Legislator Rechtsprechung & Gesetzgebung
III CZP 140/10 KI-generiert

Appeal is allowed for court-appointed property manager's fee award decisions under civil procedure law.

Geschäftsnummer III CZP 140/10
Gericht / Behörde
Rechtsordnung Polen (PL)
Ausgang Gutgeheissen (Allowed)

Legislator-Zusammenfassung

KI-generiert

The Supreme Court ruled that an appeal is available against a district court's decision granting a court-appointed property manager's fee. The court found that such awards determine a substantive property right arising from co-ownership management, rather than being merely incidental or formal. Consequently, the decision falls under the definition of a ruling on the substance of the case, making it subject to appeal under the Civil Procedure Code.

Legislator-Regeste

KI-generiert

Art. 939 § 1 k.c. in conjunction with Art. 615 k.p.c.; Art. 518 k.p.c.: A ruling determining the amount of remuneration payable to a court-appointed property manager constitutes a decision on the substance of the case and is therefore appealable, not subject to objection.

Schlagwörter

KI-generiert
court-appointed property manager remuneration award appeal substance of the case civil procedure code co-ownership management

Zitierte Gesetzesbestimmungen

KI-generiert
Art. 939 § 1 k.c.
wynagrodzenia zarządcy (art. 939 § 1 w związku z art.
Art. 615 k.p.c.
939 § 1 w związku z art. 615 k.p.c.) przysługuje
Art. 518 k.p.c.
istoty sprawy w rozumieniu art. 518 k.p.c., niezależnie od tego, czy zostało wydane
art. 615 k.p.c
939 § 1 w związku z art. 615 k.p.c.) przysługuje
art. 939 § 3 k.p.c
związany ze współwłasnością i użytkowaniem po uchyleniu art. 939 § 3 k.p.c., który
art. 34 k.p
niespornego (Dz.U. Nr 27, poz. 169 ze zm. – dalej: "k.p.n."). Zgodnie z art. 34 k.p.n.
art. 648 § 2 k.p.c
2 lub art. 648 § 2 k.p.c.
art. 13 § 2 k.p.c
394 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.
art. 203 k.c
orzeczenia sądu wydanego na podstawie art. 203 k.c., przysługuje prawo żądania
art. 205 k.c
k.p.c. oraz art. 205 k.c.). Orzeczenie w tym przedmiocie nie jest więc

Zitierte Rechtsprechung

KI-generiert

Fragen Sie sich, wie dieser Entscheid auf Ihren Fall anwendbar ist?

Prüfen Sie diesen Entscheid zusammen mit Bundesrecht, kantonalen Erlassen, Kommentaren und Folgeentscheiden in Legislator AI.

Fall in Legislator öffnen →

Volltext

Uchwała z dnia 18 marca 2011 r., III CZP 140/10

Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca)

Sędzia SN Dariusz Dończyk

Sędzia SN Barbara Myszka

Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Miasta Ł. – Administracji

Nieruchomościami Ł. – Śródmieście "N.M." przy uczestnictwie "C.F.I.", sp. z o.o. w

Ł. o ustanowienie zarządcy sądowego, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na

posiedzeniu jawnym w dniu 18 marca 2011 r. zagadnienia prawnego

przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Łodzi postanowieniem z dnia 18 listopada

2010 r.:

"Czy od postanowienia sądu rejonowego sprawującego nadzór nad zarządem

nieruchomością wydanego w przedmiocie przyznania zarządcy wynagrodzenia –

służą środki odwoławcze, a jeżeli tak – to jakie?"

podjął uchwałę:

Od postanowienia sądu pierwszej instancji w przedmiocie przyznania

wynagrodzenia zarządcy (art. 939 § 1 w związku z art. 615 k.p.c.) przysługuje

apelacja.

Uzasadnienie

Rozpoznając zażalenie uczestnika na postanowienie Sądu Rejonowego dla

Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z dnia 8 marca 2010 r., określające wysokość

wynagrodzenia należnego wnioskodawcy – zarządcy sądowemu z tytułu

sprawowania zarządu nad określonymi bliżej nieruchomościami – Sąd Okręgowy w

Łodzi powziął poważne wątpliwości, którym dał wyraz w przedstawionym Sądowi

Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnieniu prawnym, przytoczonym na wstępie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przedstawione do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne stanowi kolejny

przykład komplikacji występujących przy stosowaniu przepisów regulujących zarząd

związany ze współwłasnością i użytkowaniem po uchyleniu art. 939 § 3 k.p.c., który

