Legislator Rechtsprechung & Gesetzgebung
IV CSK 467/10 KI-generiert

Supreme Court dismissed boundary dispute appeal, ruling gminal land exists despite lake flooding and prior non-existence claims.

Geschäftsnummer IV CSK 467/10
Gericht / Behörde
Rechtsordnung Polen (PL)
Ausgang Abgewiesen (Dismissed)

Legislator-Zusammenfassung

KI-generiert

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by a municipality against a lower court's boundary determination. The appellant argued that municipal land did not exist at the time of a private sale because it was allegedly flooded, while the respondent claimed the land physically existed and was recorded in official maps. The court held that the lower courts correctly established the land's existence based on official records and that the appellant failed to prove the land was submerged or that a water structure had been built, thus upholding the original boundary ruling.

Legislator-Regeste

KI-generiert

Ustawa o prawie geodezyjnym i kartograficznym; Prawo wodne: Gmina jest właścicielem działek, które istniały w dokumentach, nawet jeśli były zalane wodą jeziora; brak dowodu na budowę urządzenia wodnego przez osobę prywatną; granica między gminą a osobą prywatną ustala się na podstawie stanu prawnego, nie zanurzonego terenu.

Schlagwörter

KI-generiert
boundary dispute municipal land ownership lake flooding geodetic survey water structure definition cassation appeal land registration

Zitierte Gesetzesbestimmungen

KI-generiert
art. 34 ust. 2 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
na podstawie art. 34 ust.
art. 15a ust. 1 w zw. art. 15 ust. 2 pr. wod.
art. 15a ust. 1 w zw. art. 15 ust. 2 pr. wod. i wydanie decyzji ustalającej przebieg
art. 9 ust. 1 pkt 19 pr. wod.
stanowił urządzenie wodne zdefiniowane w art. 9 ust. 1 pkt 19 pr. wod., to nie
art. 17 ust. 1 pr. wod.
przepisu oraz art. art. 17 ust. 1 pr. wod.
art. 39815 § 1 k.p.c.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c., Sąd
art. 98 § 1 i 3 k.p.c.
na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz art.
art. 99 k.p.c. w zw. z § 12 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r.
na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz art. 99 k.p.c. w zw. z § 12 ust. 4 pkt 2 w zw.
art. 153 k.c
art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c
opartej na podstawie art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.
art. 39813 § 2 k.p.c
Stosownie do art. 39813 § 2 k.p.c.

Fragen Sie sich, wie dieser Entscheid auf Ihren Fall anwendbar ist?

Prüfen Sie diesen Entscheid zusammen mit Bundesrecht, kantonalen Erlassen, Kommentaren und Folgeentscheiden in Legislator AI.

Fall in Legislator öffnen →

Volltext

Sygn. akt IV CSK 467/10

POSTANOWIENIE

Dnia 20 maja 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Antoni Górski (przewodniczący)

SSN Krzysztof Pietrzykowski

SSN Marta Romańska (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku Gminy S.

przy uczestnictwie Hanny S.

o rozgraniczenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 20 maja 2011 r.,

skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania

od postanowienia Sądu Okręgowego

z dnia 24 czerwca 2010 r.,

1) oddala skargę kasacyjną;

2) zasądza od uczestniczki Hanny S. na rzecz wnioskodawcy

Gminy S. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem kosztów

postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wójt Gminy S. na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo

geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. tekst jedn. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287)

przekazał z urzędu sprawę o rozgraniczenie nieruchomości Gminy S. złożonych z

działek o numerach 70, 71 i 72 z nieruchomością Hanny S. złożonej z działek o

numerach 16/1 i 16/2, położonych w obrębie geodezyjnym M. gm. S. Uczestniczka

Hanna S. kwestionowała przebieg granic nieruchomości określony w postępowaniu

administracyjnym i twierdziła, że swoją nieruchomość kupiła od Gminy S. a według

oświadczenia osoby reprezentującej Gminę przy zawieraniu umowy sprzedaży

działka nr 16/1 nie graniczyła z innymi gruntami stanowiącymi własność tej Gminy,

a zatem – w przekonaniu uczestniczki - pomiędzy kupioną działką a jeziorem W.

nie było żadnych gruntów gminnych. W tym czasie działki o numerach 71 i 72 nie

istniały, a powstały na skutek zepchnięcia ziemi z wykopów fundamentowych domu

uczestniczki i jej sąsiada.

Postanowieniem

z

lutego

2010

r.

Sąd

Rejonowy

rozgraniczył nieruchomości złożone z działek o numerach 71, 72, 16/2 i 16/1,

położone w obrębie geodezyjnym M., gm. S., zgodnie z wynikami dowodu z opinii

biegłego geodety oraz orzekł o kosztach postępowania. Postanowieniem

z 24 czerwca 2010 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację uczestniczki od tego

postanowienia i stwierdził, że strony ponoszą koszty związane ze swym udziałem

w sprawie.

