Supreme Court quashes appeal for issuing A1 certificate, ruling turnover below 25% is not decisive for normal activity.
Legislator-Zusammenfassung
KI-generiertThe Supreme Court quashed the appellate court's decision denying an A1 certificate to a Polish temporary agency employee working in France. The court found the lower court erred by treating the 25% turnover threshold as a decisive factor for determining 'normal business activity' under EU regulations. Consequently, the case was remanded to the appellate court for a comprehensive assessment using multiple criteria, including staff numbers and contract counts, rather than relying solely on revenue figures.
Legislator-Regeste
KI-generiertArt. 12 ust. 1 rozporządzenia podstawowego; Art. 14 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego: The attainment of 25% turnover in the home state merely creates a presumption of normal activity; failure to meet this threshold does not exempt authorities from analyzing all other criteria to determine if the employer genuinely conducts significant business in the home country.
Schlagwörter
KI-generiertZitierte Gesetzesbestimmungen
KI-generiertZitierte Rechtsprechung
KI-generiertVerwandte Entscheide
KI-generiertVolltext
Sygn. akt II UK 502/16 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lipca 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska (przewodniczący)SSN Dawid MiąsikSSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca) w sprawie z wniosku W. Sp. z o.o. w W.przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W.przy udziale zainteresowanego K. P.o wydanie zaświadczenia na formularzu A1,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 lipca 2017 r.,skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt III AUa (…), uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu w (…) do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2016 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację „W.” Spółki z o.o. w W. (dalej jako płatnik składek) od wyroku Sąd Okręgowego w W. z dnia 4 lutego 2015 r., oddalającego odwołanie płatnika od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia 3 lipca 2013 r. odmawiającej wydania zaświadczenia potwierdzającego polskie ustawodawstwo w zakresie ubezpieczeń społecznych dla K. P. (zwanej zainteresowaną), wykonującej pracę na terytorium Francji w okresie od 2 lipca 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r.W sprawie ustalono, że płatnik jest agencją pracy tymczasowej posiadającą siedzibę w Polsce.
Zajmuje się on wyszukiwaniem miejsc pracy i pozyskiwaniem pracowników, współpracując z przedsiębiorstwami we Francji, Niemczech i Polsce przez oddelegowanie im określonej liczby pracowników. Administracja, kadry, księgowość, marketing i proces rekrutacji pracowników prowadzone są w Polsce. Płatnik nalicza i wypłaca wynagrodzenie, wystawia zaświadczenia i świadectwa pracy, w toku zatrudnienia na bieżąco kontaktuje się z pracownikami oddelegowanymi i zapewnia im opiekę. Umowy o pracę podlegają polskiemu reżimowi prawnemu. Zainteresowana została zatrudniony na czas określony od 2 lipca do 31 sierpnia 2012 r.
W jej ramach wykonywała w pełnym wymiarze czasu pracę kelnerki na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy użytkownika na terenie Francji.Dalej ustalono, że wykazane przez płatnika dane wskazują, iż przychody z działalności w kraju spadły, gdyż na dzień 30 sierpnia 2010 r. wynosiły 31%, na dzień 13 grudnia 2010 r. - 18%, a na dzień 30 czerwca 2011 r. - 12%. W okresie od stycznia do marca 2012 r. obrót osiągany przez płatnika w Polsce wynosił 12%. W okresie od stycznia do kwietnia 2012 r. płatnik zatrudniał i zgłaszał do ubezpieczeń społecznych w kraju średnio 57 osób oraz realizował 11 umów z podmiotami gospodarczymi.
W tym okresie we Francji i w Niemczech pracę wykonywało średnio 178 osób w ramach realizowanych 38 umów. Płatnik zatrudnia również osoby w oparciu o umowy zlecenia i umowy o dzieło, od których nie są odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne. Spółka wykazała za 2011 r. sprzedaż na terenie kraju stanowiącą 8% sprzedaży łącznej oraz za okres od stycznia do listopada 2012 r. - 9,4% tej sprzedaży.W tak ustalonym stanie faktycznym, przyjętym za podstawę rozstrzygnięcia, Sąd drugiej instancji stanął na stanowisku, że w świetle art. 12 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz.
UE L Nr 166, dalej jako rozporządzenie podstawowe) i art. 14 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L Nr 284, dalej jako rozporządzenie wykonawcze) oraz treści decyzji A2 Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego z dnia 12 czerwca 2009 r. dotyczącej wykładni art. 12 rozporządzenia podstawowego (dalej jako decyzja A2) i opracowanego na jej podstawie „Praktycznego Poradnika:
Ustawodawstwo mające zastosowanie do pracowników w Unii Europejskiej, Europejskim Obszarze Gospodarczym i Szwajcarii”, agencja pracy tymczasowej, która deleguje zatrudnianych pracowników do pracy za granicą, może być uznana za pracodawcę zazwyczaj prowadzącego znaczną część swojej działalności, innej niż związana z samym zarządzaniem wewnętrznym na terytorium państwa członkowskiego, w którym ma swoją siedzibę, jeżeli osiąga w kraju delegowania wymagany obrót z prowadzonej działalności na poziomie 25% całego jej obrotu, a każde odstępstwo wymaga pogłębionej analizy.
