Legislator Rechtsprechung & Gesetzgebung
IV CZ 2/04 KI-generiert

Supreme Court dismisses appeal for failure to file mandatory employment status declaration by lawyer representing shareholder.

Geschäftsnummer IV CZ 2/04
Gericht / Behörde
Rechtsordnung Polen (PL)
Ausgang Abgewiesen (Dismissed)

Legislator-Zusammenfassung

KI-generiert

The Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal against a lower court's decision rejecting the appeal. The appellant's lawyer failed to file a mandatory declaration under Article 89 § 3 of the Civil Procedure Code stating he was not in an employment relationship with the client. The court ruled that this omission constituted a formal defect in the power of attorney, rendering the appeal inadmissible without proper supplementation.

Legislator-Regeste

KI-generiert

Art. 89 § 3 k.p.c.; Art. 370 k.p.c.; A lawyer representing a natural person shareholder in a limited liability company must declare non-employment status; failure to do so invalidates the appeal as a formal defect.

Schlagwörter

KI-generiert
civil procedure code power of attorney employment status declaration formal defect cassation appeal shareholder representation inadmissible appeal

Zitierte Gesetzesbestimmungen

KI-generiert
Art. 89 § 3 k.p.c.
złożenie oświadczenia przewidzianego w art. 89 § 3 k.p.c., że nie pozostaje w
Art. 370 k.p.c.
130 § 1 w związku z art. 370 i
Art. 391 § 1 k.p.c.
370 w związku z art. 391 § 1 oraz art.
Art. 397 § 2 k.p.c.
391 § 1 oraz art. 397 § 2 k.p.c. Skoro
Art. 373 k.p.c.
zażalenie na podstawie art. 373 w związku z art.
Art. 393 § 3 k.p.c.
przewidzianym w art. 3933 § 1 k.p.c., ponieważ nie zostały w niej przedstawione
Art. 130 k.p.c.
procesowego, który podlega uzupełnieniu przy zastosowaniu art. 130 k.p.c. (zob.
Art. 370 § 1 k.p.c.
130 § 1 w związku z art. 370 i
art. 252 § 1 k.s.h
nieważności uchwały wspólników (art. 252 § 1 k.s.h.), obowiązany jest złożyć
art. 89 § 3 k.p
oświadczenie przewidziane w art. 89 § 3 k.p.c

Zitierte Rechtsprechung

KI-generiert

Fragen Sie sich, wie dieser Entscheid auf Ihren Fall anwendbar ist?

Prüfen Sie diesen Entscheid zusammen mit Bundesrecht, kantonalen Erlassen, Kommentaren und Folgeentscheiden in Legislator AI.

Fall in Legislator öffnen →

Volltext

Postanowienie z dnia 28 stycznia 2004 r., IV CZ 2/04

Radca prawny, który reprezentuje osobę fizyczną, będącą wspólnikiem

spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w sprawie o stwierdzenie

nieważności uchwały wspólników (art. 252 § 1 k.s.h.), obowiązany jest złożyć

oświadczenie przewidziane w art. 89 § 3 k.p.c

Sędzia SN Bronisław Czech (przewodniczący)

Sędzia SN Barbara Myszka (sprawozdawca)

Sędzia SA Katarzyna Tyczka-Rote

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Romana M. przeciwko "T.L.", spółce z

o.o. w B. o stwierdzenie nieważności uchwał, po rozpoznaniu na posiedzeniu

niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 stycznia 2004 r. zażalenia powoda na

postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 28 października 2003 r.

odrzucił zażalenie i zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 120 zł

tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 21 maja 2002 r. Sąd Okręgowy – Sąd Gospodarczy w

Bydgoszczy oddalił powództwo Romana M. skierowane przeciwko spółce z

ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą „T.L.” z siedzibą w Bydgoszczy o

stwierdzenie nieważności uchwał powziętych w dniu 4 października 2001 r. przez

zgromadzenie wspólników pozwanej spółki. Apelacja powoda od tego wyroku

została przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalona wyrokiem z dnia 16 maja

2003 r. Sąd ten uznał, że powodowi jako wspólnikowi, który głosował przeciwko

spornym uchwałom, a po ich powzięciu zażądał zaprotokołowania sprzeciwu,

przysługiwało wprawdzie prawo do wytoczenia powództwa o stwierdzenie ich

nieważności, nie można jednak podzielać zapatrywania powoda, że uchwały te są

sprzeczne z ustawą (art. 252 § 1 w związku z art. 250 pkt 2 k.s.h.).

Powód reprezentowany przez radcę prawnego Henryka M. wniósł od wyroku

Sądu Apelacyjnego kasację, którą Sąd ten odrzucił postanowieniem z dnia 28

października 2003 r., stwierdzając, że nie czyni ona zadość wymaganiom

przewidzianym w art. 3933 § 1 k.p.c., ponieważ nie zostały w niej przedstawione

okoliczności, o których mowa w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c.