Podstawą rozstrzygnięć Sądów obu instancji było ustalenie, że Gmina S.

stała się właścicielem działek nr 70, nr 71 i nr 72 położonych w obrębie

geodezyjnym M., gm. S. na podstawie decyzji Wojewody z 16 lutego 1993 r., w

uzasadnieniu której stwierdzono, że działki te oraz działka nr 73, są położone w

pobliżu jeziora i są zaniedbane. Księgi wieczyste dla przekazanych Gminie

nieruchomości zostały założone we wrześniu 1994 r.

Do działek o numerach 71 i 72 przylegają działki o numerach 16/1 i 16/2,

stanowiące własność Hanny S. Działkę nr 16/1 o powierzchni 642 m 2, dla której

Sąd Rejonowy. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] uczestniczka i jej mąż Roman

S. kupili od Gminy S. 10 maja 1994 r. Osoba działająca za Gminę oświadczyła

przed notariuszem, że sprzedawana nieruchomość nie graniczy z innymi gruntami

stanowiącymi własność Gminy. Nieruchomość ta w wyniku podziału majątku

wspólnego przypadła uczestniczce. Prawo użytkowania wieczystego działki nr 16/2

o powierzchni 420 m2, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą KW nr

[...], małżonkowie Hanna i Roman S. kupili od Kazimierza P. 1 października 1996 r.,

a 22 maja 2001 r. Gmina S. sprzedała tę nieruchomość Hannie S. jako

dotychczasowej użytkowniczce wieczystej.

Gmina S. nigdy nie występowała do właściwego organu z wnioskiem o

ustalenie linii brzegowej jeziora W. Przyjmowała bowiem, że granica ta została

wcześniej ustalona w operacie modernizacji ewidencji gruntów obrębu T.

Działki będące własnością gminy o numerach 70, 71 i 72 z jednej strony

graniczą z działkami o numerach 16/1 i 16/2, należącymi do Hanny S., z drugiej zaś

przylegają do jeziora W. Działki te nie są zalane wodą, fizycznie istnieją i można

przez nie swobodnie przechodzić.

Sąd

Rejonowy

przytoczył

brzmienie

art.

k.c.

i

stwierdził,

że podstawowym kryterium decydującym o sposobie rozgraniczenia nieruchomości

jest stan prawny. Stanu prawnego granic nieruchomości na potrzeby ich

rozgraniczenia nie można korygować przez ich oznaczenie według ostatniego

spokojnego stanu posiadania, a tego ostatniego przez uwzględnienie „wszelkich

okoliczności”. Istniejąca dokumentacja dotycząca działek o numerach 71 i 72 oraz

16/1 i 16/2 pozwala na stwierdzenie stanu prawnego ich granic, zgodnie

ze wskazaniami zawartymi w opinii biegłego geodety. Istnienie budynków na

działce nr 16/1 w 1961 r. i w 1995 r. oraz na działkach o numerach 18/3 i 18/10

pozwalało na przyjęcie stałych punktów odniesienia pozwalających na odtworzenie

spornych granic. Decyzja z 16 lutego 1993 r., na mocy której Gmina S. stała się

właścicielem działek o numerach 70, 71, 72 i 73, przesądza o ich istnieniu. W

aktach ksiąg wieczystych znajdują się przy tym opisy i mapy dotyczące działek

o numerach 16/1 i 16/2, wydane w czerwcu 1988 r., w sierpniu 1991 r., z których

jednoznacznie wynika, że działki te graniczyły z działami o numerach 71 i 72.

Dokumenty te znajdowały się w aktach ksiąg wieczystych już w momencie

sprzedaży tych działek uczestniczce. Były również dostępne w Urzędzie

Rejonowym w O. Z oświadczenia osoby reprezentującej Gminę przy zawieraniu

umowy sprzedaży, że działka nr 16/1 nie graniczy z innymi działkami gminnymi nie

wynika wcale, iż sięga ona do jeziora, a błędne przeświadczenie uczestniczki, że jej

nieruchomość sięga aż do jeziora nie ma wpływu na wynik postępowania

rozgraniczeniowego. Bez znaczenia, dla sprawy pozostaje też kwestia, czy Gmina

dokonywała rozgraniczenia działek o numerach 71 i 72 od brzegów jeziora. Tę

ocenę prawną sprawy zaakceptował Sąd Okręgowy, który oddalił apelację

uczestniczki od postanowienia Sądu Rejonowego.

W skardze kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego z 24 czerwca

2010 r. opartej na podstawie art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c. uczestniczka zarzuciła,

że orzeczenie to zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, to jest art.

17 ust. 1 ustawy z 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r.

