Supreme Court dismisses cassation appeal regarding oral will validity and witness testimony procedures under Polish Civil Code.
Legislator-Zusammenfassung
KI-generiertThe Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by the applicant against the District Court's decision confirming the daughter's inheritance via an oral will. The applicant argued procedural violations regarding witness examination and the application of the six-month deadline for testimony. The court ruled that the lower court correctly established facts based on witness statements and that the procedural requirements for oral wills were met, rendering the appeal unfounded.
Legislator-Regeste
KI-generiertArt. 952 § 2, 3 k.c.; Art. 3983 § 3 k.p.c.: A cassation appeal based on alleged errors in fact-finding or evidence evaluation is inadmissible; the six-month period for examining witnesses to an oral will is valid if the request is filed before its expiration.
Schlagwörter
KI-generiertZitierte Gesetzesbestimmungen
KI-generiertVolltext
Sygn. akt IV CSK 484/09
POSTANOWIENIE
Dnia 13 maja 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
SSN Jan Górowski
w sprawie z wniosku K. S.
przy uczestnictwie A. L. i T. B.
o stwierdzenie nabycia spadku,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 maja 2010 r.,
skargi kasacyjnej wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 14 maja 2009 r., sygn. akt I Ca (…),
oddala skargę kasacyjną i zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki
postępowania T. B. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy w W., uwzględniając częściowo apelację wnioskodawcy i
uczestniczki postępowania A. L. od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 4
marca 2008 r., stwierdził, że spadek po J. S. nabyła na podstawie testamentu ustnego
jej córka T. B., a treść tego testamentu została ustalona na podstawie zgodnych zeznań
świadków. Sąd Rejonowy ustalił, że spadkodawczyni w dniu 11 stycznia 2006 r. została
przewieziona do szpitala. Była leczona na oddziale neurologicznym, a jej stan określono
jako dość ciężki. Po zastosowanym leczeniu jej stan uległ poprawie i w dniu 18 stycznia
została wypisana ze szpitala. W dniu 19 stycznia 2006 r. J. S. odwiedziły znajome J. K.,
I. P. i I. T. Spadkodawczyni była wówczas przytomna. W trakcie rozmowy oświadczyła,
że jej wolą jest aby cały jej majątek przypadł córce T. B. Na skutek pogorszenia się
stanu zdrowia spadkodawczyni została ona ponownie skierowana do szpitala w dniu 23
stycznia 2006 r. J. S. zmarła w dniu 3 marca 2006 r. Treść oświadczenia J. S. z dnia 19
stycznia 2006 r. została spisana przez J. K., I. P. i I. T. w dniu 3 maja 2006 r. W piśmie
tym nie podano miejsca jego sporządzenia. Sąd Rejonowy przyjął, że spadek po J. S.
na podstawie sporządzonego przez nią testamentu ustnego, spisanego w dniu 3 maja
2006 r., przypadł w całości T. B. Sąd Okręgowy nie podzielił oceny Sądu pierwszej
instancji, że treść testamentu została stwierdzona zgodnie z wymogami określonymi w
art. 952 § 2 k.c. Treść testamentu ustnego została jednak stwierdzona na podstawie
zgodnych
zeznań
świadków
testamentu,
którzy
zostali
postępowania przed sądem pierwszej instancji. W
przesłuchani
sprawie
w
toku
znajdował zatem
zastosowanie art. 952 § 3 k.c. Przewidziany w nim sześciomiesięczny termin został
zachowany, gdyż dowód z przesłuchania świadków został zgłoszony przed upływem
tego terminu.
Skarga kasacyjna wnioskodawcy została oparta na obu podstawach określonych
w art. 3983 § 1 k.p.c. Zarzucono w niej naruszenie art. 952 § 3 k.c. oraz art. 382 k.p.c. w
zw. z art. 316 § 1 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 328 § 2 k.p.c. W oparciu o powyższe
zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez stwierdzenie,
że spadek na podstawie ustawy nabyli T. B., K. S. i A. L., ewentualnie uchylenie
zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi
drugiej instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się nieuzasadnione. Wbrew
twierdzeniu
skarżącego
uzasadnienie
zaskarżonego
postanowienia
odpowiada
wymogom określonym w art. 328 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy wskazał ustalenia faktyczne,
które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia, dowody w oparciu o które poczynił te
ustalenia oraz podstawę prawną wydanego orzeczenia. W szczególności Sąd Okręgowy
ustalił, że spadkodawczyni sporządziła w dniu 19 stycznia 2006 r. testament ustny i
powołała w nim do dziedziczenia swoją córkę T. B. Wskazał również, że ustaleń tych
dokonał na podstawie zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, którzy byli
świadkami testamentu. Art. 3983 § 3 k.p.c. wyłącza możliwość oparcia skargi kasacyjnej
o zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Z tego względu zarzut
naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie mógł stanowić podstawy uwzględnienia skargi
kasacyjnej. Art. 316 § 1 k.p.c. nakazuje aby sąd wydając orzeczenie kończące
postępowanie w sprawie brał pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia
rozprawy. Przepis ten nie został naruszony przez Sąd Okręgowy. Bezzasadny był także
zarzut naruszenia art. 382 k.p.c. Naruszenia tego przepisu skarżący upatrywał w tym, że
świadkowie nie byli przesłuchiwani w celu ustalenia okoliczności związanych z treścią
testamentu ustnego. Nie budzi wątpliwości, że dowód z zeznań świadków został
dopuszczony istotnie z innych powodów. Nie sprzeciwiało się to jednak możliwości
dokonania w oparciu o ich zeznania ustaleń także co do treści testamentu w sytuacji,
gdy zeznania faktycznie dotyczyły także tych okoliczności a nie tylko samego przebiegu
zdarzeń dotyczących złożenia oświadczenia woli przez spadkodwczynię. Skarżący nie
zarzucił przy tym naruszenia art. 661 i 662 k.p.c., a przepisy te nie przewidują
odrębnego trybu przesłuchania świadków testamentu.
Wobec braku podstaw do uznania za usprawiedliwione zarzutów naruszenia
przepisów postępowania bezzasadny był także zarzut naruszenia art. 952 § 3 k.c. w
wyniku jego niewłaściwego zastosowania. Ustalenia, których dokonał Sąd wskazywały
bowiem zarówno na fakt sporządzenia testamentu ustnego, jak też ustalenie jego treści
w oparciu o zeznania świadków. Sąd Okręgowy przyjął zaś trafnie, że termin do
przesłuchania świadków testamentu określony w art. 952 § 3 k.c. został zachowany,
skoro wniosek o przesłuchanie świadków został zgłoszony przed upływem tego terminu.
Z przyczyn wyżej wskazanych skarga kasacyjna była pozbawiona uzasadnionych
podstaw i podlegała oddaleniu na podstawie art. 398 14 k.p.c. O kosztach postępowania
kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 391 § 1 i 39821 k.p.c.