W imieniu powoda zażalenie na to postanowienie wniósł jego pełnomocnik

radca prawny Henryk M. Pismem z dnia 14 listopada 2003 r. Sąd Apelacyjny

wezwał pełnomocnika powoda do uzupełnienia braków zażalenia m.in. przez

złożenie oświadczenia przewidzianego w art. 89 § 3 k.p.c., że nie pozostaje w

stosunku pracy – w terminie tygodniowym pod rygorem odrzucenia zażalenia. W

zakreślonym terminie radca prawny Henryk M. oświadczył, że nie pozostaje „w

stosunku pracy z powodem Romanem M.”.

Sąd Apelacyjny przedstawił akta sprawy wraz z zażaleniem Sądowi

Najwyższemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 89 § 3 k.p.c., pełnomocnictwo udzielone przez osobę fizyczną

składane przez radcę prawnego powinno zawierać oświadczenie pełnomocnika, że

nie pozostaje on w stosunku pracy. Przepis ten został dodany przez art. 4 pkt 1

ustawy z dnia 22 maja 1997 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze, ustawy o

radcach prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 75, poz. 471) i był

konsekwencją równoczesnej zmiany treści art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r.

o radcach prawnych (Dz.U. Nr 19, poz. 145 ze zm.), zgodnie z którym radca prawny

może świadczyć pomoc prawną osobom fizycznym tylko w ramach wykonywania

zawodu w kancelarii radcy prawnego lub w spółkach cywilnej, jawnej, partnerskiej

lub komandytowej – z wyłącznym udziałem jako wspólników w spółkach cywilnej,

jawnej i partnerskiej oraz komplementariuszy w spółce komandytowej radców

prawnych lub radców prawnych i adwokatów, a także prawników zagranicznych

wykonujących stałą praktykę na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o

świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej

Polskiej (Dz.U. Nr 126, poz. 1069), jeżeli wyłącznym przedmiotem działalności

takich spółek jest świadczenie pomocy prawnej – bez jednoczesnego pozostawania

w stosunku pracy (jedn. tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.). Dla

ścisłości trzeba dodać, że art. 13 ustawy z dnia 22 maja 1997 r. przewidywał dwa

wyjątki od zasady wyrażonej w art. 8 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, lecz

pierwszy z nich utracił aktualność z dniem dnia 15 marca 1998 r., natomiast drugi –

z dniem 15 września 2002 r. (zob. ustawa z dnia 22 maja 1997 r. o zmianie ustawy

– Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz niektórych innych ustaw).

Zgodnie z dokonaną przez Sąd Najwyższy wykładnią, wymaganie złożenia

przez radcę prawnego oświadczenia o niepozostawaniu w stosunku pracy nie

dotyczy wypadku, gdy radca prawny reprezentuje stronę będącą osobą fizyczną

jako współuczestnik sporu lub jej osoba bliska, o której mowa w art. 87 § 1 k.p.c.

(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2000 r., III CZ 91/00,

OSNC 2001, nr 5, poz. 74). Omawiany obowiązek nie dotyczy też postępowania w

sprawach gospodarczych w sytuacji, w której radca prawny zastępuje

przedsiębiorcę – osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą. Wniosek

taki wypływa z art. 4 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, w którym ustawodawca

wyraźnie rozróżnił przedsiębiorców (osoby fizyczne prowadzące działalność

gospodarczą) i osoby fizyczne, a także z treści art. 87 § 2 k.p.c. (zob. uchwałę Sądu

Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2001 r., III CZP 37/01, OSNC 2002, nr 2, poz. 20).

Niniejsza sprawa – jako sprawa z powództwa wspólnika przeciwko spółce z

ograniczoną odpowiedzialnością o stwierdzenie nieważności uchwał wspólników –

jest niewątpliwie sprawą gospodarczą, co jednak nie oznacza, że powodowi można

przypisać status przedsiębiorcy. O gospodarczym charakterze sprawy przesądza w

tym wypadku art. 4791 § 2 pkt 1 k.p.c., zgodnie z którym sprawami gospodarczymi

są sprawy ze stosunku spółki, nie zaś status powoda jako przedsiębiorcy.

