego wymogu wynikającego z art. 42 § 1a, pkt 1 k.k. Zaniechanie to było rażącym naruszeniem prawa materialnego, które miało istotny i oczywisty wpływ na treść zaskarżonego wyroku.

Dlatego, w uwzględnieniu żądania kasacji, wyrok ten został uchylony w zaskarżonej części, czyli w części, w której nie orzeczono środka karnego.I w tym tylko zakresie Sąd Rejonowy ponownie rozpozna sprawę i orzeknie, jak nakazuje to art. 42 § 1a pkt 1 k.k.