Supreme Court dismisses appeal; lower court failed to evaluate defendant's breach of contract arguments regarding the underlying agreement.

Sygn. akt V CZ 14/14 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Marian Kocon‎SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa "B. C." K., K. Spółki Jawnej w K.‎przeciwko M. G.‎o zapłatę,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 marca 2014 r.,‎zażalenia strony powodowej na wyrok Sądu Okręgowego w K.‎z dnia 21 października 2013 r. oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w K. w dniu 19 lipca 2012 r. wydał nakaz zapłaty, którym nakazał pozwanemu M. G. zapłatę na rzecz B. C. K., K. sp. j. z siedzibą w K. kwoty 50.000 zł z ustawowymi odsetkami oraz kosztami procesu.Po rozpoznaniu sprawy na skutek zarzutów pozwanego od nakazu zapłaty Sąd ten wyrokiem z dnia 19 grudnia 2012 r. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 50.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 9 czerwca 2012 r., kwotę 3.042 zł tytułem kosztów procesu oraz nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności. Z ustaleń wynika, że strony zawarły umowę agencyjną.

Z umowy tej wynikał m.in. zakaz prowadzenia przez pozwanego, w trakcie obowiązywania umowy i w okresie dwóch lat po jej rozwiązaniu, działalności konkurencyjnej wobec działalności prowadzonej przez powodową spółkę, a także zakaz ujawniania tajemnic spółki osobom trzecim. W razie naruszenia tego zakazu pozwany zobowiązany został do zapłaty na rzecz powoda kary umownej w wysokości 50.000 zł. Zabezpieczeniem zapłaty był weksel in blanco. Pozwany rozwiązał umowę agencyjną pismem z dnia 2 stycznia 2012 r. oraz zwrócił się do powoda o przekazanie wszystkich dokumentów, rozliczeń oraz weksla.

W styczniu 2012 r. żona pozwanego rozpoczęła działalność gospodarczą o tożsamym charakterze.Zdaniem Sądu Rejonowego, rozpoczęcie przez żonę pozwanego działalności konkurencyjnej wobec działalności powoda stanowi naruszenie umowy agencyjnej i świadczy o wykorzystaniu tajemnic handlowych spółki. Pozwany obowiązany jest zatem uiścić karę umowną. Podnoszone w zarzutach od nakazu zapłaty twierdzenie o wygaśnięciu umowy agencyjnej i zawarciu umowy menedżerskiej, w której nie było wskazanych wyżej zakazów, Sąd Rejonowy uznał za bezprzedmiotowe i oddalił dowód z przesłuchania świadków na okoliczność, że pozwany pracując u powoda wykonywał zawód menadżera, a nie agenta.

W ocenie Sądu pierwszej instancji nie zaistniały szczególne okoliczności, aby koniecznym było powoływanie dowodów z zeznań świadków lub stron ponad osnowę dokumentów, których treść nie budzi wątpliwości.Na skutek apelacji pozwanego, Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 21 października 2013 r. uchylił powyższy wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.Sąd drugiej instancji zwrócił uwagę na wadliwą, nieuwzględniającą treści art. 496 k.p.c. konstrukcję wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy, ponadto uznał wniesioną apelację za zasadną.

W ocenie tego Sądu, Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, bowiem nie odniósł się do twierdzeń pozwanego podniesionych w zarzutach od nakazu zapłaty, które zmierzały do podważenia prawidłowości wypełnienia weksla gwarancyjnego. Podniesienie takich zarzutów uznał za dopuszczalne w świetle art. 17 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r.- Prawo wekslowe (Dz. U. z 1936 r., nr 37, poz. 282 z późn. zm.). Przepis ten bowiem dopuszcza możliwość podnoszenia przez dłużnika wekslowego zarzutów subiektywnych, związanych z czynnością prawną będącą podstawą wystawienia i wręczenia weksla.

Po podniesieniu takich zarzutów spór z płaszczyzny stosunku prawa wekslowego musi być rozpoznany na gruncie stosunku prawa cywilnego, a strony mogą powoływać się na podstawy faktyczne i prawne wynikające z łączącej je umowy, która jest źródłem dochodzonego przez powoda roszczenia cywilnoprawnego.Powód zażaleniem zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w K. w całości i zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa procesowego, tj. art. 386 § 4, art. 227 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., art. 233 § 1 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 oraz art. 382 k.p.c.W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia na wyrok sądu drugiej instancji, którym na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. został uchylony zaskarżony apelacją wyrok, Sąd Najwyższy ocenia, czy przesłanki określone w tym przepisie zostały zastosowane prawidłowo, a zatem, czy rzeczywiście sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy.

Dokonywana przez Sąd Najwyższy kontrola nie może dotyczyć merytorycznej zasadności podstawy orzeczenia.Wbrew zarzutom podnoszonym w zażaleniu, ocenę o braku rozpoznania przez Sąd Rejonowy istoty sprawy należy uznać za trafną. Nie można bowiem mówić o rozpoznaniu istoty sprawy w sytuacji, w której merytorycznej ocenie poddane są zarzuty tylko jednej strony. Jak zasadnie wskazał Sąd Okręgowy, rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji zostało oparte wyłącznie na dowodach zgłoszonych w pozwie, stanowiących podstawę wypełnienia weksla, podczas gdy zarzuty od nakazu zapłaty zmierzały do kwestionowania tej podstawy i przeniesienia sporu na płaszczyznę tzw. stosunku podstawowego.

W sytuacji, w której pozwany zarzucił, że umowa stanowiąca podstawę wypełnienia weksla wygasła, a strony zawarły inną umowę, z której nie wynikał obowiązek zapłaty kary umownej, oraz przedstawił na tę okoliczność dowody, należało te twierdzenia poddać merytorycznej ocenie. Uznanie twierdzeń i wniosków dowodowych przedstawionych w zarzutach od nakazu zapłaty za bezprzedmiotowe z tej tylko przyczyny, że w świetle dowodów i twierdzeń zgłoszonych w pozwie rysował się inny stan faktyczny, prowadzi do wniosku o nierozpoznaniu istoty sprawy.

Dokonywanie w tej sytuacji ustaleń i oceny prawnej przez Sąd Okręgowy prowadziłoby do pozbawienia obu stron prawa do dwuinstancyjnego rozpoznania sprawy. Zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. należy uznać zatem za niezasadny. Pozostałe zarzuty podniesione w zażaleniu uchylają się spod kontroli Sądu Najwyższego, bowiem musiałaby zmierzać do merytorycznej oceny zaskarżonego wyroku, co nie jest dopuszczalne w postępowaniu zażaleniowym.Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 9814 k.p.c.