Zgodnie z art. 431 k.c., przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i

jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 331 § 1 k.c., prowadząca we własnym

imieniu działalność gospodarczą lub zawodową, natomiast według art. 2 ust. 2 i 3

ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr

101, poz. 1178 ze zm.), do której odsyła art. 4792 § 1 k.p.c., przedsiębiorcą w

rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna , osoba prawna oraz nie mająca osobowości

prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu

podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą; za przedsiębiorców uznaje się też

wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności

gospodarczej. Nie dokonując bliższej analizy przytoczonych definicji i ich

wzajemnego stosunku, można z cała pewnością stwierdzić, że w ich świetle spółka

z ograniczoną odpowiedzialnością, jako podmiot wyposażony w osobowość prawną

(art. 12 k.s.h.), ma status przedsiębiorcy, jeżeli zawodowo, we własnym imieniu

podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą. Statusu takiego nie ma natomiast –

z racji samego tylko uczestnictwa w takiej spółce – wspólnik będący osobą fizyczną.

Ukształtowany treścią umowy układ stosunków wewnątrz spółki nie pozwala

na wyodrębnienie w ramach jednego przedsiębiorcy, jakim jest spółka z

ograniczoną odpowiedzialnością, innych samodzielnych przedsiębiorców, wspólnicy

bowiem – dążąc do osiągnięcia wspólnego celu – tworzą jeden organizm

gospodarczy. Odmienne ujęcie tego zagadnienia musiałoby prowadzić ponadto do

uznania regulacji zawartej w art. 4791 § 2 pkt 1 k.p.c. za zbędną; przy takim

założeniu bowiem sprawy ze stosunku spółki byłyby objęte dyspozycją art. 479 1 § 1

k.p.c. Wypada dodać, że stanowisko takie zajął również Sąd Najwyższy pod

rządem kodeksu handlowego oraz ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności

gospodarczej (Dz.U. Nr 41, poz. 324 ze zm.; zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia

13 marca 1991 r., I CR 484/90, OSNCP 1992, nr 7-8, poz. 138). Skoro więc

wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością będący osobą fizyczną nie jest

przedsiębiorcą, to radca prawny reprezentujący go w sprawie przeciwko spółce o

stwierdzenie nieważności uchwał, wszczętej na podstawie art. 252 § 1 k.s.h., jest

obowiązany złożyć oświadczenie, o którym mowa w art. 89 § 3 k.p.c.

Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem,

niezłożenie przez radcę prawnego reprezentującego osobę fizyczną oświadczenia

przewidzianego w art. 89 § 3 k.p.c. stanowi brak formalny pełnomocnictwa

procesowego, który podlega uzupełnieniu przy zastosowaniu art. 130 k.p.c. (zob.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 1999 r., I CZ 28/99, OSNC

1999, nr 11, poz. 192 oraz z dnia 14 stycznia 2000 r., I CKN 345/98, OSNC 2000,

nr 7-8, poz. 140). Prawidłowo zatem postąpił Sąd Apelacyjny, wzywając radcę

prawnego Henryka M. do złożenia w wyznaczonym terminie oświadczenia, o którym

mowa w art. 89 § 3 k.p.c. – pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wykonując to

zarządzenie pełnomocnik powoda złożył oświadczenie, że nie pozostaje w stosunku

pracy z powodem. Oświadczenie tej treści nie odpowiada wymaganiom art. 89 § 3

k.p.c., nie wynika z niego bowiem, że składający je nie pozostaje w ogóle w

stosunku pracy. Należy zauważyć, że ustawodawca, określając w art. 39318 § 3 w

związku z art. 3932 k.p.c. krąg osób uprawnionych do sporządzenia zażalenia do

Sądu Najwyższego, dążył do zapewnienia temu środkowi odwoławczemu

odpowiedniego poziomu profesjonalnego. Usprawiedliwione jest tym samym

stwierdzenie, że prawidłowa treść oświadczenia, o którym mowa w art. 89 § 3

k.p.c., nie powinna budzić u pełnomocnika powoda wątpliwości.

Upływ terminu wyznaczonego na podstawie art. 130 § 1 w związku z art. 370 i

397 § 2 k.p.c. do uzupełnienia braków zażalenia jest bezskuteczny nie tylko wtedy,

gdy czynność uzupełniająca nie zostanie w ogóle podjęta, lecz także wtedy, gdy

zostanie ona podjęta w taki sposób, że brak nie zostanie należycie uzupełniony

(zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 2000 r., II UKN

291/99, OSNAPUS 2001, nr 18, poz. 568).

Z powyższych względów zażalenie złożone przez powoda na postanowienie

Sądu Apelacyjnego z dnia 28 października 2003 r. ulegało odrzuceniu przez ten

Sąd na podstawie art. 370 w związku z art. 391 § 1 oraz art. 397 § 2 k.p.c. Skoro

Sąd Apelacyjny nie zastosował wskazanych przepisów, Sąd Najwyższy odrzucił

zażalenie na podstawie art. 373 w związku z art. 397 § 2 oraz art. 393 18 § 3

k.p.c. (...)