miał na podstawie art. 615 k.p.c. odpowiednie zastosowanie do wyznaczenia

zarządcy oraz sprawowania zarządu. W czasie obowiązywania tego przepisu

przyjmowano, że na postanowienia merytoryczne w przedmiocie wyznaczenia

zarządcy oraz sprawowania zarządu zażalenie przysługiwało wtedy, gdy taki

właśnie środek odwoławczy przewidywały przepisy o zarządzie w toku egzekucji z

nieruchomości, jeżeli natomiast przepisy o egzekucji nie przewidywały zażalenia na

postanowienie co do istoty sprawy, uczestnikom przysługiwała apelacja (art. 518

zdanie pierwsze k.p.c.) (por. np. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 września

1999 r., III CZP 25/99, OSNC 2000, nr 3, poz. 45 oraz z dnia 31 stycznia 2001 r., III

CZP 51/00, OSNC 2001, nr 6, poz. 81).

Ta dwoistość dotycząca zaskarżania orzeczeń sądu oraz przesłanek doboru

środka zaskarżenia na postanowienie sądu ma charakter reliktowy i wywodzi się z

unormowań zawartych w dekrecie z dnia 18 lipca 1945 r. – kodeks postępowania

niespornego (Dz.U. Nr 27, poz. 169 ze zm. – dalej: "k.p.n."). Zgodnie z art. 34 k.p.n.

(według tekstu pierwotnego), na postanowienia sądu kończące postępowanie

przysługiwało zażalenie, z tym że zaskarżenie zażaleniem postanowienia

przedstanowczego było dopuszczalne tylko w wypadkach przewidzianych w

ustawie. Po reformie postępowania cywilnego dokonanej ustawą z dnia 20 lipca

1950 r. o zmianie przepisów postępowania w sprawach cywilnych (Dz.U. z 1950 r.

Nr 38, poz. 349), w związku z odstąpieniem przez ustawodawcę od podziału

postanowień na stanowcze i przedstanowcze, od postanowienia kończącego

postępowanie niesporne lub samodzielną jego część przysługiwała rewizja,

ewentualnie zażalenie, jeżeli przepis ustawy wyraźnie je przewidywał (art. 34 § 1 i 2

k.p.n. według tekstu z 1950 r.). Takim przepisem był art. 12 § 2 dekretu z dnia 8

listopada 1946 r. o postępowaniu niespornym z zakresu prawa rzeczowego (Dz.U. z

1946 r. Nr 63, poz. 345 ze zm.), zgodnie z którym na postanowienie co do

wynagrodzenia należnego zarządcy stosownie do nakładu pracy oraz co do zwrotu

wydatków poniesionych z powodu zarządu przysługiwało zażalenie.

W kodeksie postępowania cywilnego z 1964 r. wprowadzono podział

postanowień wydawanych w postępowaniu nieprocesowym na postanowienia

orzekające co do istoty sprawy i inne postanowienia; zgodnie z art. 518, od

postanowień sądu pierwszej instancji orzekających co do istoty sprawy, niezależnie

od tego, czy są to orzeczenia kończące postępowanie w sprawie, przysługuje

apelacja (przed 1996 r. – rewizja), a na inne postanowienia tego sądu – w

wypadkach wskazanych w ustawie – zażalenie. Niezależnie od tego, przepisy

szczególne wprowadzają wyjątki od zasady zaskarżalności apelacją postanowień

orzekających co do istoty sprawy; np. w myśl art. 27 ust. 4 z dnia 26 października

1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (jedn. tekst:

Dz.U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm.) oraz zgodnie z art. 551 § 1, art. 586 1, 612 §

2 lub art. 648 § 2 k.p.c. na postanowienia takie, mimo ich merytorycznego

charakteru, przysługuje zażalenie, a nie apelacja (por. uzasadnienia uchwał Sądu

Najwyższego z dnia 23 września 1999 r., III CZP 25/99, z dnia 31 stycznia 2001 r.,

III CZP 51/00, z dnia 21 listopada 2006 r., III CZP 49/06, OSNC 2007, nr 7-8, poz.

98 lub z dnia 27 lutego 2008 r., III CZP 149/07, OSNC 2009, nr 2, poz. 27).

Naturalnie, na zasadach ogólnych zażalenie przysługuje także na zarządzenia i

postanowienia przewidziane w art. 394 § 1 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.

W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie analizowanego zagadnienia prawnego

zależy od oceny, czy postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie

przyznania wynagrodzenia zarządcy jest postanowieniem co do istoty sprawy.