W tym zakresie Sąd odwoławczy odwołał się do poglądu wyrażonego w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2014 r. zapadłych w sprawach II UK 550/13 oraz II UK 565/13, który podzielił. W rezultacie Sąd drugiej instancji uznał, że fakt prowadzenia przez płatnika administracji, kadr, księgowości i marketingu w Polsce, gdzie odbywa się również proces rekrutacyjny i wydawane są dokumenty związane z pracą, nie upoważnia do przyjęcia, że płatnik prowadzi w kraju znaczną część działalności. Decydujące znaczenie dla takiego przyjęcia ma bowiem generowanie co najmniej 25% obrotów w miejscu siedziby przedsiębiorstwa delegującego.
Zdaniem Sądu odwoławczego, jakkolwiek taki próg nie wynika z aktów prawa powszechnie obowiązującego, to ma on racjonalne uzasadnienie w kontekście regulacji dotyczących zasad ustalania właściwego ustawodawstwa w zakresie ubezpieczeń społecznych.W skardze kasacyjnej płatnik składek zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 11 ust. 2 lit. a i art. 12 ust. 1 rozporządzenia podstawowego oraz art. 14 ust. 1 i 2 i art. 19 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, a także ust. 1 akapit 5 decyzji A2 przez ich błędną wykładnię i zastosowanie, w wyniku czego niezasadnie przyjęto, że płatnik w spornym okresie nie prowadził normalnej działalności na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, czego następstwem było przyjęcie, że zainteresowany nie podlegał ustawodawstwu polskiemu w zakresie ubezpieczeń społecznych;
2) naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie:
a) art. 233 § 1 k.p.c. przez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów w sposób pozbawiony wszechstronności w odniesieniu do okoliczności, czy wnioskodawca prowadził w spornym okresie normalną działalność na terenie Polski;
b) art. 328 § 2 w związku z art. 391 k.p.c. polegające na niedostatecznym wskazaniu w uzasadnieniu wyroku faktycznych i prawnych podstaw rozstrzygnięcia, co uniemożliwia dokonanie oceny toku wywodu i przesłanek rozstrzygnięcia. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji.Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Przepisy będące materialnoprawną postawą rozstrzygnięcia Sądów obydwu instancji były przedmiotem analizy Sądu Najwyższego w wyroku składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2015 r., II UK 100/14 (OSNP 2016 nr 7, poz. 88).
W motywach tego wyroku wyjaśniono, że osiągnięcie obrotu w kraju siedziby na poziomie 25% może co najwyżej stwarzać domniemanie faktyczne, według którego przedsiębiorca „normalnie prowadzi działalność” na terytorium państwa wysyłającego w rozumieniu art. 12 ust. 1 rozporządzenia podstawowego, natomiast nieosiągnięcie tego obrotu wymaga analizy okoliczności określonej sprawy przy uwzględnieniu pozostałych kryteriów. Sformułowano w tym wyroku pogląd, że treść pojęcia „normalne prowadzenie działalności” w rozumieniu powołanego przepisu i wyjaśniającego je określenia „prowadzenie przez pracodawcę zazwyczaj znacznej części działalności, innej niż działalność związana z samym zarządzeniem wewnętrznym, na terytorium państwa członkowskiego, w którym ma on swoją siedzibę” (art. 14 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego), nie pozostawiają wątpliwości, że przy ocenie, czy pracodawca prowadzi normalną działalność, a zatem znaczną część działalności innej niż działalność związana z samym zarządzaniem wewnętrznym na terytorium państwa członkowskiego, w którym ma swoją siedzibę, należy uwzględniać wszystkie kryteria charakteryzujące jego działalność.
Niedopuszczalne jest uznanie jednego kryterium - wysokości ponad 25% obrotu - za decydujące w tym sensie, że jego niespełnienie zwalnia instytucję właściwą bądź sąd z badania pozostałych cech charakteryzujących działalność prowadzoną przez dane przedsiębiorstwo. Pierwszoplanowe znaczenie ma obiektywne ustalenie, czy przedsiębiorstwo faktycznie prowadzi w państwie swojej siedziby normalną, rzeczywistą działalność, zaś porównanie skali tej działalności w państwie siedziby i państwie miejsca wykonywania pracy przez pracownika delegowanego ma jedynie znaczenie pomocnicze.
Jednocześnie, dla stwierdzenia, czy działalność ta jest znacząca we wskazanym sensie, instytucja właściwa i ewentualnie sąd powinny porównać liczebność personelu administracyjnego pracującego w państwie członkowskim, w którym pracodawca ma siedzibę oraz w drugim państwie członkowskim, obroty w odpowiednio typowym okresie w każdym z państw członkowskich, których rzecz dotyczy oraz liczbę umów wykonanych w państwie delegującym i w państwie zatrudnienia delegowanego pracownika, przy czym kryteria te nie mają charakteru wyczerpującego, a ich wybór powinien być dostosowany do konkretnego wypadku.
Przenosząc powyższe na grunt sprawy, w której wniesiona została rozpoznawana skarga kasacyjna, należy stwierdzić, że Sąd drugiej instancji nietrafnie uznał, że uzyskiwanie obrotu poniżej 25% całkowitego obrotu przesądza o nieprowadzeniu normalnej działalności w państwie siedziby przedsiębiorstwa delegującego oraz że w takim wypadku zbędna jest całościowa ocena, przy zastosowaniu wszystkich uwzględnionych kryteriów, czy płatnik w spornym okresie prowadził faktyczną działalność w państwie wysyłającym. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 39815 § 1 oraz odpowiednio stosowanego art. 108 § 1 k.p.c. r.g.