Supreme Court quashes appeal ruling that under 25% turnover, a Polish agency fails normal activity test for A1 certificate.
Legislator-Zusammenfassung
KI-generiertThe Supreme Court quashed the appellate court's dismissal of the temporary employment agency's appeal regarding A1 certificate issuance. The agency argued that its low domestic turnover (under 25%) proved it did not conduct normal business in Poland, while the Social Insurance Institution contended this threshold was decisive. The court ruled that relying solely on the 25% turnover threshold is inadmissible; instead, a comprehensive analysis of all criteria, including staff numbers and contract volumes, is required to determine if normal business activities were actually conducted.
Legislator-Regeste
KI-generiertArt. 12 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004; Art. 14 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 987/2009: The failure to achieve 25% domestic turnover does not automatically preclude the finding of normal business activities; a holistic assessment of all relevant criteria is mandatory.
Schlagwörter
KI-generiertZitierte Gesetzesbestimmungen
KI-generiertZitierte Rechtsprechung
KI-generiertVolltext
Sygn. akt II UK 542/16 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 sierpnia 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)SSN Bogusław CudowskiSSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca) w sprawie z wniosku W. Sp. z o.o. w W.przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.przy udziale zainteresowanych M.P., L.C.o wydanie zaświadczenia na formularzu A1,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 sierpnia 2017 r.,skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w (….)z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt III AUa (…), uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu w (…) do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2016 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację W. Spółki z o.o. w W. (dalej jako płatnik składek) od wyroku Sądu Okręgowego w W.z dnia 15 grudnia 2014 r., 30 lipca 2013 r. i z dnia 30 listopada 2012 r., oddalającego odwołanie płatnika od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia 30 lipca 2013 r. i z dnia 30 listopada 2012 r., odmawiających wydania zaświadczeń potwierdzających polskie ustawodawstwo w zakresie ubezpieczeń społecznych dla pracowników (dalej zwanych zainteresowanymi):
M.P. wykonującego pracę we Francji w okresie od 4 do 21 grudnia 2012 r. oraz dla L.C. wykonującego pracę we Francji w okresach od 14 maja do 12 sierpnia 2012 r. i od 27 sierpnia do 9 września 2012 r.W sprawie ustalono, że płatnik jest agencją pracy tymczasowej posiadającą siedzibę i prowadzącą działalność w Polsce. Zajmuje się on wyszukiwaniem miejsc pracy, pozyskiwaniem pracowników oraz ich udostępnianiem, współpracując z przedsiębiorstwami we Francji i w Niemczech przez oddelegowanie im określonej liczby pracowników. Administracja, kadry, księgowość, rekrutacja i marketing prowadzone są w Polsce.
Płatnik nalicza i wypłaca wynagrodzenia pracownikom delegowanym do pracy za granicę, a ich umowy o pracę podlegają polskiemu reżimowi prawnemu. Znaczna część obrotów płatnika w 2012 r. uzyskiwana była za granicą i tam była zatrudniona większa liczba pracowników. W 2012 r. średnie obroty za granicą wynosiły 82-84%, zaś w kraju - 16%. Płatnik wykazał sprzedaż na terenie kraju za 2011 r. w wysokości 8% sprzedaży łącznej oraz za okres od stycznia do listopada 2012 r. - 9,4% sprzedaży łącznej.W tak ustalonym stanie faktycznym, przyjętym za podstawę rozstrzygnięcia, Sąd drugiej instancji podzielił ocenę Sądu pierwszej instancji, że w świetle art. 12 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz.UE L Nr 166, dalej jako rozporządzenie podstawowe) i art. 14 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz.UE L Nr 284, dalej jako rozporządzenie wykonawcze) oraz treści decyzji A2 Komisji Administracyjnej ds.
Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego z dnia 12 czerwca 2009 r. dotyczącej wykładni art. 12 rozporządzenia podstawowego (dalej jako decyzja A2) i opracowanego na jej podstawie „Praktycznego Poradnika: Ustawodawstwo mające zastosowanie do pracowników w Unii Europejskiej, Europejskim Obszarze Gospodarczym i Szwajcarii”, agencja pracy tymczasowej, która deleguje zatrudnianych pracowników do pracy za granicą, może być uznana za pracodawcę zazwyczaj prowadzącego znaczną część swojej działalności, innej niż związana z samym zarządzaniem wewnętrznym na terytorium państwa członkowskiego, w którym ma swoją siedzibę, jeżeli osiąga w kraju delegowania wymagany obrót z prowadzonej działalności na poziomie 25% całego jej obrotu, a każde w tym zakresie odstępstwo wymaga pogłębionej analizy, co jednak nie może być interpretowane w kierunku zniesienia warunku zastrzeżonego poziomu obrotu.
W tym zakresie Sąd odwoławczy odwołał się do poglądu wyrażonego w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2014 r. zapadłych w sprawach II UK 550/13 oraz II UK 565/13 i z dnia 16 grudnia 2014 r., II UK 93/14, który podzielił. W rezultacie Sąd drugiej instancji uznał, że fakt prowadzenia przez płatnika administracji, kadr, księgowości i marketingu w Polsce, gdzie odbywa się również proces rekrutacyjny i wydawane są dokumenty związane z pracą, nie upoważnia do przyjęcia, że płatnik prowadzi w kraju znaczną część działalności.