W judykaturze Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że postanowienie co

do istoty sprawy to merytoryczne, stanowcze orzeczenie o żądaniu zawartym we

wniosku lub rozstrzygnięcie in merito kwestii podjętej przez sąd z urzędu; chodzi

zatem o postanowienia osadzone na konkretnym podłożu materialnoprawnym,

umożliwiającym rzeczowe rozstrzygnięcie o przedmiocie postępowania i

zgłoszonych żądaniach (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 marca

1970 r., II CR 159/70, OSNCP 1970, nr 11, poz. 209 lub uchwały Sądu

Najwyższego z dnia 17 czerwca 1998 r., III CZP 19/98, OSNC 1999, nr 1, poz. 1 i z

dnia 10 stycznia 2000 r., III CZP 30/99, OSNC 2000, nr 6, poz. 106). Z tych

względów Sąd Najwyższy przyjął, że postanowieniem co do istoty sprawy jest

orzeczenie w przedmiocie spisu inwentarza (uchwała z dnia 23 sierpnia 2006 r., III

CZP 52/06, OSNC 2007, nr 5, poz. 72), o zwolnieniu opiekuna osoby całkowicie

ubezwłasnowolnionej (uchwała z dnia 10 stycznia 2000 r., III CZP 30/99, OSNC

2000, nr 6, poz. 106), o zwolnieniu z funkcji kuratora spadku i powołaniu w to

miejsce innej osoby (uchwała z dnia 2 kwietnia 2008 r., III CZP 12/08, OSNC 2009,

nr 6, poz. 78), o zmianie zarządcy (uchwały z dnia 23 września 1999 r., III CZP

25/99, i z dnia 27 lutego 2008 r., III CZP 149/07), w przedmiocie zatwierdzenia

sprawozdania zarządcy (uchwała z dnia 21 stycznia 2001 r., III CZP 51/00), a także

orzeczenie zobowiązujące zarządcę do wypłacenia określonej kwoty tytułem

nadwyżki dochodów (uchwała z dnia 21 listopada 2006 r., III CZP 49/06).

Zarządcy, którym jest współwłaściciel lub osoba związana z

współwłaścicielami stosunkiem prawnym zawiązanym na podstawie umowy lub

orzeczenia sądu wydanego na podstawie art. 203 k.c., przysługuje prawo żądania

wynagrodzenia z tytułu sprawowania zarządu (art. 939 § 1 w związku z art. 615

k.p.c. oraz art. 205 k.c.). Orzeczenie w tym przedmiocie nie jest więc

rozstrzygnięciem wpadkowym, formalnym lub mającym charakter incydentalny;

przeciwnie, dotyczy uprawnienia materialnoprawnego, wynikającego ze

sprawowania zarządu rzeczą wspólną, należy je zatem zaliczyć do orzeczeń co do

istoty sprawy w rozumieniu art. 518 k.p.c., niezależnie od tego, czy zostało wydane

łącznie z postanowieniem o ustanowieniu zarządcy, czy – jeżeli zaszły ku temu

istotne powody – później. Pogląd taki został już wyrażony w piśmiennictwie oraz w

judykaturze i należy go podzielić (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z

dnia 31 stycznia 2001 r., III CZP 51/00).

Poglądowi temu nie przeczy stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w

uchwale z dnia 8 maja 1975 r., III CZP 26/75 (OSNCP 1976, nr 2, poz. 31), w której

stwierdzono, że na postanowienie o przyznaniu opiekunowi wynagrodzenia

określonego w art. 162 § 2 k.r.o. przysługuje zażalenie. Niezależnie od różnic

między wynagrodzeniem należnym zarządcy nieruchomości a wynagrodzeniem

przysługującym opiekunowi, trzeba podkreślić, że wymieniona uchwała zapadła

przed zmianą art. 162 k.r.o. (ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy –

Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 220, poz.

1431), w wyniku której przekształceniu uległa nie tylko konstrukcja uprawnienia do

wynagrodzenia przysługującego opiekunowi za sprawowanie opieki, ale także jego

funkcja publiczna. Współcześnie, po zmianach ustrojowych dokonanych w latach

90., trudno bronić tezy, że wynagrodzenie za wykonaną pracę, a zwłaszcza

orzekanie o jego przysługiwaniu i wysokości, stanowi kwestię formalną, wpadkową.

Nie bez znaczenia jest również fakt, że po wydaniu omawianej uchwały zmieniła się

aksjologia formująca poglądy na istotę i znaczenie środków odwoławczych.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.