Nr 239, poz. 2019 ze zm.; dalej pr. wod.) poprzez niezastosowanie tego przepisu

w okolicznościach faktycznych sprawy pomimo ustalenia, że teren działek

o numerach 71 i 72 przylegających do działek o numerach 16/1 i 16/2, został trwale

pokryty wodami płynącymi, a jedynie wykonanie przez uczestniczkę nasypu

ziemnego stanowiącego urządzenie wodne zdefiniowane w art. 9 ust. 1 pkt 19 pr.

wod. spowodowało, że teren jeziora W. oddalił się od pierwotnej granicy działek o

numerach 16/1 i 16/2.

Skarżąca

wniosła

o

uchylenie

zaskarżonego

postanowienia

oraz

postanowienia Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej

instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 39813 § 2 k.p.c. w postępowaniu kasacyjnym nie jest

dopuszczalne powoływanie nowych faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy przy

rozpoznawaniu

skargi

kasacyjnej

jest

związany

ustaleniami

faktycznymi

stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Formułując zarzuty skargi

kasacyjnej uczestniczka utrzymywała, iż nawiązują one do dokonanych w sprawie

ustaleń, że teren działek o numerach 71 i 72 przylegających do działek o numerach

16/1 i 16/2, został trwale pokryty wodami płynącymi oraz że jedynie wykonanie

przez nią nasypu ziemnego spowodowało, że teren jeziora W. oddalił się od

pierwotnej granicy działek o numerach 16/1 i 16/2. Z uzasadnienia zaskarżonego

orzeczenia nie wynika jednak, żeby tego rodzaju okoliczności faktyczne zostały

ustalone przez Sąd pierwszej lub drugiej instancji. Przeciwnie, Sądy wskazały, że

działki należące do Gminy S. z jednej strony graniczą z działkami uczestniczki, a z

drugiej przylegają do jeziora, nie są zalane wodą, fizycznie istnieją i można przez

nie swobodnie przechodzić. To, że Sąd Rejonowy za nieistotne dla rozstrzygnięcia

uznał twierdzenie uczestniczki, iż działka nr 71 nie istniała wtedy, gdy kupowała

ona działkę nr 16/1, nie oznacza, że Sąd twierdzenie to weryfikował i przyjął za

wykazane. Sąd drugiej instancji wskazał nadto, że w aktach ksiąg wieczystych

prowadzonych dla gruntów gminnych znajdują się mapy z 28 marca 1993 r., z

których wynika, że zarówno jezioro, jak i działki gminne były wówczas zaznaczone

w ewidencji gruntów, a same działki według tych dokumentów były położone

między działkami kupionymi następnie przez uczestniczkę i jeziorem. Sąd nie

ustalił, żeby okoliczności te uległy zmianie do czasu zawarcia przez strony umowy

sprzedaży nieruchomości (10 maja 1994 r.), a zatem z uzasadnienia zaskarżonego

postanowienia nie można wnioskować o tym, że nieruchomość gminna była zalana

wodami jeziora w dacie sprzedaży uczestniczce działki nr 16/1, czy w jakiejkolwiek

innej dacie. Z ustaleń przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia wynika natomiast, że

nieruchomości Gminy złożone z rozgraniczanych działek nr 71 i 72 oddzielają

grunty uczestniczki stanowiące działki nr 16/1 i 16/2 od jeziora. Przedmiotem

rozgraniczenia w niniejszej sprawie były nieruchomości uczestniczki i Gminy, nie

zaś nieruchomości Gminy i Skarbu Państwa. Przebieg granicy pomiędzy

nieruchomościami Gminy i gruntem należącym do Skarbu Państwa zalanym

wodami jeziora nie ma znaczenia przy określaniu przebiegu granicy nieruchomości

gminnych z nieruchomością uczestniczki, a i biegły, który granicę tę odtwarzał na

podstawie dokumentów nawiązywał do danych o stanie prawnym granic obu

nieruchomości wynikających z punktów odniesienia usytuowanych na lądzie, nie

zaś na gruncie zalanym wodami jeziora. Dla wydania rozstrzygnięcia w niniejszej

sprawie nie było zatem konieczne przeprowadzenie postępowania na podstawie

art. 15a ust. 1 w zw. art. 15 ust. 2 pr. wod. i wydanie decyzji ustalającej przebieg

linii brzegowej.

Skoro Sądy obu instancji nie dokonały ustaleń pozwalających na

stwierdzenie, że uczestniczka wykonała nad jeziorem W. nasyp ziemny, który by

stanowił urządzenie wodne zdefiniowane w art. 9 ust. 1 pkt 19 pr. wod., to nie

sposób przyjąć, że zaskarżone orzeczenie wydane zostało z naruszeniem tego

przepisu oraz art. art. 17 ust. 1 pr. wod.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c., Sąd

Najwyższy orzekł, jak w sentencji, a o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł

na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz art. 99 k.p.c. w zw. z § 12 ust. 4 pkt 2 w zw.

z § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb

Państwa

kosztów

pomocy

prawnej

udzielonej

przez

ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

radcę

prawnego