Decydujące znaczenie dla takiego przyjęcia ma bowiem generowanie co najmniej 25 % obrotów w miejscu siedziby przedsiębiorstwa delegującego. Zdaniem Sądu odwoławczego, jakkolwiek taki próg nie wynika z aktów prawa powszechnie obowiązującego, to ma on racjonalne uzasadnienie w kontekście regulacji dotyczących zasad ustalania właściwego ustawodawstwa w zakresie ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji, nieosiągnięcie przez płatnika w kraju minimum 25% obrotu z całej prowadzonej przez niego działalności gospodarczej uniemożliwia uznanie, że zainteresowani podlegali w spornych okresach ustawodawstwu polskiemu.W skardze kasacyjnej płatnik składek zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 11 ust. 2 lit. a i art. 12 ust. 1 rozporządzenia podstawowego oraz art. 14 ust. 1 i 2 i art. 19 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, a także ust. 1 akapit 5 decyzji A2 przez ich błędną wykładnię i zastosowanie, w wyniku czego niezasadnie przyjęto, że płatnik w spornym okresie nie prowadził normalnej działalności na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, czego następstwem było przyjęcie, że zainteresowani nie podlegali ustawodawstwu polskiemu w zakresie ubezpieczeń społecznych;
2) naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie:
a) art. 233 § 1 k.p.c. przez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów w sposób pozbawiony wszechstronności w odniesieniu do okoliczności, czy wnioskodawca prowadził w spornym okresie normalną działalność na terenie Polski;
b) art. 328 § 2 w związku z art. 391 k.p.c. polegające na niedostatecznym wskazaniu w uzasadnieniu wyroku faktycznych i prawnych podstaw rozstrzygnięcia, co uniemożliwia dokonanie oceny toku wywodu i przesłanek rozstrzygnięcia.Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.Przepisy będące materialnoprawną postawą rozstrzygnięcia Sądów obydwu instancji były przedmiotem analizy Sądu Najwyższego w wyroku składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2015 r., II UK 100/14 (OSNP 2016 nr 7, poz. 88).
W motywach tego wyroku wyjaśniono, że osiągnięcie obrotu w kraju siedziby na poziomie 25% może co najwyżej stwarzać domniemanie faktyczne, według którego przedsiębiorca „normalnie prowadzi działalność” na terytorium państwa wysyłającego w rozumieniu art. 12 ust. 1 rozporządzenia podstawowego, natomiast nieosiągnięcie tego obrotu wymaga analizy okoliczności określonej sprawy przy uwzględnieniu pozostałych kryteriów. Sformułowano w tym wyroku pogląd, że treść pojęcia „normalne prowadzenie działalności” w rozumieniu powołanego przepisu i wyjaśniającego je określenia „prowadzenie przez pracodawcę zazwyczaj znacznej części działalności, innej niż działalność związana z samym zarządzeniem wewnętrznym, na terytorium państwa członkowskiego, w którym ma on swoją siedzibę” (art. 14 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego), nie pozostawiają wątpliwości, że przy ocenie, czy pracodawca prowadzi normalną działalność, a zatem znaczną część działalności innej niż działalność związana z samym zarządzaniem wewnętrznym na terytorium państwa członkowskiego, w którym ma swoją siedzibę, należy uwzględniać wszystkie kryteria charakteryzujące jego działalność.
Niedopuszczalne jest uznanie jednego kryterium - wysokości ponad 25% obrotu - za decydujące w tym sensie, że jego niespełnienie zwalnia instytucję właściwą bądź sąd z badania pozostałych cech charakteryzujących działalność prowadzoną przez dane przedsiębiorstwo. Pierwszoplanowe znaczenie ma obiektywne ustalenie, czy przedsiębiorstwo faktycznie prowadzi w państwie swojej siedziby normalną, rzeczywistą działalność, zaś porównanie skali tej działalności w państwie siedziby i państwie miejsca wykonywania pracy przez pracownika delegowanego ma jedynie znaczenie pomocnicze.
Jednocześnie, dla stwierdzenia, czy działalność ta jest znacząca we wskazanym sensie, instytucja właściwa i ewentualnie sąd powinny porównać liczebność personelu administracyjnego pracującego w państwie członkowskim, w którym pracodawca ma siedzibę oraz w drugim państwie członkowskim, obroty w odpowiednio typowym okresie w każdym z państw członkowskich, których rzecz dotyczy oraz liczbę umów wykonanych w państwie delegującym i w państwie zatrudnienia delegowanego pracownika, przy czym kryteria te nie mają charakteru wyczerpującego, a ich wybór powinien być dostosowany do konkretnego wypadku.Przenosząc powyższe na grunt sprawy, w której wniesiona została rozpoznawana skarga kasacyjna, należy stwierdzić, że Sąd drugiej instancji nietrafnie uznał, że uzyskiwanie obrotu poniżej 25% całkowitego obrotu przesądza o nieprowadzeniu normalnej działalności w państwie siedziby przedsiębiorstwa delegującego oraz że w takim wypadku zbędna jest całościowa ocena, przy zastosowaniu wszystkich uwzględnionych kryteriów, czy płatnik w spornym okresie prowadził faktyczną działalność w państwie wysyłającym.Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 39815 § 1 oraz odpowiednio stosowanego art. 108 § 1 k.p.c.